Scratch_Lunar ข้างขึ้นข้างแรม

Lunar Phase simulation
การจําลอง ดถิ ีของโลกและดวงจนั ทร

สาํ นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน รว มกบั สถาบนั สง เสรมิ การสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี
กระทรวงศึกษาธกิ าร

ท่มี าของเร่อื งราว

ท่มี าของเรอ่ื งราว

• ดิถี หรือ การเกิดขา งข้นึ ขางแรม ของดวงจันทร (องั กฤษ: lunar phase) เปน ปรากฏการณ
ทางดาราศาสตรอยางหนงึ่ ที่เกดิ กับดวงจนั ทร นน่ั คอื ดวงจันทรจะมีสวนสวา งทสี่ ังเกตไดไ มเทา กนั
ในแตละคืน เกิดจากการโคจรของดวงจันทรร อบโลก โดยหันสว นสวางเขา หาโลกตา งกนั
ดถิ ที ่ตี า งกันนี้เองมกั ใชก ําหนดวนั สาํ คัญทางพทุ ธศาสนา และใชเ ปนหลกั ในการนับเวลา
ในปฏทิ นิ จันทรคติ กอนที่จะมานยิ มใชปฏทิ นิ สรุ ยิ คติ

ท่ีมา: https://th.wikipedia.org/wiki/ดิถี

จากภาพ แสดงดถิ ขี องดวงจนั ทรตามการคาํ นวณแบบดาราศาสตรสมยั ใหม โดยท่ีแสดง
วันท่ไี วเพอ่ื ใหท ราบวา เปน ดิถีของวนั ใด ไมใ หเกดิ ความสบั สน และแสดงรอ ยละของสวนสวา งบน
ดวงจันทรไ วด านลาง

ท่ีมา: https://th.wikipedia.org/wiki/ดิถี

แรม ๑๑-๑๒ คาํ่ แรม ๗-๘ คาํ่ ข้ึน ๗-๘ คาํ่

แรม ๓-๔ คาํ่ ข้ึน ๑๑-๑๒ คาํ่ ข้นึ ๓-๔ คาํ่

แรม ๑๕ คาํ่ ข้นึ ๑๕ คาํ่ แรม ๑๕ คาํ่
ข้ึน ๓-๔ คาํ่ ข้นึ ๑๕ คาํ่

ข้ึน ๑๑-๑๒ คาํ่ แรม ๓-๔ คาํ่ แรม ๗-๘ คาํ่ แรม ๑๑-๑๒ คาํ่

ข้ึน ๗-๘ คาํ่ หมนุ ทวนเขม็ 180 แสดงดถิ เี มอ่ื โลกอยู่อกี ฝงั่ ของดวง
อาทติ ย์

ทดลองโปรแกรม

การเขยี นโปรแกรมดวยโปรแกรม Scratch

จดุ ประสงคก ารเรียนรู

วิเคราะหอ์ งคป์ ระกอบของโปรแกรม
วางแผนการเขียนโปรแกรม
สรา้ งโปรแกรมดว้ ย Scratch

วเิ คราะหอ งคป ระกอบของโปรแกรม

วเิ คราะหต วั ละคร ตวั ละคร 2 ตัวละคร 3 ตัวละคร 4
ตัวละคร 1 ดวงจันทร มมุ มองจากอวกาศ ดวงจนั ทร มุมมองจากโลก กระตา ย
โลก
Moonspace Moon
ความรับผิดชอบ 1

ความรับผิดชอบ 2
ความรับผดิ ชอบ 3

วเิ คราะหต วั ละคร ตวั ละคร 6 ตวั ละคร 7 ตัวละคร 8
ตัวละคร 5 ปุม แสดงซอน มมุ มองอวกาศ ปมุ แสดงซอน มมุ มองโลก ดวงอาทิตย
ลูกตา
ความรับผิดชอบ 1

ความรับผิดชอบ 2

ความรับผดิ ชอบ 3

วเิ คราะหตัวละคร ตัวละคร 1

ความรบั ผดิ ชอบ 1 โลก
ความรับผดิ ชอบ 2 แสดงการหมุน รอบตัวเองแบบทวนเขม็
ความรับผิดชอบ 3 นาฬกิ าโดยการเปลีย่ นชดุ ตัวละคร

เมื่อโดนคลกิ แลว จะแสดงคาํ แนะนาํ
ใหกดลกู ศร ขึน้ - ลง ทกุ ครงั้ ท่ีสัมผัสลกู ศร
เมาส
แสดงตัวเสมอ

วเิ คราะหต ัวละคร ตวั ละคร 2

ความรบั ผดิ ชอบ 1 ดวงจนั ทร มมุ มองจากอวกาศ
Moonspace
ความรบั ผิดชอบ 2
ความรบั ผดิ ชอบ 3 ดวงจนั ทรห มนุ รอบโลก แสดง 8 ตาํ แหนง
รอบใน
กดขน้ึ ทวนเข็ม
กดลง ตามเข็ม
ไมหนั หนาและไมเปล่ียนชดุ ตัวละคร

แสดงตวั หรอื ซอนตามการกด
ปุม แสดงซอ น มุมมองอวกาศ

วิเคราะหต วั ละคร ตัวละคร 3

ความรบั ผิดชอบ 1 ดวงจนั ทร มมุ มองจากโลก
Moon
ความรบั ผิดชอบ 2
ความรับผิดชอบ 3 ดวงจันทรหมุนรอบโลก แสดง 8 ตําแหนง
รอบนอก
กดขึน้ ทวนเข็ม
กดลง ตามเข็ม
ไมห นั หนา ตามทศิ แตเปลยี่ นชดุ ตัวละคร
เปนลกั ษณะดถิ ีเฉพาะ ตามทศิ ท่ตี ั้งท่ี
ตา งกันท้งั 8
แสดงตวั หรือซอ นตามการกดปมุ
แสดงซอ น มุมมองโลก

วเิ คราะหต วั ละคร ตัวละคร 4

ความรับผิดชอบ 1 กระตาย
หมนุ ไปพรอม ๆ กับการหมุนของโลก
แตต ําแหนงทศิ เดยี วกับดวงจันทร

ความรบั ผดิ ชอบ 2 เงยหนา มองดวงจันทรเสมอ แสดงวาตวั
ละครหันหนา ตามทศิ

ความรบั ผดิ ชอบ 3 แสดงตวั เสมอ

วเิ คราะหตวั ละคร ตวั ละคร 5

ความรับผดิ ชอบ 1 ลกู ตา
ความรบั ผดิ ชอบ 2
หมนุ ไปพรอ ม ๆ กบั การหมนุ ของโลก
แตตําแหนงทิศเดยี วกบั ดวงจันทรและ
กระตาย
ตัวละครหันหนา ตามทิศเชนเดียวกับ
กระตาย

ความรับผิดชอบ 3 แสดงตวั หรือซอ นตามการกด
ปมุ แสดงซอน มุมมองอวกาศ

วเิ คราะหตวั ละคร ตวั ละคร 6

ความรบั ผดิ ชอบ 1 ปมุ แสดงซอน มมุ มองอวกาศ
ความรับผิดชอบ 2
ความรับผดิ ชอบ 3 ตาํ แหนงมมุ ขวาลาง
เม่ือโดนคลิก จะซอนหรือแสดงดวงจันทร
มมุ มองอวกาศ และลูกตา
เปล่ยี นชดุ ตัวละครทุกคร้ังทีค่ ลิก
เพ่อื บง บอกวา การคลกิ ครง้ั ตอ ไป
จะแสดงหรือซอ น
แสดงตวั เสมอ

วเิ คราะหตวั ละคร ตวั ละคร 7

ความรบั ผดิ ชอบ 1 ปุม แสดงซอน มมุ มองโลก
ความรบั ผดิ ชอบ 2
ความรบั ผิดชอบ 3 ตําแหนง มุมซายลาง
เมือ่ โดนคลิก จะซอนหรอื แสดง
ดวงจนั ทรม มุ มองโลก
เปลยี่ นชดุ ตัวละครทกุ ครัง้ ท่คี ลกิ เพ่อื บง
บอกวา การคลกิ คร้ังตอไปจะแสดงหรอื
ซอ น
แสดงตัวเสมอ

วเิ คราะหตวั ละคร ตัวละคร 8

ดวงอาทิตย

ความรบั ผดิ ชอบ 1 อยนู ิ่ง ๆ

หมนุ อยูม มุ ฝงขวา

ความรับผิดชอบ 2

ความรับผดิ ชอบ 3 แสดงตัวเสมอ

วเิ คราะหตัวละคร ตัวละคร 6 ตวั ละคร 7 ตวั ละคร 8
ตัวละคร 5 ปุม แสดงซอน มุมมองอวกาศ ปุม แสดงซอน มมุ มองโลก ดวงอาทิตย
ลกู ตา

ความรับผดิ ชอบ 1 หมุนไปพรอ มๆกบั การหมุนของโลก ตาํ แหนง มุมขวาลาง ตําแหนงมมุ ซายลาง อยนู ิ่งๆ
แตต ําแหนง ทิศเดยี วกบั ดวงจันทรแ ละ เมือ่ ถกู คลกิ จะซอนหรอื แสดงดวงจันทร เม่อื ถูกคลิก จะซอ นหรือแสดง
กระตาย มุมมองอวกาศ และลูกตา ดวงจนั ทรมุมมองโลก

ความรบั ผดิ ชอบ 2 ตัวละครหันหนาตามทศิ เชน เดียวกับกระตา ย เปลย่ี นชดุ ตัวละครทุกคร้งั ท่คี ลิก เปล่ยี นชุดตัวละครทุกครั้งท่คี ลิก เพ่ือ หมุนอยมู มุ ฝง ขวา
เพื่อบง บอกวา การคลิกคร้ังตอไป บงบอกวา การคลกิ คร้งั ตอ ไปจะแสดง
จะแสดงหรือซอ น หรอื ซอ น

ความรบั ผิดชอบ 3 แสดงตวั หรอื ซอ นตามการกด แสดงตัวเสมอ แสดงตวั เสมอ แสดงตัวเสมอ
ปุม แสดงซอ น มุมมองอวกาศ

วเิ คราะหตัวละคร ตัวละคร 6 ตวั ละคร 7 ตวั ละคร 8
ตัวละคร 5 ปุม แสดงซอน มุมมองอวกาศ ปุม แสดงซอน มมุ มองโลก ดวงอาทิตย
ลกู ตา

ความรับผดิ ชอบ 1 หมุนไปพรอ มๆกบั การหมุนของโลก ตาํ แหนง มุมขวาลาง ตําแหนงมมุ ซายลาง อยนู ิ่งๆ
แตต ําแหนง ทิศเดยี วกบั ดวงจันทรแ ละ เมือ่ ถกู คลกิ จะซอนหรอื แสดงดวงจันทร เม่อื ถูกคลิก จะซอ นหรือแสดง
กระตาย มุมมองอวกาศ และลูกตา ดวงจนั ทรมุมมองโลก

ความรบั ผดิ ชอบ 2 ตัวละครหันหนาตามทศิ เชน เดียวกับกระตา ย เปลย่ี นชดุ ตัวละครทุกคร้งั ท่คี ลิก เปล่ยี นชุดตัวละครทุกครั้งท่คี ลิก เพ่ือ หมุนอยมู มุ ฝง ขวา
เพื่อบง บอกวา การคลิกคร้ังตอไป บงบอกวา การคลกิ คร้งั ตอ ไปจะแสดง
จะแสดงหรือซอ น หรอื ซอ น

ความรบั ผิดชอบ 3 แสดงตวั หรอื ซอ นตามการกด แสดงตัวเสมอ แสดงตวั เสมอ แสดงตัวเสมอ
ปุม แสดงซอ น มุมมองอวกาศ

วเิ คราะหต วั ละคร ตัวละคร 2 ตัวละคร 3 ตัวละคร 4
ตวั ละคร 1 ดวงจนั ทร มุมมองจากอวกาศ ดวงจันทร มุมมองจากโลก กระตา ย
โลก
Moonspace Moon

ความรับผิดชอบ 1 แสดงการหมุน รอบตัวเองแบบทวนเข็ม ดวงจันทรหมนุ รอบโลก แสดง 8 ตําแหนง ดวงจันทรห มุนรอบโลก แสดง 8 หมนุ ไปพรอ มๆกบั การหมุนของโลก
นาฬิกาโดยการเปล่ยี นชุดตวั ละคร รอบใน ตาํ แหนง รอบนอก แตตําแหนงทศิ เดยี วกบั ดวงจนั ทร
กดขึน้ ทวนเขม็ กดข้ึน ทวนเขม็
กดลง ตามเขม็ กดลง ตามเข็ม

ความรบั ผิดชอบ 2 เมื่อโดนคลกิ แลว จะแสดงคําแนะนํา ไมห นั หนา และไมเปลี่ยนชุดตัวละคร ไมห นั หนา ตามทศิ แตเ ปล่ยี นชดุ ตวั ละคร เงยหนา มองดวงจนั ทรเ สมอ แสดงวาตัว
ใหก ดลกู ศรขึ้น ลง ทุกคร้งั ที่สมั ผสั ลกู ศรเมาส เปน ลักษณะดิถเี ฉพาะ ตามทิศทต่ี ้งั ที่ ละครหันหนา ตามทศิ
ตา งกนั ทัง้ 8

ความรบั ผิดชอบ 3 แสดงตัวเสมอ แสดงตวั หรือซอนตามการกด แสดงตัวหรอื ซอ นตามการกดปุม แสดงตัวเสมอ
ปุม แสดงซอน มมุ มองอวกาศ แสดงซอ น มมุ มองโลก

สว นประกอบของโปรแกรม สว นท่ี 2: การกดปุม ลูกศรเพอ่ื ทํางาน

สวนท่ี 1: การวางตําแหนง ตวั ละคร

สว นท่ี 3 :การแสดงผล สวนที่ 4:
การปด /เปด มุมมอง และการแสดงคาํ แนะนาํ

วเิ คราะหส ว นประกอบโปรแกรม กระบวนการพัฒนาโปรแกรมเบอื้ งตน

สว นท่ี 1 วเิ คราะหบทบาท ออกแบบ เขียนโปรแกรม ตรวจสอบ
สวนที่ 2 ฉากและตัวละคร ออกแบบ เขียนโปรแกรม ตรวจสอบ
สว นท่ี 3 วเิ คราะหบ ทบาท ออกแบบ เขียนโปรแกรม ตรวจสอบ
สว นที่ 4 ฉากและตวั ละคร ออกแบบ เขียนโปรแกรม ตรวจสอบ
วิเคราะหบ ทบาท
ฉากและตัวละคร
วเิ คราะหบทบาท
ฉากและตัวละคร

สวนที่ 1: การวางตาํ แหนงตวั ละคร

ตวั ละคร ตาํ แหนง แกน X ตาํ แหนง แกน Y

00

100 0

150 0

55 0

70 0

150 -160

-150 -160

250 0

สว นท่ี 1: การวางตําแหนง ตวั ละคร

ตวั ละคร ทศิ ทางของตวั ละคร ตาํ แหนงแกน X ตาํ แหนง แกน Y
0
00 0
0
90 100 0
0
90 150 -160
-160
90 55 0

90 70

0 150

0 -150

0 250

สว นท่ี 1: การวางตาํ แหนง ตวั ละคร

สว นที่ 2: การกดปุมลกู ศรเพ่ือทํางาน

ตวั ละครที่มผี ลการทาํ งาน เม่ือกดลูกศร ขึ้น หรอื ลง

สว นที่ 3 :การแสดงผล

〰〰

เลขท่ี costume ตามแต่ละทศิ 2 สว นที่ 3 :การแสดงผล 11 10
〰〰 3 2
3 4
4 19
5 0
51
8
68 6 7
7 +3 7
8 -1
8 1 0
*(-1) -2 6
-45 07 -3 5
-90 45 2
*(1/45)
90 6

-135 135 5 3
ค่ามมุ ตง้ั ตน้ แตล่ ะทศิ ใน1S8cr0atch 4

สว นที่ 3 :การแสดงผล

• แต่ถา้ การเขา้ ใจเร่อื ง mod ยาก หรอื การคาํ นวณ
เปลย่ี นค่ามมุ ใหเ้ป็นค่าลาํ ดบั ชดุ ตวั ละครยากไป
สาํ หรบั นกั เรยี นทส่ี อน กส็ ามารถใชค้ าํ สงั่ เงอ่ื นไข
ตรวจสอบทกุ มมุ แยกกนั และกาํ หนดใหต้ วั ละคร
Moon เปลย่ี นชดุ ตวั ละครตามตาํ แหน่งมมุ นน้ั

สว นท่ี 4: การปด /เปด มุมมอง และการแสดงคําแนะนาํ
hide hide
show show

สว นที่ 4: การปด /เปด มุมมอง และการแสดงคาํ แนะนาํ