เล่มที่ 1 คู่มือการจัดกิจกรรมปั่นจักรยาน

คำ� นำ� ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย

คมู่ อื การจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานเพอ่ื สง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วของประเทศไทย เปน็ สว่ นหนง่ึ
ของการวจิ ยั โครงการ การยกระดบั การบรหิ ารจดั การการทอ่ งเทยี่ วเชงิ กฬี าดว้ ยจกั รยาน บนฐานวถิ ี
วฒั นธรรมของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2562 ซงึ่ มวี ตั ถปุ ระสงคห์ ลกั เพอ่ื ใหผ้ ทู้ ส่ี นใจในการจดั กจิ กรรม
ปั่นจักรยานท้ังการปั่นเพื่อการท่องเท่ียว (Bike Touring) หรือ การปั่นเพ่ือการแข่งขันผ่านการ
จัดกิจกรรมพิเศษเพือ่ สง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ียว (Cycling Event) ดว้ ยปัจจุบนั ยังไมม่ ีการจดั ท�ำคมู่ ือ
ส�ำหรับผู้จัดกิจกรรมขึ้นมา แต่มีหน่วยงานท่ีให้การสนับสนุนและก�ำกับมาตรฐานการจัดเส้นทาง
ปั่นจักรยาน หน่วยงานหลักคือ สมาคมกีฬาจักรยานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์
ดังน้นั เพือ่ ใหผ้ ู้จัดทง้ั ทเี่ ป็นมือสมัครเล่นเริ่มจดั หรอื เป็นกลมุ่ นกั ธรุ กิจรุน่ ใหม่ (Startup Entrepre-
neur) ได้มีแนวทางในการน�ำไปสู่การวางแผน ปฏิบัติและประเมินผล คู่มือน้ีจึงได้จัดท�ำขึ้นจาก
ประสบการณ์ในการลงพ้ืนที่ภาคสนามของนักวิจัย รวมถึงความมีอุปการะจากผู้ประกอบการ
ธุรกิจการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพ่ือการท่องเท่ียวทั้งในและต่างประเทศ หน่วยงานภาครัฐบาล
ภาครัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ไดใ้ ห้ข้อมูล ระดมความคิดเหน็ วพิ ากย์ ให้ข้อ
เสนอแนะอันมีประโยชน์อย่างมากต่อคณะนกั วิจยั และคณะนกั วิจยั จงึ ไดน้ ำ� ข้อมลู อันมีประโยชน์
มารวบรวมและจัดท�ำเป็นคู่มือฉบับนี้ข้ึนมา หวังเป็นอย่างย่ิงว่าจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อผู้สนใจ
ไดต้ ่อไป

คณะนกั วจิ ัย
มีนาคม 2563

1

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย กิตตกิ รรมประกาศ

การจัดท�ำรายงานผลการวิจัย การยกระดับการบริหารจัดการการท่องเท่ียวเชิงกีฬา
ด้วยจักรยาน บนฐานวิถีวัฒนธรรมของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2562 รวมทั้ง คู่มือการจัดกิจกรรม
ปน่ั จกั รยานเพอื่ สง่ เสรมิ การทอ่ งเทยี่ วของประเทศไทย ซงึ่ เปน็ ผลผลติ หนง่ึ ของการวจิ ยั โครงการครงั้ นี้
จะไม่สามารถส�ำเร็จบรรลุตามวัตถุประสงค์ได้ หากไม่ได้โอกาสจาก ส�ำนักงานกองทุนสนับสนุน
การวิจัย (สกว.) เดิม และ ส�ำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
(สกสว.) โดยเฉพาะส�ำนกั ประสานงานชุดโครงการวิจัย SPEARHEAD ด้านเศรษฐกจิ กล่มุ บรกิ าร
มลู คา่ สงู : การทอ่ งเทยี่ วเชงิ สขุ ภาพ ทใ่ี หค้ ำ� แนะนำ� ใหค้ วามชว่ ยเหลอื และใหข้ อ้ มลู ทเี่ ปน็ ประโยชน์
ตอ่ คณะนกั วจิ ยั เปน็ อยา่ งมาก ดว้ ยดเี สมอมา รวมถงึ คณะกรรมการผทู้ รงคณุ วฒุ ทิ กุ ทา่ นทใี่ หค้ วามรู้
เตมิ เตม็ ขอ้ มลู ใหแ้ กค่ ณะนกั วจิ ยั ดว้ ยดมี าตลอดระยะเวลาของการทำ� วจิ ยั รวมไปถงึ ผใู้ หค้ วามรว่ มมอื
ชว่ ยเหลอื ในการลงพนื้ ทเ่ี กบ็ ขอ้ มลู งานวจิ ยั ของคณะนกั วจิ ยั ทวั่ ประเทศ คณะนกั วจิ ยั ขอแสดงความ
ขอบคณุ อยา่ งสดุ ซ้ึง
ขอขอบคณุ ผู้รู้ ผูเ้ ช่ียวชาญทางวิชาการ และมีประสบการณใ์ นการจดั กจิ กรรมปน่ั จักรยาน
เพ่อื การทอ่ งเทย่ี ว และ การจดั กจิ กรรมปนั่ จกั รยานเพือ่ สง่ เสริมการท่องเทยี่ ว หรือ การจดั กิจกรรม
ปั่นจักรยานในทุก ๆ รูปแบบ เป็นอย่างสูง มา ณ โอกาสนี้ คณะนักวิจัยต้องขอกล่าวขอบคุณ
ผเู้ ขยี นเอกสารทางวชิ าการ นกั วจิ ยั และปราชญช์ มุ ชนทกุ ๆ ทา่ น ทช่ี ว่ ยใหค้ ำ� ปรกึ ษาแกค่ ณะนกั วจิ ยั
2 ท้ังท่ีได้ไปพบเป็นการส่วนตัวและให้ค�ำแนะน�ำผ่านช่องทางส่ือสารต่าง ๆ และ ท่ีคณะนักวิจัย
ได้อ้างอิงและไม่ได้อ้างอิง ถึงในเล่มการวิจัยครั้งนี้ รวมไปถึง มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง
ที่ให้โอกาสในการพัฒนาตนเองทางการวิจัยของบุคลากรและทีมงาน และบุคลากรในครอบครัว
ของคณะนกั วจิ ัย
สุดท้ายนี้ คุณค่าและประโยชน์ท่ีพึงมีจากงานวิจัยฉบับน้ี ขอมอบแด่ บิดา มารดา
ครูบาอาจารย์ คณะผู้จัดท�ำ ผู้มีอุปการคุณ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง และส�ำนักงาน
ผู้ท่ีให้ทุนสนับสนุน รวมถึงผู้วิจัย ผู้ค้นคว้า ที่ได้อ้างอิงในงานวิจัยฉบับน้ีทุกท่านขอให้คุณงาม
ความดีนนั้ ปกปกั รักษา คุม้ ครอง ผทู้ ีม่ อี ุปการคุณทกุ ท่านทุกคนเทอญ

คณะนักวจิ ยั
มนี าคม 2563

สารบญั

หน้า
คำ� น�ำ.................................................................................................................................... 1
กิตตกิ รรมประกาศ............................................................................................................... 2
สารบญั ................................................................................................................................ 3

บทที่ 1 บทนำ� ............................................................................................................. 6
สถานการณ.์ .......................................................................................................... 7
แนวคิดการจัดทำ� คู่มอื การจดั กจิ กรรมปั่นจกั รยานเพือ่ สง่ เสริม 9
การท่องเทยี่ วของประเทศไทย........................................................................

บทท่ี 2 การป่นั จักรยานเพ่ือการท่องเที่ยว (Bike Touring)........................................ 10 ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
การเตรียมงานก่อนออกเดินทางท่องเท่ียวดว้ ยจักรยาน (Before Travel)...... 12
งานวางแผนและบรหิ ารจัดการนำ� เท่ียว (Planning and Management).... 12
งานเส้นทาง (Route)..................................................................................... 17
งานบริการ (Services)................................................................................... 20
การทำ� งานระหวา่ งการเดินทางทอ่ งเท่ียวด้วยจักรยาน (Touring Day)......... 21
งานวางแผนและการบริหารจดั นำ� เท่ยี ว (Planning and Management).... 22
งานเส้นทาง (Route)..................................................................................... 23
งานบริการ (Services)................................................................................... 25
การทำ� งานหลงั จากการเดนิ ทางท่องเท่ียวด้วยจกั รยาน (After Travel)......... 27
งานวางแผนและการบรหิ ารจัดนำ� เท่ยี ว (Planning and Management).... 27
งานเส้นทาง (Route)..................................................................................... 29
งานบรกิ าร (Services)................................................................................... 30

บทที่ 3 การจัดกิจกรรมปน่ั จกั รยานเพอ่ื สง่ เสรมิ การท่องเที่ยว (Cycling Event)........ 32
การเตรียมงานก่อนจัดกจิ กรรมป่นั จกั รยาน (Before Event)......................... 34
งานวางแผนและการบริหารการจดั กจิ กรรม (Planning and Management).. 34
การจดั นทิ รรศการ (Expo)............................................................................. 46
งานเส้นทางปน่ั จกั รยาน (Racing Road)....................................................... 49
กจิ กรรมระหว่างการจัดงาน (Event Day)..................................................... 55
งานวางแผนและการบรหิ ารจัดกจิ กรรมป่นั จักรยาน
(Planning and Management)................................................................... 57

3

สารบญั (ตอ่ )

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย หนา้
งานนิทรรศการ (Expo).................................................................................. 58
งานเสน้ ทางป่ันจักรยาน (Racing Road)....................................................... 60
กจิ กรรมทเี่ กิดขนึ้ หลงั การจดั กิจกรรมปั่นจักรยาน (After Event).................. 67
งานวางแผนและการบรหิ ารจดั กจิ กรรมปน่ั จักรยาน
(Planning and Management)................................................................... 68
งานจัดนทิ รรศการ (Expo)............................................................................. 70
งานเสน้ ทางป่ันจักรยาน (Racing Ride)........................................................ 72

บทที่ 4 ขัน้ ตอนการขออนญุ าตจดั กิจกรรมปั่นจกั รยานจังหวัดราชบุรี......................... 73
การจัดกิจกรรมปนั่ จกั รยานในจังหวัดราชบรุ ี......................................................... 73
คำ� อธิบายข้อมูลรายละเอียดการจดั กจิ กรรมป่นั จักรยาน...................................... 76
แบบตรวจสอบรายการการจัดนำ� เที่ยวด้วยจกั รยาน (Bike Touring)................... 87
แบบรายงานการตรวจสนามแขง่ ขัน...................................................................... 90
แบบรายงานการตรวจการแขง่ ขนั จักรยาน............................................................ 92
ภาคผนวก..................................................................................................................... 94
4 คณะผู้จัดทำ� .......................................................................................................................... 95

ภาพที่ สารบัญภาพ หน้า

1 ผงั การจดั กล่มุ นักปัน่ จักรยาน 8
2 แนวคิดการจดั ทำ� คมู่ อื การจัดกิจกรรมป่ันจักรยานเพ่ือสง่ เสรมิ การทอ่ งเทยี่ ว 9
3 เส้นทางปั่นจกั รยานเพอื่ การทอ่ งเท่ียว 10
4 การดำ� เนินงานป่นั จักรยานเพอื่ การทอ่ งเทีย่ ว 11
5 การเตรยี มงานกอ่ นออกเดนิ ทางท่องเทยี่ วดว้ ยจกั รยาน 12
6 งานวางแผนและการบรหิ ารจดั การนำ� เท่ยี ว 13
7 งานวางแผนเส้นทาง 18
8 การดำ� เนนิ งานบรกิ าร 20
9 การดำ� เนินงานระหว่างการเดนิ ทางปั่นจักรยานเพ่ือการทอ่ งเทยี่ ว 22
10 งานวางแผนและการบรหิ ารจัดนำ� เทยี่ ว 22
11 การทำ� งานบนเสน้ ทางปน่ั 23
12 งานบรกิ ารระหว่างเส้นทาง 25
13 การดำ� เนนิ งานหลงั จากการเดินทางปัน่ จักรยานเพือ่ การท่องเทย่ี ว 27
14 งานวางแผนและการบริหารหลังจัดนำ� เทีย่ ว 28
15 งานเสน้ ทางหลงั จากการดำ� เนนิ งาน 29
16 งานบรกิ ารหลงั จากการดำ� เนินงาน 30
17 เส้นทางการจัดกิจกรรมป่นั จกั รยานเพอื่ สง่ เสริมการทอ่ งเท่ยี ว 32
18 การดำ� เนินงานการจดั กจิ กรรมพิเศษประเภทการป่นั จกั รยานเพอื่ ส่งเสรมิ การท่องเท่ยี ว 33
19 การเตรียมงานก่อนการจัดกิจกรรมปัน่ จกั รยาน 33 ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
20 การดำ� เนินงานก่อนการจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานเพ่ือสง่ เสริมการทอ่ งเท่ียว 34
21 งานวางแผนและการบริหารการจดั กจิ กรรมก่อนการจัดกิจกรรมปัน่ จักรยาน 35
22 การจดั นิทรรศการ 46
23 งานเสน้ ทางปน่ั จกั รยานในการจดั กจิ กรรม 49
24 การตดิ ต้งั ปา้ ยและจดุ บรกิ ารตามเส้นทาง 55
25 การดำ� เนินงานระหวา่ งการจัดกิจกรรมปนั่ จกั รยานเพอ่ื สง่ เสรมิ การท่องเทย่ี ว 56
26 งานวางแผนและการบรหิ ารจัดกิจกรรมปน่ั จกั รยานสำ� หรบั ผ้จู ัด 57
27 งานจดั นิทรรศการสำ� หรบั ผจู้ ัด 58
28 งานเสน้ ทางป่นั จักรยานสำ� หรับผู้จดั 60
29 เวทกี ลางในการจัดงาน 66
30 การดำ� เนนิ งานหลงั การจดั กจิ กรรมปน่ั จักรยานเพอ่ื ส่งเสริมการท่องเทย่ี ว 67
31 งานวางแผนและการบรหิ ารหลังจดั กิจกรรมป่ันจกั รยาน 68
32 งานจัดนทิ รรศการหลงั การจัดกจิ กรรม 70
33 งานเสน้ ทางปนั่ จักรยานหลังจากการจัดกจิ กรรม 72
34 ขัน้ ตอนการขออนุญาตจัดกจิ กรรมป่นั จักรยาน จงั หวัดราชบรุ ี 75

5

1บทท่ี บทน�ำ

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย การท่องเที่ยวเชิงกีฬาด้วยจักรยานเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมของการออกก�ำลังกายกลางแจ้ง
ทงั้ เพอื่ การเขา้ รว่ มกจิ กรรม หรอื การปน่ั จกั รยานเพอื่ ทอ่ งเทยี่ วไปยงั ทต่ี า่ ง ๆ ลว้ นแตส่ รา้ งความตน่ื เตน้
ท้าทาย ความประทับใจ ความแปลกใหม่ และความเพลิดเพลิน เปิดมุมมองใหม่ตลอดเส้นทาง
ท่ีปั่นจักรยานผ่านการปั่นจักรยาน ซึ่งเป็นการเดินทางโดยพาหนะท่ีสามารถเข้าถึงได้ทุกพ้ืนท่ี
ได้สะดวกท่ีสุด ส�ำหรับการปั่นจักรยานเพื่อการแข่งขัน หรือ เพ่ือการล่ารางวัลจากการ
แข่งขันน้ัน สถานการณ์ของประเทศไทยปัจจุบันยังไม่ได้เน้นยึดเอาเป็นวัตถุประสงค์หลัก
ยกเว้นเสียแต่ว่า ต้องการสร้างนักกีฬาปั่นจักรยานเพื่อก้าวเข้าสู่การแข่งขันมืออาชีพ ที่ปัจจุบัน
สมาคมจักรยานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ จัดกิจกรรมการแข่งขันขึ้นเป็นประจ�ำ
ทุกปี เพ่ือคัดเลือกเยาวชนจากทุกภูมิภาคในประเทศไทย ผู้ซ่ึงมีศักยภาพทางการกีฬา เข้าสู่การ
เป็นนักกีฬาสมัครเล่นและนักกีฬามืออาชีพตามล�ำดับ โดยผู้ท่ีได้รับการคัดเลือกนั้นจะเป็นผู้แทน
นักกีฬาด้านจักรยานของประเทศไทย เพื่อเข้าร่วมกิจกรรมการแข่งขันตามความถนัดต่อไป
ซง่ึ ปจั จบุ นั มจี ำ� นวนผเู้ ขา้ สวู่ งการ การเปน็ มอื อาชพี ยงั คงมจี ำ� นวนนอ้ ยอยู่ ไมเ่ ทา่ กบั การปน่ั จกั รยาน
เพื่อการท่องเที่ยวของนักปั่นชาวไทยและชาวต่างประเทศ ท่ีใช้เส้นทางของประเทศไทย เพื่อ
การออกปั่นจักรยานไปยังสถานที่ต่าง ๆ ดังนั้น คู่มือฉบับน้ีจึงไม่ได้กล่าวถึงการปั่นจักรยาน
เพ่ือการแข่งขัน แต่จะขยายความถึงการปั่นจักรยานเพื่อการท่องเท่ียว (Bike Touring) หรือ
6 การเขา้ รว่ มกจิ กรรมปน่ั จกั รยานเพอื่ สง่ เสรมิ การทอ่ งเทยี่ ว (Cycling Event) เทา่ นนั้ สำ� หรบั มาตรฐาน
การจัดกิจกรรมปั่นจักรยาน คณะนักวิจัยได้ท�ำการบูรณาการจากมาตรฐานของสมาคมจักรยาน
สมัครเล่นแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ซ่ึงเป็นสมาชิกของสหพันธ์จักรยานนานาชาติ
(Union Cyclist International) จะเป็นผู้ออกใบอนุญาตการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานในแต่ละ
เส้นทางปั่นที่จัดขึ้นในประเทศ โดยผู้จัดกิจกรรมจะต้องท�ำหนังสือขออนุญาตจัดการแข่งขัน
จะต้องแจ้งต่อสมาคมจักรยานฯ อย่างน้อย 30 วัน ก่อนการแข่งขัน หรือสอบถามรายละเอียด
เพมิ่ เตมิ ไดท้ างโทรศพั ท์ หมายเลข 0-2719-3340-2 นอกจากนน้ั แลว้ ยงั ไดม้ กี ารนำ� มาตรฐานของการ
จัดกิจกรรมปัน่ จกั รยานรายการ L’ETAPE BY TOUR DE FRANCE ท่ี บริษทั มูฟ เอเชยี จำ� กัด
“ผู้ได้รับอนุญาตสิทธิ ให้จัดกิจกรรมปั่นจักรยาน รายการ L’ÉTAPE THAILAND BY TOUR
DE FRANCE ครั้งที่ 1 และ ครัง้ ที่ 2 ปี พ.ศ. 2561 และ 2562 ซึง่ มีวตั ถุประสงค์หลกั มใิ ชเ่ พื่อ
การแข่งขันแต่จัดข้ึนเพื่อความสนุกสนานและประชาสัมพันธ์เส้นทางปั่นจักรยานของจังหวัดพังงา
ให้เป็นทีร่ บั รขู้ องนักปนั่ จกั รยานทว่ั โลก
สำ� หรบั ประเทศไทยแลว้ ยงั ไมม่ มี าตรฐานการจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานรปู แบบของกจิ กรรมพเิ ศษ
แตใ่ น ปี พ.ศ. 2548 กระทรวงการทอ่ งเทยี่ วและกฬี า โดยสำ� นกั พฒั นาแหลง่ ทอ่ งเทยี่ วกรมการทอ่ งเทยี่ ว
ได้ประกาศใช้เกณฑ์มาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเท่ียวเพ่ือนันทนาการและได้รวมกิจกรรมกีฬา
เขา้ มาไวใ้ นเกณฑม์ าตรฐานฉบบั นี้ ซงึ่ มี 3 องคป์ ระกอบ ไดแ้ ก่ ศกั ยภาพในการดงึ ดดู ใจดา้ นการทอ่ งเทยี่ ว
ศกั ยภาพในการรองรบั ดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว และการบรหิ ารจดั การ และไดน้ ยิ ามใหค้ วามหมายไวว้ า่

แหลง่ ทอ่ งเทยี่ วเพอ่ื นนั ทนาการ (Recreational Attraction) หมายถงึ แหลง่ ทอ่ งเทยี่ วทมี่ นษุ ยส์ รา้ งขนึ้ ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
เพอื่ การพกั ผอ่ นและเสรมิ สรา้ งสุขภาพ ใหความสนุกสนาน รืน่ รม บนั เทิง และการศึกษาหาความรู
แมไ้ มม่ คี วามส�ำคัญในแงประวัติศาสตร์ โบราณคดี ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม แต่มลี ักษณะเปน็ แหล่ง 7
ทอ่ งเทยี่ วรว่ มสมยั เชน่ ยา่ นบนั เทงิ หรอื สถานบนั เทงิ สวนสตั ว์ สวนสนกุ และสวนสาธารณะลกั ษณะ
พิเศษ สวนสาธารณะ และสนามกีฬา (กระทรวงการท่องเทีย่ วและกฬี า,2548)
จึงสรุปได้ว่า เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานของสมาคมกีฬาจักรยานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชปู ถมั ภ์ และตระหนกั ถงึ ความปลอดภัยของนกั ป่นั จักรยานทั้งชาวไทย และชาวตา่ ง
ประเทศทุกคนคู่มือฉบับน้ี จึงได้ก�ำหนดวัตถุประสงค์เพ่ือให้การจัดกิจกรรมปั่นจักรยานสามารถ
สร้างความสนุกสนานและความเพลิดเพลิน ใกล้ชิดธรรมชาติ พบปะกลุ่มเพ่ือนนักปั่นจักรยาน
ที่มีความช่ืนชอบกิจกรรมท่ีเหมือนกัน บนพื้นฐานของความปลอดภัย และเส้นทางปั่นจักรยาน
ปลอดการจราจรเปน็ สำ� คัญ

1.1 สถานการณก์ ารท่องเทย่ี วเชิงกีฬาด้วยจกั รยานบนฐานภูมิวฒั นธรรมของประเทศไทย
ผลติ ภณั ฑก์ ารทอ่ งเทย่ี วเชงิ กฬี าดว้ ยจกั รยานของประเทศไทยปจั จบุ นั สามารถจดั กลมุ่ ตาม
ลักษณะประเภทการปน่ั จักรยาน 4 ประเภท คือ ป่ันแข่งขนั (Racing) ปน่ั อดทน (Endurance)
ปั่นในกิจกรรม (Cycling Event) และปน่ั ทอ่ งเทยี่ ว (Bike Touring) โดยในปี พ.ศ. 2562 มนี กั ป่นั
จักรยานท้ังชาวไทยและชาวต่างประเทศ ประมาณจ�ำนวน 645,427 คน จ�ำแนกเป็นนักปั่น
แขง่ ขัน (Racing) ประมาณ 26,000 คน (รอ้ ยละ 4.03) นกั ป่ันอดทน (Endurance) ประมาณ
143,508 คน (ร้อยละ 22.23) นักปั่นในกิจกรรม (Cycling Event) ประมาณ 243,182 คน
(ร้อยละ 37.68) และปั่นท่องเท่ียว (Bike Touring) ประมาณ 232,737 คน (ร้อยละ 55.83)
ได้ก่อให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจโดยประมาณ 1,909.18 ล้านบาท จ�ำแนกเป็นรายได้จากการ
จัดกิจกรรมปั่นจักรยานในประเทศ (Domestic) ประมาณ 938 ล้านบาท (ร้อยละ 49.14)
รายไดจ้ ากการให้บริการน�ำเท่ียว Inbound ดว้ ยจกั รยานในประเทศไทย ประมาณ 970 ล้านบาท
(ร้อยละ 50.86) เม่ือน�ำรายได้ท่ีเกิดจากการท่องเท่ียวเชิงกีฬาด้วยจักรยานมาท�ำการวิเคราะห์
ปัจจยั การผลติ และผลผลติ 26X26 (I/O analysis) เพ่อื วิเคราะห์ผลกระทบเชิงเศรษฐกิจ พบวา่
จากการใช้จ่ายของนักปั่นจักรยานในประเทศไทย พ.ศ. 2562 คิดเป็นมูลค่าโดยประมาณ
1.91 พันล้านบาท ก่อให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจโดยรวม ประมาณ 4.64 พันล้านบาท
เป็นผลกระทบทางตรงประมาณ 1.03 พันล้านบาท (หรือประมาณร้อยละ 22.31) และ
ผลกระทบทางอ้อมประมาณ 3.60 พันล้านบาท (หรอื ประมาณร้อยละ 77.69) โดยการใชจ้ า่ ยของ
นักปั่นจักรยานภาพรวมของนักปั่นจักรยานทั้งประเทศ (Total) 1 บาท ได้ก่อให้เกิดผลกระทบ
ทางเศรษฐกิจ 2.43 บาท และเปน็ การก่อให้เกดิ ผลกระทบโดยอ้อม 1.89 บาท
ผลการศกึ ษาวจิ ยั พฤตกิ รรมนกั ปน่ั จกั รยาน พบวา่ นกั ปน่ั จกั รยานในประเทศไทย มี 4 กลมุ่
ซงึ่ ท้ัง 4 กลมุ่ ตา่ งมพี ฤติกรรมทแ่ี ตกตา่ งกันโดย

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย นักปั่นจักรยานกลุ่มปั่นอดทน (Endurance) เป็นกลุ่มคนท่ีชอบเก็บเก่ียวประสบการณ์
ความท้าทาย เรียนรู้สิง่ ใหมใ่ นพ้ืนท่ธี รรมชาติ อกี ทง้ั ชอบเก็บเกยี่ วประสบการณ์ พบว่า ผลติ ภณั ฑ์
ทางการท่องเที่ยวใหม่ส�ำหรับนักปั่นกลุ่มน้ีคือ การปั่นจักรยานประเภท Audax การปั่นเก็บเก่ียว
ประสบการณใ์ นเสน้ ทางรอบประเทศไทย หรอื เขา้ รว่ มกจิ กรรมปน่ั จกั รยานระดบั นานาชาติ เปน็ ตน้
นกั ปน่ั จกั รยานกลมุ่ ปน่ั แขง่ ขนั (Racing) เปน็ กลมุ่ นกั ปน่ั จกั รยานทช่ี อบความทา้ ทาย แขง่ ขนั
ผจญภยั ผาดโผน พบวา่ ผลติ ภณั ฑท์ มี่ คี วามเหมาะสมกบั นกั ปน่ั กลมุ่ นคี้ อื การปน่ั จกั รยานแขง่ ขนั ที่
ผาดโผน ผจญภัย
นกั ปัน่ จกั รยานกลุม่ ปนั่ ในกิจกรรม (Cycling Event) พบว่า ผลิตภณั ฑท์ ี่มคี วามหมาะสม
กับนักปัน่ จักรยานกลุ่มนี้คือ การปน่ั จักรยานตามรอยหนังดงั ป่ันแบบ Series Ride ปัน่ จกั รยาน
ในกจิ กรรมพเิ ศษรว่ มกบั ครอบครวั (Family Fun Ride) หรือ การจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานส�ำหรับ
ผู้หญงิ เป็นต้น
นักปั่นจักรยานกลุ่มปั่นท่องเที่ยว (Bike Touring) พบว่าผลิตภัณฑ์ท่ีเหมาะสมส�ำหรับ
นกั ปน่ั จกั รยานกลมุ่ น้ี ไดแ้ ก่ การปน่ั เพอ่ื การเรยี นรู้ ปน่ั เทยี่ วชมวถิ ที อ้ งถนิ่ ไทย ปน่ั ทอ่ งเทยี่ วในชมุ ชน
ท่องเทย่ี วเชิงประสบการณใ์ นท้องถ่นิ ปั่นท่องเที่ยวตามเทศกาลงานประเพณีในทอ้ งถิ่นต่าง ๆ

8

ภาพที่ 1 ผงั การจัดกลมุ่ นักป่ันจกั รยาน

1.2 แนวคดิ การจดั ทำ� คมู่ อื การจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานเพอื่ สง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วของประเทศไทย ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ผลการวิจยั พบวา่ กิจกรรมการปั่นจักรยานเพือ่ การท่องเท่ียว (Bike Touring) และการจัด
กิจกรรมปั่นจักรยาน (Cycling Event) มีจ�ำนวนผู้เล่นและสร้างมูลค่าเพ่ิมทางเศรษฐกิจ
ให้แก่ประเทศไทยในสัดส่วนท่ีมาก ดังน้ัน ในคู่มือฉบับนี้ จึงได้มุ่งประเด็นถึงการบริหารจัดการ
การจดั กจิ กรรมป่นั จกั รยาน 2 ประเภท ได้แก่ การปนั่ จักรยานเพือ่ การท่องเทยี่ ว และการปน่ั ใน
กจิ กรรมพเิ ศษ ไวโ้ ดยละเอยี ดในบทท่ี 2 และ บทที่ 3 โดย
1) การปั่นจักรยานเพื่อการท่องเที่ยว (Bike Touring) หมายถึง การปั่นจักรยานเพ่ือ
นันทนาการที่มีระยะเวลา การปั่นตามความพึงพอใจหรือศักยภาพของนักปั่นทั้งชาวไทย
หรือชาวต่างประเทศที่พ�ำนักระยะยาวในประเทศไทย (Domestic) หรือนักปั่นจากต่างประเทศ
(Inbound) อาจจะเรมิ่ ปน่ั ตงั้ แต่ 1 ชว่ั โมง ไปจนถงึ มากกวา่ 1 วนั กไ็ ด้ โดยทน่ี กั ปน่ั มวี ตั ถปุ ระสงคห์ ลกั
เพื่อเดินทางท่องเที่ยว เท่ียวชมสถานท่ีต่าง ๆ ตามลักษณะภูมิประเทศ เอกลักษณ์ในแต่ละ
ชุมชนในภูมิภาคต่าง ๆ โดยนักปั่นจักรยานอาจจะเลือกเป็นการจัดการด้วยตนเอง หรือเดินทาง
โดยมีผู้จัดน�ำเท่ียว หรือ ซื้อโปรแกรมน�ำเที่ยวโดยชมรม/สมาคม/บริษัทท่องเท่ียว ตามเส้นทางท่ี
ไดม้ กี ารออกแบบไว้แล้ว
2) การจดั กิจกรรมพิเศษประเภทปั่นจกั รยานเพ่อื ส่งเสรมิ การท่องเท่ียว (Cycling Event)
หมายถึง การปั่นจักรยานเพ่ือความเพลิดเพลิน พบปะเพ่ือนนักปั่น แข่งขัน เอาชนะตนเอง หรือ
ทดสอบสมรรถนะความทนทานของรา่ งกาย การจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานเพอื่ ประชาสมั พนั ธอ์ งคก์ ร
การปั่นเพ่ือช่วยเหลือสังคม หรือ ล่ารางวัลจากสนามปั่นจักรยาน ซ่ึงมีรูปแบบการจัดกิจกรรมท้ัง
ระดบั ชุมชน/จงั หวดั (Local) ระดบั ภูมิภาค (Regional) ระดับประเทศ (National) หรือ การป่ัน
มาตรฐานระดบั นานาชาติ (International)

ภาพท่ี 2 แนวคิดการจัดทำ� ค่มู ือการจัดกจิ กรรมปน่ั จักรยานเพื่อส่งเสรมิ การทอ่ งเท่ยี ว 9

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 2บทท่ี การป่นั จกั รยานเพือ่
การท่องเที่ยว
(BIKE TOURING)

10

ภาพท่ี 3 เส้นทางปน่ั จักรยานเพ่อื การทอ่ งเทย่ี ว
การท่องเท่ียวด้วยจักรยาน ส�ำหรับประเทศไทย นอกจากจะเป็นจุดหมายปลายทางของ
การท่องเท่ียวด้วยจักรยานส�ำหรับนักปั่นชาวไทยแล้ว นักปั่นชาวต่างประเทศ ก็ให้ความสนใจใน
การท่องเที่ยวไปในพ้ืนที่ต่าง ๆ ของประเทศไทย ซึ่งผลจากการวิจัย พบว่า นักปั่นจักรยานเพื่อ
การท่องเท่ียวมีรูปแบบการเดินทางที่หลากหลาย กล่าวคือ การเดินทางท่องเที่ยวด้วยจักรยาน
ด้วยตนเอง (Free Individual Travelers : F.I.T) หรือ รวบรวมสมาชกิ กล่มุ /ชมรม/สมาคม ท่ีมี
ความชอบเสน้ ทางปน่ั เหมอื นกนั ออกปน่ั จกั รยานทอ่ งเทย่ี วในเสน้ ทางปน่ั จกั รยานใหม่ ๆ ทอี่ อกแบบ
กันเอง รวมไปถึง การซ้ือโปรแกรมน�ำเที่ยวจากผู้น�ำทัวร์ (Tour Leader) และการซื้อโปรแกรม
ท่องเทยี่ วโดย Travel Agent ทม่ี ีการดูแลอย่างใกล้ชิด ในเสน้ ทางท่ีได้มกี ารสำ� รวจและทดลองแลว้
ดังเช่น บริษัท Co van Kessel Bangkok - Bike and Boat tours ส�ำรวจและออกแบบเส้นทาง
ปั่นจักรยานเพื่อการท่องเท่ียว “Amazing Bangkok Bicycle Rally” โดยปั่นจักรยานและ
ลอ่ งเรอื หางยาวไปส�ำรวจและเจาะลกึ ถงึ วถิ ชี วี ติ ของคนกรงุ เทพฯ แบบไรข้ อบเขต เรยี นรวู้ ฒั นธรรม
ของคนไทย หรอื “กจิ กรรม Thai Cooking Rally” ทอี่ อกแบบแผนไวใ้ นการทอ่ งเทย่ี วเชงิ สรา้ งสรรค์

แบบใหมท่ จี่ ะพานกั ทอ่ งเทยี่ วปน่ั จกั รยานเทย่ี วชมชมุ ชนเกา่ แกย่ า่ นเยาวราช และอกี หลายๆ ชมุ ชน
ในกรงุ เทพฯ และทำ� อาหารไทย โดยระหวา่ งทางจะใหน้ กั ทอ่ งเทยี่ วไดเ้ ลอื กซอื้ วตั ถดุ บิ การทำ� อาหาร
จากตลาดสด จากนั้นน�ำมาปรุงอาหารให้อร่อย ดังน้ันส�ำหรับผู้ที่มีความช่ืนชอบในการเดินทาง
ทอ่ งเทยี่ วดว้ ยจกั รยานไมว่ า่ จะเปน็ นกั ปน่ั จกั รยานหรอื นกั ปน่ั ทมี่ ากประสบการณ์ หรอื ผทู้ ส่ี นใจในการ
ท�ำธุรกจิ การทอ่ งเทยี่ วด้วยจักรยาน จ�ำเป็นตอ้ งมีการเตรยี มการเพ่ือเป็น Tour Leader ในการน�ำ
นักท่องเที่ยวป่ันจกั รยานตามพืน้ ทต่ี า่ ง ๆ ของประเทศไทยหรือเชื่อมโยงไปยังประเทศเพอ่ื นบ้าน

ภาพที่ 4 การด�ำเนินงานป่นั จกั รยานเพ่ือการท่องเท่ยี ว ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ปัจจุบันประเทศไทยได้มีกลุ่มธุรกิจน�ำเท่ียวด้วยจักรยานเปิดให้บริการน�ำนักท่องเที่ยว
ท้ังชาวไทยและชาวต่างประเทศ ท่องเที่ยวไปในชุมชนและสร้างเส้นทางปั่นจักรยานท่ีหลากหลาย
เพ่ือดึงดูดความสนใจนักท่องเที่ยว และเปิดขายในรูปแบบขายโปรแกรมน�ำเท่ียว (Package)
ดังนั้น เพื่อให้ผู้ที่สนใจหรือนักท่องเท่ียวเชิงกีฬาด้วยจักรยาน มีความเข้าใจถึงขั้นตอนการบริหาร
จัดการการท่องเท่ียวด้วยจักรยานของประเทศไทยในรูปแบบของการขายโปรแกรมน�ำเที่ยว
(Package) ไมไ่ ด้รวมการทอ่ งเทย่ี วดว้ ยจักรยานทีป่ ่ันทอ่ งเท่ยี วดว้ ยตนเอง หรือ การปั่นท่องเทยี่ ว
หรือปั่นจักรยานเพ่ือออกก�ำลังกายในพ้ืนท่ี ซึ่ง คณะนักวิจัยจึงได้ท�ำการสรุปผลที่ได้จากการ
วิจัยครั้งนี้มาท�ำการเรียบเรียงการด�ำเนินงานออกเป็น 3 ช่วงเวลาคือ ก่อนการน�ำเที่ยว ระหว่าง
การน�ำเท่ียวและหลังการน�ำเท่ียว และพบว่าในแต่ละช่วงเวลามีของการด�ำเนินงานจะมีการ
เตรยี มงานของ 3 งานหลกั ๆ คอื งานวางแผนและการบรหิ ารจดั การ (Management) งานเสน้ ทาง
(Route) และ งานบริการ (Service) ซงึ่ มีรายละเอียดดังน้ี

11

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 2.1 การเตรยี มงานกอ่ นออกเดินทางท่องเทยี่ วด้วยจักรยาน (Before Travel)
เพ่ือให้การจัดน�ำเท่ียวด้วยจักรยานเป็นไปด้วยความเพลิดเพลิน สนุกสนานและสร้างความ
ประทบั ใจใหแ้ กน่ กั ปน่ั จกั รยานทมี่ คี วามตอ้ งการเดนิ ทางทอ่ งเทยี่ วไปเยยี่ มชมสถานทต่ี า่ ง ๆ ทแี่ ตกตา่ ง
ไปจากการนง่ั รถยนตเ์ ทย่ี วชมหรอื การทอ่ งเทย่ี วในแหลง่ ทอ่ งเทย่ี วตา่ ง ๆ ดงั นน้ั ผจู้ ดั นำ� เทย่ี วจำ� เปน็
ที่จะต้องเตรียมความพร้อมก่อนการออกเดินทาง หรือ ก่อนการประชาสัมพันธ์เพ่ือจ�ำหน่าย
ผลติ ภณั ฑท์ างการทอ่ งเทย่ี วและบรกิ ารไปยงั ลกู คา้ กลมุ่ เปา้ หมาย ในประเดน็ ตา่ ง ๆ งานสำ� คญั 3 งาน
ได้แก่ งานวางแผนและการบริหารจัดน�ำเที่ยว งานเส้นทาง และ งานบริการ ซ่ึงมีรายละเอียด
ดงั ต่อไปนี้

12

ภาพที่ 5 การเตรยี มงานก่อนออกเดนิ ทางทอ่ งเทยี่ วดว้ ยจักรยาน
1.1 งานวางแผนและการบรหิ ารจัดการน�ำเท่ียว (Planning and Management)
ในการจัดน�ำเท่ียวธุรกิจท่องเที่ยวและบริการจะต้องมีการวางแผนและการบริหาร
จัดน�ำเท่ียวท่ีรัดกุม และมีความคุ้มค่าต่อการลงทุน และสร้างความประทับใจให้แก่นักท่องเท่ียว
ปั่นจักรยาน เนื่องจากเป็นกลุ่มนักท่องเท่ียวท่ีมีความชอบเฉพาะและมีศักยภาพ ซ่ึงก่อนการ
ดำ� เนนิ การตอ่ ในขน้ั ตอนตอ่ ๆ ไป ผจู้ ดั นำ� เทย่ี ว ควรมกี ารพจิ ารณาถงึ องคป์ ระกอบตา่ ง ๆ ดงั ตอ่ ไปนี้
เพื่อใชเ้ ป็นขอ้ มลู ในการประกอบการตัดสินใจจัดน�ำเท่ยี ว ดังนี้

ภาพที่ 6 งานวางแผนและการบริหารจดั การนำ� เทยี่ ว ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
1.1.1 การประเมนิ ความเปน็ ไปไดข้ องการจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานเพอื่ การทอ่ งเทยี่ ว
(Project Forecasting)
ในการจัดกจิ กรรมทางการท่องเทีย่ ว ผจู้ ัดควรจะต้องมกี ารประเมินแผนการ
น�ำเที่ยวเพื่อประเมินความเป็นไปได้ของการจัดกิจกรรม และน�ำข้อมูลท่ีได้มาพิจารณาถึง
ความปลอดภัย ความต้องการของนักปั่นจักรยาน/นักท่องเที่ยวกลุ่มเป้าหมาย ความคุ้มค่า
ความเส่ียงภยั ระยะทาง ความยากง่ายของเส้นทางป่นั จกั รยาน และความสามารถในการใหบ้ ริการ
ของผู้จัด และอื่น ๆ ซึ่งองค์ประกอบท่ีควรน�ำมาพิจารณาถึงการออกแบบเส้นทางปั่นจักรยาน
เพอ่ื การทอ่ งเทยี่ ว ควรประกอบดว้ ย วตั ถปุ ระสงคข์ องการเดนิ ทางปน่ั จกั รยาน เสน้ ทางและระยะทาง

13

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย ในการเดนิ ทาง การประมาณการรายรบั และรายจา่ ย การวเิ คราะหค์ วามตอ้ งการหรอื กระแสนิยม
ของนกั ปน่ั จกั รยานเพอ่ื นกั ทอ่ งเทย่ี วชาวไทย หรอื นกั ทอ่ งเทย่ี วชาวตา่ งประเทศ อกี ทง้ั ตอ้ งวางแผน
และออกแบบรูปแบบการให้บริการของธุรกิจท่องเท่ียวและบริการท่ีเกี่ยวข้อง ได้แก่ ธุรกิจท่ีพัก
แรม กรณีทม่ี กี ารพักคา้ ง ธรุ กจิ ร้านอาหารและเคร่ืองดืม่ แหล่งทอ่ งเที่ยว จุดแวะพัก ชมุ ชน ความ
ปลอดภัย จ�ำนวนทมี งานที่ตดิ ตามเพือ่ บริการ ไกด์น�ำป่นั พากย์ทวั ร์และน�ำชม รวมไปถึงฤดกู าลที่
เหมาะสมส�ำหรับการปั่นจักรยานเพ่ือการท่องเที่ยว ช่องทางการตลาด การเดินทาง จักรยานเช่า
พาหนะในการบรกิ ารนกั ป่ันจักรยานและการขนย้ายจักรยาน ชา่ งภาพ และ ชา่ งซอ่ มจกั รยานฯลฯ
1.1.2 การก�ำหนดโครงสรา้ งหน้าท่ี ฝ่ายงานดูแลงานดา้ นต่าง ๆ (Functional)
เพือ่ ให้การบริการจดั น�ำเท่ียวมีความน่าเช่ือถือได้ต่อนักท่องเท่ียวท้งั ชาวไทย
และชาวตา่ งประเทศ นอกจากธรุ กจิ นำ� เทย่ี วจะตอ้ งดำ� เนนิ การตามกฎหมายของธรุ กจิ นำ� เทย่ี วและ
มคั คเุ ทศกต์ ามประกาศของกระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกฬี าแลว้ หนว่ ยงานนน้ั ควรจะตอ้ งมกี ารกำ� หนด
โครงสรา้ งหนา้ ที่ ฝา่ ยงานเพอื่ ดงู านตา่ ง ๆ ตามความเหมาะสมและขนาดขององคก์ ร โดยเนน้ การ
บริการแบบ One Stop Service เพื่อให้เกิดความคล่องตัวในการให้บริการแก่ลูกค้า ดังต่อไปนี้
1) ฝา่ ยจดั นำ� เทยี่ ว เปน็ ฝา่ ยทที่ ำ� หนา้ ทจ่ี ดั รายการนำ� เทย่ี ว กำ� หนดราคา ควบคมุ การจดั การเดนิ ทาง
ใหล้ กู คา้ ซง่ึ โดยทว่ั ไปมกั ประกอบไปดว้ ย แผนกจดั รายการนำ� เทยี่ ว แผนกจดั รบั สง่ นกั ทอ่ งเทยี่ ว และ
แผนกมคั คเุ ทศก์ 2) ฝา่ ยขาย เปน็ ฝา่ ยทที่ ำ� หนา้ ทตี่ ดิ ตอ่ กบั ลกู คา้ เพอ่ื ขายรายการนำ� เทยี่ วทจี่ ดั ขน้ึ
พรอ้ มราคาเหมาจา่ ยใหก้ บั ลกู คา้ และตอ้ งคอยตอบคำ� ถามของลกู คา้ ดว้ ย ประกอบดว้ ย แผนกขาย
14 แผนกโฆษณาประชาสมั พนั ธ์ 3) ฝา่ ยรบั จอง 4) ฝา่ ยบรกิ ารทอ่ งเทย่ี ว 5) ฝา่ ยการเงนิ และบญั ชี เปน็ ตน้
1.1.3 การก�ำหนดนักทอ่ งเทีย่ วกลมุ่ เป้าหมาย (Target Tourists)
ในการก�ำหนดนกั ทอ่ งเที่ยวกลุ่มเปา้ หมาย ผจู้ ัดกิจกรรมปั่นจกั รยานเพ่ือการ
ทอ่ งเทีย่ ว ต้องประเมินศกั ยภาพนกั ปน่ั จกั รยานใหส้ อดคลอ้ งกับเสน้ ทางทผ่ี จู้ ดั ได้ออกแบบไว้ และ
จะต้องกำ� หนดจำ� นวนนักปน่ั จักรยานทีผ่ จู้ ัดสามารถดแู ลได้อย่างทั่วถงึ
1.1.4 การออกแบบโปรแกรมเพ่ือจดั น�ำเทย่ี ว (Package)
ผู้จัดควรมอบหมายให้ผู้ที่มีประสบการณ์มาออกแบบโปรแกรมเพ่ือจัดน�ำ
เทย่ี วตามเสน้ ทางจกั รยานทไี่ ดผ้ า่ นการประเมนิ ความเปน็ ไดอ้ อกมาเปน็ กำ� หนดการ (Time Table)
คร่าว ๆ ก่อน เพื่อน�ำมาคดิ คำ� นวณเปน็ เวลาท่ีต้องใชใ้ นการเดนิ ทาง รวมถึงคดิ เวลาท่ตี ้องใชใ้ นการ
ทำ� กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วในแตล่ ะชว่ ง โดยคดิ คำ� นวณจำ� นวนระยะทางกบั เวลาทต่ี อ้ งใชร้ ะหวา่ งจดุ ตอ่ จดุ
อย่างนี้ตลอดไปให้ครบตามรายการท่ีก�ำหนด โดยการเขียนตารางระยะทางจะมีประโยชน์ต่อการ
เขยี นรายการนำ� เทย่ี ว เพราะจะทำ� ใหผ้ เู้ ขยี นมคี วามชดั เจนในเรอื่ งวนั เวลาและกจิ กรรมระหวา่ งการ
ท่องเท่ยี ว และเม่อื ไดต้ ารางระยะทางแล้ว ผเู้ ขยี นกส็ ามารถน�ำตารางนัน้ มาเพ่อื พจิ ารณาประกอบ
การเขียนส�ำนวนลงในรายการน�ำเที่ยวได้อย่างแม่นย�ำและใกล้เคียงความเป็นจริงมากท่ีสุด ทั้งนี้

ตอ้ งมีการหยุดแวะเพอ่ื ใหน้ ักทอ่ งเทย่ี วไดท้ �ำภารกจิ ส่วนตวั ควรใหค้ วามส�ำคัญในเรอ่ื งเวลาแวะพกั ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ในแต่ละสถานที่แต่ละจุดแตกต่างกัน ทั้งน้ีการค�ำนวณเวลาในการเขียนตารางระยะทางได้อย่าง
แมน่ ย�ำ สำ� คญั ท่สี ุดอยทู่ ่ปี ระสบการณ์ของผู้จดั รายการนำ� เที่ยว
1.1.5 การเขียนรายการน�ำเทีย่ วอย่างย่อ (Summary Itinerary)
ผจู้ ดั รายการนำ� เทย่ี วควรมอบหมายให้ผทู้ มี่ ปี ระสบการณ์เขยี นรายการนำ� เทยี่ ว
อย่างย่อ โดยเร่ิมจากน�ำการออกแบบโปรแกรมเพ่ือจัดน�ำเท่ียว (Package) มาก�ำหนดกิจกรรม
การท่องเท่ียว สถานท่ีรับประทานอาหาร สถานที่พักแรม ตลอดจนสถานบริการต่าง ๆ ก�ำหนด
พาหนะที่ใช้ในการเดินทางท่องเทยี่ วระบรุ าคาคา่ ใชจ้ า่ ยตลอดรายการ ซง่ึ ประกอบด้วย ค่าพาหนะ
ค่าอาหาร ค่าที่พัก ค่าบริการน�ำเท่ียว ค่ามัคคุเทศก์ ค่าเข้าชมแหล่งท่องเที่ยว ระบุเง่ือนไขของ
คา่ ใช้จา่ ยตามรายการ เป็นต้น
1.1.6 การเขยี นรายการน�ำเทย่ี วสำ� หรับลกู คา้ (Detailed Itinerary)
ผจู้ ดั รายการนำ� เทย่ี ว ควรมอบหมายให้ ผทู้ ม่ี คี วามสามารถในการใชภ้ าษาได้
รดั กมุ สละสลวย ถกู ตอ้ งชดั เจน และสามารถด�ำเนนิ การไดจ้ รงิ ในโปรแกรมนน้ั ๆ รวมถงึ มศี ลิ ปะใน
การเขียน มจี ติ วิทยาในการเขียนให้ผ้อู า่ นเกิดความรู้สึกคลอ้ ยตาม เกดิ จินตภาพและจินตนาการไป
ตามค�ำบรรยาย จนมีความรู้สึกอยากไปเทย่ี วและสมั ผัสด้วยตนเอง แต่ควรระวังการเขยี นรายการ
เกินความเป็นจริงมากเกินไปเพราะจะท�ำให้ผู้ปฏิบัติงาน ท�ำงานและตอบค�ำถามลูกค้าได้ล�ำบาก
ระหว่างปฏิบัติหน้าที่ ที่ส�ำคัญสามารถเขียน หรือสร้างจุดขายให้กับรายการน�ำเท่ียวของตน
โดยเขยี นใหม้ ขี อ้ ดี ขอ้ เดน่ ทแี่ ตกตา่ งจากโปรแกรมทอ่ งเทยี่ วเดยี วกนั แตเ่ ปน็ ของบรษิ ทั อนื่ เพอื่ ความ
เปน็ เอกลกั ษณ์ของรายการนำ� เท่ียวของบรษิ ัทตน
1.1.7 การวางแผนดา้ นการตลาด (Market Planning)
ในระหว่างที่มีการออกแบบเส้นทางและจัดท�ำก�ำหนดการ ผู้จัดจะต้อง
ทำ� การวางแผนดา้ นการตลาดรว่ มกบั ทมี งานและเครอื ขา่ ยธรุ กจิ ตวั แทนการเดนิ ทาง (travel agent)
ในการจ�ำหน่ายโปรแกรมน�ำเที่ยว (Package) ให้เป็นที่รับรู้ของนักท่องเท่ียวกลุ่มเป้าหมาย
ในวงกว้างทั้งกลุ่มนักปั่นจักรยานเพื่อการท่องเท่ียวชาวไทยและชาวต่างประเทศ ซึ่งในการ
ออกแบบด้านการตลาด จะต้องมีการออกแบบในการรองรับนักท่องเท่ียวท่ีหลากหลายรูปแบบ
เช่น 1) รูปแบบการจัดน�ำเท่ียวแบบ Private tours ที่มีนักท่องเท่ียวกลุ่มเด่ียวอาจมี 2 หรือ
3 คนก็ได้ โดยไม่ไปร่วมกับกลุ่มอื่น ๆ 2) รูปแบบการจัดน�ำเท่ียวแบบ Joint tours รับนักท่องเที่ยว
จากกลุ่ม A จ�ำนวน 3 คน กลุ่ม B จ�ำนวน 2 คน จากกลุ่ม C จ�ำนวน 1 คน แล้วรวมกันไป
ในเส้นทางเดียวกัน และ 3) รูปแบบการจัดน�ำเท่ียวแบบ Group tours มีนักท่องเที่ยวร่วมกัน
เป็นกลุ่มใหญ่ตั้งแต่ 10 คนข้ึนไปเดินทางไปยังจุดหมายในการท่องเที่ยวเหมือนกัน หรือ อ่ืน ๆ
ตามสถานการณ์และความเหมาะสมขององค์กร

15

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 1.1.8 การออกแบบระบบการจดั จ�ำหนา่ ย (Sale Distribute)
งานออกแบบระบบเพอื่ จดั จำ� หนา่ ยโปรแกรมนำ� เทยี่ วเปน็ งานทม่ี คี วามสำ� คญั
เนื่องจากถ้าผลติ ภัณฑ์ทอ่ งเทยี่ วและบรกิ ารดี แต่ช่องทางการจัดจ�ำหนา่ ยไมด่ ี ก็ไมม่ ลี ูกคา้ เขา้ มาใช้
บรกิ าร จากสถานการณท์ างเทคโนโลยปี จั จบุ นั พบวา่ ธรุ กจิ ทอ่ งเทย่ี วและบรกิ าร สว่ นมากจะทำ� การ
ซ้อื ขายผ่านโปรแกรมส�ำเรจ็ รูป เพจ เฟสบุ๊ค เวบ็ ไซต์ ซงึ่ ถอื ได้ว่าสะดวกกวา่ ในอดีตมาก แต่ส�ำหรับ
ประเทศไทยแลว้ การจดั จำ� หนา่ ยโปแกรมนำ� เทยี่ วมี 2 รปู แบบ คอื การจดั หนา่ ยแบบ On-line และ
การจดั จำ� หน่ายแบบ Off-line ส�ำหรบั การจ�ำหนา่ ยแบบ On-line นักทอ่ งเทีย่ วสามารถจอง หรอื
ช�ำระเงนิ ผ่านระบบ Application ของบริษทั น�ำเทย่ี ว หรอื ตัวแทนจำ� หนา่ ยทอ่ งเท่ียวได ้
1.1.9 การประกนั ภัย (Insurance)
ความปลอดภัยในการปั่นจักรยานขึ้นอยู่กับทักษะและประสบการณ์ของ
นกั ปน่ั จกั รยานแตล่ ะคน แตท่ ง้ั นเ้ี พอื่ เปน็ การปอ้ งกนั อบุ ตั เิ หตทุ อ่ี าจจะเกดิ ขน้ึ ดงั นน้ั ผจู้ ดั กจิ กรรมควร
จะตอ้ งทำ� ประกนั ภยั ประเภทประกนั อบุ ตั เิ หตใุ หแ้ กน่ กั ปน่ั จกั รยานทกุ คน รวมทงั้ ควรแจง้ ใหน้ กั ปน่ั
จกั รยานปน่ั ปลอดภยั ด้วยการใช้อุปกรณ์ Safety ทส่ี �ำคญั จ�ำเปน็ ก่อนป่นั จักรยานทุกครั้ง
1.1.10 ระบบการรับสมัคร (Register System)
ชอ่ งทางการรบั สมคั รนกั ปน่ั จกั รยานควรประชาสมั พนั ธผ์ า่ นกลมุ่ สอ่ื ออนไลน์
ทมี่ สี มาชกิ นกั ปน่ั จกั รยานมากทส่ี ดุ หลาย ๆ สอ่ื เนอื่ งจากสรา้ งการรบั รใู้ นวงกวา้ งใหน้ กั ปน่ั จกั รยาน
16 ตัดสนิ ใจเดินทางทอ่ งเท่ยี วมาเข้าร่วมกจิ กรรมปน่ั จักรยานมากยง่ิ ขน้ึ
1.1.11 การช�ำระค่ามดั จำ� และคา่ บรกิ าร (Deposit and Service)
เพื่อเป็นการยืนยันการใช้บริการการท่องเที่ยว ผู้จัดควรก�ำหนดนโยบายใน
การช�ำระคา่ มัดจ�ำผลิตภณั ฑก์ ารทอ่ งเที่ยวและบรกิ าร ในสัดสว่ นเทา่ ไหรเ่ ม่ือเปรยี บเทยี บกับอัตรา
ค่าใช้จ่ายท่ีนักท่องเที่ยวจะต้องช�ำระให้แก่ผู้จัด และช�ำระส่วนที่เหลือก่อนการเข้าร่วมกิจกรรม
ลว่ งหน้าก่ีวัน ควรต้องกำ� หนดไว้เปน็ เงอ่ื นไข ณ วนั ท่ีประกาศรับสมคั รนักป่ันจกั รยาน
1.1.12 การจดั หาพาหนะรถยนต์บรกิ ารรบั สง่ และบรกิ าร (Transportation)
มคี วามเปน็ ไดท้ นี่ กั ปน่ั จกั รยานไมไ่ ดเ้ ตรยี มจกั รยานของตนเองมาปน่ั เพอ่ื การ
ทอ่ งเทย่ี วในกรณที ม่ี าซอ้ื โปรแกรมนำ� เทย่ี วจากผจู้ ดั กจิ กรรม หรอื ธรุ กจิ ตวั แทนการเดนิ ทาง (travel
agent) ผจู้ ดั จะตอ้ งมกี ารเตรยี มการในการจดั หาพาหนะไวบ้ รกิ ารนกั ปน่ั จกั รยานตลอดเสน้ ทางปน่ั
จักรยานต้ังแต่เริ่มต้นจนกระท่ังแล้วเสร็จ อีกท้ังตลอดเส้นทางปั่นจักรยานจะต้องมีรถบริการเพ่ือ
ซอ่ ม แกไ้ ข ตรวจเชค็ จกั รยานของนักปน่ั ใหม้ ีความพรอ้ มในการออกเดินทาง

1.1.13 การเช่ารถจกั รยานและอุปกรณ์ (Bicycle and Equipment Rental) ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ผู้จัดอาจจะจัดหาจักรยานเช่าจากบริษัทให้เช่าจักรยานล่วงหน้าเพ่ือให้
ผู้ประกอบการท�ำการตรวจเช็คและซ่อมแซมส่วนท่ีช�ำรุดเสียหายให้กลับคืนสู่สภาพปกติก่อนท่ี
นกั ปนั่ จกั รยานจะเขา้ มาใช้บรกิ าร
1.1.14 แผนการบรหิ ารความเสยี่ งกรณฉี กุ เฉนิ (Emergency Management Plan)
ผู้จัดกิจกรรมจะต้องมีแผนส�ำรองเพื่อการบริหารความเสี่ยงภัยท่ีอาจจะเกิด
ข้ึนได้ โดยเฉพาะอุบัติเหตุบนท้องถนน หรือ การบาดเจ็บของนักปั่นจักรยาน โรคประจ�ำตัวของ
นกั ปน่ั ผูจ้ ัดจะตอ้ งทำ� การบรหิ ารความเส่ียงภยั กรณีฉุกเฉนิ ไวอ้ ย่างครบถว้ น ทง้ั ประสานเครอื ขา่ ย
ตำ� รวจ โรงพยาบาล อปพร. ในพ้ืนท่ี หรอื ทีมผู้ดแู ลนกั ปัน่ จกั รยานตลอดเส้นทาง
1.1.15 การจดั ท�ำฐานข้อมูลเครอื ข่ายธรุ กิจบรกิ าร (Database of Service
Business Unit Networking)
ในการออกเดนิ ทางทอ่ งเทยี่ วดว้ ยจกั รยานตามเสน้ ทางใหม่ ๆ และมกี ารขาย
โปรแกรมนำ� เทย่ี ว จะมผี ู้ประกอบการทีจ่ �ำหน่ายผลิตภัณฑท์ างการท่องเท่ียวและบริการให้แกผ่ จู้ ดั
ดงั นน้ั เพอ่ื สะดวกในการตดิ ตอ่ ประสานงาน ผจู้ ดั ควรจดั ทำ� ฐานขอ้ มลู เครอื ขา่ ยธรุ กจิ ทพ่ี กั แรม รา้ น
อาหาร ร้านจำ� หน่ายเครื่องด่ืม จุดแวะพกั หรือ สถานีบรหิ ารนำ� มนั เพ่อื ใหน้ กั ปัน่ จกั รยานไดแ้ วะพัก
แวะรบั ประทานอาหารและเครอ่ื งดม่ื ระหวา่ งการเดนิ ทางทอ่ งเทยี่ ว และทำ� การปรบั ปรงุ ฐานขอ้ มลู
ทกุ ครงั้ ทม่ี กี ารเปลย่ี นแปลงเพอื่ ใหฐ้ านขอ้ มลู มคี วามทนั สมยั งา่ ยตอ่ การตดิ ตอ่ เพอื่ จองการใชบ้ รกิ าร
1.2 งานเสน้ ทาง (Route)
นักท่องเท่ียวเชิงกีฬาด้วยจักรยาน ส่วนมากเป็นกลุ่มท่ีแสวงหาประสบการณ์ใหม่
ทางการทอ่ งเทยี่ วใหต้ นเอง ถงึ แมว้ า่ การเดนิ ทางทอ่ งเทยี่ วแตล่ ะครงั้ มคี วามเหนด็ เหนอ่ื ย แตภ่ ายใต้
ความเหน็ดเหนื่อยน้ัน จะสร้างความภาคภูมิใจให้แก่นักปั่นท่ีสามารถสร้างประสบการณ์ใหม่ให้
นกั ท่องเทยี่ ว ใหไ้ ดร้ ะลึกถงึ หรอื ร�ำลึกถึงบรรยากาศ ณ ขณะเข้ารว่ มกจิ กรรม ดงั นน้ั การสร้างความ
ดงึ ดดู ใจของการทอ่ งเทย่ี วดว้ ยจกั รยาน งานเสน้ ทาง (Route) จงึ เปน็ งานทส่ี ำ� คญั และจำ� เปน็ มาก ๆ
ทจี่ ะตอ้ งคดิ วางแผน ออกแบบ ใหแ้ ตกตา่ ง รวมทง้ั สรา้ งสรรคก์ จิ กรรมตา่ ง ๆ อยา่ งลงตวั กบั ประเภท
ของจกั รยานท่ีเหมาะสมกบั เส้นทาง ทั้งจกั รยานเสอื ภูเขา จกั รยานไฮบริค จกั รยานเสอื หมอบ หรือ
จักรทัวริ่ง เป็นต้น และนอกจากน้ันผู้ออกแบบเส้นทางควรพิจารณาถึงปัจจัยด้านเวลา จ�ำนวน
นกั ทอ่ งเทยี่ ว ศกั ยภาพในการรองรบั นกั ทอ่ งเทย่ี วในชมุ ชน/แหลง่ ทอ่ งเทยี่ ว รว่ มดว้ ย ดงั มรี ายละเอยี ด
ของงานเสน้ ทางตอ่ ไปน้ี

17

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย ภาพที่ 7 งานวางแผนเสน้ ทาง
1.2.1 การออกแบบเสน้ ทางและประเมนิ ศกั ยภาพเสน้ ทาง (Design and Evaluated)
เปน็ ความตอ่ เนอื่ งจากการวเิ คราะหป์ จั จยั และองคป์ ระกอบของงานวางแผน
และการบรหิ ารจดั นำ� เทยี่ วดว้ ยจกั รยาน นำ� มาสกู่ ารออกแบบเสน้ ทางและประเมนิ ศกั ยภาพเสน้ ทาง
18 ก่อนการลงส�ำรวจในพื้นท่ีจริงและจัดท�ำแผนท่ีเชื่อมโยงเป็นเส้นทางปั่นจักรยานเพ่ือการท่องเท่ียว
ตอ่ ไป ดว้ ยเสนห่ แ์ ละความสามารถในการดงึ ดดู ใจใหน้ กั ปน่ั จกั รยานทงั้ ชาวไทยและชาวตา่ งประเทศ
จะตดั สนิ ใจเลอื กเดนิ ทางเขา้ รว่ มกจิ กรรม อยทู่ เ่ี สน้ ทางปน่ั จกั รยาน ทมี่ คี วามโดดเดน่ เปน็ เอกลกั ษณ์
และทสี่ ำ� คญั จะตอ้ งมคี วามปลอดภัย ไมแ่ ออัด และออกแบบใหม้ กี ารเชื่อมโยงกบั สภาพธรรมชาติ
วถิ ชี วี ติ เทศกาลงานประเพณี หรอื แหลง่ ทอ่ งเทยี่ วทเ่ี กดิ ขนึ้ เองตามธรรมชาติ หรอื สงิ่ ทมี่ นษุ ยส์ รา้ งขนึ้
เพ่ือให้การเดินทางท่องเที่ยวด้วยจักรยานในเส้นทางน้ัน ๆ เป็นการสร้างประสบการณ์ที่ดีให้แก่
นักป่ันจกั รยาน ได้ต่นื เต้น ประทับใจ จดจ�ำ บอกต่อ กลับมาใชผ้ ลติ ภัณฑก์ ารท่องเท่ยี วและบริการ
ใหม่ ๆ ของผู้จัดต่อ ๆ ไป
1.2.2 การส�ำรวจจดุ แวะพักตามเส้นทาง (Rest park)
ในการสำ� รวจเสน้ ทาง ผจู้ ดั ควรทำ� การวเิ คราะหข์ อ้ มลู ของสภาพถนน ปรมิ าณ
การจราจร ความสามารถในการปน่ั ทำ� ความเรว็ การใชท้ างรว่ มกบั รถบรรทกุ /รถยนต์ การเชอ่ื มตอ่ กบั
ธรุ กจิ ทอ่ งเทย่ี วและบรกิ ารอน่ื ๆ หรอื แหลง่ ทอ่ งเทยี่ วทเี่ กดิ ขน้ึ เองตามธรรมชาตหิ รอื ทม่ี นษุ ยส์ รา้ งขน้ึ
รวมไปจึงเส้นทางเชื่อมต่อ เส้นทางโค้ง เนินชัน และด้วยสภาพอากาศของประเทศไทยมีสภาพ
อากาศทค่ี อ่ นขา้ งรอ้ น ดงั นน้ั ในการออกแบบเสน้ ทางและการประเมนิ ศกั ยภาพของเสน้ ทางจะตอ้ ง
ค�ำนึงถึงจดุ แวะพกั ตามเส้นทางป่นั หากไม่มีหรอื จดุ แวะพักทเ่ี ป็นรา้ นคา้ รา้ นอาหารและเครื่องดม่ื

อยหู่ า่ งไกล ผจู้ ดั ควรจะต้องจัดให้มกี ารบริการเคล่ือนท่ี เชน่ การบริการน�้ำด่ืม การบรกิ ารตรวจเชค็ ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ซ่อมจักรยาน และในระหว่างการส�ำรวจจุดแวะพักต่าง ๆ ผู้จัดควรมอบหมายให้ผู้ส�ำรวจเส้นทาง
ท�ำการจดบนั ทึกพกิ ดั ท่ตี ัง้ อยู่ (GPS) ชอ่ื ของธุรกิจและเบอร์โทรศัพทต์ ดิ ตอ่ ประสานงาน พรอ้ มท้ัง
ชอื่ บคุ คลอา้ งองิ เพอื่ การประสานงานการจดั นำ� เทยี่ วเมอ่ื นกั ปน่ั จกั รยานมคี วามพรอ้ มในการเดนิ ทาง
1.2.3 การจัดท�ำแผนที่เดินทางและก�ำหนดพิกัดจุดบริการ (Mapping and
Service Point)
ด้วยนักปั่นจักรยานที่ซ้ือโปรแกรมน�ำเท่ียว มีเป้าหมายหลักคือเพื่อการ
พกั ผอ่ นและสว่ นมากเปน็ นกั ปน่ั ตา่ งถนิ่ ไมม่ คี วามช�ำนาญในเสน้ ทาง ดงั นนั้ แผนทเี่ ดนิ ทางจงึ เปน็ สง่ิ
จำ� เป็นสำ� หรบั นักปั่นจกั รยานเป็นอย่างมาก และการจดั ทำ� แผนที่ปั่นจักรยานและการกำ� หนดพกิ ดั
จดุ บรกิ าร จำ� เป็นตอ้ งให้ผูท้ ่ีมีความเชี่ยวชาญ มปี ระสบการณ์การปนั่ จกั รยาน และมีความสามารถ
ในการจดั ท�ำพกิ ัดบอกจุดบริการ มาจัดทำ� แผนที่ เพราะผจู้ ัดจะต้องตระหนักและให้ความส�ำคญั กับ
ความปลอดภัยของนักปั่นจักรยานกับสิ่งท่ีปรากฏบนแผนท่ีปั่นจักรยานว่ามีความถูกต้อง ชัดเจน
เข้าใจไดง้ า่ ยและมีความนา่ เชอื่ ถือ
1.2.4 การจดั ท�ำแผนท่ีป่นั จกั รยาน (Biking Map)
องค์ประกอบที่ส�ำคัญ จ�ำเป็นต้องปรากฏลงบนแผนที่จักรยาน เพื่อให้
เกิดความเข้าใจง่ายควรใช้สัญลักษณ์ตามหลักมาตรฐานของแผนที่ทั่วไป แต่อาจจะเพ่ิมราย
ละเอียดเกี่ยวกับเส้นทางปั่นจักรยานเพ่ิมเติม โดยเฉพาะเส้นทางแยก ทางอันตราย ซึ่งควรมี
องค์ประกอบท่สี ำ� คญั ดังนี้ (1) ช่ือแผนทเ่ี สน้ ทาง (2) ระบบพิกดั ภมู ศิ าสตร์ (GPS) (3) ระยะทาง
(Distance) และ มาตราส่วนของแผนที่ (4) สัญลักษณ์หรือเครื่องหมาย (Legend)
(5) ลักษณะเส้นทาง ความลาดชัน (Ascent) ความลาดเอียง (Descent) (6) สัญลักษณ์สี
ท่ีใช้ในแผนที่ตามมาตรฐานสากลทั่วไป ท่ีแต่ละสีต่างให้ความหมายแทนส่ิงต่าง ๆ ดังน้ี สีด�ำ
แทนสิ่งปลูกสร้างที่มนุษย์สร้างข้ึน เช่น อาคาร บ้านเรือน ท่ีอยู่อาศัย แหล่งท่องเท่ียว ท่ีพัก
ร้านอาหารและเครื่องด่ืม สีแดงแทนสัญลักษณ์ท่ีเป็นถนน สีน�้ำเงินแทนสัญลักษณ์ท่ีเป็นแอ่งน�้ำ
แมน่ ำ้� ลำ� คลอง บงึ ทะเล สเี ขยี ว แทนสญั ลกั ษณ์ ปา่ ไม้ พน้ื ทท่ี ำ� การเพาะปลกู ไรน่ า พชื สวน สเี หลอื ง
แทนพ้ืนท่ีราบสูง และสีอื่น ๆ ที่ผู้จัดต้องการจะแสดงสัญลักษณ์ไว้บนแผนท่ีปั่นจักรยาน และ
(7) สญั ลักษณอ์ ่นื ๆ ตามความสำ� คัญ และจ�ำเป็นตามลักษณะภูมิศาสตรข์ องเส้นทางน้ัน ๆ และ
การทำ� แผนทปี่ น่ั จกั รยานทหี่ ลายภาษา เชน่ ภาษาองั กฤษ ภาษาฝรงั่ เศส ภาษาจนี หรอื ภาษาอนื่ ๆ
ตามกลุ่มลกู คา้ เป้าหมายของธุรกิจ กจ็ ะท�ำใหเ้ ขา้ ถงึ ลูกคา้ กลมุ่ ต่างชาตมิ ากยิ่งข้ึน
1.2.5 การออกแบบระบบติดตามนกั ปน่ั จกั รยาน (Marshal)
เพ่ือเป็นการตระหนักถึงความปลอดภัยของนักปั่นจักรยานเป็นล�ำดับต้น ๆ
ผู้จัดกิจกรรม จ�ำเป็นต้องมอบหมายเพ่ือท�ำการออกแบบติดตามนักปั่นจักรยาน ซ่ึงอาจจะเขียน

19

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย โปรแกรม Application Smart Watch หรอื สร้างไลนก์ ลุ่ม ช่องทางการสอ่ื สารเฉพาะกลุ่มนกั ป่นั
เพือ่ ให้สามารถตดิ ตามนกั ปน่ั ท่อี าจจะหลงทางของนกั ป่ัน หรือ เกิดอบุ ตั ิเหตุ ได้ ทง้ั นีจ้ ะต้องทำ� การ
ประชาสัมพันธ์แจ้งให้นักปั่นในกลุ่มทราบถึงรายละเอียด ขั้นตอนการใช้งาน และการขอความ
ชว่ ยเหลือกรณเี กิดเหตุฉุกเฉนิ ขึ้นกับนกั ปั่นหรอื เพ่ือนรว่ มเดนิ ทาง
1.2.6 การทดลองเส้นทางและประเมินผล (Test and Evaluated Route)
เมอ่ื มกี ารออกแบบเสน้ ทาง สำ� รวจจดุ แวะพกั จดั ทำ� แผนที่ และวางระบบการ
ตดิ ตามนกั ปน่ั จกั รยานเรยี บรอ้ ยแลว้ ขนั้ ตอนตอ่ ไปคอื การทดลองเสน้ ทางและประเมนิ ผล ทง้ั ศกั ยภาพ
ในการบรหิ ารจดั การ การบรกิ าร และการจดั นำ� เทยี่ ว หากมคี วามบกพรอ่ งตอ้ งรบี ดำ� เนนิ การแกไ้ ข หรอื
ปรบั ปรงุ กอ่ นนำ� นกั ทอ่ งเทยี่ วลงปน่ั จกั รยานในพน้ื ทจี่ รงิ การสำ� รวจเสน้ ทางนอกจากจะทำ� ใหท้ ราบเสน้ ทาง
จดุ ใหบ้ รกิ ารตา่ ง ๆ ซงึ่ ถา้ จะใหผ้ ลดคี อื ผทู้ เี่ กย่ี วขอ้ งควรรว่ มลงพน้ื ทเี่ พอื่ สำ� รวจเสน้ ทางไปกบั ทมี งานดว้ ย
โดยเฉพาะทมี งานการตลาดทจี่ ะสามารถใหข้ อ้ มลู ทถี่ กู ตอ้ ง ตอบขอ้ ซกั ถามของนกั ทอ่ งเทย่ี วได้
1.2.7 การตดิ ตอ่ ประสานงานดา้ นความปลอดภยั ในพนื้ ท่ี (Service Networking)
เพ่ือสร้างการรับรู้และความร่วมมือกับชุมชนบนเส้นทางปั่นจักรยาน ผู้จัดกิจกรรมจ�ำเป็นจะต้อง
มอบหมายให้ผู้ออกแบบเส้นทางหรือผู้ส�ำรวจเส้นทางติดต่อประสานงานขอความร่วมมือหรือ
รับสมัครอาสาสมัครจากชุมชนมาช่วยอ�ำนวยความสะดวกในการประสานงานในพื้นที่ การติดต่อ
ประสานงานกับฝา่ ยงานจราจร ผนู้ ำ� ชมุ ชน โรงพยาบาล สถานีตำ� รวจ และหนว่ ยก้ภู ัย เพอ่ื ให้ความ
20 ช่วยเหลอื ในกรณฉี ุกเฉิน หรอื เกดิ อุบัตเิ หตรุ ะหว่างการทอ่ งเทย่ี วไปตามเส้นทางปั่นจกั รยาน
1.3 งานบริการ (Services)
งานบรกิ ารถอื เป็นงานสว่ นหน้า (Front Service) ท่จี ะต้องตอ้ นรับ ให้การดแู ลนักป่นั
จกั รยานและผตู้ ดิ ตามตง้ั แตก่ ระบวนการรบั เขา้ และสง่ ออกเมอื่ เสรจ็ สนิ้ การนำ� เทยี่ ว ดงั นน้ั เพอ่ื ใหเ้ กดิ
ความเชอื่ มน่ั ความไวว้ างใจในการเดนิ ทางตลอดเสน้ ทางปน่ั จกั รยานรว่ มกนั ระหวา่ งผใู้ หบ้ รกิ ารกบั
ผรู้ ับบริการ ผ้ทู �ำหน้าท่ีให้บรกิ ารจะต้องมีการเตรยี มความพรอ้ มในงานตา่ ง ๆ ดังต่อไปน้ี

ภาพที่ 8 การด�ำเนินงานบริการ

1.3.1 งานวางแผนการบริการ (Service Planning) ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ผทู้ ท่ี ำ� หนา้ ทใี่ นการวางแผนการบรกิ ารจะตอ้ งท�ำใบ Check List เพอ่ื เปน็ การ
ตรวจสอบความพร้อมในการให้บริการต้ังแต่ข้ันตอนการรับนักท่องเท่ียว การตรวจสอบรายการ
น�ำเที่ยว การศึกษาโปรแกรมน�ำเท่ียว เส้นทาง จุดแวะพัก ตามรายละเอียดที่ก�ำหนดไว้ในแผนที่
ปั่นจักรยาน การท�ำความรู้จัก การจดจ�ำนักท่องเท่ียว การดูและนักท่องเที่ยว การให้ข้อมูลแก่
นักท่องเที่ยว การประสานกับฝ่ายงานต่าง ๆ ระหว่างการลงพ้ืนท่ี ท้ังพาหนะ การปฐมพยาบาล
การรายงานผลการตรวจสอบความพรอ้ มของรถจกั รยาน และการสงั เกตการณม์ สี ว่ นรว่ มในกจิ กรรม
ของนกั ท่องเท่ียว และอน่ื ๆ
1.3.2 งานประสานติดต่อผนู้ �ำทัวร์หรอื ไกดน์ ำ� เทยี่ ว (Tour Guide)
ในการน�ำเที่ยวด้วยจักรยานและการเย่ียมชมสถานที่ต่าง ๆ เพื่อให้นักปั่น
จักรยานได้ท่องเท่ียวอย่างรู้ความหมาย (Meaning Tourism) และ ได้รับประสบการณ์จากการ
ทอ่ งเทยี่ ว (Experience Tourism) การน�ำเท่ยี วโดยผู้ท่รี รู้ ายละเอยี ดเชงิ พ้ืนท่ีมาน�ำเท่ียว ให้ขอ้ มลู
ด้วยการพากย์บรรยายก็จะสามารถท�ำให้เส้นทางปั่นจักรยานท่องเท่ียวน้ันมีความเพลิดเพลินมาก
ย่งิ ข้ึน ทั้งนกี้ ารสร้างเครือขา่ ยไกดน์ �ำเทีย่ วอาจจะสรา้ งจากคนในชมุ ชนที่สามารถสอื่ สารดว้ ยภาษา
ต่าง ๆ ได้ก็จะเป็นการดีท่ีการท่องเที่ยวตามเส้นทางนอกจากจะสร้างรายได้ให้ผู้ประกอบการใน
ทอ้ งถนิ่ แลว้ ยงั เป็นการสร้างงานใหก้ บั คนในชุมชนนั้น ๆ ดว้ ยเช่นกนั
1.3.3 งานจดั เตรยี มขอ้ มลู เพอื่ การพากยท์ วั รต์ ามเสน้ ทาง (Data Information)
เมอื่ ไดเ้ สน้ ทางแผนทกี่ ารเดนิ ทาง ผจู้ ดั กจิ กรรมควรมอบหมายใหผ้ ทู้ เ่ี กยี่ วขอ้ ง
กับการให้บริการจัดเตรียมข้อมูลเพิ่มเติมเพ่ือประกอบการพากย์บรรยายที่นอกเหนือจากได้เขียน
อธบิ ายไวใ้ นโปรแกรมนำ� เทย่ี ว (Package) และ บนแผนทปี่ น่ั จกั รยานแลว้ ทงั้ นกี้ ารปน่ั จกั รยานควบคู่
ไปกับการพากย์บรรยาย ผู้น�ำเท่ียวจะไม่นิยมยกเว้นแต่มีการพากย์บรรยายก่อนแล้วจะก�ำหนดให้
นกั ปน่ั จกั รยานปน่ั ไปตามเสน้ ทาง และหยดุ เพอื่ พากยบ์ รรยายไปเปน็ จดุ ๆ ตามทก่ี ำ� หนดไวใ้ นแผนท่ี
ปั่นจักรยาน ความมีเสน่ห์ของเส้นทางคือเรื่องเล่า การบูรณาการผสมผสานกับวิถีชีวิต เทศกาล
งานประเพณีของแต่ละพ้ืนท่ี และนอกจากข้อมูลการให้ความรู้แหล่งท่องเที่ยวแล้ว ผู้น�ำเที่ยว
จะต้องแจ้งให้นักท่องเท่ียวทราบถึงข้อห้ามและข้อควรปฏิบัติ (Do and Don’t) ให้นักท่องเท่ียว
ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศได้รู้ธรรมเนียมปฏิบัติ การแสดงความเคารพในกฎและสิทธิของ
ชุมชนเจ้าถน่ิ นั้น ๆ
2.2 การท�ำงานระหว่างการเดนิ ทางท่องเทยี่ วดว้ ยจกั รยาน (Touring Day)
เพอื่ สง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วเชงิ กฬี าดว้ ยจกั รยาน ผจู้ ดั จะตอ้ งพจิ ารณาถงึ เรอ่ื งตา่ ง ๆ ทจี่ ะเกดิ ขนึ้
ในระหว่างการเดินทางท่องเที่ยวตามเส้นทาง ตามระยะเวลาท่ีได้ให้บริการ ซึ่งงานส�ำคัญ ๆ ท่ี
จะตอ้ งท�ำควบคูไ่ ประหว่างการน�ำเท่ยี วดว้ ยจักรยาน มี 3 งาน ดังตอ่ ไปน้ี

21

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย ภาพที่ 9 การด�ำเนนิ งานระหวา่ งการเดนิ ทางปัน่ จกั รยานเพอ่ื การทอ่ งเท่ียว

2.3 งานวางแผนและการบริหารจดั น�ำเทย่ี ว (Planning and Management)
เมื่อมีนักท่องเที่ยวจองใช้บริการท่องเที่ยวด้วยจักรยานตามเส้นทางที่ผู้จัดได้ออกแบบครบ
22 ตามเง่อื นไขแล้ว งานตอ่ มาคือ การดำ� เนินงานในวันจดั นำ� เที่ยว ซง่ึ ประกอบดว้ ยงานตามรายการที่

เกิดข้ึนจรงิ ตามเส้นทางทอ่ งเทีย่ ว ดงั น้ี

ภาพที่ 10 งานวางแผนและการบรหิ ารจดั นำ� เทีย่ ว

2.3.1 การประสานงานยืนยันการใช้บริการ (Confirm Services) ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ฝ่ายงานบริการโดยผู้ท่ีได้รับมอบหมายท�ำการประสานแจ้งการใช้บริการ
กับสถานท่ีต่าง ๆ ตามที่ได้ระบุไว้ในโปรแกรมน�ำเที่ยว เพื่อยืนยันการเข้าใช้บริการ เวลาท่ีกลุ่ม
นักท่องเที่ยวจะเดินทางเข้าถึง เพื่อให้ผู้ให้บริการในแต่ละสถานท่ีได้เตรียมความพร้อมท้ังสถานท่ี
การต้อนรับ และ การท�ำกิจกรรม รวมไปถึงการจัดเตรียมสถานที่รับประทานอาหาร การบริการ
อาหารว่างและเคร่ืองดื่ม เป็นต้น
2.3.2 การชำ� ระคา่ ใช้จา่ ยในการให้บริการ (Service Payment)
ในการใชบ้ รกิ ารแตล่ ะสถานที่ ดว้ ยเปน็ แหลง่ ทอ่ งเทยี่ วหรอื การทำ� กจิ กรรมรว่ มกบั ชมุ ชน ผจู้ ดั ควรจะ
ตอ้ งมกี ารจา่ ยมดั จำ� กอ่ นลว่ งหนา้ หรอื อาจจะชำ� ระคา่ ใชจ้ า่ ยทง้ั หมดทเ่ี กดิ ขน้ึ ในวนั ใชบ้ รกิ าร ในกรณี
ทไี่ ดม้ กี ารรวมรายการคา่ ใชจ้ า่ ยตา่ ง ๆ ไปในราคาของโปรแกรมนำ� เทยี่ วแลว้ หรอื หากกรณที ร่ี ายการ
ค่าใช้จ่ายใดที่นอกเหนือจากท่ีได้เรียกเก็บจากนักท่องเที่ยว ผู้จัดกิจกรรมจะต้องประชาสัมพันธ์ให้
นกั ท่องเท่ยี วทราบถึงการรับผิดชอบค่าใช้จ่ายท่ีเกิดขนึ้ ด้วยตนเอง
2.3.3 การเกบ็ ภาพ จัดทำ� วดี ีโอและการถ่ายทอดผา่ นสอื่ ออนไลน์
(Picture VDO or Social Live)
เพื่อเป็นการสร้างความประทับใจและความทรงจ�ำท่ีดีร่วมกับนักท่องเที่ยว
และเพอ่ื เปน็ การประชาสมั พนั ธภ์ าพลกั ษณข์ องการใหบ้ รกิ ารของผจู้ ดั จงึ เปน็ ความจำ� เปน็ อยา่ งยง่ิ ที่
ผจู้ ดั จะตอ้ งมชี า่ งภาพทม่ี คี วามเชยี่ วชาญในการเกบ็ ภาพภาคสนาม (Outdoor) ของนกั ปน่ั จกั รยาน
และการทำ� กจิ กรรมร่วมกับชุมชน หรอื การถ่ายทำ� วดี โี อ หรือ การถ่ายทอดผา่ นสือ่ ออนไลนใ์ ห้เกดิ
การรับรู้ในวงกว้าง และกระตนุ้ ความนา่ สนใจ ความตอ้ งการอยากมาร่วมกจิ กรรมปัน่ จักรยานของ
นักทอ่ งเทย่ี ว ตามเสน้ ทางต่าง ๆ
2.4 งานเสน้ ทาง (Route)

ภาพท่ี 11 การท�ำงานบนเสน้ ทางป่ัน

23

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 2.4.1 การตรวจเชค็ อปุ กรณ์ และความพรอ้ มของอุปกรณส์ ำ� รอง ซอ่ ม เปลี่ยน
(Maintenances and Repair)
ก่อนการเดินทางท่องเท่ียวนอกจากผู้จัดจะมอบหมายให้ฝ่ายช่างหรือผู้ท่ีมี
ความเช่ียวชาญดา้ นจักรยานมาทำ� การตรวจเช็คตรวจซ่อมจกั รยาน หรือตรวจรบั จักรยานให้อยู่ใน
สภาพดจี ากบรษิ ทั ใหเ้ ชา่ จกั รยาน แลว้ ควรทำ� การตรวจเชค็ อกี ครง้ั กอ่ นทนี่ กั ทอ่ งเทย่ี วจะใชอ้ อกปน่ั
ตามโปรแกรมน�ำเทย่ี ว ทัง้ นีใ้ นระหวา่ งการปนั่ จักรยานควรมรี ถบริการตลอดระยะทางเพอ่ื ใหค้ วาม
ชว่ ยแหลือ แก้ไขปญั หากรณีทเี่ กิดอุบตั ิเหตุ เช่น ยางรั่ว โซ่ขาด หรืออน่ื ๆ
2.4.2 การจัดนำ� เท่ยี วตามเส้นทาง (Bike Touring)
งานเสน้ ทางจะตอ้ งทำ� การตรวจรายละเอยี ดตามโปรแกรมนำ� เทย่ี ว เพอื่ ไมใ่ หเ้ กดิ
ความผดิ พลาด ผนู้ ำ� เทย่ี วจะตอ้ งศกึ ษาและทำ� ความเขา้ ใจใหก้ ารดำ� เนนิ กจิ กรรมปน่ั จกั รยานเปน็ ไปตาม
โปรแกรม ยกเวน้ แตเ่ กดิ เหตสุ ดุ วสิ ยั เกดิ อบุ ตั เิ หตุ ทไี่ มส่ ามารถนำ� พานกั ทอ่ งเทย่ี วไปได้ ตอ้ งทำ� การแจง้
ใหน้ กั ทอ่ งเทย่ี วทราบถงึ สถานการณ์ และตอ้ งพงึ ระลกึ เสมอวา่ โปรแกรมนำ� เทยี่ วเปรยี บเสมอื นสญั ญา
ขอ้ ตกลงซ้ือขายระหว่างนกั ท่องเท่ียวกบั ผู้จัดน�ำเท่ียว จึงจ�ำเป็นต้องน�ำพานักทอ่ งเท่ยี วไปในแหล่ง
ทอ่ งเทย่ี วหรอื แวะพกั ตามทรี่ ะบไุ วใ้ นโปรแกรมเวน้ เสยี แตว่ า่ เกดิ เหตสุ ดุ วสิ ยั ทเ่ี ปน็ เหตใุ หไ้ มส่ ามารถ
เดนิ ทางตามโปรแกรมได้ ผจู้ ดั ตอ้ งแจง้ บอกนกั ทอ่ งเทยี่ วใหท้ ราบ และมคี วามยนิ ยอมทจ่ี ะไมเ่ ดนิ ทางตอ่
หรอื ผจู้ ดั อาจจะชดเชยใหน้ กั ทอ่ งเทย่ี วโดยการทดแทนไปทอ่ งเทย่ี วแหลง่ ทอ่ งเทยี่ วอน่ื แทน หรอื ไปแวะ
พกั รบั ประทานอาหารและเครอื่ งดม่ื ในรา้ นอน่ื ๆ แทน เพอ่ื ลดความตงึ เครยี ดลง

24

2.4.3 การดแู ลนกั ปน่ั จกั รยานนำ� และปดิ ทา้ ยขบวน (Leader and Controller)
การปัน่ จักรยานในกลุ่มทีไ่ ม่เกิน 10 คน ถือว่าเปน็ กล่มุ เล็ก การดูแลสามารถ
ท�ำได้ทั่วถึง นักปั่นไม่หลงทางเพราะปั่นตาม ๆ กัน แต่ถ้าเป็นนักปั่นจักรยานกลุ่มใหญ่ที่มีนักปั่น
จักรยานหลากหลายประสบการณ์ และทักษะไม่เหมือนกัน ดังน้ันผู้จัดจึงต้องจัดทีมดูแลนักปั่น
จักรยาน โดยมีการมอบหมายให้นักปั่นน�ำ หรือไกด์น�ำเท่ียวด้วยจักรยานปั่นน�ำ และปั่นปิดท้าย
เพื่อติดตามและให้ความช่วยเหลือแก่นักปั่นคนสุดท้าย โดยไม่ทิ้งนักปั่นจักรยานไว้กลางทาง และ
อกี หน่ึงบทบาทหน้าทขี่ องผู้จดั กิจกรรมคือ การดูแลความปลอดภัยใหแ้ กน่ ักทอ่ งเท่ียวใหป้ ลอดภัย
จากสุนัขระหว่างถนนทอ่ี าจจะว่ิงตดั หนา้ รถจักรยาน หรอื เห่า กดั นกั ท่องเทย่ี วได้
2.4.4 การรกั ษาความปลอดภัย (Security)
การปัน่ จักรยานเพือ่ การทอ่ งเที่ยว ไม่สามารถแจ้งท�ำการปิดถนนได้ 100%
แต่ผู้จัดจะต้องท�ำการประสานขอความอนุเคราะห์ใช้ถนนร่วมกับรถยนต์จากฝ่ายงานจราจรของ
แตล่ ะพนื้ ท่ี แตผ่ จู้ ดั จะสามารถสรา้ งความปลอดภยั ใหน้ กั ปน่ั จกั รยานไดห้ ลายวธิ ี เชน่ สรา้ งเสน้ ทาง
ปน่ั จกั รยานในเมอื งรอง ปน่ั ทอ่ งเทย่ี วในถนนเสน้ ทางรอง หลกี เลย่ี งการจราจรทแ่ี ออดั ปน่ั ในชมุ ชน
ท่ีมีรถสัญจรน้อย นอกจากน้ันแล้วผู้จัดกิจกรรมจะต้องท�ำประกันภัยประเภทประกันอุบัติเหตุให้

นักทอ่ งเทีย่ วทุกราย และแจ้งให้นักทอ่ งเท่ียวไดท้ ราบถึงความค้มุ ครองตามกรมธรรม์ นอกจากนนั้
แลว้ เพอ่ื ใหส้ ามารถชว่ ยเหลอื นกั ทอ่ งเทยี่ วไดอ้ ยา่ งทนั ทว่ งทใี นกรณที นี่ กั ปน่ั ประสบอบุ ตั เิ หตุ ผจู้ ดั จะ
ตอ้ งตดิ ตอ่ ขอความชว่ ยเหลอื จากหนว่ ยกภู้ ยั ตำ� รวจจราจรในพนื้ ท่ี และทมี จติ อาสาไดอ้ ยา่ งทนั ทว่ งที
2.4.5 อุปกรณ์การปฐมพยาบาลเบ้ืองตน้ (Fist AIDS)
การปน่ั จกั รยานตามเสน้ ทางทไี่ มส่ ามารถปดิ การจราจรได้ อาจจะเกดิ อบุ ตั เิ หตุ
ขึ้นได้ทุกเวลา ดังนัน้ เพ่อื เป็นการปฐมพยาบาลเบอ้ื งต้น ผ้จู ดั จะตอ้ งมีชดุ อุปกรณก์ ารปฐมพยาบาล
เบื้องต้นเพื่อให้บริการนักท่องเที่ยว หรือ มีชุดยาคลายเส้นยาบรรเทาปวดเมื่อนักท่องเที่ยวเป็น
ตะคริว หรือหากเป็นกลุ่มนักปั่นขนาดใหญ่ ผู้จัดอาจจะขอความอนุเคราะห์รถพยาบาลเคลื่อนที่
พร้อมอุปกรณ์ช่วยชีวิตติดตามกลุ่มนักปั่น หรือ จัดให้มีแพทย์สนามก�ำกับดูแลตลอดเส้นทางปั่น
จกั รยานเพือ่ การท่องเท่ียว
2.5 งานบริการ (Services)

ภาพท่ี 12 งานบริการระหว่างเส้นทาง ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
2.5.1 การตรวจเช็คใบงาน (Job Order)
ก่อนเริ่มเดินทาง ส่วนงานบริการจะต้องท�ำการตรวจเช็คใบงานให้มีความ 25
พร้อมและไม่มีการปรับแก้ เพื่อให้การเดินทางตลอดเส้นทางราบเรียบ ให้เกิดปัญหาให้น้อยท่ีสุด
และหากตรวจใบงานแล้วพบว่ามีการแก้ไข หรือ มีปัญหา เจ้าหน้าท่ผี ้ดู ูแลจะตอ้ งท�ำการแจ้งแก้ไข
ข้อมูลให้ผู้ท่ีเก่ียวข้องทราบทันที ทั้งน้ีการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ท่ีเกิดขึ้นให้ยึดถือประโยชน์ของ
นกั ทอ่ งเทยี่ วเปน็ สำ� คญั และ แสดงความรบั ผดิ ชอบในกรณที งี่ านไมเ่ รยี บรอ้ ยตามโปรแกรมทไ่ี ดแ้ จง้
ให้นักท่องเทยี่ วทราบแตแ่ รก

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 2.1.1 การตอ้ นรับและการแนะน�ำ (Welcome and Introduction)
เมอ่ื นกั ทอ่ งเทยี่ วเรม่ิ ทยอยมาหรอื มาพรอ้ มกนั เพอื่ สรา้ งบรรยากาศความเปน็
กนั เองคุน้ เคย ไมต่ งึ เครียด ของก่อนการเรมิ่ กิจกรรมป่ันจกั รยาน พนกั งานผู้ให้บริการควรจะกลา่ ว
ตอ้ นรบั และทำ� ความรจู้ กั นกั ทอ่ งเทย่ี วระหวา่ งรอความพรอ้ มของนกั ทอ่ งเทยี่ วและทมี งาน พนกั งาน
ควรแจ้งใหน้ ักทอ่ งเท่ยี วทราบถึงกำ� หนดการในการเดนิ ทางอกี คร้งั ย้�ำเตือนถึงขอ้ หา้ ม ข้อควรระวงั
หรอื ขอ้ ควรปฏบิ ตั ขิ ณะทอ่ งเทยี่ วในชมุ ชน อกี ทงั้ ตอ้ งแจง้ วา่ เมอื่ เกดิ ปญั หานกั ทอ่ งเทย่ี วจะตอ้ งตดิ ตอ่
ใครเป็นส�ำคัญ ในกรณีน้ีจะไม่เกิดข้ึนหากนักท่องเที่ยวท่ีซื้อ) แต่หากมีนักท่องเที่ยวที่น�ำเที่ยวเป็น
หมคู่ ณะที่มคี วามรจู้ กั กนั มาก่อนหนา้ น้ี ก็จะเปน็ การกลา่ วตอ้ นรบั อีกแบบหนง่ึ ทีไ่ มต่ อ้ งถามชือ่ ก็ได้
ดังนั้นจากการอธิบายขา้ งต้นจะพบว่ามีนักทอ่ งเทีย่ วประเภทปนั่ จกั รยานมหี ลายรูปแบบ
2.1.2 การพากยท์ วั รน์ �ำชม (Guide Services)
การท่องเที่ยวด้วยจักรยานจะมีความหมายท่ีลึกซ้ึงก็ต่อเม่ือมีผู้ท่ีรู้จริงและมี
ทักษะการน�ำชมมาเล่าเร่ืองราวประวัติความเป็นมาหรือรายละเอียดท่ีดีอย่างมีเหตุผล น่าเช่ือถือ
ของแหลง่ ทอ่ งเทยี่ วนนั้ ๆ ใหน้ กั ทอ่ งเทยี่ วไดฟ้ งั ดว้ ยความสนใจ สอบถาม ซงึ่ การพากยท์ วั รจ์ กั รยาน
จะแตกต่างไปจากการพากย์ทัวร์น�ำชมแหล่งท่องเที่ยวทั่วไปเพราะ ผู้พากย์ทัวร์จะต้องมีร่างกายท่ี
แขง็ แรง เปน็ ความสามารถเฉพาะตวั หรอื ผจู้ ดั อาจจะคน้ หาผรู้ ใู้ นชมุ ชนนนั้ เขา้ มารว่ มเปน็ สว่ นหนงึ่
ของกิจกรรมท่องเที่ยวโดยการเชิญมาพากย์ทัวร์ หากผู้พากย์ไม่สามารถส่ือสารภาษาต่างประเทศ
ได้ ก็ควรหาผู้ท่ีเช่ียวชาญด้านภาษามาช่วยแปลความหมายให้นักท่องเที่ยวได้เข้าใจได้อีกทาง อีก
26 ทั้งกล่าวขอบคุณเม่ือส้ินสุดการนำ� เที่ยวตามโปรแกรม และประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร ช่องทาง
การตติ ตอ่ การขอความรว่ มมือประเมนิ ผลความพงึ พอใจตามลำ� ดบั และช่วงเวลาที่เหมาะสม
2.1.3 การดแู ลนักท่องเท่ียว ณ จดุ แวะพัก (Service in Rest park)
ในระหว่างการเดินทางจะมีการหยุดแวะพักตามเส้นทางที่ได้ก�ำหนดไว้ใน
โปรแกรมนำ� เทย่ี ว ดงั นนั้ ฝา่ ยงานบรกิ ารจะตอ้ งจดั เตรียมผ้าเยน็ นำ้� ด่ืม เกลอื แร่ สเปรย์แก้ตะครวิ
ผลไม้ ของทานเลน่ เพอ่ื ลดความกระหายของนกั ทอ่ งเทย่ี ว รวมไปถงึ การปฐมพยาบาลเบอ้ื งตน้ กรณี
ทีน่ ักท่องเทย่ี วไมส่ บายเลก็ ๆ น้อย ๆ
2.1.4 การบรกิ ารรบั ฝากของของนกั ทอ่ งเทย่ี วทม่ี กี ารซอื้ ผลติ ภณั ฑช์ มุ ชนระหวา่ งทาง
(Deposit)
ปกตินักปั่นจักรยานจะไม่นิยมพกพาสินค้าที่ซ้ือติดตัวไปด้วย แต่จะมีความ
สนใจ ซอ้ื สนิ คา้ ทงั้ เพอ่ื นำ� ไปรบั ประทานเอง หรอื ซอื้ ฝากเปน็ ของทร่ี ะลกึ ดงั นน้ั เพอื่ เปน็ การชว่ ยเหลอื
นกั ทอ่ งเทยี่ วใหไ้ ดอ้ ดุ หนนุ ผลติ ภณั ฑช์ มุ ชน ผใู้ หบ้ รกิ ารควรวางระบบบรหิ ารจดั การรบั ฝากสนิ คา้ ของ
นักทอ่ งเทยี่ วที่จบั จา่ ยซอื้ ผลติ ภณั ฑช์ ุมชนเปน็ อยา่ งดี ไมส่ ญู หาย หรอื บริการจดั ส่งผลิตภณั ฑ์ใหแ้ ก่
นักท่องเทย่ี วตามความเหมาะสมต่อไป

3. การทำ� งานหลงั จากเดนิ ทางท่องเที่ยวด้วยจักรยาน (After Travel)
งานในสว่ นท่จี ะต้องดำ� เนินการตอ่ ถงึ แมว้ ่าการน�ำเทีย่ วด้วยจักรยานจะสิน้ สุดลง เพ่อื สร้างความ
ประทับใจให้แก่นักท่องเท่ียวและปิดการขายลงอย่างสมบูรณ์ ผู้จัดจะต้องพิจารณาถึงเร่ืองต่าง ๆ
3 งาน ดงั ตอ่ ไปนี้

ภาพที่ 13 การด�ำเนนิ งานหลงั จากการเดินทางปั่นจักรยานเพอ่ื การท่องเท่ยี ว ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
3.1 งานวางแผนและการบริหารจดั น�ำเทย่ี ว (Planning and Management)
บทบาทหนา้ ท่หี ลักคือการน�ำผลการด�ำเนนิ งานจากทกุ ๆ ฝา่ ยมาสรุปเพอ่ื ประเมนิ ผล
การด�ำเนินงานและวิเคราะห์สภาพปัญหาเพ่ือการปรับปรุงพัฒนาแก้ไขให้การบริการในครั้งต่อไป
ดีย่งิ ข้ึน ซึง่ มีงานท่ีเกี่ยวขอ้ งทีค่ วรพจิ ารณาด�ำเนนิ การดังต่อไปน้ี

27

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย ภาพที่ 14 งานวางแผนและการบริหารหลังจัดนำ� เทย่ี ว

3.1.1 การน�ำสง่ นกั ปัน่ จักรยานตามจุดหมาย (Arrival)
ติดต่อประสานงาน เช่า หรือ จัดหารถบริการเพ่ือน�ำส่งนักท่องเท่ียวไปยัง
ทพ่ี กั หรอื จุดหมายตามเง่อื นไขที่นกั ท่องเทีย่ วไดจ้ องใชบ้ รกิ าร โดยจะตอ้ งค�ำนึงถึงความปลอดภยั
28 ของนักท่องเที่ยวเปน็ ส�ำคญั

3.1.2 การประเมนิ ผลการจัดรายการน�ำเทย่ี วแตล่ ะ Package (Evaluation)
ประชมุ ตดิ ตามประเมินผลการด�ำเนนิ งานกับหวั หน้าฝา่ ยงานตา่ ง ๆ ทัง้ การ
ดำ� เนนิ งานส่วนงานภายในฝา่ ยและงานติดตอ่ ประสาน งานดแู ลบริการนักท่องเทีย่ ว ที่พบว่าอนั จะ
น�ำมาซึ่งการปรบั ปรงุ ไปสู่การให้บรกิ ารท่ดี ียิง่ ขึน้ เช่น ประสบกบั ปญั หาอปุ สรรคในการด�ำเนินงาน
ท่ีควรจะได้รับการแก้ไข หรือ สิ่งที่ดีท่ีเกิดข้ึนระหว่างการปฏิบัติงานท่ีน่าจะน�ำมาเป็นแนวปฏิบัติ
อีกท้ังผลการประเมินเชิงพ้ืนที่ในฐานะผู้จัด ผู้ให้บริการ โดยการสังเกตการณ์พฤติกรรมของ
นักทอ่ งเท่ียวระยะทางป่นั ทจี่ ดุ ไหนควรพัฒนา หรอื นักทอ่ งเทีย่ วปน่ั จนเหนื่อยล้าเกินไป ให้ทำ� การ
ปรับปรุงเป็นต้น ซ่ึงข้อมูลท่ีได้จากการฟังผลสะท้อนกลับของทุกคนในองค์กรมีความส�ำคัญมาก
ทจ่ี ะทำ� ใหก้ ารบรกิ ารของธรุ กจิ นำ� เทย่ี วมเี สนห่ ์ เอาใจใสล่ กู คา้ และการปรบั ปรงุ พฒั นาอยา่ งไมห่ ยดุ นง่ิ

3.1.3 การบรหิ ารลกู คา้ สัมพนั ธ์ (Customer Relation Ship)
เม่อื การบรกิ ารสิ้นสุด แต่การบริหารความสมั พันธก์ บั ลกู ค้าฝ่ายงานบรหิ ารฯ
ยังคงต้องด�ำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยจะติดต่อผ่านช่องทางการส่ือสารส่วนตัวหรือเว็บไซต์ เพจ
กลุ่มเฟสบุ๊ค กลุ่มไลน์ หรือ ช่องทางอ่ืน ๆ เพ่ือติดต่อขอบคุณนักท่องเท่ียวและจัดส่งภาพถ่ายท่ี

ประทับใจให้นักท่องเที่ยว พร้อมท้ังแจ้งข้อมูลข่าวสารผลิตภัณฑ์การท่องเท่ียวและบริการใหม่ ๆ ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ของหน่วยงานใหล้ กู คา้ ทราบ รวมไปถึงการสานสมั พันธ์ทกุ ๆ เทศกาลงานวันสำ� คญั เช่น วนั เกิด
ปใี หม่ หรือ วนั ครบรอบเฉลมิ ฉลองตา่ ง ๆ เป็นต้น

3.1.4 การแสดงความขอบคณุ ผ้ทู ่เี ก่ียวข้อง (Appreciate)
ผู้จดั กจิ กรรมจะต้องท�ำการแสดงความขอบคณุ ไปยังชมุ ชน หรือหน่วยงานท่ี
เกย่ี วขอ้ งทกุ ภาคสว่ นทใ่ี หค้ วามรว่ มมอื และสนบั สนนุ ใหก้ ารจดั นำ� เทยี่ วดำ� เนนิ การเปน็ ไปดว้ ยความ
เรียบร้อย และอาจจะจัดสรรงบประมาณ หรือ ส่ิงของให้กับหน่วยงาน ตามความเหมาะสมและ
สำ� คญั จำ� เปน็ เพอื่ ชว่ ยแกไ้ ขปญั หาการทำ� งานหรอื ชว่ ยอำ� นวยความสะดวกใหก้ ารทำ� งานในครงั้ ตอ่ ไป
ด้วยความเรียบร้อย อีกท้งั เพ่ือเป็นการสร้างสัมพันธไมตรีทีด่ เี พ่ือการจดั น�ำเทีย่ วครั้งตอ่ ไป
3.1.5 การ UPDATE ขอ้ มลู เครือข่ายธรุ กจิ บรกิ าร (Service Business Data
base Update)
ในการลงพนื้ ทต่ี ามเสน้ ทางปน่ั จกั รยาน ในแตล่ ะชว่ งเวลา คณุ ภาพของสนิ คา้
และการบรกิ ารในพนื้ ทอี่ าจจะมกี ารเปลย่ี นแปลง หรอื ปิดลงไป หรอื เปิดใหม่ ดงั นัน้ การจดั ท�ำฐาน
ขอ้ มลู เครอื ขา่ ยธรุ กจิ บรกิ ารของหนว่ ยงานจงึ เปน็ สงิ่ สำ� คญั เพอ่ื ความสะดวกในการตดิ ตอ่ ประสานงาน
และเพื่อรักษาไว้ซึ่งคุณภาพและการบริการของผู้รับจ้างช่วงที่ผู้จัดจ�ำเป็นจะต้องควบคุมคุณภาพ
สะอาด และมีความปลอดภัย เช่น ท่ีพกั ร้านอาหารและเคร่อื งดืม่ แหล่งทอ่ งเที่ยว แหล่งเรยี นร้ใู น
ชมุ ชน และสถานท่ีอน่ื ๆ ตามเสน้ ทาง ซึง่ ถือว่าเปน็ องคป์ ระกอบของธรุ กจิ นำ� เทยี่ วดว้ ยจกั รยาน
3.2 งานเสน้ ทาง (Route)

ภาพที่ 15 งานเส้นทางหลงั จากการดำ� เนินงาน

29

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 3.2.1 ตรวจสอบอุปกรณ์ สมั ภาระ (Checked Luggage)
เมอ่ื สนิ้ สดุ การนำ� เทย่ี วดว้ ยจกั รยานแลว้ ฝา่ ยงานเสน้ ทางจะตอ้ งมกี ารตรวจสอบ
ความครบถ้วนของอุปกรณ์ สัมภาระท่ีน�ำไปใช้ในภาคสนาม และท�ำการเก็บคืน ให้เรียบร้อย
อกี ทง้ั ในสว่ นของการตรวจสอบสมั ภาระของนกั ทอ่ งเทย่ี ว หากพบวา่ มขี องตกคา้ ง นกั ทอ่ งเทยี่ วลมื ไว้
จะตอ้ งรบี ดำ� เนนิ การประสานกบั ฝา่ ยบรกิ ารเพอ่ื ตดิ ตอ่ และจดั สง่ ของคนื ใหล้ กู คา้ และในกรณที ฝ่ี า่ ย
เส้นทางไดน้ �ำป้ายไปวางไวเ้ พ่อื ส่อื ความหมายตามเสน้ ทาง ต้องรีบด�ำเนนิ การเกบ็ ออกจากเสน้ ทาง
ทันทีเพอื่ ป้องกันการเกะกะของงานจราจร
3.2.2 ตรวจเช็คจกั รยานก่อนส่งมอบ (Checked Bicycle)
ในกรณีที่ผู้จัดท�ำการเช่าจักรยานจากหน่วยงานภายนอก ฝ่ายเส้นทางต้อง
ทำ� การตรวจเชค็ ถงึ ความครบถว้ น ความเสยี หาย กอ่ นการสง่ คนื และนดั วนั ในการรบั จกั รยานกลบั
ส�ำหรับจักรยานทีเ่ ป็นของผูจ้ ดั เองจะต้องท�ำการตรวจเช็คทำ� ความสะอาด และจดั เก็บ บำ� รุงรักษา
อย่างถูกวิธี พร้อมให้บริการแก่นักท่องเที่ยวในกลุ่มต่อไป หรือกรณีที่นักท่องเที่ยวใช้จักรยานของ
ตนเองในการเขา้ รว่ มเสน้ ทาง ฝา่ ยเสน้ ทางควรชว่ ยอำ� นวยความสะดวกในการขนยา้ ยใหน้ กั ทอ่ งเทยี่ ว
ตามความเหมาะสม
3.3 งานบรกิ าร (Services)
สว่ นงานบรกิ ารเรมิ่ ตง้ั แตร่ บั เขา้ และสง่ ออกนกั ทอ่ งเทยี่ ว เพอ่ื ใหก้ ารดำ� เนนิ งานในสว่ น
30 งานนม้ี คี วามสมบรู ณแ์ ละเพอ่ื การปรบั ปรงุ งานในครง้ั ตอ่ ไป คอื งานการขอความรว่ มมอื จากนกั ทอ่ งเทยี่ ว
ในการประเมินผลการใชบ้ ริการ ดงั น้ี

ภาพที่ 16 งานบริการหลงั จากการดำ� เนนิ งาน

3.3.1 การรวบรวมผลการประเมินการใช้บริการจากนักท่องเท่ียว ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
(Evaluation Summary)
งานประเมนิ ผลการใชบ้ รกิ ารของนกั ทอ่ งเทยี่ วทงั้ ความพงึ พอใจ ความประทบั ใจ
ทไ่ี ดจ้ ากการรว่ มเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วดว้ ยจกั รยานของผจู้ ดั โดยเครอื่ งมอื แบบประเมนิ /แบบสอบถาม
จะถกู ออกแบบมาจากฝา่ ยบรกิ ารสอบถามในประเดน็ ทเ่ี ปน็ ประโยชนต์ อ่ หนว่ ยงาน เปน็ ขอ้ มลู ทห่ี นว่ ยงาน
คาดหวงั ที่จะน�ำมาใช้ประโยชนท์ ั้งการพัฒนาสร้างผลติ ภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวและการบริการใหม่
ๆ หรอื การคงรกั ษาไวซ้ ง่ึ การบริการที่เป็นเอกลักษณข์ องหน่วยงาน ดังนั้นการใหไ้ ดม้ าซงึ่ ข้อมูลท่ี
สะท้อนความเป็นจริงมากท่ีสุดจากนักท่องเที่ยว ก่อนปิดการน�ำเที่ยวหรือปิดการบริการ ฝ่ายงาน
บริการจงึ มีความจำ� เปน็ ในการขอความรว่ มมอื จากนกั ทอ่ งเท่ยี วและนำ� มาท�ำการสรปุ ประมวลผล
เพอ่ื นำ� สง่ ใหฝ้ า่ ยวางแผนและการบริหารจัดการนำ� ไปวเิ คราะหต์ อ่ ไป
หมายเหตุ
ข้อจ�ำกัดของคู่มือการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพ่ือส่งเสริมการท่องเท่ียวของ
ประเทศไทย ในสว่ นที่ 1 การปนั่ จกั รยานเพือ่ การท่องเท่ียว (BIKE TOURING) ครั้งนี้ ไมไ่ ดร้ วมถึง
การปั่นจักรยานเพ่ือการท่องเที่ยวด้วยตนเองของนักปั่นจักรยาน เน่ืองจากการปั่นท่องเท่ียวด้วย
ตนเองของนกั ปน่ั ทง้ั ชาวไทยและชาวตา่ งประเทศ มคี วามหลากหลาย ถกู ออกแบบและวางแผนการ
เดนิ ทาง ดว้ ยตนเอง ซ่ึงนักปน่ั จกั รยานที่เดินทางท่องเทย่ี วด้วยตนเองจะมที กั ษะและประสบการณ์
ทมี่ ากกวา่ นกั ปน่ั จกั รยานเพอ่ื การทอ่ งเทย่ี วในระยะทางสนั้ ระยะทางไกลทแี่ ตกตา่ งกนั ดงั นน้ั คมู่ อื
ฉบับนจ้ี งึ มุง่ หมายถงึ การจัดน�ำเทยี่ วด้วยจักรยานท่มี ีธุรกิจนำ� เทย่ี วด้วยจักรยานหรือบริษทั น�ำเทย่ี ว
ดูแลนกั ท่องเท่ยี วตลอดเส้นทาง ท้งั นกั ทอ่ งเทยี่ วชาวไทยและชาวตา่ งประเทศ ในระยะทางใกลป้ ัน่
ทอ่ งเทยี่ วในชมุ ชน/จังหวดั หรือป่ันขา้ มภูมิภาคในประเทศไทย

31

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 3บทท่ี การจัดกิจกรรมป่นั จกั รยาน
เพ่ือส่งเสริมการท่องเทย่ี ว
(CYCLING EVENT)

32 ภาพที่ 17 เส้นทางการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพอ่ื สง่ เสริมการทอ่ งเท่ยี ว
การจัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพ่ือส่งเสริมการท่องเที่ยว คือ กิจกรรมปั่นจักรยานที่จัดข้ึนบน
เสน้ ทางระยะใกล้ตง้ั แต่ 10 กโิ ลเมตร จนถึงระยะไกล ซง่ึ ไมม่ ีมาตรฐานระยะทางที่เปน็ มาตรฐาน
ขึ้นอยู่กับสภาพพ้ืนที่ และการบริหารจัดการของผู้จัดการจัดปั่นในกิจกรรมพิเศษ การบริหารใน
รปู แบบการจดั กจิ กรรมพเิ ศษนี้ จะมกี ารวางแผน การดำ� เนนิ งานตง้ั แตก่ อ่ น ระหวา่ ง และหลงั การจดั
กิจกรรม ก่อนท่ีจะมีการเปิดรับสมัคร นอกจากนั้นจะมีการดูแลอาหาร เครื่องดื่ม และสิ่งอ�ำนวย
ความสะดวก การจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานในรปู แบบนใี้ นประเทศไทยสว่ นมากจะมกี ารบรหิ ารจดั การ
โดยผจู้ ดั งาน (Organizer) และทมี งานแบง่ หนา้ ทดี่ แู ลแตล่ ะฝา่ ยงานตงั้ แตเ่ รม่ิ เตรยี มงาน จนกระทง่ั
การจดั กจิ กรรม นักปน่ั จกั รยานคนสุดทา้ ยเขา้ เสน้ ชยั หรือจดุ เส้นชยั Finish ดังมรี ายละเอียดดังน้ี

ภาพท่ี 18 การดำ� เนนิ งานการจดั กิจกรรมพเิ ศษประเภทการปน่ั จักรยานเพอ่ื ส่งเสรมิ การทอ่ งเท่ยี ว

ภาพท่ี 19 การเตรยี มงานก่อนการจดั กิจกรรมป่นั จกั รยาน ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย

33

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 1. การเตรยี มงานกอ่ นการจดั กจิ กรรมปนั่ จักรยาน (Before Event)
เพือ่ ส่งเสริมการทอ่ งเที่ยวเชิงกฬี า ผจู้ ัดจะตอ้ งพจิ ารณาถงึ เร่ืองต่าง ๆ 3 งาน ดงั ตอ่ ไปนี้

34 ภาพที่ 20 การดำ� เนนิ งานกอ่ นการจัดกจิ กรรมปน่ั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี ว
1.1 งานวางแผนและการบรหิ ารการจดั กิจกรรม (Planning and Management)
ในส่วนของการบริหารจัดการ ด�ำเนินงานของการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานในช่วงก่อน
การจัดกิจกรรมปั่นจักรยาน มีรายละเอียดท่ีผู้จัดจะต้องทราบและมีความเข้าใจในทุกขั้นตอน
ของการจัดงานเป็นอย่างดี ซึ่งมีแนวทางในการวางแผนและการบริหารจัดกิจกรรมปั่นจักรยาน
กอ่ นเรมิ่ การแขง่ ขัน ดังนี้

่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย

ภาพที่ 21 งานวางแผนและการบรหิ ารการจดั กิจกรรมกอ่ นการจดั กจิ กรรมป่นั จักรยาน

35

1.1.1 การก�ำหนดวัตถปุ ระสงค์ของการจดั งาน
ผู้จัดกิจกรรมจะต้องก�ำหนดวัตถุประสงค์ของการจัดงานให้ชัดเจน ท้ังท่ี
ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย มงุ่ หวงั สรา้ งรายไดใ้ หผ้ จู้ ดั หรอื สรา้ งกจิ กรรมไมห่ วงั ผลกำ� ไร ซง่ึ การกำ� หนดวตั ถปุ ระสงคอ์ าจจะมเี พยี ง
วตั ถปุ ระสงคเ์ ดียวหรือหลายวัตถปุ ระสงค์ก็ได้ ได้แก่
1) วัตถุประสงค์เพ่ือการแข่งขัน (Racing) อาทิ การแข่งขันประเภทถนน
(Road Race) การแขง่ ขันประเภท BMX การแข่งขันประเภทเสือภเู ขา การแข่งขันประเภทลู่ ซงึ่
ตอ้ งมกี ารก�ำหนดระดบั ความเข้มข้น ความคาดหวงั ของผลท่เี กิดจากการแขง่ ขันเข้มข้นมากแคไ่ หน
หากผู้เข้าร่วมมีความจริงจังเข้มข้นมาก การแข่งขันครั้งนั้นจะต้องมีการรับรองและผลการแข่งขัน
อย่างยุติธรรมและเป็นทางการ ซึ่งตรงกันข้ามกับการแข่งขันท่ีไม่คาดหวังหรือไม่จริงจังมาก อาจ
จะไมม่ ีการรับรองระยะทางหรอื แสดงผลการแข่งขันอย่างเปน็ ทางการกไ็ ด้
2) วัตถปุ ระสงค์เพ่อื ความสนกุ สนาน อาทิ การป่นั ทดสอบสมรรถนะความ
ทนทานของร่างกาย (Endurance) การปั่นจักรยานตามเส้นทาง AUDAX ควรระบุให้ชัดเจนว่า
การจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยานนนั้ เนน้ เพอ่ื การสรา้ งความสนกุ สนาน หรอื การนนั ทนาการ (Recreation)
รว่ มกันระหวา่ งนกั ปน่ั จกั รยาน หรือ สนุกสนานร่วมกบั ชุมชนในแหลง่ ทอ่ งเทยี่ ว
3) วัตถุประสงค์เพื่อการกุศล ควรระบุให้ชัดเจนว่า การจัดกิจกรรมปั่น
จกั รยาน จะนำ� รายไดท้ ง้ั หมด หรอื รายไดท้ เี่ หลอื จากการหกั คา่ ใชจ้ า่ ย ไปมอบใหเ้ พอื่ สาธารณะกศุ ล
หน่วยงาน องคก์ ร หรอื สาธารณะกุศลอื่น ๆ
4) วตั ถปุ ระสงคเ์ พอื่ สง่ เสรมิ การทอ่ งเทยี่ ว ควรระบใุ หช้ ดั เจนวา่ กจิ กรรมนนั้
36 จดั ขึน้ เพือ่ สง่ เสรมิ ประชาสัมพนั ธแ์ หล่งท่องเที่ยว

5) วัตถุประสงค์เพื่อประชาสัมพันธ์/จัดกิจกรรมส่งเสริมการขายผลิตภัณฑ์
ทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั จกั รยาน สรา้ งการรบั รใู้ หก้ ลมุ่ นกั ปน่ั จกั รยานทเ่ี ปน็ กลมุ่ เปา้ หมายหลกั ของผลติ ภณั ฑ์
ที่ออกแบบพัฒนาขนึ้ มา
6) วตั ถุประสงคอ์ ืน่ ๆ ไดแ้ ก่ การสร้างความทา้ ทายให้ตนเอง การสร้างสถติ ิ
เวลาและระยะทางใหต้ นเอง ในเส้นทางตา่ ง ๆ ทตี่ นเองถนดั และมคี วามชอบ ทัง้ ทางผจญภัยหรือ
ทางเรยี บ

1.1.2 การกำ� หนดประเภทของการจดั กจิ กรรมปน่ั จักรยาน (Cycling Type)
การจดั งานแข่งขนั จักรยานมีหลายประเภท เชน่ การแข่งขนั จกั รยานถนน จกั รยานเสอื ภเู ขา งาน
จกั รยานประเภทวัดใจ ซึง่ เป็นงานจักรยานท่ไี ม่เนน้ การแข่งขนั โดยงานจักรยานในแต่ละประเภท
กจ็ ะมีกลมุ่ นักปั่นจกั รยานทีแ่ ตกต่างกัน ดงั นน้ั การจัดงานจกั รยานในประเภทตา่ ง ๆ ควรสอดคลอ้ ง
กับวัตถุประสงค์ในการจัดงาน นอกจากนั้นแล้วการมีรูปแบบงานที่แตกต่างจะสามารถสร้างความ
นา่ จดจ�ำ ประสบการณท์ ี่แปลกใหม่ อีกทงั้ ยงั มโี อกาสสรา้ งความสนใจใหก้ ับผูส้ นบั สนนุ งานได้มาก
ย่งิ ขึน้ ด้วย

1.1.3 การก�ำหนดนักป่นั กล่มุ เปา้ หมายและจ�ำนวนนกั ปั่น (Target Market)
จากวตั ถปุ ระสงคข์ องงาน รปู แบบของงาน จะแสดงออกมาซง่ึ แนวทางในการ
สอ่ื สารเป้าหมายที่เหมาะสม ซงึ่ เป้าหมายนนั้ อาจจะเปน็ นกั ปัน่ จักรยานอาชีพทม่ี งุ่ เนน้ การแข่งขัน
นกั ปน่ั จกั รยานทแี่ สวงหาทใี่ หมๆ่ ในการปน่ั เพอื่ การทอ่ งเทยี่ ว หรอื เนน้ การปน่ั เพอ่ื สขุ ภาพ ซง่ึ เปา้ หมาย
และรูปแบบงาน จะเป็นตัวระบุแนวทางท่ีเหมาะสมกับกลุ่มนักปั่นท่ีถูกต้อง อีกประเด็นที่ส�ำคัญ
ในเรอื่ งของกลุ่มเป้าหมาย นั่นคอื ปรมิ าณของกลุม่ เป้าหมายทเี่ หมาะสมในงาน ซ่ึงปริมาณดังกลา่ ว
ถอื วา่ เปน็ ปัจจัยส�ำคัญทต่ี ้องสรา้ งความสอดคล้องกับการกำ� หนดปัจจยั ที่สำ� คัญตา่ ง ๆ ในงาน ไม่วา่
จะเป็นดา้ นเงนิ ทนุ วัตถุประสงคก์ ารจดั งาน ขนาดของพื้นทกี่ ารรองรับ เจา้ หนา้ ที่ อาหาร ฯ

1.1.4 การออกแบบ และกำ� หนดรปู แบบงาน รวมถึงกำ� หนดการต่าง ๆ (Event
and Race Designed)
การออกแบบงานหรอื ก�ำหนดรปู แบบงานน้นั ควรสอดคลอ้ งกับวัตถปุ ระสงค์
แตส่ ว่ นทสี่ ำ� คญั ในการกำ� หนดรปู แบบของงานจำ� เปน็ อยา่ งยง่ิ ทต่ี อ้ งมคี วามแตกตา่ ง และมเี อกลกั ษณ์
เฉพาะตัว เช่น การสร้างความแตกต่างโดยการดึงจดุ เดน่ ของพน้ื ท่ี ความสวยงามทางธรรมชาติ วิถี
ชวี ติ หรอื ชมุ ชน เปน็ ตน้ เพอื่ สามารถสรา้ งแรงดงึ ดดู ใหก้ บั ผเู้ ขา้ แขง่ ขนั เขา้ มารว่ มในงานได้ อกี ทง้ั ยงั
สามารถสรา้ งความสนใจใหก้ บั ผสู้ นบั สนนุ มคี วามตอ้ งการทจี่ ะสนบั สนนุ งานเมอื่ เรานำ� เสนอโครงการ
ท่ีมคี วามแตกต่างและมีเอกลกั ษณ์เฉพาะตัวได้

1.1.5 การเขยี นโครงการเพอื่ การพยากรณค์ วามเปน็ ไปไดข้ องโครงการ/กจิ กรรม ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ที่จัด (Forecasting)
หลังจากผู้จัดงานได้ข้อมูลหลักในการจัดงานแข่งขันจักรยานเรียบร้อยแล้ว
ผจู้ ดั งานควรเขยี นโครงการการแขง่ ขนั จกั รยาน เพอื่ ใชใ้ นการสอ่ื สารและนำ� เสนอกบั พนั ธมติ รตา่ ง ๆ
โดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ กบั ผสู้ นบั สนนุ หรอื สปอนเซอรข์ องงาน ซง่ึ การเขยี นโครงการทดี่ ี มคี วามโดดเดน่
จะยง่ิ สรา้ งความนา่ สนใจของงานตอ่ ผสู้ นบั สนนุ หรอื สปอนเซอรม์ ากยง่ิ ขนึ้ โดยการเขยี นโครงการควร
ท�ำเปน็ เอกสาร รวมถึงการท�ำเป็น Power Point เพือ่ น�ำเสนอ ซ่ึงประกอบด้วยหัวข้อดังน้ี
ช่อื โครงการ


ผรู้ ับผดิ ชอบโครงการ

หลกั การและเหตผุ ล

วัตถุประสงค์

จดุ เดน่ ของงาน

เป้าหมาย
วธิ ีการดำ� เนินการ
วนั เวลา สถานท่ใี นการจัดโครงการการแข่งขนั จกั รยาน


37

งบประมาณ

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย ผลที่คาดว่าจะไดร้ ับ

การประเมนิ ผล

ก�ำหนดการ

นอกจากเอกสารโครงการแลว้ เอกสารทผ่ี จู้ ดั งานจะตอ้ งจดั เตรยี ม เพอื่ เตรยี ม
รองรบั งานทก่ี ำ� ลงั จะเกดิ ขนึ้ ผจู้ ดั งานจำ� เปน็ ตอ้ งจดั ทำ� เอกสาร ไดแ้ ก่ รายละเอยี ดกำ� หนดการ Script
พิธีกร เอกสารลำ� ดบั พิธกี ารในรายละเอียด ค�ำกลา่ วเปิดสำ� หรบั แขกรบั เชิญพิเศษ เป็นตน้

1.1.6 การจัดหางบประมาณ (Budgeting)
เมอ่ื ผจู้ ดั เขยี นโครงการเพอื่ การพยากรณค์ วามเปน็ ไปไดข้ องโครงการ/กจิ กรรม
ทจี่ ดั (Forecasting) เสรจ็ เรยี บรอ้ ยแลว้ จะทำ� ใหท้ ราบวา่ ตอ้ งใชง้ บประมาณเปน็ จำ� นวนเงนิ เทา่ ไหร่
เพอื่ ใหก้ ารบรหิ ารจดั การงบประมาณเปน็ ไปอยา่ งพอเพยี งตอ่ การจดั กจิ กรรม หรอื หาจดุ คมุ้ ทนุ จากการ
กำ� หนดจำ� นวนนกั ปน่ั จกั รยานแตล่ ะประเภท การกำ� หนดอตั ราคา่ สมคั ร และการขอรบั การสนบั สนนุ
จากหน่วยงาน ท่ีเก่ียวข้องหรือมีวัตถุประสงค์ในการสนับสนุนการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการ
ออกก�ำลังกายหรือเพ่ือการท่องเที่ยว ฯ อันประกอบไปด้วยหน่วยงานภาครัฐหรือภาคเอกชน
ซง่ึ งบประมาณถอื วา่ เปน็ ปจั จยั สำ� คญั ในการจดั การแขง่ ขนั โดยเงนิ งบประมาณนน้ั เปน็ ทนุ ทจี่ ะทำ� ให้
งานนั้นมีคุณภาพได้มากเพียงใด โดยปกติแล้ว รายได้ของการจัดงานจะอาจจะเกิดข้ึนจากหลาย
สว่ นดว้ ยกัน ทงั้ เงนิ งบประมาณจากผู้จดั ค่าสมคั รของผเู้ ข้าแขง่ ขัน เงินสนับสนุนจากภาครฐั หรอื
38 เอกชน ฯ

1.1.7 การก�ำหนดอัตราคา่ สมัคร (Register Fee)
การก�ำหนดอัตราค่าสมัครขึ้นอยู่กับการพยากรณ์ความคุ้มค่าของการ
ด�ำเนินงานและการได้รับการสนับสนุนจากสปอนเซอร์ การก�ำหนดค่าสมัครต่อคนต้องพิจารณา
ถึงวตั ถปุ ระสงค์เป็นส�ำคญั หากเพื่อการกศุ ลหรอื ช่วยเหลือต้องประชาสัมพนั ธ์ให้นกั ปนั่ จักรยานได้
รบั รู้ หรอื หากจดั เพือ่ การแข่งขนั หรอื เพอื่ การสง่ เสริมการทอ่ งเท่ียว ผู้จัดตอ้ งค�ำนงึ ความคุณภาพ
การบรกิ ารทผ่ี จู้ ดั จะสง่ มอบใหแ้ กน่ กั ปน่ั จกั รยานและความคมุ้ คา่ ทน่ี กั ปน่ั จกั รยานไดร้ บั ซงึ่ หากการ
ก�ำหนดอตั ราคา่ สมัครไม่คุ้มค่าตอ่ การใหบ้ รกิ าร
1.1.8 การก�ำหนดโครงสร้างหนา้ ที่ ฝ่ายงานผดู้ แู ลงานด้านต่าง ๆ (Functions)
ผู้อำ� นวยการแขง่ ขัน (Race Director)
ฝ่ายออกแบบ และจดั การเส้นทางการแขง่ ขนั
ฝ่ายการแพทย์ และพยาบาล
ฝา่ ยทะเบยี น รบั สมคั ร ประสานงานกบั ผสู้ มคั รเขา้ แขง่ ขนั ทงั้ ในชว่ งการ
รับสมัคร และวนั แข่งขันจรงิ ในหน้างาน

ฝ่ายดูแลสถานที่ การเตรียมพร้อมจุดปล่อยตัวและเส้นชัย การเตรียม ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
พน้ื ทจี่ ดุ ลงทะเบยี น ซมุ้ อาหาร และนำ�้ ซมุ้ ผสู้ นบั สนนุ จดุ พกั ผอ่ นนกั แขง่ เวที
จดุ จอดจักรยาน ซมุ้ เจ้าหนา้ ท่จี บั เวลา ซุม้ เจา้ หน้าที่พยาบาล สาธารณูปโภค
เพอ่ื สนบั สนุนงานตา่ ง ๆ ไฟฟ้า หอ้ งนำ�้ เปน็ ตน้

ฝา่ ยดูแลจดุ บริการนำ�้ ในเส้นทางการแข่งขนั
ฝ่ายจดั เตรยี มอาหาร และเคร่อื งดื่มในงาน
ฝา่ ยเจ้าหนา้ ท่ดี แู ลกฎกตกิ าการแขง่ ขัน
ฝา่ ยประสานงานกับเจ้าหนา้ ท่ีภาครฐั ในพน้ื ท่ี ตำ� รวจ โรงพยาบาล ชุมชน
ในพื้นที่
ฝา่ ยดแู ลทีจ่ อดรถ และอำ� นวยความสะดวกในการคมนาคม
ฝ่ายรักษาความปลอดภัย
ฝ่ายส่ือสารประชาสัมพันธ์ผ่านส่ือช่องทางออนไลน์ เว็บไซต์ อีเมล เฟส
แฟนเพจ กลมุ่ ไลน์ ฯ
ฝา่ ยสอื่ สารประชาสมั พนั ธอ์ อฟไลน์ เชน่ โทรศพั ท์ วทิ ยสุ อื่ สาร ทกุ ชอ่ งทาง
ในวนั แข่งขัน
ฝ่ายออกแบบงานศิลป์ ป้ายประชาสัมพันธ์ งานภาพส่ือประชาสัมพันธ์
ปา้ ยและสอ่ื ตา่ ง ๆในงาน
เจา้ หน้าทีบ่ นั ทึกภาพ และวีดโี อ
ฝา่ ยประสานงานสอื่ มวลชน
ฝ่ายดูแลในเร่ืองความสะอาดตลอดงาน จนกระท่ังจบงาน โดยดูแลทั้ง
ภายในงาน และตลอดเสน้ ทางการแข่งขัน
ฝา่ ยเจา้ หนา้ ทค่ี วบคมุ กระบวนการแขง่ ขนั ประกอบดว้ ยรถมอเตอรไ์ ซคท์ ำ�
หนา้ ที่ Marshall รวมถึงรถนำ� ขบวนการแข่งขัน
ฝา่ ยจดั ซอ้ื จดั จา้ งของทร่ี ะลกึ ทมี่ อบใหผ้ แู้ ขง่ ขนั (Race kit) เชน่ เสอื้ เหรยี ญ
รางวลั ฯ
ฝา่ ยดแู ลผสู้ นบั สนนุ ของงาน โดยทำ� หนา้ ทป่ี ระสานงานตดิ ตอ่ หาสปอนเซอร์
เพ่ือสนับสนุนงาน และประสานงานเร่อื งสิทธิประโยชน์กับผูส้ นับสนนุ
ฝา่ ยกจิ กรรมพเิ ศษ (Expo) เช่นงานออกรา้ น งานแสดงต่าง ๆ
ฝา่ ยการเงินและบญั ชี
ฝา่ ยดแู ลตอ้ นรบั และรบั รองแขกรบั เชญิ พเิ ศษ หรอื บคุ คลสำ� คญั ทมี่ ารว่ มงาน
ท่เี ชญิ เขา้ มาร่วมให้เกยี รติในงาน
ฝา่ ยพธิ กี าร ดแู ลลำ� ดบั งานตามกำ� หนดการ ลำ� ดบั พธิ กี าร ประสานงานพธิ เี ปดิ
และพิธมี อบรางวลั รวมถงึ หน้าทีพ่ ธิ ีกรในงาน

39

ฝ่ายจัดทำ� เอกสาร หนังสอื ขออนญุ าต หนงั สอื เชญิ หนังสือโครงการต่าง ๆ

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 1.1.9 การเตรยี มความพรอ้ มดา้ นความปลอดภยั หนว่ ยพยาบาล อาสาสมคั รและ
การประกันอบุ ตั ิเหตุ (Security and Safety Staff)
สำ� หรบั เรอื่ งความปลอดภยั หนว่ ยงานหลกั ทด่ี แู ลคอื โรงพยาบาลในทอ้ งถนิ่ นนั้
ซง่ึ ผจู้ ดั มหี นา้ ทต่ี อ้ งแจง้ ใหโ้ รงพยาบาลและสถานพยาบาลในทอ้ งถนิ่ และญาตใิ กลเ้ คยี งทราบลว่ งหนา้
วา่ จะมกี ารจดั งานแขง่ ขนั จกั รยานขนึ้ โดยสง่ เปน็ หนงั สอื แจง้ เพอ่ื ใหร้ บั ทราบ รวมถงึ การขออนญุ าต
ใชห้ นว่ ยพยาบาลเพอ่ื ดแู ลในงานแขง่ ขนั ซง่ึ โดยปกตแิ ลว้ ทางโรงพยาบาล หรอื สถานพยาบาลทอ้ งถน่ิ
จะส่งหนังสือตอบรับพร้อมช้ีแจงค่าใช้จ่ายในการใช้หน่วยพยาบาล รวมถึงรถพยาบาลในการร่วม
งานน้ัน ๆ นอกจากน้ัน ผู้จัดงานยังต้องเตรียมอาสาสมัคร โดยการประสานกับชุมชนท้องถิ่น
หรืออาสากู้ภัยต่าง ๆ ซึ่งจะเป็นอีกก�ำลังส�ำคัญในการดูแลเส้นทางเพ่ือสร้างความปลอดภัยย่ิงข้ึน
การทำ� ประกนั ภยั ใหก้ บั ผเู้ ขา้ แขง่ ขนั ทกุ คนนน้ั เปน็ อกี สง่ิ จำ� เปน็ ในการจดั การแขง่ ขนั จกั รยาน โดยปกติ
การประกนั ภยั ในลกั ษณะนจ้ี ะเปน็ การประกนั ภยั อบุ ตั เิ หตหุ มู่ โดยมคี า่ ใชจ้ า่ ยในการประกนั ภยั ตอ่ หวั
และมคี วามคมุ้ ครองครอบคลมุ เบอื้ งตน้ ซง่ึ กจ็ ะเปน็ สง่ิ ทที่ ำ� ใหก้ ารจดั งานมมี าตรฐานดา้ นการประกนั
ความปลอดภัยทสี่ ูงมากขน้ึ

1.1.10 การวา่ จา้ งออกแบบ ผลติ เสอ้ื เหรยี ญ ถว้ ยรางวลั และ Race Kit (Design)
ผู้จัดงานจะต้องมี Key Visual หลักของงาน เพื่อส่งให้ผู้ผลิตหลายๆ ราย
40 ส่งใบเสนอราคา เพือ่ เปรยี บเทยี บคุณภาพและราคาทเี่ หมาะสม ควรก�ำหนดเวลาท่ีแน่นอนในการ
สง่ ตวั อย่างแบบ และการส่งสินคา้ ทง้ั หมดกอ่ นลว่ งหน้าวนั จดั งานอย่างน้อย 2 อาทิตย์ โดยเฉพาะ
เสื้อที่แจกในงาน ส�ำหรับการผลิตเสื้อของงานเพ่ือแจกกับผูเ้ ข้าแขง่ ขัน เมื่อผู้จัดงานไดเ้ ลือกบรษิ ทั
ท่ผี ลติ เสื้อเป็นทีเ่ รยี บร้อยแล้ว จะต้องนำ� ตารางไซสเ์ สอื้ ทถ่ี ูกตอ้ ง ประกาศสอื่ สารให้กบั ผูท้ ่ีต้องการ
ลงทะเบยี นเขา้ แข่งขันได้รบั ทราบเพ่อื แจ้งขนาดไซสผ์ า่ นทางระบบ

1.1.11 การกำ� หนดชว่ งวนั และระยะเวลาการจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยาน (The Date
Racing)
การแข่งขนั จกั รยานถนน ถือเปน็ หนง่ึ ในกีฬากลางแจง้ ปจั จยั ท่สี ำ� คญั ในการ
กำ� หนดวนั เวลาทเ่ี หมาะสมในการแขง่ ขนั นน้ั จะจดั ในชว่ งทมี่ อี ากาศไมร่ อ้ นจนเกนิ ไป และตอ้ งหลกี เลย่ี ง
ชว่ งทม่ี ฝี นตกชกุ ดงั นัน้ การจดั การการแขง่ ขันจักรยานถนนจงึ มมี ากในชว่ งฤดหู นาว ในชว่ งเชา้ ตรู่
เวลาทอี่ ากาศไมร่ อ้ นจนเกนิ ไป และมแี สงสวา่ งเพยี งพอทสี่ ามารถมองเหน็ พนื้ ผวิ ถนนไดอ้ ยา่ งชดั เจน
และการจราจรไม่พลุกพล่านจนเกินไป แต่อย่างไรก็ตามวันเวลาท่ีเหมาะสมในการจัดการแข่งขัน
จักรยานน้ันอาจจะตอ้ งก�ำหนดใหส้ อดคลอ้ งตามปจั จยั อืน่ ๆ เช่น
เพ่ือดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามาในพ้ืนท่ีท่ีต้องการประชาสัมพันธ์


ในช่วงเวลานอกฤดกู าลท่องเทยี่ ว

เพอื่ สามารถจดั การแขง่ ขนั จกั รยานโดยรว่ มกบั กจิ กรรมอน่ื ๆ ของพน้ื ทน่ี น้ั ๆ
เช่นกิจกรรมเทศกาลดนตรี เทศกาลท้องถิ่น โดยมีการแข่งขันจักรยาน
รวมอยู่ในเทศกาลน้ัน ๆ ด้วย
เพื่อต้องการหลีกเลี่ยงการจัดงานทับซ้อนกับงานกิจกรรมการแข่งขัน


จกั รยานอ่ืน ๆ ในช่วงเวลาเดยี วกนั
การจดั งานแขง่ ขนั จกั รยานหากไมเ่ ปน็ ดว้ ยเหตจุ ำ� เปน็ ไมค่ วรจดั งานทบั ซอ้ นกนั
เพราะอาจจะท�ำให้การด�ำเนินงานต่าง ๆ เกิดความไม่ราบรื่น ทั้งจ�ำนวนผู้เข้าแข่งขันจักรยาน
อาจจะไมเ่ ปน็ ไปตามเป้าทก่ี �ำหนด บุคลากรในการจัดการแข่งขันจกั รยาน หรือชอ่ งทางการสอื่ สาร
ที่ทบั ซอ้ นตอ้ งแขง่ ขนั กัน เป็นต้น

1.1.12 การประสานกับพันธมิตร ชมุ ชน และผูท้ ่เี ก่ยี วขอ้ ง ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
(Community Coordination)
การประสานงานพนั ธมติ รทงั้ ทเ่ี ปน็ ทางการและไมเ่ ปน็ ทางการ ตลอดจนการ
ท�ำหนังสือขอความอนเุ คราะห์ ขอรับการสนับสนนุ และ ขอความช่วยเหลอื ฯ นน้ั จะประกอบดว้ ย
หลายภาคสว่ นด้วยกัน ไดแ้ ก่
1) ผสู้ นบั สนนุ งาน หรอื สปอนเซอร์ ซง่ึ ตอ้ งประสานงานในเรอ่ื งสทิ ธปิ ระโยชน์
การสนับสนุนในงานการแข่งขันจักรยาน โดยผู้จัดจะเป็นผู้จัดหา ติดต่อ โดยท�ำโครงการเข้าไป
น�ำเสนอแก่ผู้สนับสนุนงาน ประสานงานสรุปสิทธิประโยชน์ รวมถึงการดูแลความเรียบร้อยให้แก่
ผสู้ นบั สนนุ งาน เช่น พื้นทีก่ ารออกบธู ของผ้สู นับสนนุ งาน โลโก้ท่ีจะตอ้ งส่อื สารในสอ่ื ตา่ ง ๆ ของงาน
หรอื สิทธปิ ระโยชนอ์ ื่น ๆ ตามแตต่ กลงกับผู้สนบั สนุนตามข้อตกลงในสัญญาทไี่ ดร้ ว่ มกันทำ� ขึ้น
2) ภาครัฐท้องถ่ิน อันได้แก่ อ�ำเภอ องค์การบริหารส่วนต�ำบล องค์การ
บริหารส่วนจงั หวัด เทศบาล ตำ� รวจ ทหาร หรอื โรงพยาบาล เป็นต้น ซง่ึ วตั ถุประสงค์หลักในการ
ตดิ ตอ่ ประสานงานไดแ้ กก่ ารสรา้ งความเรยี บรอ้ ยในการจดั งาน ไมว่ า่ จะเปน็ การดแู ลความสะดวกใน
การใชพ้ น้ื ท่ี ถนนสาธารณะ รวมถงึ ความปลอดภยั ของผทู้ รี่ ว่ มงาน ในการตดิ ตอ่ เบอื้ งตน้ จะเปน็ การ
ทำ� หนงั สอื เพอื่ ขออนญุ าต หรอื อาจจะเปน็ การนำ� เสนอโดยตรงกบั หนว่ ยงานนาน ๆ ถงึ รายละเอยี ด
ของงานเพือ่ สร้างความเข้าใจรว่ มกัน
3) ชุมชน ในพื้นที่ โดยการจัดงานจ�ำเปน็ ตอ้ งประชาสมั พันธ์ใหแ้ กช่ ุมชนใน
พน้ื ทไ่ี ดร้ บั ทราบ ซง่ึ ชมุ ชนสามารถจะสนบั สนนุ สง่ เสรมิ ภาพลกั ษณท์ ด่ี ใี นการมสี ว่ นรว่ มกบั งาน หรอื
สรา้ งสสี นั ใหก้ บั งานทน่ี า่ สนใจมากขน้ึ อกี ทงั้ ยงั สามารถอำ� นวยความสะดวกในการจดั งานใหด้ ยี ง่ิ ขนึ้
ไดอ้ ีกด้วย
4) ผู้บริหารจากภาคสว่ นตา่ ง ๆ ซง่ึ นอกจากผทู้ เี่ กี่ยวขอ้ งกบั งานโดยตรงใน
พื้นทีแ่ ล้ว ในการจัดงานอาจจะมีการเชญิ ผู้บรหิ ารจากภาคสว่ นตา่ ง ๆ เข้ามารว่ มเปน็ เกยี รตใิ นงาน
เช่นในพธิ เี ปิดงาน หรอื พิธีแจกรางวลั เป็นตน้

41

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 1.1.13 การก�ำหนดช่องทางประชาสัมพนั ธ์ (Information channel)
การออกแบบงานสอื่ โฆษณา ประชาสมั พนั ธ์ และสง่ิ พมิ พ์ รวมถงึ ของทรี่ ะลกึ
ในงาน ในการจดั งานแขง่ ขนั จกั รยาน การประชาสมั พนั ธใ์ หน้ กั แขง่ ไดร้ จู้ กั งาน เปน็ สง่ิ สำ� คญั อกี สงิ่ หนง่ึ
โดยการออกแบบสื่อโฆษณาประชาสัมพันธ์น้ัน อาจมีวัตถุประสงค์หลักคือ การส่ือสารให้รู้จักงาน
และการเชิญชวนให้เข้าร่วมงาน โดยสิ่งแรกท่ีฝ่ายออกแบบจะต้องพัฒนา คือ Theme ของงาน
ที่จะพัฒนาออกมาในลักษณะ Key Visual ที่เปน็ ภาพ หรือสญั ลักษณ์ แสดงถึงเอกลักษณข์ องงาน
สามารถน�ำไปพัฒนาในสื่อต่าง ๆ ต่อไป ซึ่งรูปแบบของงานส่ือโฆษณาประชาสัมพันธ์นั้น อาจจะ
เป็นส่งิ พิมพ์ เช่น โปสเตอร์ หรือแผ่นพบั ในช่องทางประชาสัมพันธ์ดั้งเดิม แต่ปัจจบุ นั การจดั งาน
แข่งขันจักรยานในหลายๆงาน จะใช้ช่องทางออนไลน์เป็นช่องทางหลักในการสื่อสาร ดังนั้นการ
ออกแบบสอื่ จงึ จำ� เปน็ ตอ้ งออกแบบใหส้ อดคลอ้ ง ไมว่ า่ จะเปน็ ชอ่ งทางดง้ั เดมิ หรอื ชอ่ งทางออนไลน์
ก็ตาม นอกจากนน้ั งานของการออกแบบ ยงั รวมถงึ การออกแบบของท่ีระลกึ ที่ใชใ้ นการมอบใหแ้ ก่
ผเู้ ขา้ แขง่ ขนั โดยของทร่ี ะลกึ หลกั ทงี่ านแขง่ ขนั จกั รยานสว่ นใหญจ่ ะมอบใหแ้ กผ่ เู้ ขา้ รว่ มแขง่ ขนั เชน่
เหรยี ญรางวลั เสอื้ ถว้ ยรางวัล เปน็ ต้น โดยรูปแบบการออกแบบก็ตอ้ งสอดคล้องกับ Key Visual
ของงานด้วยเชน่ กัน

1.1.14 การวางแผนเพือ่ การสอื่ สารประชาสมั พันธก์ ารจัดงานก่อนงาน
(Information and Social Planning)
การสื่อสารประชาสัมพันธ์ก่อนงานวัตถุประสงค์หลักคือการสร้างการรับรู้
42 ประชาสัมพันธ์งานให้เป็นท่ีรู้จัก ดึงดูดให้มีผู้เข้าร่วมงานมากข้ึน ซึ่งอาจจะส่ือสารผ่านช่องทาง
ออนไลน์ ทงั้ ในหนา้ ระบบลงทะเบยี นรบั สมคั ร หรอื ผา่ นชอ่ งทาง Social Media ของงาน นอกจากนน้ั
อาจจะสื่อสารผ่านช่องทางสื่อสิ่งพิมพ์อ่ืน ๆ ได้ โดยข้อมูลท่ีควรมีในการสื่อสารประชาสัมพันธ์
ก่อนงานได้แก่
ชอ่ื ผู้จัดงาน ซง่ึ เปน็ ชือ่ ขององค์กร หน่วยงาน หรือสมาคม เปน็ ต้น
วัน เวลา และสถานทข่ี องการจัดงาน
เสน้ ทาง ระยะทาง และแผนท่ีในการแข่งขนั จกั รยาน
ประเภทการแขง่ ขัน และรางวลั เชน่ รุ่นอายุ รุ่นเพศ เป็นตน้
ระบกุ ติกาการแข่งขนั รวมถงึ กฎระเบยี บข้อจ�ำกัดต่าง ๆ
เวลาปล่อยตัว และเวลาตัดตวั (Cut Off Time)
การระบุจำ� นวนสงู สุดในการรับผเู้ ขา้ แข่งขันเข้ารว่ มงาน
วธิ ีการสมัคร และการช�ำระเงนิ
วัน/เวลา/สถานทีใ่ นการลงทะเบียนรบั หมายเลขผเู้ ข้าแขง่ ขนั (Bib no.)
ขอ้ มลู การเดนิ ทาง ท่พี ัก ที่ใกลก้ ับทจี่ ดั งาน
ข้อมูลสงิ่ อำ� นวยความสะดวก และกิจกรรมตา่ ง ๆ ในงาน

ช่องทางการติดต่อเพ่ือศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมจากผู้จัดงาน เช่น

เบอรโ์ ทรศพั ท์ Facebook เปน็ ต้น

1.1.15 การรบั สมัคร (Register) ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
การท่ีผู้จัดงานจะเปิดรับสมัครผู้เข้าแข่งขันงานจักรยานนั้น ช่องทางหลักใน
ปจั จบุ นั หรอื วา่ ชอ่ งทาง การลงทะเบยี นทางออนไลน์ เปน็ ชอ่ งทางทส่ี �ำคญั อยา่ งยง่ิ ปจั จบุ นั มบี รษิ ทั 43
รบั สมคั รออนไลนเ์ ชงิ พาณชิ ย์อยู่จำ� นวนมาก เช่น Thai MTB เป็นตน้ หรอื ผู้จัดงานอาจจะจัดจา้ ง
บริษัทเชิงพาณิชย์ในการสร้างระบบการรับสมัครผ่านเว็บไซต์ของตนเองข้ึนมา ซึ่งวิธีน้ีเป็นวิธีหน่ึง
ทส่ี รา้ งความนา่ เชอ่ื ถอื ใหก้ บั งานไดเ้ ปน็ อยา่ งดี แตส่ ว่ นทสี่ ำ� คญั อกี สว่ นหนงึ่ คอื เมอ่ื เปดิ รบั สมคั รแลว้
ช่องทางการรับสมัครน้ันจะต้องสามารถท�ำการรับจ่ายเงินจากผู้สมัครได้สะดวก ไม่ว่าจะเป็นการ
ช�ำระผ่านบัตรเครดิต บัตรเดบิต ผ่านการโอนเงิน หรือผ่านมือถือ เป็นต้น และท่ีส�ำคัญ การลง
ทะเบยี นทงั้ หมดในกิจกรรมเป็นเรอื่ งสว่ นบคุ คล สิน้ สดุ ยกเลกิ ไมไ่ ด้ และไม่สามารถคนื เงินได้ไมว่ า่
ในกรณใี ด ๆ เว้นแต่ จะระบุไวเ้ ป็นพิเศษในกฎ การลงทะเบียนแตล่ ะครั้งจะท�ำใหเ้ กดิ หมายเลขการ
แข่งขนั ไม่สามารถสง่ ตอ่ หมายเลขการแขง่ ขนั ไม่วา่ ในกรณีใด ๆ เช่นกนั
1.1.16 การว่าจ้างติดตง้ั ระบบจับเวลาส�ำหรบั การปั่นจักรยานบนเส้นทาง
(Timing)
การว่าจ้างติดตั้งระบบจับเวลาส�ำหรับการแข่งขันจักรยาน การว่าจ้างติดตั้ง
ระบบจับเวลาส�ำหรับการแข่งขันจักรยานน้ัน โดยปกติบริษัทท่ีรับลงทะเบียนผู้เข้าแข่งขันมักจะ
น�ำเสนอระบบการจัดเวลาส�ำหรับการแข่งขันจักรยานด้วย ซ่ึงการเลือกบริษัทที่มีระบบรับสมัคร
ลงทะเบียนออนไลน์ พร้อมกับระบบจับเวลาส�ำหรับการแข่งขันจักรยาน จะท�ำให้การท�ำงานได้
ง่ายข้ึนมาก เน่ืองจากเมื่อท�ำเลขประจ�ำตัวผู้เข้าแข่งขัน (Bib) สามารถโอนย้ายข้อมูลต่อเนื่องกัน
ได้ทันที หน้าท่ีของผู้จัดงาน เพียงแต่น�ำหมายเลขประจ�ำตัวผู้เข้าแข่งขัน (Bib) และชิปจับเวลาท่ี
อยู่หลังหมายเลข บริษัทที่ถูกว่าจ้าง มาเรียงไว้ท่ีจุดลงทะเบียน และมอบให้แก่ผู้เข้าแข่งขันที่มา
ลงทะเบยี นในวนั งานเท่านัน้
1.1.17 การประเมินผลการจัดงาน และวดั ผลทเ่ี กิดขึ้นการก�ำหนดวัตถปุ ระสงค์
ของการจัดงาน (Evaluate)
การเกบ็ ขอ้ มลู เพอ่ื พฒั นาการจดั การแขง่ ขนั จกั รยานในอนาคต มคี วามสำ� คญั
อยา่ งยง่ิ เพราะการศกึ ษาจดุ แขง็ และจดุ ออ่ นจากผเู้ ขา้ รว่ มงานเปน็ สงิ่ สำ� คญั ทจี่ ะสรา้ งแนวทางในการ
พัฒนาให้งานมีคณุ ภาพมากข้นึ ในอนาคต อีกทัง้ ตัวเลขท่ีนา่ เชื่อถอื จะเปน็ แรงดงึ ดูดใหก้ บั ผสู้ นบั สนนุ งาน
ใหม้ คี วามตอ้ งการในการสนับสนุนงานในอนาคตมากยิง่ ข้ึน และนอกจากนั้นการเกบ็ ขอ้ มลู อาจจะ
เกบ็ เพอื่ ใหส้ อดคลอ้ งกบั ตวั ชวี้ ดั ทผี่ สู้ นบั สนนุ ตอ้ งการ เชน่ หากสมาคมทอ่ งเทยี่ ว หรอื ธรุ กจิ ทอ่ งเทย่ี ว
ต้องการจะสนับสนุน อาจจะต้องการข้อมูล อาทิ จ�ำนวนผู้เข้าแข่งขัน ความพึงพอใจ ปริมาณ

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย การใชเ้ งินของผเู้ ข้าร่วมงานต่อหวั อตั ราการเขา้ พักโรงแรมในพ้นื ท่ี อตั ราการเขา้ ถึงของส่อื เปน็ ตน้
ซึง่ ในการเกบ็ ขอ้ มลู เหล่าน้ี อาจจะตอ้ งประสานกับพันธมติ ร เช่น มหาวทิ ยาลัยในท้องถ่ินท่มี คี วาม
เชี่ยวชาญเพอื่ ช่วยเก็บขอ้ มูล และทำ� การวเิ คราะหข์ อ้ มลู ดังกลา่ ว
1.1.18 การเลือกสถานท่ีจดั และ การประเมนิ ศักยภาพพนื้ ท่ี (Place and
Evaluated)
การออกแบบเส้นทางปั่นจักรยานเป็นส่ิงท่ีส�ำคัญที่สุดที่จะดึงดูดให้
นักปั่นจักรยานตัดสินใจสมัครเข้าร่วมกิจกรรมปั่นจักรยาน เส้นทางมีความตื่นเต้นท้าทาย
สร้างประสบการณ์ใหม่ให้นักปั่นจักรยาน มีการความเป็นธรรมชาติ ร่มร่ืน สวยงาม ดึงดูดใจ
(Attractions) ตามลักษณะเอกลักษณ์ของแต่ละพื้นท่ี อีกทั้งมีการเดินทางเข้าถึงที่สะดวก
(Accessibility) มีสิ่งอ�ำนวยความสะดวกในพ้ืนท่ีท่ีเพียงพอ (Amenities) เส้นทางมีมาตรฐาน
(Standard) มีความปลอดภัย (Safety) มีการแบ่งสรรปันพ้ืนที่ระหว่างการสัญจรทั่วไปกับการ
แบ่งปันให้นักปั่นจักรยานได้ปั่นอย่างปลอดภัย (Sharing) ซ่ึงองค์ประกอบทั้งหมดน้ีจะต้องมีการ
ส�ำรวจเส้นทาง และการทดลองเพ่ือประเมินเส้นทางก่อนเสมอเพื่อให้แน่ใจว่าสามารถจัดกิจกรรม
ปนั่ จักรยานไดอ้ ยา่ งปลอดภัย
1.1.19 การกำ� หนดกตกิ าเพอ่ื วัดผลการแขง่ ขนั (Racing condition)
หากการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานมีการมอบรางวัล ผู้จัดกิจกรรมควรมีการ
44 ก�ำหนดกติกาเพื่อวดั ผลการแข่งขันที่ชดั เจน เพือ่ ปอ้ งกันการรอ้ งเรียนความไม่เปน็ ธรรม เช่น การ
แบง่ ตามระยะทาง แบง่ ตามประเภทการสมคั ร แบง่ ตามรนุ่ เพศ หรอื รนุ่ อายุ ซง่ึ มคี วามจำ� เปน็ อยา่ ง
มากที่จะต้องประกาศกติกาการแข่งขันก่อนถึงวันจัดกิจกรรมและห้ามมีการเปลี่ยนแปลง ส�ำหรับ
การจับเวลาจะใชร้ ะบบชพิ จับเวลาแบบอิเลก็ ทรอนิกส์ มกี ารจับเวลาบนเสน้ ทาง และจะนำ� ไปเปน็
ข้อมูลเพอ่ื สรุปอันดบั การแข่งขัน
1.1.20 การจัดหาทมี อาสาสมคั ร (Volunteers)
การสรรหาอาสาสมัครสามารถท�ำได้หลายวิธี โดยทั่วไปแล้วควรจ�ำแนก
ลกั ษณะงานทตี่ อ้ งใชอ้ าสาสมคั รทมี่ ที กั ษะประสบการณ์ หรอื อาสาสมคั รทวั่ ไป ซง่ึ สามารถประกาศ
ขอความร่วมมือกับหนว่ ยงานในพน้ื ที่ เชน่ สถาบนั การศกึ ษา วปพร.ในหมู่บ้านตามเสน้ ทางอาสา
สมัครจากสมาคม/ชมรมนักปั่นจักรยาน แบบผสมผสานแทนการน�ำอาสาสมัครจากนอกพ้ืนท่ีมา
ทง้ั หมด เพราะนอกจากคนในพน้ื ทจี่ ะมคี วามชำ� นาญเสน้ ทางแลว้ ยงั เปน็ การชว่ ยลดขอ้ ขดั แยง้ และ
สรา้ งการยอมรบั จากคนในชมุ ชนไดอ้ กี ดว้ ย เมอื่ ไดท้ มี อาสาสมคั รครบถว้ นแลว้ ควรมกี ารดำ� เนนิ การ
ดังน้ี 1) แต่งต้ังผู้ประสานงานอาสาสมัคร 2) ก�ำหนดจ�ำนวนและประเภทของอาสาสมัครในการ
ดำ� เนินงานแตล่ ะคร้ัง 3) ควรฝึกอบรม ชแ้ี จงให้อาสาสมัครเขา้ ใจในบทบาทหนา้ ท่คี วามรับผดิ ชอบ
ของตนเองในตำ� แหนง่ งานดา้ นตา่ ง ๆ เพอื่ ลดความเสยี หายทอี่ าจจะเกดิ ขน้ึ ไดร้ ะหวา่ งการจดั กจิ กรรม

ปั่นจกั รยาน และ 4) ควรจัดเตรยี มรายช่อื เจ้าหน้าทอ่ี าสาสมัครทกุ คน พรอ้ มรายละเอยี ดส�ำหรับ ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
ตดิ ตอ่ อย่างครบถ้วน
1.1.21 การบนั ทกึ ภาพถ่าย (Photograph Record)
การบันทึกภาพถา่ ยของนกั ปัน่ จักรยาน หรอื บรรยากาศการจดั งานเป็นสทิ ธิ์
ของผู้จัดงาน ท่ีจะอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้ช่างภาพอิสระเข้ามาเก็บภาพ หรือ ผู้จัดอาจจะเก็บ
ภาพถ่าย แล้วถา่ ยโอนภาพถ่ายตา่ ง ๆ เหล่าน้ันลงในช่องทางการสือ่ สารกบั ลูกคา้ ใหม้ ากทีส่ ดุ และ
ในขณะเดียวกัน ผู้จัดอาจจะให้ช่างภาพที่ได้รับการอนุญาตเก็บภาพ เพ่ือจ�ำหน่ายภาพถ่ายให้แก่
นักปน่ั จักรยานทีป่ ระสงค์ซื้อเกบ็ ไว้เป็นทร่ี ะลกึ ได้ต่อไป
1.1.22 การประกันภัย (Insurance)
มคี วามจำ� เปน็ อยา่ งยง่ิ ทผี่ จู้ ดั กจิ กรรม จะตอ้ งซอื้ ประกนั อบุ ตั เิ หตใุ หก้ บั นกั ปน่ั
จักรยานทกุ ประเภท เพ่ือปอ้ งกันอุบัติเหตทุ ี่อาจจะเกดิ ข้ึนกับนักปน่ั จักรยาน อีกทง้ั ควรมกี ารจัดให้
มีประกนั ภัยความรบั ผดิ ชอบสาธารณะ (Public Liability Insurance) เพอ่ื เป็นการรับผิดชอบต่อ
ผู้เขา้ รว่ มกิจกรรม ผ้จู ัดกจิ กรรม เจ้าหน้าทแี่ ละทีมงานทกุ คน

45

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 1.2 การจดั นิทรรศการ (Expo)

ภาพที่ 22 การจัดนิทรรศการ
1.2.1 การบรกิ ารให้ขอ้ มูลบรเิ วณงาน (Service in Expo)
การให้บริการตลอดระยะเวลาของการจัดกิจกรรม ผู้จัดควรมีจุดให้บริการ
46 กองอ�ำนวยการ โต๊ะ หรอื เต็นทป์ ระชาสัมพันธ์ ควรตั้งอยู่บรเิ วณศนู ย์กลางของงาน โดยมีเจ้าหน้าท่ี
ประชาสัมพนั ธ์ประจ�ำอยูต่ ลอดเวลาของการจัดงาน
1.2.2 การวางแผนการจดั สถานท่ี (Map Layout)
โดยค�ำนึงถึง จ�ำนวนผู้เข้าแข่งขัน ผู้ติดตาม ท่ีจอดรถ ความเหมาะสมของการเป็นจุดปล่อยตัว
เร่มิ ต้น และเส้นชัย รวมถึงสาธารณูปโภคตา่ ง ๆ เชน่ หอ้ งนำ�้ ไฟฟ้า ท่ีจอดจกั รยาน ส่งิ อ�ำนวยความ
สะดวกอืน่ ๆ ซ่งึ อาจจะมีอยแู่ ล้วหรอื ตดิ ตง้ั เพ่มิ โดยในสว่ นของสถานท่ีจัดงานน้นั สามารถแบง่ เป็น
โซนพนื้ ท่ีดังนี้
1) โซนพ้ืนที่ลงทะเบียน ในส่วนของพ้ืนท่ีลงทะเบียน รวมถึงพ้ืนท่ีของส่วน
อำ� นวยการ หรอื พน้ื ทป่ี ระชาสมั พนั ธใ์ หข้ อ้ มลู ฝา่ ยสถานทคี่ วรจดั ใหอ้ ยใู่ นบรเิ วณศนู ยก์ ลางของงาน
โดยจะต้องจัดเตรียมเต็นทแ์ ละโตะ๊ ให้เพยี งพอ รวมถึงพน้ื ทด่ี ้านหลังโต๊ะลงทะเบียน จะต้องมพี นื้ ท่ี
เพยี งพอและสะดวก ตอ่ การหยบิ ของทร่ี ะลกึ (Race kits) ทเ่ี ตรยี มไวใ้ หก้ บั ผเู้ ขา้ แขง่ ขนั รปู แบบของ
การวางโตะ๊ ลงทะเบยี นนนั้ จำ� นวนโตะ๊ อาจจะขน้ึ อยกู่ บั ประเภทของการแขง่ ขนั โตะ๊ ลงทะเบยี นอาจ
จะแบ่งลงทะเบียนแยกเป็นแต่ละประเภท รวมถึงส่วนของโต๊ะลงทะเบียนท่ีสามารถค้นหารายช่ือ
จากระบบคอมพวิ เตอร์ หรอื เอกสารรายช่ือได้ เปน็ ตน้

2) โซนพนื้ ทปี่ ฐมพยาบาล ส่วนของพนื้ ทท่ี างการแพทยแ์ ละพยาบาล ควรตัง้ ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
อยใู่ กลบ้ รเิ วณจดุ ปลอ่ ยตวั หรอื บรเิ วณเสน้ ชยั มคี วามสะดวกในการเขา้ ถงึ ไดง้ า่ ย โดยเฉพาะอยา่ งยงิ่
บริเวณนี้ ตอ้ งมีพ้นื ที่ส�ำหรบั รถพยาบาล สามารถเข้าออกไดจ้ ากบรเิ วณหนา้ เตน็ ท์พยาบาลโดยตรง 47
3) โซนอาหาร พ้ืนท่ีของอาหารและเครื่องด่ืม ควรอยู่ห่างจากจุดปล่อยตัว
และเสน้ ชยั พอทจี่ ะไมท่ ำ� ใหเ้ กดิ การอดุ ตนั ของจำ� นวนนกั ปน่ั จกั รยานทเี่ ขา้ มาเสน้ ชยั ทคี่ วรกวา้ งพอ
ในการรองรบั การเขา้ ควิ เพ่อื รับอาหารและเครือ่ งดืม่
4) โซนพนื้ ทอี่ เนกประสงค์ หรอื นงั่ พกั ผอ่ น พนื้ ทใี่ นสว่ นนคี้ วรเปน็ ในลกั ษณะ
สนาม ท่ีมีความกว้างพอในการรองรับนักปั่นจักรยาน หรือผู้ติดตามท่ีสามารถน่ังพักผ่อนรอผู้เข้า
แข่งขันได้ อีกท้ังพน้ื ทน่ี ้ีตอ้ งสามารถรองรบั กับการนง่ั เพ่อื ทานอาหารเมอื่ เขา้ เสน้ ชัยมาแล้ว
5) จดุ ปลอ่ ยตวั และเส้นชัย จุดปล่อยตัวและเส้นชัยควรเปน็ จุดเดียวกัน และ
ถนนในการเขา้ ควรเรยี บ ไมข่ รขุ ระ เนอ่ื งจากการปน่ั จกั รยานแขง่ ขนั ตอนเขา้ เสน้ ชยั นน้ั จะทำ� ความเรว็
กันอย่างสูง ดังน้ันหลังเส้นชัยควรมีระยะทางที่ยาวพอท่ีจะท�ำให้นักกีฬาสามารถปั่นจักรยานไป
ตอ่ ไปอกี ได้ นอกจากนนั้ ในพน้ื ทจ่ี ดุ ปลอ่ ยตวั และเสน้ ชยั ควรมกี ารแบง่ กนั้ ระหวา่ งผเู้ ขา้ ชมและผเู้ ขา้
แขง่ ขนั ซึง่ อาจจะใช้รว้ั เหล็กเคลอ่ื นที่ ทำ� เปน็ คอกกน้ั ไว้
6) โซนจอดจักรยาน อาจจะเป็นสนามหรอื พื้นท่ีที่ใกล้กบั ลานอเนกประสงค์
โดยอาจจะใช้ร้ัวเหล็กก้ันเป็นคอก และมีราวแขวนจักรยานเพ่ืออ�ำนวยความสะดวกในการเก็บ
จกั รยาน ควรมีทางเข้าออกทางเดยี ว เพ่อื ใหเ้ จา้ หนา้ ทีส่ ามารถตรวจสอบได้สะดวกมากข้ึน
7) โซนเวทกี จิ กรรม สำ� หรบั สว่ นของเวทกี จิ กรรมนน้ั แบง่ เปน็ 2 สว่ นดว้ ยกนั
สว่ นแรกกจิ กรรมสำ� หรบั ชว่ งปลอ่ ยตวั เวทสี ำ� หรบั กจิ กรรมนคี้ วรจะตงั้ อยบู่ รเิ วณตดิ กบั จดุ ปลอ่ ยตวั
เพ่ือความสะดวกในการท�ำพิธีปล่อยตัว และสามารถท�ำให้นักปั่นจักรยานสามารถเห็นเวทีได้
อย่างชัดเจน ส่วนท่ี 2 กิจกรรมส�ำหรับมอบของรางวัล เวทีส่วนน้ีควรต้ังอยู่ใกล้กับบริเวณพ้ืนท่ี
อเนกประสงค์ เพอ่ื ทจี่ ะให้ผูท้ เี่ ขา้ แข่งขนั วิธเี ข้าเสน้ ชัยมาแล้ว และนัง่ พกั ผอ่ น หรอื ทานอาหารอยู่
สามารถเหน็ กจิ กรรมบนเวทขี ณะนง่ั อยบู่ รเิ วณดงั กลา่ วได้ อกี ทง้ั หากการแขง่ ขนั จกั รยานมกี จิ กรรม
อ่ืนเพม่ิ เตมิ เช่น การมวี งดนตรี การมจี บั ฉลากแจกรางวัลอื่น ๆ เวทนี ีจ้ ะเป็นเวทีทจ่ี ำ� เปน็ อย่างยิ่ง
8) โซนพ้ืนที่ผู้สนับสนุนงานแข่งขันจักรยาน เป็นส่วนของพื้นที่ท่ีจัดให้กับ
ผสู้ นับสนุนให้กับงาน โดยพนื้ ท่นี ีค้ วรจะเป็นพ้ืนที่ที่ผเู้ ข้าแขง่ ขนั รวมถึงผู้ติดตามผ่านไปมาบ่อยคร้งั
เป็นพน้ื ทีท่ ีม่ องเหน็ ไดส้ ะดวกและมีความกวา้ งเพยี งพอ ต่อการเดนิ ชมพืน้ ทนี่ ี้
1.2.3 การพยากรณก์ ารรองรบั คน รถ ทพ่ี กั จกั รยาน (Car Park)
ผจู้ ดั กจิ กรรมควรมกี ารวางแผนและเตรยี มพนื้ ทท่ี จี่ อดรถ ทน่ี ง่ั พกั ของผตู้ ดิ ตาม
ทแ่ี ขวนจกั รยาน ใหเ้ พยี งพอกบั จำ� นวนนกั ปน่ั ทเ่ี ปดิ รบั สมคั รและเตรยี มพนื้ ทเ่ี พมิ่ สำ� หรบั ผตู้ ดิ ตาม และ
ดว้ ยพฤตกิ รรมของนกั ปน่ั จกั รยานคอื เดนิ ทางโดยรถยนตส์ ว่ นตวั ดงั นน้ั ทจี่ อดรถยนตจ์ งึ เปน็ สงิ่ สำ� คญั
อกี ทง้ั หากทจ่ี อดรถยนตอ์ ยหู่ า่ งไกลจากพนื้ ทบี่ รเิ วณจดั งานหรอื จดุ ปลอ่ ยตวั ผจู้ ดั ควรมกี ารวางแผน
ในการจดั รถขนสง่ เพอ่ื ลำ� เลยี งนกั ปน่ั จกั รยาน และรถจกั รยานใหพ้ อเพยี งและมคี วามปลอดภยั

ค่มู อื การจดั กจิ กรรมป่นั จักรยานเพื่อสง่ เสรมิ การทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย 1.2.4 การกำ� หนดกตกิ าเงอื่ นไขการออกร้าน การจดั แสดงงาน
(The condition for Expo)
ผู้จัดกิจกรรมควรมีการมอบหมายจัดให้มีบุคลากรในการประสานกับร้านค้า
หรอื บูธจดั แสดงสินคา้ เพ่ือแจ้งให้ทราบถงึ เง่อื นไข กติกาการออกรา้ น พนื้ ท่ตี ้ังของร้านค้า และชว่ ง
เวลาการเปดิ -ปดิ ตลอดจนการดแู ลความสะอาดในพน้ื ที่ การบรหิ ารจดั การขยะมลู ฝอย การควบคมุ
การใช้เสยี ง ใชแ้ สงไฟ หรอื อน่ื ใด อนั จะเปน็ การรบกวนนักปน่ั จักรยานหรอื ชุมชนในพืน้ ที่
1.2.5 จดุ ลงทะเบียนรับรายงานตัว (Register)
ในการจัดกิจกรรมป่นั จกั รยาน นักปัน่ จกั รยานจะนยิ มเดนิ ทางมารายงานตัว
กอ่ นวนั จดั กจิ กรรมการแขง่ ขนั ลว่ งหนา้ อยา่ งนอ้ ย 1 วนั ดงั นนั้ กอ่ นวนั จดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยาน ผจู้ ดั
ควรต้องมอบหมายใหฝ้ า่ ยงานทร่ี บั ผดิ ชอบในหนา้ ทร่ี บั รายงานตวั นกั กฬี า ณ จดุ ลงทะเบยี น ใหม้ กี าร
วางระบบการรบั รายงานตวั ทส่ี ะดวก รวดเรว็ และตงั้ อยใู่ นจดุ ทห่ี าไดง้ า่ ย หรอื ผจู้ ดั อาจจะเปดิ ใหก้ าร
รบั ลงทะเบยี นลว่ งหนา้ ผา่ นระบบออนไลนแ์ ละจดั สง่ ชดุ Race Kit ไปใหน้ กั ปน่ั จกั รยานถงึ บา้ น และท่ี
ส�ำคัญ ผู้เข้าร่วมจะต้องมารับเบอร์การแข่งขันรวมถึงอุปกรณ์จับเวลา โดยแสดงหลักฐานการรับ
ดงั ตอ่ ไปน้ี
- บตั รประชาชน หรอื พาสปอรต์ สำ� หรบั ชาวตา่ งชาติ พรอ้ มกบั อเี มลย์ นื ยนั การชำ� ระเงนิ
เบอรก์ ารแข่งขันสามารถรบั ไดใ้ นจุดท่กี �ำหนด ณ พน้ื ทีจ่ ัดกจิ กรรม ตามตารางเวลาที่ระบไุ ว้
48 1.2.6 การออกแบบจุดบรกิ ารอาหารและเครอ่ื งดมื่ นกั ปน่ั (Food and
Water Service)
การให้บรกิ ารอาหารและเคร่ืองดม่ื ส�ำหรบั นักปน่ั จักรยานกอ่ นการปล่อยตัว
และ หลังจากเข้าเส้นชัย ควรจัดสถานท่ีให้เหมาะสมส�ำหรับการปั่นจักรยานเข้ามายังบริเวณจุด
บรกิ ารอาหาร และ จัดบรกิ ารทจ่ี อดจักรยาน ทีแ่ ขวนจักรยาน และที่นั่งให้เพยี งพอ
1.2.7 การดูแล รบั ฝากสนิ ค้า อุปกรณ์ นักปัน่ จักรยาน (Deposit)
ผ้จู ดั ควรมจี ุดบรกิ ารรบั ฝากสนิ ค้า อปุ กรณต์ า่ ง ๆ ท่ีมคี ่าไม่สูงมากนักส�ำหรับ
นักปน่ั จกั รยาน อย่างเป็นระบบปลอดภัย ยืม คืน คน้ หาง่าย สะดวก รวดเรว็ ไม่เกิดการสูญหาย

1.3 งานเสน้ ทางปัน่ จกั รยาน (Racing Ride)

ภาพท่ี 23 งานเส้นทางปั่นจักรยานในการจัดกิจกรรม ่คู ืมอการจัด ิกจกรรม ่ัปนจักรยานเ ่พือ ่สงเส ิรมการ ่ทองเที่ยวของประเทศไทย
1.3.1 การออกแบบ ส�ำรวจเส้นทาง และวัดระยะทางการจดั กจิ กรรม (Design
Survey and Measure distance)
การก�ำหนด และวัดระยะเส้นทาง เพื่อใช้ท�ำแผนที่เส้นทางการแข่งขัน
ในการสอ่ื สารประชาสัมพนั ธ์ จดุ วางปา้ ยบอกทาง ป้ายเตือนจดุ อนั ตราย จุดท่ใี ชเ้ จา้ หน้าที่ควบคมุ
ดูแล จุดให้น้�ำการเลือกเส้นทางการแข่งขันควรค�ำนึงถึง ต�ำแหน่งท่ีเหมาะสมส�ำหรับการเป็นจุด
ปลอ่ ยตวั และเสน้ ชยั มพี นื้ ทท่ี กี่ วา้ งขวางเพยี งพอเหมาะสมกบั จำ� นวนผเู้ ขา้ แขง่ ขนั ซงึ่ ในการแขง่ ขนั
จักรยานนัน้ จำ� เปน็ ต้องเปน็ พ้นื ทที่ ่ีเรียบ และกวา้ งขวางเพยี งพอต่อผูเ้ ขา้ แข่งขันจกั รยาน ผทู้ มี่ ีส่วน
เกยี่ วขอ้ ง อกี ทงั้ สามารถเขา้ ถงึ จดุ ตา่ ง ๆ ไดอ้ ยา่ งสะดวก เชน่ กองอำ� นวยการ จดุ ปฐมพยาบาล หรอื
สิ่งอำ� นวยความสะดวกตา่ ง ๆ เป็นตน้
ในการกำ� หนดเสน้ ทางการแขง่ ขนั จกั รยานนน้ั ทางเลอื กทดี่ ที สี่ ดุ คอื การเลอื ก
พน้ื ทท่ี ม่ี ผี ลกระทบตอ่ ชมุ ชนนอ้ ย ถนนกวา้ ง เรยี บ ผา่ นแยกทต่ี อ้ งปดิ การจราจรเพอื่ ตดั เปน็ เสน้ ทาง
ปน่ั จกั รยานควรนอ้ ยทส่ี ดุ อกี ทง้ั สามารถปน่ั ในเสน้ ทางทวี่ นเปน็ รอบโดยไมต่ อ้ งยอ้ นกลบั มาเสน้ ทาง
เดิม มจี ุดปลอ่ ยตวั และเสน้ ชัยเปน็ จุดเดียวกนั ซึง่ จะท�ำให้การบริหารเสน้ ทางได้สะดวกมากข้นึ ยัง
สามารถเปดิ ชอ่ งทางการจราจรในดา้ นทไี่ มใ่ ชไ้ ด้ นอกจากนน้ั ยงั เปน็ ประโยชนต์ อ่ ผเู้ ขา้ แขง่ ขนั ทจี่ ะ
สามารถรบั ชมทศั นยี ภาพขา้ งทางโดยไมซ่ ำ�้ เสน้ ทางเดิมอกี ด้วย
นอกจากเส้นทางจะมีความร่มร่ืน สวยงาม และตื่นเต้น ท้าทายแล้ว
ผู้จัดกิจกรรมควรคำ� นงึ ถงึ 1) ความปลอดภัยของนักปั่นจกั รยาน 2) บริเวณท่เี หมาะสม 3) พยายาม

49