ไม่ล้อเพื่อนนะจ้ะ

"ไม่ล้อเพือ่ นนะจ้ะ"
สอนใหเ้ ด็กไม่ลอ้ เลียนหรอื
เหยียดความแตกตา่ งของคนอ่นื

ในปัจจุบันสังคมเริ่มให้ความสาคัญกับการเคารพสิทธิของเพื่อนมนุษย์
และตอ่ ต้านการเหยยี ด (Anti Racism) ไมว่ ่าจะเปน็ การเหยียดเพศ สีผิว
รูปร่าง เชื้อชาติ ศาสนา หรือความแตกต่างทางสังคม ซึ่งหมายรวมถึง
การลอ้ เลียนและพดู จาถากถางไมว่ า่ จะโดยตัง้ ใจหรอื ไมต่ ง้ั ใจกต็ าม

เดก็ เรยี นรกู้ ารลอ้ เลียนปมดอ้ ยหรอื ความแตกตา่ งของคนอน่ื ไดอ้ ยา่ งไร

คาตอบคือ เด็กจะเริ่มสังเกตเห็นความแตกต่างทางร่างกายของ
ตวั เองและคนอื่นได้ตั้งแต่วัยประมาณ 2-3 ขวบ ซึ่งเป็นการมองเห็นความ
แตกตา่ งดว้ ยสายตาที่บริสุทธิ์ และเต็มไปด้วยความสงสัยใคร่รู้มากกว่าท่ี
จะมองเห็นว่าเปน็ เรื่องตลกทต่ี อ้ งนามาล้อเลยี นกนั แต่ก็ตอ้ งยอมรับว่า หาก
ไม่รีบปลูกฝังความเข้าใจและสอนให้รู้จักเคารพความแตกต่างของคนอื่น
ก็เป็นไปได้ว่าเด็กจะเติบโตขึ้นมาในสังคมที่หล่อหลอมให้เข้าใจว่าการ
เหยียดหรือล้อเลียนปมด้อยของคนอืน่ เป็นเรือ่ งธรรมดา ซึ่งอาจทาให้เด็ก
นนั้ ไมร่ ้จู ักวิธปี ฏิบตั ติ วั กบั ผู้อ่ืนอยา่ งเหมาะสม

1.สอนใหเ้ ดก็ เขา้ ใจวา่ ความแตกตา่ งเปน็ เรอื่ งธรรมดา
เราสามารถอธบิ ายใหเ้ ดก็ ๆ เขา้ ใจวา่ ความแตกต่างของทุกคนบน
โลกเปน็ เร่อื งธรรมดา ไม่วา่ จะเปน็ สผี ิว รูปรา่ ง ทรงผม ภาษา ศาสนา
และอกี หลายอย่างท่ีเดก็ อาจจะยังไม่เคยพบมากอ่ น โดยเราสามารถ
ใชส้ ถานการณง์ ่าย ๆ ในการยกตัวอยา่ งใหเ้ ด็กเขา้ ใจได้ เช่น ใหล้ อง
สังเกตตน้ ไมร้ อบโรงเรียนมมี ากมาย แตล่ กั ษณะแตกตา่ งกนั เนื่องจาก
สายพันธ์ุ มคี วามแตกต่างท้งั รูปร่าง ขนาด มีผลและไม่มผี ล ดงั นั้น
คนเราก็ย่อมมีความแตกตา่ งกนั เปน็ เร่อื งธรรมดา ดังนั้นจึงไมค่ วร

ลอ้ เลยี นหรอื มองความแตกตา่ งของคนอ่ืนเปน็ เรอื่ งขบขัน

2.หาโอกาสให้เดก็ ไดเ้ จอกลุ่มคนทห่ี ลากหลาย

เราควรหาโอกาสพาเด็ก ๆ ไปเข้าสังคมเพื่อพบปะผู้คนที่หลากหลาย
เช่น การไปทัศนศึกษาตามสวนสาธารณะ หรอื พพิ ธิ ภณั ฑ์ จะทาให้เด็กมี
โอกาสได้เจอเด็กต่างชาติต่างภาษา ได้เจอคนที่รูปร่างหน้าตา และ
พฤติกรรมแตกต่างจากเพื่อนในห้องเรียน และจะทาให้เด็ก ๆ ไม่รู้สึกว่า
การมีรูปลักษณภ์ ายนอกท่ีแตกต่างจากตวั เองเปน็ เร่ืองผดิ ปกติ

3.สอนให้เด็กรู้จกั ใจเขาใจเราและคิดกอ่ นพดู เสมอ

เราควรสอนให้เด็ก ๆ นกึ ถึงจิตใจคนอื่น ลองยกตัวอย่างสถานการณ์
เช่น ถ้าเขาโดนเพื่อนล้อว่าอ้วน เตี้ย หรือไม่น่ารัก เขาจะรู้สึกชอบ
หรือไม่ชอบอย่างไร เพราะฉะนั้นก่อนที่จะพูดเหยียดหรือล้อเลียนคน
อ่ืน ลองคิดว่าถ้าเปน็ ตัวเองจะร้สู ึกอย่างไรก่อนเสมอ

4.บอกวา่ อะไรคอื พฤตกิ รรมทีไ่ ม่ดี และทาตวั เปน็ ตวั อย่างทีด่ ใี หเ้ ดก็ เหน็

สิ่งสาคัญคือเราต้องระวังพฤติกรรมที่ตัวเองแสดงออกต่อคนอื่น
รวมถึงสังเกตช่องทางการเสพสื่อของเด็ก เพราะเป็นไปได้ว่าเขาอาจจะ
ไปเห็นตัวอย่างการเหยียดกันเป็นเรื่องสนุกในสื่อบันเทิงต่าง ๆ แล้ว
จดจามาเป็นพฤติกรรมของตัวเอง ดังนั้นครูมีหน้าที่จะต้องอธิบายให้เขา
เขา้ ใจว่า บางคาพูดหรือพฤติกรรมที่เขาเห็นในสื่อ ไม่เหมาะที่จะนามาใช้
กับคนอ่ืนในชีวติ จรงิ ได้

5.ไมช่ มเชยแดก็ ดว้ ยการทาใหเ้ ขารู้สึกเหนือกว่าคนอ่นื

หนึ่งในปัจจัยที่ทาให้เด็กมีนิสัยชอบเหยียดหรือล้อเลียนคนอื่นก็คือ
เข้าใจว่าตัวเองเหนือกว่าและดีกว่า ซึ่งความเข้าใจที่ผิดนี้อาจเกิดขึ้นได้
จากการท่ีถกู ตามใจ ให้ทา้ ย หรอื ชมผดิ วิธี เพราะส่ิงเหล่านี้จะหล่อหลอม
เป็นความเข้าใจผิดติดตัวเด็กตอ่ ไป

6.สอนใหเ้ ด็กรวู้ ่าอะไรคือเรือ่ งออ่ นไหวทค่ี วรระวังเปน็ พิเศษ

เรื่องที่อ่อนไหวหรือกระทบกระเทือนจิตใจได้ง่ายของแต่ละคน
อาจจะไม่เหมือนกัน เช่น บางคนไม่โกรธเมื่อถูกล้อเลียนรูปลักษณ์
ภายนอก แต่อาจไม่พอใจมากเมือ่ ถกู ลอ้ เร่ืองบุคลิกภาพ แต่ก็มีหลาย
เรือ่ งท่ไี ม่ควรมีการล้อเลียนหรือเหยียดกันในระดับสากล เช่น เรื่อง
เพศ ศาสนา ความเชื่อ และสีผิว เราจึงควรบอกให้เขาเข้าใจตั้งแต่
เนิน่ ๆ