1.คู่มือการจัดกิจกรรมการปั่นจักรยานเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของประเทศไทย

0

คำนำ

คู่มือการจัดกิจกรรมป่ันจักรยานเพื่อส่งเสริมการทอ่ งเที่ยวของประเทศไทย เป็นส่วนหน่ึงของการ
วิจัยโครงการ การยกระดับการบรหิ ารจดั การการทอ่ งเที่ยวเชงิ กีฬาด้วยจกั รยาน บนฐานวิถีวฒั นธรรมของ
ประเทศไทย ปี พ.ศ. 2562 ซึ่งมีวัตถุประสงคห์ ลกั เพือ่ ให้ผ้ทู ี่สนใจในการจัดกิจกรรมปน่ั จักรยานท้งั การป่นั
เพ่ือการท่องเที่ยว (Bike Touring) หรือ การปั่นเพ่ือการแข่งขันผ่านการจัดกิจกรรมพเิ ศษเพื่อส่งเสริมการ
ท่องเท่ยี ว (Cycling Event) ด้วยปจั จุบนั ยังไมม่ กี ารจัดทาคู่มือสาหรบั ผู้จัดกจิ กรรมขน้ึ มา แต่มีหนว่ ยงานที่
ให้การสนับสนุนและกากับมาตรฐานการจัดเส้นทางป่ันจักรยาน หน่วยงานหลักคือ สมาคมกีฬาจักรยาน
แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ดังนั้นเพ่ือให้ผู้จัดทั้งที่เป็นมือสมัครเล่มเริ่มจัดหรือเป็นกลุ่มนัก
ธุรกิจรุ่นใหม่ (Startup Entrepreneur) ได้มีแนวทางในการนาไปสู่การวางแผน ปฏิบัติและประเมินผล
คู่มือนี้จึงได้จัดทาข้ึนจากประสบการณ์ในการลงพ้ืนท่ีภาคสนามของนักวิจัย รวมถึงความมีอุปการะจาก
ผู้ประกอบการธุรกิจการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพื่อการท่องเท่ียวทั้งในและต่างประเทศ หน่วยงาน
ภาครัฐบาล ภาครัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ได้ให้ข้อมูล ระดมความคิดเห็น วิพากย์ ให้
ข้อเสนอแนะอันมีประโยชน์อย่างมากต่อคณะนักวิจัย และคณะนักวิจัยจึงได้นาข้อมูลอันมีประโยชน์มา
รวบรวมและจดั ทาเป็นคู่มอื ฉบบั นีข้ น้ึ มา หวงั เป็นอย่างยง่ิ วา่ จะกอ่ ใหเ้ กดิ ประโยชน์ตอ่ ผสู้ นใจได้ตอ่ ไป

คณะนกั วจิ ยั
มีนาคม 2563

1

กิตติกรรมประกำศ

การจัดทารายงานผลการวิจัย การยกระดับการบริหารจัดการการท่องเท่ียวเชิงกีฬาด้วยจักรยาน
บนฐานวิถีวัฒนธรรมของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2562 รวมท้ัง คู่มือการจัดกิจกรรมป่ันจักรยานเพื่อส่งเสริม
การท่องเท่ียวของประเทศไทย ซึ่งเปน็ ผลผลิตหนึ่งของการวจิ ัยโครงการคร้ังนี้ จะไม่สามารถสาเร็จบรรลุตาม
วัตถุประสงค์ได้ หากไม่ได้โอกาสจาก สานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) เดิม และ สานักงาน
คณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) โดยเฉพาะสานักประสานงานชุด
โครงการวิจัย SPEARHEAD ดา้ นเศรษฐกิจ กลุ่มบริการมลู ค่าสูง : การท่องเทีย่ วเชิงสุขภาพ ท่ีให้คาแนะนาให้
ความช่วยเหลือ และให้ข้อมูลท่ีเป็นประโยชน์ต่อคณะนักวิจัยเป็นอย่างมาก ด้วยดีเสมอมา รวมถึง
คณะกรรมการผู้ทรงคณุ วุฒิทกุ ท่านท่ีใหค้ วามรู้ เติมเตม็ ข้อมูลให้แกค่ ณะนกั วิจัยด้วยดมี าตลอดระยะเวลาของ
การทาวิจัย รวมไปถึงผู้ให้ความร่วมมือ ช่วยเหลือในการลงพื้นที่เก็บข้อมูลงานวิจัยของคณะนักวิจัย
ทว่ั ประเทศ คณะนักวิจัยขอแสดงความขอบคณุ อยา่ งสดุ ซงึ้

ขอขอบคุณผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญทางวิชาการ และมีประสบการณ์ในการจัดกิจกรรมป่ันจักรยานเพ่ือการ
ทอ่ งเทย่ี ว และ การจดั กจิ กรรมป่ันจกั รยานเพื่อสง่ เสรมิ การท่องเท่ยี ว หรอื การจดั กิจกรรมปั่นจักรยาน

ในทุก ๆรูปแบบ เปน็ อย่างสูง มา ณ โอกาสนี้ คณะนักวิจัยต้องขอกล่าวขอบคุณ ผู้เขียนเอกสารทาง
วิชาการ นักวิจัย และปราชญ์ชุมชนทุก ๆ ท่าน ที่ช่วยให้คาปรึกษาแก่คณะนักวิจัย ท้ังที่ได้ไปพบเป็นการ
ส่วนตัวและให้คาแนะนาผ่านช่องทางส่ือการต่าง ๆ และ ท่ีคณะนักวิจัยได้อ้างอิงและไม่ได้อ้างอิง ถึงในเล่ม
การวจิ ัยครงั้ น้ี รวมไปถงึ มหาวิทยาลยั ราชภัฏหม่บู ้านจอมบงึ ทใี่ ห้โอกาสในการพฒั นาตนเองทางการวจิ ัยของ
บุคคลากรและทีมงาน และบคุ ลากรในครอบครวั ของคณะนักวิจยั

สุดท้ายนี้ คุณค่าและประโยชน์ท่ีพึงมีจากงานวิจัยฉบับน้ี ขอมอบแด่ บิดา มารดา ครูบาอาจารย์
คณะผู้จัดทา ผู้มีอปุ การคณุ มหาวิทยาลยั ราชภฏั หมู่บ้านจอมบึง และสานักงานผู้ที่ให้ทนุ สนบั สนุน รวมถึง
ผู้วิจัย ผู้ค้นคว้า ท่ีได้อ้างอิงในงานวิจัยฉบับนี้ทุกท่านขอให้คุณงามความดีนั้น ปกปักรักษา คุ้มครอง ผู้ท่ีมี
อุปการคณุ ทกุ ท่านทกุ คนเทอญ

คณะนักวิจัย
มีนาคม 2563

2

สำรบญั หนำ้
1
คำนำ 2
กิตตกิ รรมประกำศ 3
สำรบญั
6
บทที่ 1 บทนำ 7
สถานการณ์ 9
การเตรียมงานกอ่ นออกเดินทางท่องเท่ียวดว้ ยจักรยาน (Before Travel)
10
บทที่ 2 กำรปน่ั จักรยำนเพอื่ กำรท่องเที่ยว (Bike Touring) 12
กำรเตรียมงำนก่อนออกเดนิ ทำงท่องเท่ยี วด้วยจักรยำน (Before Travel) 12
งานวางแผนและบริหารจดั การนาเทยี่ ว (Planning and Management) 17
งานเส้นทาง (Route) 20
งานบริการ (Services) 21
กำรทำงำนระหว่ำงกำรเดินทำงทอ่ งเทย่ี วด้วยจักรยำน (Touring Day) 22
งานวางแผนและบรหิ ารจัดการท่องเทีย่ ว (Planning and Management) 23
งานเสน้ ทาง (Route) 25
งานบริการ (Services) 27
กำรทำงำนหลงั จำกกำรเดินทำงทอ่ งเทยี่ วดว้ ยจักรยำน (After Travel) 27
งานวางแผนและบรหิ ารจัดการท่องเที่ยว (Planning and Management) 29
งานเสน้ ทาง (Route) 30
งานบรกิ าร (Services)
32
บทที่ 3 กำรจดั กจิ กรรมปนั่ จกั รยำนเพื่อสง่ เสรมิ กำรทอ่ งเทีย่ ว (Cycling Event) 34
กำรเตรียมงำนก่อนจัดกจิ กรรมปน่ั จกั รยำน (Before Event) 34
งานวางแผนและบริหารจดั การท่องเทย่ี ว (Planning and Management) 46
งานนิทรรศการ (Expo) 49
งานเส้นทางปัน่ จกั รยาน (Racing Road) 55
กำรทำงำนระหว่ำงกำรจดั กจิ กรรมปั่นจักรยำน (Event Day) 57
งานวางแผนและบริหารจัดการทอ่ งเที่ยว (Planning and Management) 58
งานนทิ รรศการ (Expo) 60
งานเส้นทางป่นั จกั รยาน (Racing Road)

3

สำรบญั (ตอ่ ) หนำ้
67
กิจกรรมงำนหลงั จัดกิจกรรมป่ันจกั รยำน (After Event) 68
งานวางแผนและบรหิ ารจดั การท่องเทย่ี ว (Planning and Management) 70
งานนิทรรศการ (Expo) 72
งานเสน้ ทางป่นั จกั รยาน (Racing Road)
73
บทที่ 4 แนวปฏบิ ตั กิ ำรจัดกจิ กรรมปน่ั จกั รยำน (Cycling Event) จงั หวดั รำชบุรี 73
การจัดกิจกรรมปัน่ จกั รยานในจังหวดั ราชบุรี
แบบตรวจสอบรายการการจดั กิจกรรมปั่นจักรยานเพอื่ ส่งเสริมการท่องเท่ียว 76
(Cycling Event) 87
แบบตรวจสอบรายการการจัดงานนาเทย่ี วดว้ ยจกั รยาน (Bike Touring) 90
แบบรายงานการตรวจสนามแข่งขนั 92
แบบรายงานการตรวจการแข่งขนั จักรยาน 94
95
ภำคผนวก
คณะผจู้ ดั ทา

4

สำรบญั ภำพ หนำ้
8
ภำพท่ี 9
1 ผังการจัดกลมุ่ นกั ปั่นจกั รยาน 10
2 แนวคดิ การจัดทาคู่มอื การจัดกิจกรรมปน่ั จกั รยานเพอื่ ส่งเสรมิ การท่องเท่ียว 11
3 เสน้ ทางป่นั จกั รยานเพ่ือการท่องเที่ยว 12
4 การดาเนนิ งานปนั่ จักรยานเพอ่ื การทอ่ งเท่ียว 13
5 การเตรยี มงานกอ่ นออกเดนิ ทางท่องเทย่ี วดว้ ยจกั รยาน 18
6 งานวางแผนและการบริหารจดั การนาเทยี่ ว 20
7 งานวางแผนเสน้ ทาง 22
8 การดาเนนิ งานบริการ 22
9 การดาเนินงานระหวา่ งการเดินทางปน่ั จักรยานเพอื่ การท่องเทย่ี ว 23
10 งานวางแผนและการบริหารจดั นาเทย่ี ว 25
11 การทางานบนเสน้ ทางป่ัน 27
12 งานบริการระหวา่ งเสน้ ทาง 28
13 การดาเนินงานหลังจากการเดินทางป่ันจักรยานเพอ่ื การทอ่ งเทย่ี ว 29
14 งานวางแผนและการบรหิ ารหลงั จัดนาเท่ยี ว 30
15 งานเส้นทางหลงั จากการดาเนินงาน 32
16 งานบรกิ ารหลังจากการดาเนนิ งาน 33
17 เส้นทางการจัดกิจกรรมปน่ั จักรยานเพ่อื ส่งเสริมการท่องเที่ยว 33
18 การดาเนินงานการจดั กิจกรรมพเิ ศษประเภทการปัน่ จกั รยานเพื่อสง่ เสรมิ การท่องเท่ยี ว 34
19 การเตรียมงานกอ่ นการจดั กจิ กรรมปน่ั จกั รยาน 35
20 การดาเนินงานก่อนการจดั กิจกรรมป่นั จกั รยานเพ่อื ส่งเสริมการท่องเที่ยว 46
21 งานวางแผนและการบริหารการจดั กจิ กรรมกอ่ นการจัดกจิ กรรมป่นั จักรยาน 49
22 การจดั นิทรรศการ 55
23 งานเส้นทางป่นั จักรยานในการจัดกิจกรรม 56
24 การตดิ ต้งั ป้ายและจดุ บรกิ ารตามเสน้ ทาง 57
25 การดาเนนิ งานระหวา่ งการจัดกิจกรรมป่นั จกั รยานเพ่ือสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี ว 58
26 งานวางแผนและการบรหิ ารจัดกิจกรรมปั่นจกั รยานสาหรบั ผ้จู ัด 60
27 งานจัดนิทรรศการสาหรบั ผูจ้ ัด 66
28 งานเส้นทางปนั่ จักรยานสาหรบั ผู้จดั 67
29 เวทีกลางในการจดั งาน 68
30 การดาเนินงานหลงั การจดั กจิ กรรมปั่นจกั รยานเพอื่ ส่งเสริมการทอ่ งเท่ยี ว 70
31 งานวางแผนและการบริหารหลังจดั กจิ กรรมป่นั จกั รยาน 71
32 งานจัดนทิ รรศการหลงั การจดั กจิ กรรม 75
33 งานเส้นทางปั่นจกั รยานหลังจากการจัดกิจกรรม
34 ขั้นตอนการขออนญุ าตจดั กิจกรรมป่นั จกั รยาน จงั หวดั ราชบุรี

5

บทที่ 1
บทนำ

การท่องเที่ยวเชิงกีฬาด้วยจักรยานเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมของการออกกาลังกายกลางแจ้ง
ท้ังเพื่อการเข้าร่วมกิจกรรม หรือ การปั่นจักรยานเพื่อท่องเที่ยวไปยังท่ีต่าง ๆ ล้วนแต่สร้างความต่ืนเต้น
ท้าทาย ความประทับใจ ความแปลกใหม่ และความเพลิดเพลิน เปิดมุมมองใหม่ตลอดเส้นทางที่ป่ัน
จักรยานผ่านการปั่นจักรยาน ซึ่งเป็นการเดินทางโดยพาหนะท่ีสามารถเข้าถึงได้ทุกพื้นท่ีได้สะดวกที่สุด
สาหรับการปั่นจักรยานเพ่ือการแข่งขัน หรือ เพ่ือการล่ารางวัลจากการแข่งขันน้ัน สถานการณ์ของ
ประเทศไทยปัจจุบันยังไม่ได้เน้นยึดเอาเป็นวัตถุประสงค์หลัก ยกเว้นเสียแต่ว่า ต้องการสร้างนักกีฬาป่ัน
จักรยานเพื่อก้าวเข้าสู่การแข่งขันมืออาชีพ ที่ปัจจุบันสมาคมจักรยานแห่งประเทศไทย ในพระบรม
ราชูปถัมภ์ จัดกจิ กรรมการแขง่ ขนั ข้นึ เปน็ ประจาทุกปี เพือ่ คัดเลือกเยาวชนจากทกุ ภูมิภาคในประเทศไทย
ผู้ซึ่งมีศักยภาพทางการกีฬา เข้าสู่การเป็นนักกีฬาสมัครเล่นและนักกีฬามืออาชีพตามลาดับ โดยผู้ที่ได้รับ
การคัดเลือกนั้นจะเป็นผู้แทนนักกีฬาด้านจักรยานของประเทศไทย เพื่อเข้าร่วมกิจกรรมการแข่งขันตาม
ความถนัดต่อไป ซ่ึงปัจจุบันมีจานวนผู้เข้าสู่วงการ การเป็นมืออาชีพ ยังคงมีจานวนน้อยอยู่ ไม่เท่ากับการ
ป่ันจักรยานเพื่อการท่องเที่ยวของนักป่ันชาวไทยและชาวต่างประเทศ ที่ใช้เส้นทางของประเทศไทย เพื่อ
การออกปั่นจกั รยานไปยงั สถานท่ีต่าง ๆ ดงั นนั้ คู่มอื ฉบับน้จี งึ ไมไ่ ดก้ ล่าวถงึ การปน่ั จกั รยานเพ่ือการแข่งขัน
แต่จะขยายความถึงการป่ันจักรยานเพ่ือการท่องเที่ยว (Bike Touring) หรือ การเข้าร่วมกิจกรรมป่ัน
จักรยานเพือ่ สง่ เสริมการทอ่ งเท่ยี ว (Cycling Event) เทา่ น้นั สาหรบั มาตรฐานการจัดกจิ กรรมปั่นจักรยาน
คณะนักวจิ ัยได้ทาการบูรณาการจากมาตรฐานของสมาคมจักรยานสมัครเล่นแห่งประเทศไทยในพระบรม
ราชูปถัมภ์ ซึ่งเป็นสมาชิกของสหพันธ์จักรยานนานาชาติ (Union Cyclist International) จะเป็นผู้ออก
ใบอนุญาตการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานในแตล่ ะเส้นทางป่ันท่ีจัดขึ้นในประเทศ โดยผู้จัดกิจกรรมจะต้องทา
หนังสือขออนุญาตจัดการแข่งขัน จะต้องแจ้งต่อสมาคมจักรยานฯ อย่างน้อย 30 วัน ก่อนการแข่งขัน
หรือสอบถามรายละเอียดเพ่ิมเติมได้ทางโทรศัพท์ หมายเลข 0-2719-3340-2 นอกจากน้ันแล้ว ยังได้มี
การนามาตรฐานของการจัดกจิ กรรมป่นั จักรยานรายการ L’ETAPE BY TOUR DE FRANCE ท่ี บริษทั มูฟ
เอเชีย จากัด “ผู้ได้รับอนุญาตสิทธิ ให้จัดกิจกรรมปั่นจักรยาน รายการ L’ÉTAPE THAILAND BY TOUR
DE FRANCE คร้ังที่ 1 และ คร้ังที่ 2 ปี พ.ศ. 2561 และ 2562 ซ่ึงมีวัตถุประสงค์หลักมิใช่เพ่ือการแข่งขัน
แตจ่ ัดขึ้นเพ่ือความสนุกสนานและประชาสัมพันธ์เส้นทางป่ันจักรยานของจงั หวดั พังงาให้เป็นทร่ี ับรู้ของนัก
ปั่นจกั รยานทวั่ โลก

สาหรับประเทศไทยแล้ว ยังไม่มีมาตรฐานการจัดกิจกรรมป่ันจักรยานรูปแบบของกิจกรรมพเิ ศษ
แต่ใน ปี พ.ศ. 2548 กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา โดยสานักพฒั นาแหล่งท่องเที่ยว กรมการท่องเท่ียว
ไดป้ ระกาศใชเ้ กณฑม์ าตรฐานคณุ ภาพแหล่งท่องเท่ียวเพอื่ นนั ทนาการและได้รวมกิจกรรมกีฬา เขา้ มาไว้ใน
เกณฑ์มาตรฐานฉบับน้ี ซ่ึงมี 3 องค์ประกอบ ไดแ้ ก่ ศักยภาพในการดงึ ดดู ใจด้านการทอ่ งเท่ียว ศกั ยภาพใน
การรองรับด้านการท่องเที่ยว และการบรหิ ารจัดการ และไดน้ ยิ ามให้ความหมายไว้ว่า แหล่งท่องเทีย่ วเพอื่

6

นันทนาการ (Recreational Attraction) หมายถึง แหล่งท่องเที่ยวท่ีมนุษย์สร้างขึ้นเพ่ือการพักผ่อนและ
เสริมสร้างสุขภาพ ใหความสนุกสนาน ร่ืนรม บันเทิง และการศึกษาหาความรู แม้ไม่มีความสาคัญในแง
ประวัติศาสตร์ โบราณคดี ศาสนา ศิลปะวัฒนธรรม แต่มีลักษณะเป็นแหล่งท่องเท่ียว ร่วมสมัย เช่น ย่าน
บันเทิงหรือสถานบันเทิง สวนสัตว์ สวนสนุกและสวนสาธารณะลักษณะพิเศษ สวนสาธารณะ และสนาม
กฬี า (กระทรวงการทอ่ งเท่ยี วและกีฬา,2548)

จึงสรุปได้ว่า เพื่อให้เป็นไปตามมาตฐานของสมาคมกีฬาจักรยานแห่งประเทศไทยในพระบรม
ราชูปถัมภ์ และตระหนักถึงความปลอดภัยของนักปน่ั จักรยานท้งั ชาวไทยและชาวต่างประเทศทกุ คน คู่มือ
ฉบับน้ี จึงได้กาหนดวัตถุประสงค์เพ่ือให้การจัดกิจกรรมปั่นจักรยานสามารถสร้างความสนุกสนานและ
ความเพลิดเพลิน ใกล้ชิดธรรมชาติ พบปะกลุ่มเพ่ือนนักป่นั จักรยานท่ีมีความชืน่ ชอบกิจกรรมท่ีเหมือนกัน
บนพืน้ ฐานของความปลอดภยั และเส้นทางปน่ั จกั รยานปลอดการจราจรเปน็ สาคัญ

1.1 สถำนกำรณ์กำรท่องเทย่ี วเชิงกีฬำด้วยจกั รยำนบนฐำนภมู ิวฒั นธรรมของประเทศไทย

ผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยวเชิงกีฬาด้วยจักรยานของประเทศไทยปัจจุบัน สามารถจัดกลุ่มตาม
ลักษณะประเภทการปั่นจักรยาน 4 ประเภท คือ ป่ันแข่งขัน (Racing) ปั่นอดทน (Endurance) ปั่นใน
กิจกรรม (Cycling Event) และปั่นท่องเที่ยว (Bike Touring) โดยในปี พ.ศ. 2562 มีนักป่ันจักรยานทั้ง
ชาวไทยและชาวต่างประเทศ ประมาณจานวน 645,427 คน จาแนกเปน็ นกั ปน่ั แข่งขนั (Racing) ประมาณ
26,000 คน (ร้อยละ 4.03) นักปั่นอดทน (Endurance) ประมาณ 143,508 คน (ร้อยละ 22.23) นักป่ัน
ในกิจกรรม (Cycling Event) ประมาณ 243,182 คน (ร้อยละ 37.68) และป่ันท่องเท่ียว (Bike Touring)
ประมาณ 232,737 คน (รอ้ ยละ 55.83) ไดก้ ่อให้เกดิ มูลคา่ ทางเศรษฐกจิ โดยประมาณ 1,909.18 ลา้ นบาท
จาแนกเป็นรายได้จากการจัดกิจกรรมป่นั จักรยานในประเทศ (Domestic) ประมาณ 938 ล้านบาท (ร้อย
ละ 49.14) รายได้จากการให้บริการนาเท่ียว Inbound ด้วยจักรยานในประเทศไทย ประมาณ 970 ล้าน
บาท (รอ้ ยละ 50.86) เมือ่ นารายได้ที่เกดิ จากการท่องเท่ียวเชิงกีฬาด้วยจักรยานมาทาการวิเคราะห์ปัจจัย
การผลิตและผลผลิต 26X26 (I/O analysis) เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบเชงิ เศรษฐกิจ พบว่า จากการใช้จ่าย
ของนักป่ันจักรยานในประเทศไทย พ.ศ. 2562 คิดเป็นมูลค่าโดยประมาณ 1.91 พันล้านบาท ก่อให้เกิด
ผลกระทบทางเศรษฐกิจโดยรวม ประมาณ 4.64 พันล้านบาท เป็นผลกระทบทางตรงประมาณ 1.03
พันล้านบาท (หรือประมาณร้อยละ 22.31) และผลกระทบทางอ้อมประมาณ 3.60 พันล้านบาท (หรือ
ประมาณร้อยละ 77.69) โดยการใช้จ่ายของนักปั่นจักรยานภาพรวมของนักป่ันจักรยานทั้งประเทศ
(Total) 1 บาท ไดก้ ่อให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจ 2.43 บาท และเปน็ การก่อใหเ้ กิดผลกระทบโดยออ้ ม
1.89 บาท

ผลการศึกษาวิจัยพฤติกรรมนักปั่นจักรยาน พบว่า นักป่ันจักรยานในประเทศไทย มี 4 กลุ่ม ซึ่งท้ัง 4
กลุ่ม ตา่ งมพี ฤติกรรมทแี่ ตกต่างกนั โดย

7

นักป่ันจักรยานกลุ่มป่ันอดทน (Endurance) เป็นกลุ่มคนท่ีชอบเก็บเก่ียวประสบการณ์
ความท้าทาย เรียนรู้สิ่งใหม่ในพ้นื ที่ธรรมชาติ อกี ท้ังชอบเก็บเก่ียวประสบการณ์ พบว่า ผลิตภัณฑ์ทางการ
ท่องเท่ียวใหม่สาหรับนักป่ันกลุ่มนี้คือ การป่ันจักรยานประเภท Audax การป่ันเก็บเกี่ยวประสบการณ์ใน
เส้นทางรอบประเทศไทย หรอื เข้าร่วมกจิ กรรมปนั่ จักรยานระดบั นานาชาติ เป็นตน้

นักปั่นจักรยานกลุ่มป่ันแข่งขัน (Racing) เป็นกลุ่มนักป่ันจักรยานที่ชอบความท้าทาย แข่งขัน
ผจญภัย ผาดโผน พบว่า ผลิตภัณฑ์ท่ีมีความเหมาะสมกับนักป่ันกลุ่มนี้คือ การป่ันจักรยานแข่งขันท่ีผ่าด
โผน ผจญภัย

นักปั่นจักรยานกลุ่มป่ันในกิจกรรม (Cycling Event) พบว่า ผลิตภัณฑ์ท่ีมีความหมาะสมกับนัก
ปนั่ จกั รยานกลุ่มนค้ี ือ การปนั่ จกั รยานตามรอยหนงั ดงั ปนั่ แบบ Series Ride ป่ันจกั รยานในกจิ กรรมพเิ ศษ
ร่วมกับครอบครัว (Family Fun Ride) หรอื การจัดกิจกรรมป่ันจกั รยานสาหรับผหู้ ญิง เปน็ ต้น

นักป่ันจักรยานกลุ่มป่ันท่องเท่ียว (Bike Touring) พบว่าผลิตภัณฑ์ท่ีเหมาะสมสาหรับนักปั่น
จักรยานกลุ่มน้ี ได้แก่ การป่ันเพื่อการเรียนรู้ ป่นเที่ยวชมวิถีท้องถิ่นไทย ป่ันท่องเท่ียวในชุมชน ท่องเท่ียว
เชิงประสบการณใ์ นท้องถ่นิ ป่ันท่องเที่ยวตามเทศกาลงานประเพณีในท้องถิ่นตา่ ง ๆ

ภาพท่ี 1 ผงั การจดั กลุม่ นักปนั่ จกั รยาน
8

1.2 แนวคิดกำรจัดทำคมู่ ือกำรจัดกจิ กรรมป่ันจักรยำนเพือ่ สง่ เสรมิ กำรทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทย
ผลการวิจัยพบวา่ กจิ กรรมการปน่ั จกั รยานเพื่อการท่องเที่ยว (Bike Touring) และ การจัดกจิ กรรม

ป่ันจักรยาน (Cycling Event) มีจานวนผู้เล่มและสร้างมูลค่าเพ่ิมทางเศรษฐกิจให้แก่ประเทศไทยใน
สัดส่วนท่ีมาก ดังน้ัน ในคู่มือฉบับนี้ จึงได้มุ่งประเด็นถึงการบริหารจัดการการจัดกิจกรรมป่ันจักรยาน 2
ประเภท ได้แก่ การปั่นจักรยานเพื่อการท่องเท่ียว และการป่ันในกิจกรรมพิเศษ ไว้โดยละเอียดในบทที่ 2
และ บทที่ 3 โดย

1) การปั่นจักรยานเพื่อการท่องเที่ยว (Bike Touring) หมายถึง การป่ันจักรยานเพื่อนันทนาการที่
มีระยะเวลา การป่ันตามความพึงพอใจหรือศักยภาพของนักปั่นทั้งชาวไทย หรือชาวต่างประเทศที่พานัก
ระยะยาวในประเทศไทย (Domestic) หรือนักป่ันจากต่างประเทศ (Inbound) อาจจะเร่ิมปั่นตั้งแต่ 1
ช่ัวโมง ไปจนถึง มากกว่า 1 วัน ก็ได้ โดยท่ีนักป่ันมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเดินทางท่องเที่ยว เที่ยวชม
สถานท่ีต่าง ๆ ตามลักษณะภูมิประเทศ เอกลักษณ์ในแต่ละชุมชนในภูมิภาคต่าง ๆ โดยนักปั่นจักรยาน
อาจจะเลือกเป็นการจัดการด้วยตนเอง หรือเดินทางโดยมีผู้จัดนาเที่ยว หรือ ซ้ือโปรแกรมนาเที่ยวโดย
ชมรม/สมาคม/บริษทั ทอ่ งเทย่ี ว ตามเส้นทางท่ไี ดม้ ีการออกแบบไว้แลว้

2) การจัดกิจกรรมพเิ ศษประเภทป่ันจักรยานเพ่ือส่งเสรมิ การท่องเทยี่ ว (Cycling Event) หมายถึง
การปน่ั จักรยานเพ่ือความเพลิดเพลิน พบปะเพื่อนนักป่ัน แข่งขัน เอาชนะตนเอง หรือ ทดสอบสมรรถนะ
ความทนทานของร่างกาย การจัดกิจกรรมป่ันจักรยานเพ่ือประชาสัมพันธ์องค์กร การป่ันเพ่ือช่วยเหลือ
สังคม หรือ ล่ารางวัลจากสนามปั่นจักรยาน ซึ่งมีรูปแบบการจัดกิจกรรมทั้งระดับชุมชน/จังหวัด (Local)
ระดับภูมิภาค (Regional) ระดับประเทศ (National) หรือ การป่ันมาตรฐานระดับนานาชาติ
(International)

ภาพที่ 2 แนวคดิ การจัดทาค่มู อื การจดั กิจกรรมป่ันจักรยานเพ่ือสง่ เสรมิ การท่องเทยี่ ว

9

บทท่ี 2
กำรปนั่ จักรยำนเพื่อกำรท่องเทีย่ ว

(BIKE TOURING)

ภาพที่ 3 เสน้ ทางปนั่ จกั รยานเพ่อื การทอ่ งเท่ยี ว
การท่องเท่ียวด้วยจักรยาน สาหรับประเทศไทย นอกจากจะเป็นจุดหมายปลายทางของการ
ท่องเท่ียวด้วยจักรยานสาหรับนักปั่นชาวไทยแล้ว นกั ปน่ั ชาวต่างประเทศ ก็ให้ความสนใจในการท่องเทีย่ ว
ไปในพ้ืนท่ีต่าง ๆ ของประเทศไทย ซึ่งผลจากการวิจัย พบว่า นักป่ันจักรยานเพ่ือการท่องเท่ียวมีรูปแบบ
การเดินทางท่ีหลากหลาย กล่าวคือ การเดินทางท่องเที่ยวด้วยจักรยานด้วยตนเอง (Free Individual
Travelers : F.I.T) หรือ รวบรวมสมาชิกกลุ่ม/ชมรม/สมาคม ที่มีความชอบเสน้ ทางป่ันเหมอื นกัน ออกป่นั
จักรยานท่องเที่ยวในเส้นทางป่ันจักรยานใหม่ ๆ ท่ีออกแบบกันเอง รวมไปถึง การซ้ือโปรแกรมนาเท่ียว
จากผ้นู าทัวร์ (Tour Leader) และการซื้อโปรแกรมท่องเทย่ี วโดย Travel Agent ทมี่ ีการดแู ลอย่างใกล้ชิด
ในเส้นทางที่ได้มีการสารวจและทดลองแล้ว ดังเช่น บริษัท Co van Kessel Bangkok - Bike and Boat
tours สารวจและออกแบบเส้นทางป่ันจักรยานเพ่ือการท่องเท่ียว “Amazing Bangkok Bicycle Rally”
โดยปั่นจักรยานและล่องเรือหางยาวไปสารวจและเจาะลึกถึงวิถีชีวิตของคนกรุงเทพฯ แบบไร้ขอบเขต

10

เรียนรู้วัฒนธรรมของคนไทย หรือ “กิจกรรม Thai Cooking Rally” ที่ออกแบบแผนไว้ในการท่องเท่ียว
เชิงสร้างสรรคแ์ บบใหมท่ ่จี ะพานกั ทอ่ งเท่ียวปั่นจักรยานเทย่ี วชมชุมชนเก่าแก่ย่านเยาวราช และอีกหลายๆ
ชุมชนในกรุงเทพฯ และทาอาหารไทย โดยระหว่างทางจะให้ผู้นักท่องเท่ียวได้เลือกซ้ือวัตถุดิบการ
ทาอาหารจากตลาดสด จากน้ันนามาปรุงอาหารให้อร่อย ดังนั้นสาหรับผู้ท่ีมีความช่ืนชอบในการเดินทาง
ท่องเท่ียวด้วยจักรยานไม่วา่ จะเป็นนักปน่ั จักรยานหรือนักป่นั ท่ีมากประสบการณ์ หรือ ผู้ที่สนใจในการทา
ธุรกิจการท่องเท่ียวด้วยจักรยาน จาเป็นต้องมีการเตรีมการเพื่อเป็น Tour Leader ในการนานักท่องเทยี่ ว
ป่ันจกั รยานตามพื้นท่ตี ่าง ๆ ของประเทศไทยหรอื เชือ่ มโยงไปยงั ประเทศเพ่อื นบา้ น

ภาพท่ี 4 การดาเนนิ งานปั่นจักรยานเพ่ือการทอ่ งเท่ียว

ปจั จุบนั ประเทศไทยได้มีกลุ่มธุรกิจนาเท่ียวด้วยจักรยานเปิดให้บริการนานักท่องเท่ียวทั้งชาวไทย
และชาวต่างประเทศ ท่องเท่ียวไปในชุมชนและสร้างเส้นทางป่ันจักรยานท่ีหลากหลายเพ่ือดึงดูดความ
สนใจนักท่องเที่ยว และเปิดขายในรูปแบบขายโปรแกรมนาเท่ียว (Package) ดังน้ัน เพ่ือให้ผู้ที่สนใจหรือ
นักท่องเท่ียวเชิงกีฬาด้วยจักรยาน มีความเข้าใจถึงข้ันตอนการบริหารจัดการการท่องเที่ยวด้วยจักรยาน
ของประเทศไทยในรูปแบบของการขายโปรแกรมนาเที่ยว (Package) ไม่ได้รวมการท่องเท่ียวด้วย
จักรยานท่ีป่ันท่องเที่ยวด้วยตนเอง หรือ การปั่นท่องเท่ียวหรือป่ันจักรยานเพ่ือออกกาลังกายในพื้นท่ี
ซึ่ง คณะนักวิจัยจึงได้ทาการสรุปผลท่ีได้จากการวิจัยครั้งนี้มาทาการเรียบเรียงการดาเนินงานออกเป็น
3 ช่วงเวลาคือ ก่อนการนาเที่ยว ระหว่างการนาเที่ยวและหลังการนาเท่ียว และพบว่าในแต่ละช่วงเวลามี
ของการดาเนินงานจะมีการเตรียมงานของ 3 งานหลัก ๆ คือ งานวางแผนและการบริหาร จัดการ
(Management) งานเสน้ ทาง (Route) และ งานบรกิ าร (Service) ซึง่ มรี ายละเอยี ดดังน้ี

11

2.1 กำรเตรียมงำนก่อนออกเดินทำงท่องเทีย่ วด้วยจักรยำน (Before Travel)
เพื่อให้การจัดนาเที่ยวด้วยจักรยานเป็นไปด้วยความเพลิดเพลิน สนุกสนานและสร้างประทับใจ

ให้แก่นักปั่นจักรยานที่มคี วามต้องการเดินทางท่องเท่ียวไปเยย่ี มชมสถานที่ตา่ ง ๆ ท่ีแตกตา่ งไปจากการนงั่
รถยนต์เที่ยวชมหรือการท่องเท่ียวในแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ ดังนั้น ผู้จัดนาเที่ยวจาเป็นท่ีจะต้องเตรียม
ความพร้อมก่อนการออกเดินทาง หรือ ก่อนการประชาสัมพันธ์เพ่ือจาหน่ายผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยว
และบริการไปยังลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย ในประเด็นต่าง ๆ งานสาคัญ 3 งาน ได้แก่ งานวางแผนและการ
บริหารจดั นาเทยี่ ว งานเส้นทาง และ งานบรกิ าร ซงึ่ มีรายละเอยี ด ดงั ตอ่ ไปนี้

ภาพที่ 5 การเตรยี มงานก่อนออกเดินทางท่องเท่ียวดว้ ยจกั รยาน
1.1 งำนวำงแผนและกำรบรหิ ำรจัดกำรนำเทย่ี ว (Planning and Management)

ในการจัดนาเที่ยวธรุ กิจท่องเท่ียวและบรกิ ารจะต้องมีการวางแผนและการบริหารจัดนาเทย่ี ว
ที่รัดกุม และมคี วามคุม้ ค่าต่อการลงทนุ และสร้างความประทับใจให้แก่นกั ท่องเที่ยวปัน่ จักรยาน เน่อื งจาก
เป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวท่ีมีความชอบเฉพาะและมีศักยภาพ ซ่ึงก่อนการดาเนินการต่อในขั้นตอนต่อ ๆ ไป
ผู้จัดนาเที่ยว ควรมีการพิจารณาถึงองค์ประกอบต่าง ๆ ดังต่อไปน้ีเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการประกอบการ
ตัดสนิ ใจจดั นาเทยี่ ว ดังน้ี

12

ภาพท่ี 6 งานวางแผนและการบรหิ ารจดั การนาเทยี่ ว

1.1.1 กำรประเมินควำมเปน็ ไปไดข้ องกำรจัดกิจกรรมป่นั จกั รยำนเพ่ือกำรทอ่ งเทย่ี ว
(Project Forecasting)
ในการจัดกิจกรรมทางการท่องเที่ยว ผู้จัดควรจะต้องมีการประเมินแผนการนาเที่ยว

เพ่ือประเมินความเป็นไปได้ของการจัดกิจกรรม และนาข้อมูลท่ีได้มาพิจารณาถึง ความปลอดภัย ความ
ต้องการของนักป่ันจักรยาน/นักท่องเที่ยวกลุ่มเป้าหมาย ความคุ้มค่า ความเส่ียงภัย ระยะทาง ความยาก
ง่ายของเส้นทางปั่นจักรยาน และความสามารถในการใหบ้ รกิ ารของผูจ้ ัด และอ่ืน ๆ ซึ่งองค์ประกอบทคี่ วร
นามาพิจารณาถึงการออกแบบเส้นทางปั่นจักรยานเพื่อการท่องเที่ยว ควรประกอบดว้ ย วัตถุประสงค์ของ
การเดนิ ทางปนั่ จักรยาน เสน้ ทางและพระยะทางในการเดินทาง การประมาณการรายรับและรายจา่ ย การ

13

วิเคราะห์ความต้องการหรือกระแสนิยมของนักปั่นจักรยานเพื่อการท่องเที่ยวชาวไทย หรือ นักท่องเท่ียว
ชาวต่างประเทศ อีกทั้งต้องวางแผนและออกแบบรูปแบบการให้บริการของธุรกิจท่องเที่ยวและบริการ
ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ธุรกิจที่พักแรม กรณีที่มีการพักค้าง ธุรกิจร้านอาหารและเครื่องดื่ม แหล่งท่องเที่ยว
จุดแวะพัก ชุมชน ความปลอดภัย จานวนทีมงานที่ติดตามเพื่อบริการ ไกด์นาป่ัน พากย์ทัวร์และนาชม
รวมไปถึงฤดูกาลที่เหมาะสมสาหรับการป่ันจักรยานเพื่อการท่องเที่ยว ช่องทางการตลาด การเดินทาง
จักรยานเช่า พาหนะในการบริการนักปั่นจักรยานและการขนย้ายจักรยาน ช่างภาพ และ ช่างซ่อม
จักรยานฯลฯ

1.1.2 กำรกำหนดโครงสร้ำงหน้ำที่ ฝ่ำยงำนดูแลงำนด้ำนตำ่ ง ๆ (Functional)
เพื่อให้การบริการจัดนาเที่ยวมีความน่าเช่ือถือได้ต่อนักท่องเที่ยวท้ังชาวไทยแล ะชาว

ต่างประเทศ นอกจากธุรกิจนาเที่ยวจะต้องดาเนินการตามกฎหมายของธุรกิจนาเท่ียวและมัคคุเทศก์ตาม
ประกาศของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาแล้ว หน่วยงานนั้น ควรจะต้องมีการกาหนดโครงสร้างหน้าที่
ฝ่ายงานเพ่ือดูงานงานต่าง ๆ ตามความเหมาะสมและขนาดขององค์กร โดยเน้นการบริการแบบ One
Stop Service เพ่ือให้เกิดความคล่องตัวในการให้บริการแก่ลูกค้า ดงั ต่อไปนี้ 1) ฝ่ายจัดนาเท่ียว เป็นฝ่าย
ท่ีทาหน้าท่ีจัดรายการนาเที่ยว กาหนดราคา ควบคุมการจัดการเดินทางให้ลูกค้า ซึ่งโดยทั่วไปมักประกอบ
ไปด้วย แผนกจัดรายการนาเท่ยี ว แผนกจัดรับส่งนักท่องเท่ียว และ แผนกมัคคุเทศก์ 2) ฝ่ายขาย เป็นฝ่าย
ที่ทาหน้าที่ติดต่อกับลูกค้า เพื่อขายรายการนาเทย่ี วทีจ่ ัดขน้ึ พร้อมราคาเหมาจ่ายให้กับลูกคา้ และต้องคอย
ตอบคาถามของลูกค้าด้วย ประกอบด้วย แผนกขาย แผนกโฆษณาประชาสัมพันธ์ 3) ฝ่ายรับจอง 4) ฝ่าย
บรกิ ารท่องเทย่ี ว 5) ฝ่ายการเงนิ และบัญชี เปน็ ตน้

1.1.3 กำรกำหนดนกั ท่องเท่ียวกลมุ่ เป้ำหมำย (Target Tourists)
ในการกาหนดนักท่องเที่ยวกลุ่มเป้าหมาย ผู้จัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพอ่ื การท่องเท่ียว

ต้องประเมินศักยภาพนักปั่นจักรยานให้สอดคล้องกับเส้นทางที่ผู้จัดได้ออกแบบไว้ และจะต้องกาหนด
จานวนนักปัน่ จักรยานท่ผี จู้ ัดสามารถดูแลไดอ้ ยา่ งท่ัวถึง

1.1.4 กำรออกแบบโปรแกรมเพอ่ื จดั นำเทยี่ ว (Package)
ผู้จัดควรมอบหมายให้ผู้ท่ีมีประสบการณ์มาออกแบบโปรแกรมเพ่ือจัดนาเท่ียวตาม

เส้นทางจักรยานท่ีได้ผ่านการประเมินความเป็นได้ออกมาเป็นกาหนดการ (Time Table) คร่าว ๆ ก่อน
เพื่อนามาคิดคานวณเปน็ เวลาท่ีต้องใชใ้ นการเดนิ ทาง รวมถึงคิดเวลาที่ต้องใชใ้ นการทากิจกรรมท่องเที่ยว
ในแต่ละช่วง โดยคิดคานวณจานวนระยะทางกับเวลาท่ีต้องใช้ระหว่างจดุ ตอ่ จุดอย่างน้ีตลอดไปใหค้ รบตาม
รายการที่กาหนด โดยการเขียนตารางระยะทางจะมีประโยชน์ต่อการเขียนรายการนาเที่ยว เพราะจะทา
ให้ผู้เขียนมีความชัดเจนในเรอื่ งวนั เวลาและกิจกรรมระหว่างการท่องเทย่ี ว และเม่ือได้ตารางระยะทางแลว้
ผู้เขียนก็สามารถนาตารางน้ันมาเพ่ือพิจารณาประกอบการเขียนสานวนลงในรายการนาเที่ยวได้อย่าง

14

แม่นยาและใกล้เคียงความเป็นจริงมากท่ีสุด ทั้งนี้ต้องมีการหยุดแวะเพ่ือให้นักท่องเที่ยวได้ทาภารกิจ
ส่วนตัว ควรให้ความสาคัญในเร่ืองเวลาแวะพักในแต่ละสถานทแ่ี ต่ละจดุ แตกต่างกัน ท้ังน้ีการคานวณเวลา
ในการเขียนตารางระยะทางไดอ้ ย่างแม่นยา สาคญั ท่ีสุดอยทู่ ่ีประสบการณข์ องผู้จดั รายการนาเท่ยี ว

1.1.5 กำรเขียนรำยกำรนำเทย่ี วอยำ่ งยอ่ (Summary Itinerary)
ผู้จัดรายการนาเที่ยว ควรมอบหมายให้ ผูท้ ีม่ ีประสบการณ์ เขยี นรายการนาเที่ยวอย่าง

ย่อ โดยเริ่มจากนาการออกแบบโปรแกรมเพ่ือจัดนาเท่ียว (Package) มากาหนดกิจกรรมการท่องเท่ียว
สถานท่ีรับประทานอาหาร สถานที่พักแรม ตลอดจนสถานบริการต่าง ๆ กาหนดพาหนะที่ใช้ในการ
เดินทางท่องเท่ียวระบุราคาค่าใช้จ่ายตลอดรายการ ซึ่งประกอบด้วย ค่าพาหนะ ค่าอาหาร ค่าที่พัก
ค่าบริการนาเทีย่ ว คา่ มคั คุเทศก์ คา่ เขา้ ชมแหล่งท่องเที่ยว ระบุเงื่อนไขของคา่ ใช้จา่ ยตามรายการ เปน็ ตน้

1.1.6 กำรเขยี นรำยกำรนำเที่ยวสำหรบั ลูกคำ้ (Detailed Itinerary)
ผู้จัดรายการนาเท่ียว ควรมอบหมายให้ ผู้ท่ีมีความสามารถในการใช้ภาษาได้รัดกุม

สละสลวย ถูกต้องชัดเจน และสามารถดาเนินการได้จริงในโปรแกรมน้ัน ๆ รวมถึงมีศิลปะในการเขียน
มีจิตวิทยาในการเขียนให้ผู้อ่านเกิดความรู้สึกคล้อยตาม เกิดจินตภาพและจินตนาการไปตามคาบรรยาย
จนมีความรู้สึกอยากไปเท่ียวและสัมผัสด้วยตนเอง แต่ควรระวังการเขียนรายการเกินความเป็นจริงมาก
เกินไปเพราะจะทาให้ผู้ปฏิบัติงาน ทางานและตอบคาถามลูกค้าได้ลาบากระหว่างปฏิบัติหน้าที่ ที่สาคัญ
สามารถเขียน หรือสร้างจุดขายให้กับรายการนาเท่ียวของตนโดยเขียนให้มีข้อดี ข้อเด่นท่ีแตกต่าง
จากโปรแกรมท่องเที่ยวเดียวกันแต่เป็นของบริษัทอ่ืนเพ่ือความเป็นเอกลักษณ์ของรายการนาเที่ยวของ
บริษัทตน

1.1.7 กำรวำงแผนดำ้ นกำรตลำด (Market Planning)
ในระหว่างที่มีการออกแบบเส้นทางและจัดทากาหนดการ ผู้จัดจะต้องทาการวางแผน

ด้านการตลาดร่วมกับทีมงานและเครือข่ายธุรกิจตัวแทนการเดินทาง (travel agent) ในการจาหน่าย
โปรแกรมนาเที่ยว (Package) ให้เป็นที่รับรู้ของนักท่องเที่ยวกลุ่มเป้าหมายในวงกว้างทั้งกลุ่มนักป่ัน
จักรยานเพื่อการท่องเท่ียวชาวไทยและชาวต่างประเทศ ซึ่งในการออกแบบด้านการตลาด จะต้องมีการ
ออกแบบในการรองรับนักท่องเที่ยวท่ีหลากหลายรูปแบบ เช่น 1) รูปแบบการจัดนาเที่ยวแบบ Private
tours ท่ีมีนักท่องเท่ียวกลุ่มเดี่ยวอาจมี 2 หรือ 3 คนก็ได้ โดยไม่ไปร่วมกับกลุ่มอื่น ๆ 2) รูปแบบการจัดนา
เที่ยวแบบ Joint tours รับนักท่องเท่ียวจากกลุ่ม A จานวน 3 คน กลุ่ม B จานวน 2 คน จากกลุ่ม C จานวน
1 คน แล้วรวมกันไปในเส้นทางเดยี วกนั และ 3) รูปแบบการจดั นาเท่ียวแบบ Group tours มีนักท่องเทย่ี ว
ร่วมกันเป็นกลุ่มใหญต่ ง้ั แต่ 10 คนขน้ึ ไปเดนิ ทางไปยงั จดุ หมายในการทอ่ งเท่ียวเหมือนกนั หรอื อืน่ ๆ ตาม
สถานการณแ์ ละความเหมาะสมขององคก์ ร

15

1.1.8 กำรออกแบบระบบกำรจัดจำหนำ่ ย (Sale Distribute)
ง า น อ อ ก แ บ บ ร ะ บ บ เ พื่ อ จั ด จ า ห น่ า ย โ ป ร แ ก ร ม น า เ ที่ ย ว เ ป็ น ง า น ที่ มี ค ว า ม ส า คั ญ

เนื่องจากถ้าผลิตภัณฑ์ท่องเที่ยวและบริการดี แต่ช่องทางการจัดจาหน่ายไม่ดี ก็ไม่มีลูกค้าเข้ามาใช้บริการ
จากสถานการณ์ทางเทคโนโลยีปัจจุบันพบว่า ธุรกิจท่องเที่ยวและบริการ ส่วนมากจะทาการซื้อขายผ่าน
โปรแกรมสาเร็จรูป เพจ เฟสบุ๊ค เว็บไซต์ ซึ่งถือได้ว่าสะดวกกว่าในอดีตมาก แต่สาหรับประเทศไทยแล้ว
การจัดจาหน่ายโปแกรมนาเท่ียวมี 2 รูปแบบ คือ การจัดหน่ายแบบ On-line และการจัดจาหน่ายแบบ
Off-line สาหรับการจาหน่ายแบบ Online นักท่องเท่ียวสามารถจอง หรือ ชาระเงินผ่านระบบ
Application ของบริษทั นาเท่ียว หรอื ตัวแทนจาหน่ายทอ่ งเทย่ี วได้

1.1.9 กำรประกนั ภัย (Insurance)
ความปลอดภัยในการปั่นจักรยานข้ึนอยู่กับทักษะและประสบการณ์ของนักป่ัน

จักรยานแต่ละคน แต่ทั้งน้ีเพื่อเปน็ การปอ้ งกันอบุ ัติเหตทุ ่ีอาจจะเกิดข้ึน ดังน้ัน ผู้จัดกิจกรรมควรจะต้องทา
ประกันภัยประเภทประกันอุบัติเหตุให้แก่นักป่ันจักรยานทุกคน รวมท้ัง ควรแจ้งให้นักป่ันจักรยานป่ัน
ปลอดภยั ดว้ ยการใช้อุปกรณ์ Safety ทส่ี าคญั จาเป็นก่อนป่ันจักรยานทุกคร้งั

1.1.10 ระบบกำรรบั สมัคร (Register System)
ช่องทางการรับสมัครนักปั่นจักรยานควรประชาสัมพันธ์ผ่านกลุ่มสื่อออนไลน์ที่มี

สมาชิกนักป่ันจักรยานมากท่ีสุด หลาย ๆ สื่อ เนื่องจากสร้างการรับรู้ในวงกวา้ งให้นักปั่นจักรยานตัดสินใจ
เดินทางทอ่ งเทีย่ วมาเข้าร่วมกจิ กรรมปนั่ จักรยานมากยิ่งขึ้น

1.1.11 กำรชำระค่ำมดั จำและค่ำบรกิ ำร (Deposit and Service)
เพื่อเปน็ การยืนยนั การใช้บรกิ ารการท่องเท่ียว ผูจ้ ดั ควรกาหนดนโยบายในการชาระค่า

มัดจาผลิตภัณฑ์การท่องเท่ียวและบริการ ในสัดส่วนเท่าไหร่เมื่อเปรียบเทียบกับอัตราค่าใช้จ่ายที่
นักท่องเท่ียวจะต้องชาระให้แก่ผู้จัด และชาระส่วนท่ีเหลือก่อนการเข้าร่วมกิจกรรมล่วงหน้ากี่วัน ควรตอ้ ง
กาหนดไว้เป็นเง่ือนไข ณ วันที่ประกาศรบั สมคั รนักปั่นจักรยาน

1.1.12 กำรจดั หำพำหนะรถยนตบ์ ริกำรรับสง่ และบรกิ ำร (Transportation)
มีความเป็นไดท้ น่ี ักป่ันจักรยานไม่ไดเ้ ตรียมจกั รยานของตนเองมาป่ันเพ่ือการท่องเท่ยี ว

ในกรณีที่มาซ้ือโปแกรมนาเท่ียวจากผู้จัดกิจกรรม หรือ ธุรกิจตัวแทนการเดินทาง (travel agent) ผู้จัด
จะต้องมีการเตรียมการในการจัดหาพาหนะไว้บริการนักปั่นจักรยานตลอดเส้นทางปั่นจักรยานต้ังแต่
เริ่มต้นจนกระทั่งแล้วเสร็จ อีกท้ังตลอดเส้นทางป่ันจักรยานจะต้องมีรถบริการเพ่ือซ่อม แก้ไข ตรวจเช็ค
จักรยานของนักป่นั ให้มีความพรอ้ มในการออกเดนิ ทาง

16

1.1.13 กำรเช่ำรถจักรยำนและอปุ กรณ์ (Bicycle and Equipment Rental)
ผจู้ ัดอาจจะจัดหาจักรยานเชา่ จากบริษัทให้เช่าจกั รยานล่วงหนา้ เพอื่ ให้ผูป้ ระกอบการ

ทาการตรวจเชค็ และซอ่ มแซมส่วนท่ีชารุดเสียหายให้กลับคืนสู่สภาพปกติก่อนท่นี ักปนั่ จักรยานจะเขา้ มาใช้
บริการ

1.1.14 แผนกำรบรหิ ำรควำมเสย่ี งกรณฉี กุ เฉิน (Emergency Management Plan)
ผู้จัดกิจกรรมจะต้องมีแผนสารองเพื่อการบริหารความเสี่ยงภัยที่อาจจะเกิดขึ้นได้

โดยเฉพาะอุบัติเหตุบนท้องถนน หรือ การบาดเจ็บของนักป่ันจักรยาน โรคประจาตัวของนักป่ัน ผู้จัด
จะต้องทาการบริหารความเสี่ยงภัยกรณีฉุกเฉินไว้อย่างครบถ้วน ทั้งประสานเครือข่ายตารวจ โรงพยาบาล
อปพร. ในพ้นื ที่ หรอื ทมี ผู้ดูแลนกั ป่นั จักรยานตลอดเสน้ ทาง

1.1.15 กำรจัดทำฐำนข้อมูลเครือข่ำยธรุ กจิ บริกำร (Database of Service Business
Unit Networking)
ในการออกเดินทางทอ่ งเท่ียวด้วยจักรยานตามเสน้ ทางใหม่ ๆ และมีการขายโปรแกรม

นาเที่ยว จะมีผู้ประกอบการท่ีจาหน่ายผลิตภัณฑ์ทางการท่องเท่ียวและบริการให้แก่ผู้จัด ดังนั้น เพื่อ
สะดวกในการติดต่อประสานงาน ผู้จัดควรจัดทาฐานข้อมูลเครือข่ายธุรกิจที่พักแรม ร้านอาหาร ร้าน
จาหน่ายเคร่ืองดื่ม จุดแวะพัก หรือ สถานีบริหารนามันเพื่อให้นักป่ันจักรยานได้แวะพัก แวะรับประทาน
อาหารและเคร่ืองดื่ม ระหว่างการเดินทางท่องเท่ียว และทาการปรับปรุงฐานข้อมูลทุกครั้งที่มีการ
เปลย่ี นแปลงเพ่ือใหฐ้ านข้อมูลมคี วามทันสมยั งา่ ยต่อการติดตอ่ เพอื่ จองการใชบ้ รกิ าร

1.2 งำนเสน้ ทำง (Route)
นักท่องเที่ยวเชิงกีฬาด้วยจักรยาน ส่วนมากเป็นกลุ่มที่แสวงหาประสบการณ์ใหม่ทางการ

ท่องเที่ยวให้ตนเอง ถึงแม้ว่าการเดินทางท่องเท่ียวแต่ละคร้ังมีความเหน็ดเหนื่อย แต่ภายใต้ความเหน็ด
เหนื่อยนั้น จะสร้างความภาคภูมิใจให้แก่นักปั่นที่สามารถสร้างประสบการณ์ใหม่ให้นักท่องเที่ยว ให้ได้
ระลึกถงึ หรือราลกึ ถงึ บรรยากาศ ณ ขณะเขา้ ร่วมกจิ กรรม ดังนนั้ การสร้างความดงึ ดูดใจของการท่องเท่ียว
ด้วยจักรยาน งานเส้นทาง (Route) จึงเป็นงานท่ีสาคัญและจาเป็นมาก ๆ ที่จะต้องคิดวางแผน ออกแบบ
ให้แตกต่าง รวมท้ังสร้างสรรค์กิจกรรมตา่ ง ๆ อย่างลงตัวกับ ประเภทของจักรยานที่เหมาะสมกับเส้นทาง
ทั้งจักรยานเสือภูเขา จักรยานไฮบริค จักรยานเสือหมอบ หรือ จักรทัวร่ิง เป็นต้น และนอกจากน้ัน
ผู้ออกแบบเส้นทางควรพิจารณาถึงปัจจัยด้านเวลา จานวนนักท่องเที่ยว ศักยภาพในการรองรับ
นักทอ่ งเทีย่ วในชมุ ชน/แหลง่ ทอ่ งเท่ียว ร่วมด้วย ดงั มรี ายละเอยี ดของงานเส้นทางต่อไปน้ี

17

ภาพท่ี 7งานวางแผนเสน้ ทาง

1.2.1 กำรออกแบบเสน้ ทำงและประเมินศกั ยภำพเส้นทำง (Design and Evaluated)
เป็นความต่อเนื่องจากการวิเคราะห์ปัจจัยและองค์ประกอบของงานวางแผนและการ

บริหารจัดนาเที่ยวด้วยจักรยาน นามาสู่การออกแบบเส้นทางและประเมินศักยภาพเส้นทางก่อนการลง
สารวจในพ้ืนที่จริงและจัดทาแผนท่ีเช่ือมโยงเป็นเส้นทางปั่นจักรยานเพ่ือการท่องเที่ยวต่อไป ด้วยเสน่ห์
และความสามารถในการดึงดูดใจให้นักปั่นจักรยานท้ังชาวไทยและชาวต่างประเทศ จะตัดสินใจเลือกเดิน
ทางเข้าร่วมกิจกรรม อยู่ท่ีเส้นทางปั่นจักรยาน ที่มีความโดดเด่น เป็นเอกลักษณ์ และท่ีสาคัญจะต้องมี
ความปลอดภัย ไมแ่ ออดั และออกแบบให้มกี ารเชอื่ มโยงกบั สภาพธรรมชาติ วิถีชีวิต เทศกาลงานประเพณี
หรือ แหล่งท่องเที่ยวท่ีเกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ หรือสิ่งท่ีมนุษย์สร้างขึ้น เพื่อให้การเดินทางท่องเท่ียวด้วย
จกั รยานในเส้นทางนน้ั ๆ เปน็ การสร้างประสบการณ์ท่ีดใี ห้แก่นักปั่นจักรยาน ได้ต่นื เต้น ประทบั ใจ จดจา
บอกต่อ กลับมาใช้ผลิตภณั ฑก์ ารท่องเที่ยวและบรกิ ารใหม่ ๆ ของผจู้ ัดตอ่ ๆ ไป

1.2.2 กำรสำรวจจุดแวะพักตำมเสน้ ทำง (Rest park)
ในการสารวจเส้นทาง ผู้จัดควรทาการวิเคราะห์ข้อมูลของสภาพถนน ปริมาณการจาจร

ความสามารถในการปน่ั ทาความเร็ว การใชท้ างร่วมกับรถบรรทุก/รถยนต์ การเช่ือมต่อกับธรุ กิจท่องเท่ียว
และบริการอ่ืน ๆ หรือ แหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติหรือที่มนุษย์สร้างข้ึน รวมไปจึงเส้นทาง
เชื่อมต่อ เส้นทางโค้ง เนินชัน และด้วยสภาพอากาศของประเทศไทยมีสภาพอากาศท่ีค่อนข้างร้อน ดงั นั้น
ในการออกแบบเส้นทางและการประเมินศักยภาพของเส้นทางจะต้องคานึงถึงจุดแวะพักตามเส้นทาง ป่ัน
หากไม่มีหรือจุดแวะพักท่ีเป็นร้านค้า ร้านอาหารและเคร่ืองด่ืมอยู่ห่างไกล ผู้จัดควรจะต้องจัดให้มี

18

การบริการเคลื่อนท่ี เช่น การบริการน้าดมื่ การบริการตรวจเช็ค ซ่อมจักรยาน และในระหว่างการสารวจ
จุดแวะพักต่าง ๆ ผู้จัดควรมอบหมายให้ผู้สารวจเส้นทางทาการจัดบันทึกพกิ ัดท่ีตง้ั อยู่ (GPS) ชื่อของธุรกิจ
และเบอร์โทรศัพท์ติดต่อประสานงาน พร้อมท้ังช่ือบุคคลอ้างอิง เพื่อการประสานงานการจัดนาเท่ียว
เมือ่ นักปั่นจกั รยานมีความพร้อมในการเดินทาง

1.2.3 กำรจัดทำแผนที่เดินทำงและกำหนดพิกัดจุดบริกำร (Mapping and Service
Point)

ด้วยนักป่ันจักรยานที่ซื้อโปรแกรมนาเที่ยว มีเป้าหมายหลักคือเพ่ือการพักผ่อนและ
ส่วนมากเป็นนักปั่นต่างถิ่น ไม่มีความชานาญในเส้นทาง ดังนั้นแผนท่ีเดินทางจึงเป็นสิ่งจาเป็นสาหรับนัก
ป่นั จกั รยานเปน็ อยา่ งมาก และการจัดทาแผนทีป่ ัน่ จักรยานและการกาหนดพิกัดจดุ บริการ จาเปน็ ต้องให้ผู้
ที่มีความเชี่ยวชาญ มีประสบการณ์การป่ันจักรยาน และมีความสามารถในการจัดทาพิกัดบอกจุดบริการ
มาจัดทาแผนท่ี เพราะผู้จัดจะต้องตระหนักและให้ความสาคัญกับความปลอดภัยของนักป่ันจักรยานกับ
สิ่งทีป่ รากฏบนแผนที่ปั่นจักรยานว่ามคี วามถกู ตอ้ ง ชดั เจน เข้าใจได้งา่ ยและมีความน่าเช่ือถือ

1.2.4 กำรจัดทำแผนทปี่ ัน่ จกั รยำน (Biking Map)
องคป์ ระกอบทส่ี าคญั จาเป็นต้องปรากฏลงบนแผนทจ่ี กั รยาน เพื่อให้เกิดความเข้าใจงา่ ย

ควรใช้สัญลักษณ์ตามหลักมาตรฐานของแผนที่ท่ัวไป แต่อาจจะเพ่ิมรายละเอียดเกี่ยวกับเส้นทางปั่น
จักรยานเพ่ิมเติม โดยเฉพาะเส้นทางแยก ทางอันตราย ซึ่งควรมีองค์ประกอบท่ีสาคัญดังนี้ (1) ชื่อแผนที่
เส้นทาง (2) ระบบพิกัดภูมิศาสตร์ (GPS) (3) ระยะทาง (Distance) และ มาตราส่วนของแผนท่ี
(4) สัญลักษณ์หรือเครื่องหมาย (Legend) (5) ลักษณะเส้นทาง ความลาดชัน (Ascent) ความลาดเอียง
(Descent) (6) สัญลักษณ์สีที่ใช้ในแผนที่ตามมาตรฐานสากลท่ัวไป ท่ีแต่ละสีต่างให้ความหมายแทนส่ิง
ต่าง ๆ ดังนี้ สีดา แทน สิ่งปลูกสร้างท่ีมนุษย์สร้างขึ้น เช่น อาคาร บ้านเรือน ท่ีอยู่อาศัย แหล่งท่องเท่ียว
ที่พัก ร้านอาหารและเคร่ืองดื่ม สีแดงแทนสัญลักษณ์ที่เป็นถนน สีน้าเงินแทนสัญลักษณ์ที่เป็นแอ่งน้า
แม่น้า ลาคลอง บึง ทะเล สีเขียว แทนสัญลักษณ์ ป่าไม้ พื้นที่ทาการเพาะปลูก ไร่นา พืชสวน สีเหลือง
แทนพื้นที่ราบสูง และสีอ่ืน ๆ ที่ผู้จัดต้องการจะแสดงสัญลักษณ์ไว้บนแผนท่ี ป่ันจักรยาน และ
(7) สัญลักษณ์อื่น ๆ ตามความสาคัญ และจาเป็นตามลักษณะภูมิศาสตร์ของเส้นทางน้ัน ๆ และการทา
แผนท่ีปั่นจักรยานที่หลายภาษา เช่น ภาษาอังกฤษ ภาษาฝร่ังเศส ภาษาจีน หรือ ภาษาอ่ืน ๆ ตามกลุ่ม
ลกู คา้ เปา้ หมายของธุรกจิ กจ็ ะทาให้เขา้ ถึงลกู คา้ กลุ่มตา่ งชาติมากย่ิงขน้ึ

1.2.5 กำรออกแบบระบบติดตำมนักป่นั จักรยำน (Marshal)
เพื่อเป็นการตระหนักถึงความปลอดภยั ของนักป่นั จักรยานเป็นลาดบั ต้น ๆ ผู้จัดกิจกรรม

จาเป็นต้องมอบหมายเพ่ือทาการออกแบบติดตามนักปั่นจักรยาน ซึ่งอาจจะเขียนโปรแกรม Application
Smart Watch หรือ สร้างไลน์กลุ่ม ช่องทางการสื่อสารเฉพาะกลุ่มนักปั่น เพื่อให้สามารถติดตามนักป่ันท่ี

19

อาจจะหลงทางของนักป่ัน หรือ เกิดอุบัติเหตุ ได้ ทั้งนี้จะต้องทาการประชาสัมพันธ์แจ้งให้นักป่ันในกลุ่ม
ทราบถึงรายละเอยี ด ขั้นตอนการใชง้ าน และการขอความชว่ ยเหลือกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินข้ึนกับนักป่ันหรือ
เพือ่ นรว่ มเดนิ ทาง

1.2.6 กำรทดลองเส้นทำงและประเมินผล (Test and Evaluated Route)
เม่ือมีการออกแบบเส้นทาง สารวจจุดแวะพัก จดั ทาแผนท่ี และวางระบบการติดตามนัก

ปั่นจักรยานเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนตอ่ ไปคือการทดลองเส้นทางและประเมินผล ทั้งศักยภาพในการบริหาร
จัดการ การบริการ และการจัดนาเที่ยว หากมีความบกพร่องตอ้ งรีบดาเนินการแก้ไข หรือ ปรับปรุง ก่อน
นานักท่องเทีย่ วลงปน่ั จักรยานในพ้นื ทจ่ี ริง การสารวจเส้นทางนอกจากจะทาให้ทราบเสน้ ทาง จดุ ใหบ้ รกิ าร
ต่าง ๆ ซ่ึงถ้าจะให้ผลดีคือผู้ที่เก่ียวข้องควรร่วมลงพื้นที่เพื่อสารวจเส้นทางไปกับทีมงานด้วย โดยเฉพาะ
ทีมงานการตลาดทีจ่ ะสามารถใหข้ อ้ มลู ทถ่ี กู ต้อง ตอบข้อซกั ถามของนกั ท่องเท่ยี วได้

1.2.7 กำรตดิ ตอ่ ประสำนงำนดำ้ นควำมปลอดภัยในพ้นื ที่ (Service Networking)
เพอ่ื สร้างการรบั รูแ้ ละความร่วมมือกับชมุ ชนบนเส้นทางปั่นจกั รยาน ผู้จัดกิจกรรมจาเป็น

จะต้องมอบหมายให้ผู้ออกแบบเส้นทางหรือผู้สารวจเส้นทางติดต่อประสานงานขอความร่วมมือหรือรับ
สมัครอาสาสมัครจากชุมชนมาช่วยอานวยความสะดวกในการประสานงานในพื้นที่ การติดต่อประสางาน
กับฝ่ายงานจราจร ผู้นาชุมชน โรงพยาบาล สถานีตารวจ และหน่วยกู้ภัย เพ่ือให้ความช่วยเหลือในกรณี
ฉกุ เฉิน หรอื เกดิ อบุ ตั เิ หตรุ ะหวา่ งการท่องเที่ยวไปตามเสน้ ทางปัน่ จกั รยาน

1.3 งำนบริกำร (Services)
งานบริการถือเป็นงานส่วนหน้า (Front Service) ที่จะต้องต้อนรับ ให้การดูแลนักป่ัน

จักรยานและผู้ติดตามตั้งแต่กระบวนการรับเข้าและส่งออกเมื่อเสร็จสิ้นการนาเท่ียว ดังนั้นเพ่ือให้เกิด
ความเชื่อม่ัน ความไว้วางใจในการเดินทางตลอดเส้นทางปั่นจักรยานร่วมกันระหว่างผู้ให้บริการกับ
ผูร้ ับบรกิ าร ผู้ทาหน้าทใี่ ห้บรกิ ารจะต้องมกี ารเตรยี มความพรอ้ มในงานต่าง ๆ ดงั ตอ่ ไปนี้

ภาพท่ี 8 การดาเนินงานบรกิ าร

20

1.3.1 งำนวำงแผนกำรบรกิ ำร (Service Planning)
ผู้ที่ทาหน้าท่ีในการวางแผนการบริการจะต้องทาใบ Check List เพื่อเป็นการตรวจสอบ

ความพร้อมในการให้บริการตั้งแต่ข้ันตอนการรับนักท่องเที่ยว การตรวจสอบรายการนาเที่ยว การศึกษา
โปรแกรมนาเท่ยี ว เสน้ ทาง จุดแวะพกั ตามรายละเอยี ดทีก่ าหนดไว้ในแผนที่ปนั่ จกั รยาน การทาความรู้จัก
การจดจานักท่องเท่ียว การดูและนักท่องเท่ียว การให้ข้อมูลแก่นักท่องเที่ยว การประสานกับฝ่ายงาน
ต่าง ๆ ระหว่างการลงพ้ืนท่ี ทั้งพาหนะ การปฐมพยาบาล การรายงานผลการตรวจสอบความพร้อมของ
รถจักรยาน และการสงั เกตการณ์มีสว่ นรว่ มในกจิ กรรมของนักท่องเที่ยว และอืน่ ๆ

1.3.2 งำนประสำนตดิ ตอ่ ผู้นำทัวรห์ รอื ไกด์นำเทยี่ ว (Tour Guide)
ในการนาเที่ยวด้วยจักรยานและการเย่ียมชมสถานท่ีต่าง ๆ เพื่อให้นักป่ันจักรยานได้

ท่องเที่ยวอย่างรู้ความหมาย (Meaning Tourism) และ ได้รับประสบการณ์จากการท่องเที่ยว
(Experience Tourism) การนาเที่ยวโดยผู้ท่ีรู้รายละเอียดเชิงพ้ืนท่ีมานาเที่ยว ให้ข้อมูลด้วยการพากย์
บรรยายก็จะสามารถทาให้เส้นทางปั่นจักรยานท่องเท่ียวนั้นมีความเพลิดเพลินมากยิ่งขึ้น ท้ังนี้การสร้าง
เครือข่ายไกด์นาเท่ียวอาจจะสร้างจากคนในชุมชนท่ีสามารถสื่อสารด้วยภาษาต่าง ๆ ได้ก็จะเป็นการดีท่ี
การท่องเท่ียวตามเส้นทางนอกจากจะสร้างรายได้ให้ผู้ประกอบการในท้องถิ่นแล้ว ยังเป็นการสร้างงาน
ใหก้ ับคนในชุมชนนน้ั ๆ ดว้ ยเช่นกนั

1.3.3 งำนจัดเตรยี มขอ้ มลู เพือ่ กำรพำกยท์ ัวร์ตำมเส้นทำง (Data Information)
เมื่อได้เส้นทางแผนที่การเดินทาง ผู้จัดกิจกรรมควรมอบหมายให้ผู้ท่ีเก่ียวข้องกับการ

ให้บริการจัดเตรียมข้อมูลเพิ่มเติมเพ่ือประกอบการพากย์บรรยายท่ีนอกเหนือจากได้เขียนอธิบายไว้ใน
โปรแกรมนาเท่ียว (Package) และ บนแผนท่ีป่นั จักรยานแล้ว ท้ังน้ีการปั่นจักรยานควบคู่ไปกับการพากย์
บรรยาย ผู้นาเที่ยวจะไม่นิยมยกเว้นแต่มีการพากย์บรรยายก่อนแล้วจะกาหนดให้นักปั่นจักรยานป่ันไป
ตามเส้นทาง และหยุดเพ่ือพากย์บรรยายไปเป็นจุด ๆ ตามท่ีกาหนดไว้ในแผนที่ป่ันจักรยาน ความมีเสน่ห์
ของเส้นทางคือเรื่องเล่า การบูรณาการผสมผสานกับวิถีชีวิต เทศกาล งานประเพณีของแต่ละพ้ืนที่ และ
นอกจากข้อมลู การใหค้ วามร้แู หลง่ ท่องเที่ยวแล้ว ผู้นาเท่ียวจะต้องแจ้งให้นกั ทอ่ งเท่ียวทราบถึงขอ้ หา้ มและ
ข้อควรปฏิบัติ (Do and Don’t) ให้นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศได้รู้ธรรมเนียมปฏิบัติ
การแสดงความเคารพในกฎและสิทธขิ องชุมชนเจ้าถน่ิ นั้น ๆ

2.2 กำรทำงำนระหวำ่ งกำรเดินทำงทอ่ งเทีย่ วด้วยจักรยำน (Touring Day)
เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬาด้วยจักรยาน ผู้จัดจะต้องพิจารณาถึงเร่ืองต่าง ๆ ที่จะเกิดข้ึน

ในระหว่างการเดินทางท่องเท่ียวตามเส้นทาง ตามระยะเวลาท่ีได้ให้บริการ ซึ่งงานสาคัญ ๆ ท่ีจะต้อง
ทาควบค่ไู ประหวา่ งการนาเทีย่ วดว้ ยจักรยาน มี 3 งาน ดังตอ่ ไปน้ี

21

ภาพท่ี 9 การดาเนินงานระหว่างการเดนิ ทางป่ันจกั รยานเพือ่ การท่องเทยี่ ว
2.3 งำนวำงแผนและกำรบรหิ ำรจัดนำเท่ียว (Planning and Management)

เม่ือมีนักท่องเท่ียวจองใช้บริการท่องเที่ยวด้วยจักรยานตามเส้นทางที่ผู้จัดได้ออกแบบครบ
ตามเง่ือนไขแล้ว งานต่อมาคือ การดาเนินงานในวนั จัดนาเท่ียว ซึ่งประกอบดว้ ยงานตามรายการท่ีเกิดข้ึน
จรงิ ตามเส้นทางทอ่ งเท่ยี ว ดังน้ี

ภาพท่ี 10 งานวางแผนและการบริหารจัดนาเทยี่ ว
22

2.3.1 กำรประสำนงำนยนื ยันกำรใชบ้ ริกำร (Confirm Services)
ฝ่ายงานบริการโดยผู้ที่ได้รับมอบหมายทาการประสานแจ้งการใช้บริการกับสถานที่

ตา่ ง ๆตามท่ไี ด้ระบไุ วใ้ นโปรแกรมนาเทยี่ ว เพือ่ ยืนยันการเข้าใช้บริการ เวลาที่กลมุ่ นักท่องเท่ยี วจะเดินทาง
เข้าถึง เพื่อให้ผู้ให้บริการในแต่ละสถานท่ีได้เตรียมความพร้อมท้ังสถานท่ี การต้อนรับ และ การทา
กจิ กรรม รวมไปถึงการจดั เตรยี มสถานท่รี ับประทานอาหาร การบรกิ ารอาหารว่างและเครอื่ งด่มื เปน็ ตน้

2.3.2 กำรชำระค่ำใชจ้ ่ำยในกำรให้บรกิ ำร (Service Payment)
ในการใช้บริการแต่ละสถานท่ี ด้วยเป็นแหล่งท่องเที่ยวหรือการทากิจกรรมร่วมกับ

ชุมชน ผู้จัดควรจะต้องมีการจ่ายมัดจาก่อนล่วงหน้า หรือ อาจจะชาระค่าใช้จ่ายท้ังหมดที่เกิดขึ้นในวันใช้
บริการ ในกรณีที่ไดม้ ีการรวมรายการค่าใช้จา่ ยตา่ ง ๆ ไปในราคาของโปรแกรมนาเท่ยี วแลว้ หรือหากกรณี
ท่ีรายการค่าใช้จ่ายใดท่ีนอกเหนือจากที่ได้เรียกเก็บจากนักท่องเท่ียว ผู้จัดกิจกรรมจะต้องประชาสัมพันธ์
ใหน้ ักท่องเทยี่ วทราบถงึ การรับผิดชอบคา่ ใชจ้ า่ ยทเี่ กิดขนึ้ ด้วยตนเอง

2.3.3 กำรเก็บภำพ จัดทำวีดีโอและกำรถ่ำยทอดผ่ำนสอ่ื ออนไลน์ (Picture VDO or
Social Live)

เพื่อเปน็ การสร้างความประทับใจและความทรงจาท่ีดีร่วมกับนักท่องเที่ยว และเพ่ือ
เป็นการประชาสัมพันธ์ภาพลักษณ์ของการให้บริการของผู้จัด จึงเป็นความจาเป็นอย่างยิ่งที่ผู้จัดจะต้องมี
ชา่ งภาพทมี่ คี วามเชย่ี วชาญในการเก็บภาพภาคสนาม (Outdoor) ของนกั ป่ันจักรยาน และการทากจิ กรรม
ร่วมกับชุมชน หรือ การถ่ายทาวีดีโอ หรือ การถ่ายทอดผ่านส่ือออนไลน์ให้เกิดการรับรู้ในวงกว้าง และ
กระตุ้นความน่าสนใจ ความตอ้ งการอยากมารว่ มกจิ กรรมปน่ั จักรยานของนักท่องเท่ียว ตามเสน้ ทางตา่ ง ๆ

2.4 งำนเส้นทำง (Route)

ภาพท่ี 11 การทางานบนเสน้ ทางป่ัน

23

2.4.1 กำรตรวจเช็คอุปกรณ์ และควำมพรอ้ มของอุปกรณส์ ำรอง ซ่อม เปล่ยี น
(Maintenances and Repair)

ก่อนการเดินทางท่องเที่ยวนอกจากผู้จัดจะมอบหมายให้ฝ่ายช่างหรือผู้ที่มีความ
เชี่ยวชาญด้านจักรยานมาทาการตรวจเช็คตรวจซ่อมจักรยาน หรือตรวจรับจักรยานให้อยู่ในสภาพดีจาก
บริษัทให้เช่าจักรยาน แล้ว ควรทาการตรวจเช็คอีกคร้ังก่อนท่ีนักท่องเท่ียวจะใช้ออกปั่นตามโปรแกรมนา
เที่ยว ท้ังน้ีในระหว่างการปั่นจักรยานควรมีรถบริการตลอดระยะทางเพื่อให้ความช่วยแหลือ แก้ไขปัญหา
กรณที ีเ่ กดิ อบุ ตั เิ หตุ เช่น ยางรั่ว โซข่ าด หรอื อน่ื ๆ

2.4.2 กำรจัดนำเท่ยี วตำมเสน้ ทำง (Bike Touring)
งานเส้นทางจะต้องทาการตรวจรายละเอียดตามโปรแกรมนาเที่ยว เพ่ือไม่ให้เกิด

ความผิดพลาด ผู้นาเที่ยวจะต้องศึกษาและทาความเข้าใจให้การดาเนินกิจกรรมป่ันจักรยานเป็นไปตาม
โปรแกรม ยกเว้นแตเ่ กิดเหตสุ ุดวิสัย เกิดอุบัติเหตุ ที่ไม่สามารถนาพานักท่องเท่ียวไปได้ ตอ้ งทาการแจ้งให้
นักท่องเท่ียวทราบถึงสถานการณ์ และต้องพึงระลึกเสมอว่า โปรแกรมนาเท่ียวเปรียบเสมือนสัญญา
ข้อตกลงซ้ือขายระหว่างนักท่องเท่ียวกับผู้จัดนาเที่ยว จึงจาเป็นต้องนาพานักท่องเท่ียวไปในแหล่ง
ทอ่ งเท่ยี วหรอื แวะพักตามทร่ี ะบุไว้ในโปแรกม ยกเวน้ เสยี แต่ว่าเกิดเหตสุ ดุ วิสัยที่เปน็ เหตุให้ไม่สารถเดินทาง
ตามโปรแกรมได้ ผู้จัดต้องแจ้งบอกนักท่องเที่ยวให้ทราบ และมีความยินยอมท่ีจะไม่เดินทางต่อ หรือ ผู้จัด
อาจจะชดเชยให้นักท่องเท่ียวโดยการทดแทนไปท่องเที่ยวแหล่งท่องเท่ียวอ่ืน แทน หรือ ไปแวะพัก
รบั ประทานอาหารและเครือ่ งด่ืมในร้านอนื่ ๆ แทน เพือ่ ลดความตงึ เครยี ดลง

2.4.3 กำรดูแลนักปนั่ จกั รยำนนำและปดิ ทำ้ ยขบวน (Leader and Controller)
การปั่นจักรยานในกลุ่มที่ไม่เกิน 10 คน ถือว่าเป็นกลุ่มเล็ก การดูแลสามารถทาได้

ท่ัวถึง นักป่ันไม่หลงทางเพราะปั่นตาม ๆ กัน แต่ถ้าเป็นนักปั่นจักรยานกลุ่มใหญ่ที่มีนักป่ันจักรยานหลาก
ปลายประสบการณ์ และทักษะไม่เหมือนกัน ดังนั้นผู้จัดจึงต้องจัดทีมดูแลนักปั่นจักรยาน โดยมีการ
มอบหมายให้นักป่ันนา หรือไกด์นาเที่ยวด้วยจักรยานปั่นนา และปั่นปิดท้าย เพ่ือติดตามและให้ความ
ช่วยเหลือแก่นักป่ันคนสุดท้าย โดยไม่ทิ้งนักปั่นจักรยานไว้กลางทาง และอีกหน่ึงบทบาทหน้าที่ของผู้จัด
กิจกรรมคือ การดูแลความปลอดภัยให้แก่นักท่องเท่ียวให้ปลอดภัยจากสุนัขระหว่างถนนที่อาจจะวิ่งตัด
หนา้ รถจกั รยาน หรอื เหา่ กัดนักท่องเท่ียวได้

2.4.4 กำรรักษำควำมปลอดภัย (Security)
การป่ันจักรยานเพื่อการท่องเท่ียว ไม่สามารถแจ้งทาการปิดถนนได้ 100% แต่ผู้จัด

จะต้องทาการประสานขอความอนุเคราะห์ใช้ถนนร่วมกับรถยนต์จากฝ่ายงานจราจรของแต่ละพ้ืนท่ี แต่ผู้
จัดจะสามารถสร้างความปลอดภัยให้นักป่นั จักรยานได้หลายวิธี เช่น สร้างเส้นทางปนั่ จักรยานในเมอื งรอง
ป่ันท่องเท่ียวในถนนเส้นทางรอง หลักเลี่ยงการจราจรท่ีแออัด ปั่นในชุมชนที่มีรถสัญจรน้อย นอกจากน้ัน

24

แล้วผู้จัดกิจกรรมจะต้องทาประกันภัยประเภทประกันอุบัติเหตุให้นักท่องเที่ยวทุกราย และแจ้งให้
นักท่องเที่ยวได้ทราบถึงความคุ้มครองตามกรมธรรม์ นอกจากนั้นแล้วเพ่ือให้สามารถช่วยเหลือ
นักท่องเที่ยวได้อย่างทันท่วงทีในกรณีที่นักป่ันประสบอุบัติเหตุ ผู้จัดจะต้องติดต่อขอความช่วยเหลือจาก
หน่วยกูภ้ ัย ตารวจจราจรในพื้นที่ และทมี จิตอาสาได้อยา่ งทันท่วงที

2.4.5 อุปกรณก์ ำรปฐมพยำบำลเบอื้ งต้น (Fist AIDS)
การปัน่ จักรยานตามเส้นทางท่ีไมส่ ามารถปดิ การจราจรได้ อาจจะเกิดอุบตั ิเหตุข้ึนได้

ทุกเวลา ดังนั้นเพื่อเป็นการปฐมพยาบาลเบ้องต้น ผู้จัดจะต้องมีชุดอุปกรณ์การปฐมพยาบาลเบ้ืองต้นเพ่ือ
ให้บริการนักท่องเท่ียว หรือ มีชุดยาคลายเส้นยาบรรเทาปวดเม่ือนักท่องเที่ยวเป็นตะคริว หรือหากเป็น
กลุ่มนักป่ันขนาดใหญ่ ผู้จัดอาจจะขอความอนุเคราะห์รถพยาบาลเคล่ือนท่ีพร้อมอุปกรณ์ช่วยชีวิตติดตาม
กลมุ่ นกั ปน่ั หรือ จัดใหม้ แี พทย์สนามกากับดูแลตลอดเส้นทางปน่ั จักรยานเพอื่ การท่องเท่ยี ว

2.5 งำนบริกำร (Services)

ภาพท่ี 12 งานบริการระหว่างเสน้ ทาง
2.5.1 กำรตรวจเช็คใบงำน (Job Order)

ก่อนเร่ิมเดินทาง ส่วนงานบริการจะต้องทาการตรวจเช็คใบงานให้มีความพร้อมและ
ไม่มีการปรับแก้ เพื่อให้การเดินทางตลอดเส้นทางราบเรียบ ให้เกิดปัญหาให้น้อยท่ีสุด และหากตรวจใบ
งานแล้วพบว่ามีการแก้ไข หรือ มีปัญหา เจ้าหน้าท่ีผู้ดูแลจะต้องทาการแจ้งแก้ไขข้อมูลให้ผู้ที่เก่ียวข้อง
ทราบทันที ท้ังนี้การเปล่ียนแปลงใด ๆ ทีเ่ กิดข้ึนให้ยึดถอื ประโยชน์ของนักท่องเที่ยวเปน็ สาคัญ และ แสดง
ความรบั ผดิ ชอบในกรณที งี่ านไม่เรียบรอ้ ยตามโปรแกรมทไ่ี ด้แจง้ ให้นกั ทอ่ งเท่ยี วทราบแตแ่ รก

25

2.5.2 กำรต้อนรับและกำรแนะนำ (Welcome and Introduction)
เม่ือนกั ทอ่ งเท่ียวเร่ิมทยอยมาหรือมาพรอ้ มกัน เพือ่ สร้างบรรยากาศความเป็นกันเอง

คุ้นเคย ไม่ตึงเครยี ด ของกอ่ นการเริ่มกจิ กรรมป่ันจักรยาน พนกั งานผู้ให้บรกิ ารควรจะกล่าวตอ้ นรบั และทา
ความรู้จักนักท่องเที่ยวระหว่างรอความพร้อมของนักท่องเท่ียวและทีมงาน พนักงานควรแจ้งให้
นักท่องเท่ียวทราบถึงกาหนดการในการเดินทางอีกคร้ัง ย้าเตือนถึงข้อห้าม ข้อควรระวัง หรือ ข้อควร
ปฏบิ ัติขณะทอ่ งเที่ยวในชมุ ชน อกี ท้งั ตอ้ งแจง้ วา่ เมือ่ เกิดปญั หานักท่องเทีย่ วจะตอ้ งติดตอ่ ใครเป็นสาคัญ ใน
กรณนี จ้ี ะไมเ่ กดิ ขน้ึ หากนกั ทอ่ งเท่ียวทซ่ี อ้ื ) แตห่ ากมนี กั ทอ่ งเทย่ี วทน่ี าเทีย่ วเปน็ หมคู่ ณะท่มี ีความรู้จกั กันมา
ก่อนหน้าน้ี ก็จะเป็นการกล่าวต้อนรับอีกแบบหนึ่งท่ีไม่ต้องถามชื่อก็ได้ ดังนั้นจากการอธิบายข้างต้นจะ
พบวา่ มีนักทอ่ งเท่ียวประเภทป่ันจักรยานมีหลายรูปแบบ

2.5.3 กำรพำกย์ทวั รน์ ำชม (Guide Services)
การท่องเท่ียวด้วยจักรยานจะมีความหมายท่ีลึกซึ้งก็ต่อเมื่อมีผู้ท่ีรู้จริงและมีทักษะ

การนาชมมาเล่าเร่ืองราวประวัติ ความเป็นมาหรือรายละเอียดท่ีดีอย่างมีเหตุผล น่าเช่ือถือ ของแหล่ง
ท่องเที่ยวนั้น ๆ ให้นักท่องเท่ียวได้ฟังด้วยความสนใจ สอบถาม ซ่ึงการพากย์ทัวร์จักรยานจะแตกต่างไป
จากการพากย์ทัวร์นาชมแหล่งท่องเที่ยวทั่วไปเพราะ ผู้พากย์ทัวร์จะต้องมีร่างกายท่ีแข็งแรง เป็น
ความสามารถเฉพาะตัว หรือ ผู้จัดอาจจะค้นหาผู้รู้ในชุมชนน้ันเข้ามาร่วมเป็นส่วนหน่ึงของกิจกรรม
ท่องเที่ยวโดยการเชิญมาพากย์ทัวร์ หากผู้พากย์ไม่สามารถส่ือสารภาษาต่างประเทศได้ ก็ควรหาผู้ที่
เชี่ยวชาญด้านภาษามาช่วยแปลความหมายให้นักท่องเที่ยวได้เข้าใจได้อีกทาง อีกท้ังกล่าวขอบคุณเมื่อ
ส้ินสุดการนาเท่ียวตามโปรแกรม และประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร ช่องทางการติตต่อ การขอความ
ร่วมมอื ประเมนิ ผลความพึงพอใจตามลาดบั และช่วงเวลาที่เหมาะสม

2.5.4 กำรดแู ลนกั ทอ่ งเทีย่ ว ณ จดุ แวะพกั (Service in Rest park)
ในระหว่างการเดินทางจะมีการหยุดแวะพักตามเส้นทางท่ีได้กาหนดไว้ในโปรแกรม

นาเที่ยว ดังนั้นฝ่ายงานบริการจะต้องจัดเตรียมผ้าเย็น น้าด่ืม เกลือแร่ สเปรย์แก้ตะคริว ผลไม้ ของทาน
เล่น เพ่ือลดความกระหายของนักท่องเท่ียว รวมไปถึงการปฐมพยาบาลเบ้ืองต้นกรณีท่ีนักท่องเท่ียวไม่
สบายเล็ก ๆ นอ้ ย ๆ

2.5.5 กำรบรกิ ำรรบั ฝำกของของนกั ท่องเทยี่ วท่ีมีกำรซ้ือผลติ ภัณฑช์ ุมชนระหวำ่ งทำง
(Deposit)

ปกตินักปั่นจักรยานจะไม่นิยมพกพาสินค้าที่ซื้อติดตัวไปด้วย แต่จะมีความสนใจ
ซื้อสินค้าทั้งเพ่ือนาไปรับประทานเอง หรือซื้อฝากเป็นของท่ีระลึก ดังน้ันเพื่อเป็นการช่วยเหลือ
นักท่องเท่ียวให้ได้อุดหนุนผลิตภัณฑ์ชุมชน ผู้ให้บริการควรวางระบบบริหารจัดการรับฝากสินค้าของ

26

นักท่องเที่ยวท่ีจับจ่ายซ้ือผลิตภัณฑ์ชุมชนเป็นอย่างดี ไม่สูญหาย หรือบริการจัดส่งผลิตภัณฑ์ให้แก่
นักท่องเทีย่ วตามความเหมาะสมต่อไป
3 กำรทำงำนหลงั จำกเดนิ ทำงทอ่ งเท่ยี วดว้ ยจกั รยำน (After Travel)

งานในส่วนท่ีจะต้องดาเนินการต่อถึงแม้ว่าการนาเที่ยวด้วยจักรยานจะสิ้นสุดลง เพื่อสร้างความ
ประทับใจให้แก่นักท่องเที่ยวและปิดการขายลงอย่างสมบูรณ์ ผู้จัดจะต้องพิจารณาถึงเร่ืองต่าง ๆ 3 งาน
ดงั ต่อไปน้ี

ภาพท่ี 13 การดาเนนิ งานหลังจากการเดนิ ทางปั่นจักรยานเพอื่ การทอ่ งเที่ยว
3.1 งำนวำงแผนและกำรบรหิ ำรจัดนำเที่ยว (Planning and Management)

บทบาทหน้าท่ีหลักคือการนาผลการดาเนินงานจากทุก ๆ ฝ่ายมาสรุปเพื่อประเมินผลการ
ดาเนินงานและวิเคราะห์สภาพปัญหาเพื่อการปรับปรุงพัฒนาแก้ไขให้การบริการในครั้งต่อไปดีย่ิงขึ้น
ซ่งึ มีงานทีเ่ กย่ี วขอ้ งท่ีควรพจิ ารณาดาเนินการดงั ตอ่ ไปนี้

27

ภาพท่ี 14 งานวางแผนและการบรหิ ารหลงั จดั นาเทีย่ ว

3.1.1 กำรนำส่งนักปน่ั จกั รยำนตำมจุดหมำย (Arrival)
ตดิ ตอ่ ประสานงาน เช่า หรือ จัดหารถบริการเพ่ือนาส่งนักท่องเท่ียวไปยังท่ีพัก หรือ

จุดหมายตามเง่ือนไขที่นักท่องเท่ียวได้จองใช้บริการ โดยจะต้องคานึงถึงความปลอดภัยของนักท่องเท่ียว
เปน็ สาคัญ

3.1.2 กำรประเมินผลกำรจัดรำยกำรนำเท่ียวแตล่ ะ Package (Evaluation)
ประชุมติดตามประเมินผลการดาเนินงานกับหัวหน้าฝ่ายงานต่าง ๆ ท้ังการ

ดาเนินงานสว่ นงานภายในฝ่ายและงานติดต่อประสาน งานดแู ลบรกิ ารนกั ท่องเท่ยี ว ที่พบวา่ อนั จะนามาซึ่ง
การปรับปรุงไปสู่การให้บริการที่ดีย่ิงข้ึน เช่น ประสบกับปัญหาอุปสรรคในการดาเนินงานที่ควรจะได้รับ
การแก้ไข หรือ สิ่งท่ีดีที่เกิดข้ึนระหว่างการปฏิบัติงานที่น่าจะนามาเป็นแนวปฏิบัติ อีกทั้งผลการประเมิน
เชิงพื้นที่ในฐานะผู้จัด ผู้ให้บริการ โดยการสังเกตการณ์พฤติกรรมของนักท่องเท่ียว ระยะทางปนั่ ที่จุดไหน
ควรพัฒนา หรือ นักท่องเที่ยวป่ันจนเหน่ือยล้าเกินไป ให้ทาการปรับปรุงเป็นต้น ซ่ึงข้อมูลที่ได้จากการฟงั
ผลสะท้อนกลับของทุกคนในองค์กรมีความสาคัญมาก ที่จะทาให้การบริการของธุรกิจนาเที่ยวมีเสน่ห์
เอาใจใสล่ ูกค้า และการปรบั ปรุงพัฒนาอย่างไมห่ ยดุ นง่ิ

28

3.1.3 กำรบรหิ ำรลกู คำ้ สมั พันธ์ (Customer Relation Ship)
เมื่อการบริการสิ้นสุด แต่การบริหารความสัมพันธ์กับลูกค้าฝ่ายงานบริหารฯ ยังคง

ต้องดาเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยจะติดต่อผ่านช่องทางการส่ือสารส่วนตัวหรือเว็บไซต์ เพจ กลุ่มเฟสบุ๊ค
กลุ่มไลน์ หรือ ช่องทางอ่ืน ๆ เพื่อติดต่อขอบคุณนักท่องเท่ียวและจัดส่งภาพถ่ายที่ประทับใจให้
นกั ทอ่ งเทีย่ ว พร้อมทั้งแจ้งข้อมลู ขา่ วสารผลิตภณั ฑ์การทอ่ งเท่ยี วและบริการใหม่ ๆ ของหนว่ ยงานให้ลกู ค้า
ทราบ รวมไปถึงการสานสัมพันธ์ทุก ๆ เทศกาลงานวันสาคัญ เช่น วันเกิด ปีใหม่ หรือ วันครบรอบเฉลิม
ฉลองต่าง ๆ เป็นตน้

3.1.4 กำรแสดงควำมขอบคุณผทู้ เี่ กีย่ วขอ้ ง (Appreciate)
ผู้จัดกิจกรรมจะต้องทาการแสดงความขอบคุณไปยังชุมชน หรือหน่วยงานท่ี

เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนท่ีให้ความร่วมมือ และสนับสนุนให้การจัดนาเท่ียวดาเนินการเป็นไปด้วยความ
เรียบร้อย และอาจจะจัดสรรงบประมาณ หรือ ส่ิงของให้กับหน่วยงาน ตามความเหมาะสมและสาคัญ
จาเป็น เพ่ือช่วยแก้ไขปัญหาการทางานหรือช่วยอานวยความสะดวกให้การทางานในครั้งต่อไปด้วยความ
เรียบร้อย อีกทง้ั เพ่อื เป็นการสรา้ งสมั พันธไมตรที ่ดี เี พอ่ื การจัดนาเทย่ี วครง้ั ต่อไป

3.1.5 กำร UPDATE ขอ้ มูลเครอื ขำ่ ยธุรกิจบริกำร (Service Business Database
Update)

ในการลงพ้ืนท่ีตามเส้นทางป่ันจักรยาน ในแต่ละช่วงเวลา คุณภาพของสินค้าและ
การบริการในพื้นที่อาจจะมีการเปลี่ยนแปลง หรือ ปิดลงไป หรือเปิดใหม่ ดังน้ันการจัดทาฐานข้อมูล
เครือข่ายธุรกิจบริการของหน่วยงานจึงเป็นส่ิงสาคัญ เพื่อความสะดวกในการติดต่อประสานงานและเพื่อ
รักษาไว้ซึ่งคุณภาพและการบริการของผู้รับจ้างช่วงที่ผู้จัดจาเป็นจะต้องควบคุมคุณภาพ สะอาด และมี
ความปลอดภัย เช่น ท่ีพัก ร้านอาหารและเคร่ืองดื่ม แหล่งท่องเที่ยว แหล่งเรียนรู้ในชุมชน และสถานท่ี
อน่ื ๆ ตามเส้นทาง ซ่งึ ถือวา่ เป็นองคป์ ระกอบของธรุ กิจนาเทย่ี วด้วยจักรยาน
3.2 งำนเสน้ ทำง (Route)

ภาพท่ี 15 งานเส้นทางหลงั จากการดาเนนิ งาน

29

3.2.1 ตรวจสอบอุปกรณ์ สัมภำระ (Checked Luggage)
เม่ือสิ้นสุดการนาเท่ียวด้วยจักรยานแล้วฝ่ายงานเส้นทางจะต้องมีการตรวจสอบ

ความครบถ้วนของอุปกรณ์ สัมภาระที่นาไปใช้ในภาคสนาม และทาการเก็บ คืน ให้เรียบร้อย อีกทั้ง
ในส่วนของการตรวจสอบสัมภาระของนักท่องเที่ยว หากพบวา่ มีของตกค้าง นักท่องเที่ยวลืมไว้ จะต้องรีบ
ดาเนินการประสานกับฝ่ายบริการเพ่ือติดต่อและจัดส่งของคืนให้ลูกค้า และในกรณีที่ฝ่ายเส้นทางได้นา
ปา้ ยไปวางไว้เพื่อสื่อความหมายตามเส้นทาง ตอ้ งรีบดาเนินการเก็บออกจากเส้นทางทันทีเพื่อป้องกันการ
เกะกะของงานจราจร

3.2.2 ตรวจเช็คจักรยำนก่อนส่งมอบ (Checked Bicycle)
ในกรณีทผี่ จู้ ดั ทาการเชา่ จกั รยานจากหน่วยงานภายนอก ฝา่ ยเสน้ ทางตอ้ งทาการ

ตรวจเช็ค ถึงความครบถว้ น ความเสียหาย ก่อนการสง่ คืน และนดั วันในการรับจกั รยานกลับ
สาหรบั จักรยานทเ่ี ปน็ ของผู้จดั เองจะตอ้ งทาการตรวจเช็คทาความสะอาด และ

จดั เก็บ บารุงรกั ษาอยา่ งถูกวิธี พร้อมใหบ้ รกิ ารแก่นกั ทอ่ งเท่ยี วในกล่มุ ตอ่ ไป
หรอื กรณที ่ีนกั ทอ่ งเทยี่ วใชจ้ กั รยานของตนเองในการเข้าร่วมเสน้ ทาง ฝา่ ยเสน้ ทาง

ควรช่วยอานวยความสะดวกในการขนยา้ ยให้นกั ทอ่ งเท่ยี ว ตามความเหมาะสม

3.3 งำนบรกิ ำร (Services)
สว่ นงานบรกิ ารเรมิ่ ตัง้ แต่รับเข้าและส่งออกนักท่องเท่ยี ว เพือ่ ใหก้ ารดาเนินงานในส่วนงานน้ีมี

ความสมบูรณ์และเพ่ือการปรับปรงงานในครั้งต่อไป คืองานการขอความร่วมมือจากนักท่องเที่ยวในการ
ประเมินผลการใชบ้ ริการ ดังน้ี

ภาพที่ 16 งานบรกิ ารหลังจากการดาเนินงาน

30

3.3.1 กำรรวบรวมผลกำรประเมินกำรใช้บริกำรจำกนกั ท่องเทยี่ ว (Evaluation Summary)
งานประเมินผลการใช้บริการของนักท่อเท่ียวทั้งความพึงพอใจ ความประทับใจที่ได้

จากการร่วมเดินทางท่องเท่ียวด้วยจักรยานของผู้จัด โดยเครื่องมือแบบประเมิน/แบบสอบถาม จะถูก
ออกแบบมาจากฝ่ายบริการสอบถามในประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อหน่วยงาน เป็นข้อมูลท่ีหน่วยงาน
คาดหวงั ที่จะนามาใชป้ ระโยชน์ท้ังการพัฒนาสร้างผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวและการบริการใหม่ ๆ หรือ
การคงรักษาไว้ซง่ึ การบริการทเี่ ปน็ เอกลกั ษณ์ของหนว่ ยงาน ดงั นั้นการใหไ้ ด้มาซงึ่ ขอ้ มูลท่สี ะท้อนความเป้น
จริงมากท่ีสุดจากนักท่องเท่ียว ก่อนปดิ การนาเท่ียวหรือปิดการบริการ ฝ่ายงานบริการจึงมีความจาเปน็ ใน
การขอความร่วมมือจากนักท่องเที่ยวและนามาทาการสรุป ประมวลผล เพือ่ นาส่งให้ฝ่ายวางแผนและการ
บริหารจดั การนาไปวิเคราะห์ตอ่ ไป

หมำยเหตุ

ข้อจากัดของคู่มือการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพ่ือส่งเสริมการท่องเที่ยวของประเทศไทย
ในส่วนท่ี 1 การป่ันจักรยานเพ่ือการท่องเที่ยว (BIKE TOURING) คร้ังนี้ ไม่ได้รวมถึงการป่ันจักรยานเพื่อ
การท่องเท่ียวด้วยตนเองของนักป่ันจักรยาน เน่ืองจากการปั่นท่องเท่ียวด้วยตนเองของนักปั่นท้ังชาวไทย
และชาวต่างประเทศ มีความหลากหลาย ถูกออกแบบและวางแผนการเดินทาง ด้วยตนเอง ซ่ึงนักปั่น
จักรยานที่เดินทางท่องเที่ยวด้วยตนเองจะมีทักษะและประสบการณ์ที่มากกว่านักป่ันจักรยานเพื่อการ
ท่องเที่ยวในระยะทางสั้น ระยะทางไกลที่แตกตา่ งกัน ดังนั้น คู่มือฉบับนี้จึงมุ่งหมายถึงการจัดนาเท่ียวด้วย
จักรยานที่มีธุรกิจนาเท่ียวด้วยจักรยานหรือบริษัทนาเท่ียว ดูแลนักท่องเที่ยวตลอดเส้นทาง
ท้ังนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างประเทศ ในระยะทางใกล้ปั่นท่องเที่ยวในชมุ ชน/จังหวัด หรือป่ันข้าม
ภูมิภาคในประเทศไทย

31

บทท่ี 3
กำรจัดกิจกรรมปน่ั จักรยำนเพอ่ื สง่ เสรมิ กำรท่องเทยี่ ว

(CYCLING EVENT)

ภาพท่ี 17 เสน้ ทางการจดั กจิ กรรมปั่นจกั รยานเพือ่ สง่ เสรมิ การท่องเท่ยี ว
การจัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพ่ือส่งเสริมการท่องเที่ยว คือ กิจกรรมป่ันจักรยานที่จัดขึ้นบน
เส้นทางระยะใกล้ตงั้ แต่ 10 กโิ ลเมตร จนถงึ ระยะไกล ซึ่งไม่มีมาตรฐานระยะทางทีเ่ ป็นมาตรฐาน ขน้ึ อยกู่ บั
สภาพพื้นที่ และการบริหารจัดการของผู้จัดการจัดปั่นในกิจกรรมพิเศษ การบริหารในรูปแบบการจัด
กิจกรรมพิเศษน้ี จะมกี ารวางแผน การดาเนนิ งานตงั้ แต่ก่อน ระหว่าง และหลงั การจัดกจิ กรรม กอ่ นท่จี ะมี
การเปิดรับสมัคร นอกจากนั้นจะมีการดแู ลอาหาร เคร่ืองด่ืม และสิ่งอานวยความสะดวก การจัดกิจกรรม
ป่ันจักรยานในรูปแบบนี้ในประเทศไทยส่วนมากจะมีการบริหารจัดการโดยผู้จัดงาน (Organizer) และ
ทีมงานแบ่งหน้าที่ดูแลแต่ละฝ่ายงานตั้งแต่เร่ิมเตรียมงาน จนกระท่ังการจัดกิจกรรม นักป่ันจักรยานคน
สุดท้ายเขา้ เส้นชยั หรือจดุ เส้นชยั Finish ดังมรี ายละเอียดดงั นี้

32

ภาพที่ 18 การดาเนนิ งานการจัดกิจกรรมพิเศษประเภทการปัน่ จักรยานเพอื่ ส่งเสรมิ การทอ่ งเท่ยี ว

ภาพท่ี 19 การเตรียมงานกอ่ นการจัดกิจกรรมปั่นจกั รยาน
33

1. กำรเตรียมงำนกอ่ นกำรจดั กิจกรรมป่ันจกั รยำน (Before Event)
เพือ่ ส่งเสรมิ การทอ่ งเทีย่ วเชิงกีฬา ผจู้ ัดจะตอ้ งพจิ ารณาถึงเร่ืองต่าง ๆ 3 งาน ดังตอ่ ไปน้ี

ภาพที่ 20 การดาเนินงานก่อนการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานเพ่อื ส่งเสรมิ การท่องเทย่ี ว
1.1 งำนวำงแผนและกำรบรหิ ำรกำรจดั กจิ กรรม (Planning and Management)

ในส่วนของการบริหารจัดการ ดาเนินงานของการจัดกิจกรรมป่ันจักรยานในช่วงก่อนการจัด
กิจกรรมปั่นจักรยาน มีรายละเอยี ดที่ผู้จัดจะต้องทราบและมีความเข้าใจในทุกข้ันตอนของการจัดงานเป็น
อยา่ งดี ซงึ่ มีแนวทางในการวางแผนและการบริหารจดั กิจกรรมปนั่ จักรยาน กอ่ นเรมิ่ การแข่งขนั ดงั นี้

34

ภาพที่ 21 งานวางแผนและการบรหิ ารการจัดกจิ กรรมก่อนการจดั กจิ กรรมปั่นจกั รยาน
35

1.1.1 กำรกำหนดวตั ถุประสงค์ของกำรจดั งำน
ผู้จัดกิจกรรมจะต้องกาหนดวัตถุประสงค์ของการจัดงานให้ชัดเจน ทั้งท่ีมุ่งหวังสร้าง

รายได้ให้ผู้จัด หรือ สร้างกิจกรรมไม่หวังผลกาไร ซ่ึงการกาหนดวัตถุประสงค์อาจจะมีเพียงวัตถุประสงค์
เดียวหรอื หลายวัตถุประสงคก์ ็ได้ ไดแ้ ก่

1) วัตถุประสงค์เพื่อกำรแข่งขัน (Racing) อาทิ การแข่งขันประเภทถนน (Road
Race) การแขง่ ขนั ประเภท BMX การแขง่ ขันประเภทเสือภเู ขา การแขง่ ขันประเภทลู่ ซ่ึงตอ้ งมีการกาหนด
ระดับความเข้มข้น ความคาดหวังของผลท่ีเกิดจากการแข่งขันเข้มข้นมากแค่ไหน หากผู้เข้าร่วมมีความ
จรงิ จงั เข้มขน้ มาก การแข่งขนั ครง้ั นน้ั จะต้องมีการรับรองและผลการแข่งขนั อยา่ งยตุ ธิ รรมและเปน็ ทางการ
ซึ่งตรงกันข้ามกับการแข่งขันท่ีไม่คาดหวังหรือไม่จริงจังมาก อาจจะไม่มีการรับรองระยะทางหรือแสดงผล
การแข่งขนั อยา่ งเปน็ ทางการกไ็ ด้

2) วัตถุประสงค์เพ่ือควำมสนุกสนำน อาทิ การป่ันทดสอบสมรรถนะความทนทาน
ของร่างกาย (Endurance) การป่ันจักรยานตามเส้นทาง AUDAX ควรระบุให้ชัดเจนว่า การจัดกิจกรรม
ป่ันจักรยานนั้น เน้นเพ่ือการสร้างความสนุกสนาน หรือ การการนันทนาการ (Recreation) ร่วมกัน
ระหว่างนกั ปั่นจักรยาน หรอื สนุกสนานร่วมกบั ชุมชนในแหลง่ ท่องเท่ยี ว

3) วตั ถุประสงค์เพ่ือกำรกุศล ควรระบุให้ชัดเจนว่า การจัดกิจกรรมปั่นจักรยาน จะ
นารายไดท้ ั้งหมด หรือรายได้ที่เหลือจากการหักค่าใช้จ่าย ไปมอบให้เพ่ือสาธารณะกุศล หน่วยงาน องค์กร
หรอื สาธารณะกุศลอื่น ๆ

4) วัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมกำรท่องเที่ยว ควรระบุให้ชดั เจนวา่ กิจกรรมนั้นจัดขึ้น
เพอ่ื ส่งเสริม ประชาสัมพนั ธแ์ หล่งท่องเท่ียว

5) วัตถุประสงค์เพ่ือประชำสัมพันธ์/จัดกิจกรรมส่งเสริมการขายผลิตภัณฑ์ที่
เก่ียวข้องกับจักรยาน สร้างงาการรับรู้ให้กลุ่มนักปั่นจักรยานท่ีเป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของผลิตภัณฑ์ท่ี
ออกแบบพฒั นาขึ้นมา

6) วัตถุประสงค์อ่ืน ๆ ได้แก่ การสร้างความท้าทายให้ตนเอง การสร้างสถิติเวลา
และระยะทางใหต้ นเอง ในเสน้ ทางต่าง ๆ ทตี่ นเองถนัดและมคี วามชอบ ทั้งทางผจญภยั หรือทางเรียบ

1.1.2 กำรกำหนดประเภทของกำรจดั กิจกรรมป่นั จกั รยำน (Cycling Type)
การจัดงานแข่งขันจักรยานมีหลายประเภท เช่น การแข่งขันจักรยานถนน จักรยาน

เสือภูเขา งานจักรยานประเภทวัดใจ ซ่ึงเป็นงานจักรยานที่ไม่เน้นการแข่งขัน โดยงานจักรยานในแต่ละ
ประเภทก็จะมีกลุ่มนักปั่นจักรยานท่ีแตกต่างกัน ดังนั้นการจัดงานจักรยานในประเภทต่าง ๆ ควร
สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ในการจัดงาน นอกจากนั้นแล้วการมีรูปแบบงานท่ีแตกต่างจะสามารถสร้าง

36

ความน่าจดจา ประสบการณ์ที่แปลกใหม่ อีกท้ังยังมีโอกาสสร้างความสนใจให้กับผู้สนับสนุนงานได้มาก
ย่ิงขน้ึ ด้วย

1.1.3 กำรกำหนดนักปน่ั กลุ่มเปำ้ หมำยและจำนวนนักป่ัน (Target Market)
จากวัตถุประสงค์ของงาน รูปแบบของงาน จะแสดงออกมาซึ่งแนวทางในการสื่อสาร

เป้าหมายที่เหมาะสม ซ่ึงเป้าหมายนั้น อาจจะเป็นนักปั่นจักรยานอาชีพท่ีมุ่งเน้นการแข่งขัน นักป่ัน
จักรยานท่ีแสวงหาที่ใหม่ๆในการป่ันเพื่อการท่องเท่ียว หรือเน้นการป่ันเพื่อสุขภาพ ซ่ึงเป้าหมายและ
รูปแบบงาน จะเป็นตัวระบุแนวทางที่เหมาะสมกับกลุ่มนักปั่นท่ีถูกต้อง อีกประเด็นที่สาคัญในเรื่องของ
กลุ่มเป้าหมาย นั่นคือปริมาณของกลุ่มเป้าหมายท่ีเหมาะสมในงาน ซึ่งปริมาณดังกล่าวถือว่าเป็นปัจจัย
สาคัญท่ีต้องสร้างความสอดคล้องกับการกาหนดปัจจัยที่สาคัญต่าง ๆ ในงาน ไม่ว่าจะเป็นด้านเงินทุน
วัตถุประสงค์การจดั งาน ขนาดของพน้ื ท่กี ารรองรบั เจา้ หนา้ ที่ อาหาร ฯ

1.1.4 กำรออกแบบ และกำหนดรูปแบบงำน รวมถงึ กำหนดกำรตำ่ ง ๆ (Event and
Race Designed)

การออกแบบงานหรือกาหนดรูปแบบงานน้ันควรสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ แต่ส่วน
ที่สาคัญในการกาหนดรูปแบบของงานจาเป็นอย่างยิ่งท่ีต้องมีความแตกต่าง และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
เช่น การสร้างความแตกต่างโดยการดึงจุดเด่นของพื้นที่ ความสวยงามทางธรรมชาติ วิถีชีวิต หรือชุมชน
เป็นต้นเพ่ือสามารถสร้างแรงดึงดูดให้กับผู้เข้าแข่งขันเข้ามาร่วมในงานได้ อีกทั้งยังสามารถสร้างความ
สนใจให้กับผู้สนับสนุนมีความต้องการท่ีจะสนับสนุนงานเม่ือเรานาเสนอโครงการท่ีมีความแตกต่างและมี
เอกลกั ษณ์เฉพาะตัวได้

1.1.5 กำรเขียนโครงกำรเพื่อกำรพยำกรณ์ควำมเป็นไปได้ของโครงกำร/กิจกรรมท่ีจัด
(Forecasting)

หลังจากผู้จัดงานได้ข้อมูลหลักในการจัดงานแข่งขันจักรยานเรียบร้อยแล้ว ผู้จัดงาน
ควรเขียนโครงการการแข่งขันจักรยาน เพื่อใช้ในการส่ือสารและนาเสนอกับพันธมิตรต่าง ๆ โดยเฉพาะ
อย่างยิ่งกับผู้สนับสนุนหรือสปอนเซอร์ของงาน ซ่ึงการเขียนโครงการที่ดี มีความโดดเดน่ จะยิ่งสร้างความ
น่าสนใจของงานต่อผู้สนับสนุนหรือสปอนเซอร์มากยิ่งขึ้น โดยการเขียนโครงการควรทาเป็นเอกสาร
รวมถึงการทาเป็น PowerPoint เพื่อนาเสนอ ซง่ึ ประกอบดว้ ยหวั ขอ้ ดงั น้ี

➤ ชื่อโครงการ
➤ ผู้รบั ผิดชอบโครงการ
➤ หลักการและเหตผุ ล
➤ วตั ถุประสงค์
➤ จดุ เด่นของงาน

37

➤ เปา้ หมาย
➤ วธิ กี ารดาเนนิ การ
➤ วนั เวลา สถานทใี่ นการจดั โครงการการแข่งขนั จักรยาน
➤ งบประมาณ
➤ ผลทค่ี าดวา่ จะได้รบั
➤ การประเมินผล
➤ กาหนดการ
นอกจากเอกสารโครงการแล้ว เอกสารท่ผี ู้จัดงานจะต้องจัดเตรยี ม เพื่อเตรยี มรองรับ
งานที่กาลังจะเกิดข้ึน ผู้จัดงานจาเป็นต้องจัดทาเอกสาร ได้แก่ รายละเอียดกาหนดการ Script พิธีกร
เอกสารลาดบั พธิ กี ารในรายละเอียด คากลา่ วเปิดสาหรบั แขกรับเชิญพเิ ศษ เปน็ ต้น

1.1.6 กำรจัดหำงบประมำณ (Budgeting)
เมื่อผู้จัดเขียนโครงการเพ่ือการพยากรณ์ความเป็นไปได้ของโครงการ/กิจกรรมท่ีจัด

(Forecasting) เสร็จเรียบร้อยแล้วจะทาให้ทราบว่าต้องใช้งบประมาณเป็นจานวนเงินเท่าไหร่ เพ่ือให้การ
บริหารจัดการงบประมาณเป็นไปอย่างพอเพียงต่อการจัดกิจกรรม หรือหาจุดคุ้มทุนจากการกาหนด
จานวนนักปั่นจักรยานแต่ละประเภท การกาหนดอัตราค่าสมัคร และการขอรับการสนับสนุนจาก
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือมีวัตถุประสงค์ในการสนับสนุนการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการออกกาลังกาย
หรือเพื่อการท่องเท่ียว ฯ อันประกอบไปด้วยหน่วยงานภาครัฐหรือภาคเอกชน ซึ่ง งบประมาณ ถือว่าเป็น
ปัจจัยสาคัญในการจัดการแข่งขัน โดยเงินงบประมาณนั้น เป็นทุนที่จะทาให้งานนั้นมีคุณภาพได้มาก
เพียงใด โดยปกติแล้ว รายได้ของการจัดงานจะอาจจะเกิดข้ึนจากหลายส่วนด้วยกัน ทั้งเงินงบประมาณ
จากผ้จู ัด ค่าสมคั รของผ้เู ข้าแขง่ ขัน เงนิ สนบั สนุนจากภาครฐั หรอื เอกชน ฯ

1.1.7 กำรกำหนดอตั รำค่ำสมคั ร (Register Fee)
การกาหนดอัตราค่าสมัครขึ้นอยู่กับการพยากรณ์ความคุ้มค่าของการดาเนินงานและ

การไดร้ ับการสนบั สนุนจากสปอนเซอร์ การกาหนดค่าสมัครตอ่ คนตอ้ งพจิ ารณาถึงวตั ถุประสงค์เปน็ สาคัญ
หากเพ่ือการกุศลหรือช่วยเหลือต้องประชาสัมพันธ์ให้นักป่ันจักรยานได้รับรู้ หรือ หากจัดเพื่อการแข่งขัน
หรือ เพื่อการส่งเสริมการท่องเที่ยว ผู้จัดต้องคานึงความคุณภาพการบริการท่ีผู้จัดจะส่งมอบให้แก่นักปั่น
จักรยานและความคมุ้ คา่ ท่ีนกั ป่ันจักรยานไดร้ ับ ซ่ึงหากการกาหนดอัตราคา่ สมัครไม่คมุ้ คา่ ตอ่ การให้บริการ

38

1.1.8 กำรกำหนดโครงสรำ้ งหน้ำท่ี ฝำ่ ยงำนผู้ดแู ลงำนด้ำนตำ่ ง ๆ (Functions)
➤ผ้อู านวยการแขง่ ขัน (Race Director)
➤ฝ่ายออกแบบ และจัดการเส้นทางการแขง่ ขนั
➤ฝ่ายการแพทย์ และพยาบาล
➤ฝา่ ยทะเบียน รับสมัคร ประสานงานกบั ผูส้ มคั รเข้าแขง่ ขนั ทง้ั ในช่วงการรับสมัคร

และวนั แขง่ ขันจรงิ ในหนา้ งาน
➤ฝา่ ยดูแลสถานท่ี การเตรียมพร้อมจุดปลอ่ ยตวั และเสน้ ชัย การเตรียมพื้นที่จดุ

ลงทะเบียน ซุม้ อาหาร และนา้ ซุ้มผสู้ นับสนนุ จุดพักผ่อนนกั แข่ง เวที จดุ จอดจักรยาน ซมุ้ เจา้ หน้าทจ่ี บั
เวลา ซมุ้ เจ้าหน้าที่พยาบาล สาธารณูปโภคเพือ่ สนับสนุนงานตา่ ง ๆ ไฟฟ้า หอ้ งน้า เปน็ ตน้

➤ฝ่ายดูแลจดุ บริการน้าในเสน้ ทางการแข่งขัน
➤ฝ่ายจดั เตรยี มอาหาร และเครือ่ งดืม่ ในงาน
➤ฝ่ายเจ้าหนา้ ทีด่ แู ลกฎกตกิ าการแขง่ ขัน
➤ฝา่ ยประสานงานกบั เจา้ หนา้ ที่ภาครฐั ในพ้นื ท่ี ตารวจ โรงพยาบาล ชุมชนในพ้นื ที่
➤ฝ่ายดแู ลท่ีจอดรถ และอานวยความสะดวกในการคมนาคม
➤ฝา่ ยรกั ษาความปลอดภัย
➤ฝา่ ยสื่อสารประชาสมั พันธ์ ผา่ นสอ่ื ชอ่ งทางออนไลน์ เวบ็ ไซต์ อีเมล เฟสบุ๊ค แฟน
เพจ กลุ่มไลน์ ฯ
➤ฝ่ายสือ่ สารประชาสมั พันธ์ออฟไลน์ เช่น โทรศัพท์ วทิ ยสุ ื่อสาร ทกุ ช่องทางในวัน
แข่งขัน
➤ฝา่ ยออกแบบงานศลิ ป์ ปา้ ยประชาสมั พนั ธ์ งานภาพส่ือประชาสัมพนั ธ์ ป้ายและ
ส่อื ต่าง ๆในงาน
➤เจา้ หน้าทบี่ นั ทึกภาพ และวีดีโอ
➤ฝา่ ยประสานงานสอ่ื มวลชน
➤ฝา่ ยดแู ลในเรื่องความสะอาดตลอดงาน จนกระท่งั จบงาน โดยดแู ลท้งั ภายในงาน
และตลอดเส้นทางการแขง่ ขัน
➤ฝา่ ยเจา้ หนา้ ทค่ี วบคมุ กระบวนการแขง่ ขัน ประกอบด้วยรถมอเตอรไ์ ซคท์ าหน้าที่
Marshall รวมถึงรถนาขบวนการแขง่ ขัน
➤ฝา่ ยจดั ซอื้ จดั จา้ งของทร่ี ะลึกท่มี อบใหผ้ แู้ ขง่ ขนั (Race kit) เช่น เส้ือ เหรยี ญ รางวัล
ฯ

39

➤ฝา่ ยดูแลผู้สนับสนนุ ของงาน โดยทาหน้าที่ประสานงานตดิ ตอ่ หาสปอนเซอร์เพอ่ื
สนับสนนุ งาน และประสานงานเรอ่ื งสทิ ธปิ ระโยชน์กับผสู้ นบั สนุน

➤ฝา่ ยกิจกรรมพิเศษ (Expo) เชน่ งานออกรา้ น งานแสดงต่าง ๆ
➤ฝา่ ยการเงนิ และบัญชี
➤ฝา่ ยดแู ลตอ้ นรับ และรับรองแขกรับเชญิ พิเศษ หรือบุคคลสาคัญทีม่ ารว่ มงานท่ี
เชญิ เข้ามารว่ มให้เกียรตใิ นงาน
➤ฝ่ายพธิ กี าร ดแู ลลาดบั งานตามกาหนดการ ลาดบั พธิ กี าร ประสานงานพธิ ีเปดิ
และพธิ มี อบรางวัล รวมถึงหน้าท่ีพธิ ีกรในงาน
➤ฝา่ ยจดั ทาเอกสาร หนงั สอื ขออนุญาต หนังสือเชญิ หนงั สอื โครงการตา่ ง ๆ

1.1.9 กำรเตรียมควำมพร้อมด้ำนควำมปลอดภัย หน่วยพยำบำล อำสำสมัครและกำร
ประกันอุบัติเหตุ (Security and Safety Staff)

สาหรับเรื่องความปลอดภัย หน่วยงานหลักท่ีดแู ลคือโรงพยาบาลในท้องถิ่นน้ัน ซึ่งผู้
จัดมีหน้าที่ต้องแจ้งให้โรงพยาบาลและสถานพยาบาลในท้องถ่ินและญาติใกล้เคียงทราบล่วงหน้าว่าจะมี
การจัดงานแข่งขันจักรยานข้ึน โดยส่งเป็นหนังสือแจ้งเพ่ือให้รับทราบ รวมถึงการขออนุญาตใช้หน่วย
พยาบาลเพื่อดูแลในงานแข่งขัน ซึ่งโดยปกตแิ ล้วทางโรงพยาบาล หรือสถานพยาบาลท้องถิ่นจะส่งหนังสือ
ตอบรบั พรอ้ มช้ีแจงคา่ ใชจ้ ่ายในการใชห้ นว่ ยพยาบาล รวมถึงรถพยาบาลในการร่วมงานนั้น ๆ นอกจากน้ัน
ผู้จัดงานยังต้องเตรียมอาสาสมัคร โดยการประสานกับชุมชนท้องถิ่น หรืออาสากู้ภัยต่าง ๆ ซึ่งจะเป็นอีก
กาลังสาคัญในการดูแลเส้นทางเพ่ือสร้างความปลอดภัยย่ิงขึ้น การทาประกันภัยให้กับผู้เข้าแข่งขันทุกคน
น้ันเป็นอีกส่ิงจาเป็นในการจัดการแข่งขันจักรยาน โดยปกติการประกันภัยในลักษณะนี้จะเป็นการ
ประกันภยั อุบัตเิ หตุหมู่ โดยมีค่าใชจ้ ่ายในการประกันภัยต่อหัว และมีความคุ้มครองครอบคลุมเบื้องต้น ซึ่ง
ก็จะเป็นสง่ิ ทท่ี าใหก้ ารจัดงานมมี าตรฐานดา้ นการประกนั ความปลอดภัยทสี่ ูงมากข้ึน

1.1.10 กำรว่ำจ้ำงออกแบบ ผลิต เสือ้ เหรียญ ถว้ ยรำงวัล และ Race Kit (Design)
ผู้จัดงานจะตอ้ งมี Key Visual หลักของงาน เพื่อส่งให้ผูผ้ ลติ หลายๆ ราย ส่งใบเสนอ

ราคา เพื่อเปรียบเทียบคุณภาพและราคาที่เหมาะสม ควรกาหนดเวลาท่ีแน่นอนในการส่งตัวอย่างแบบ
และการส่งสินค้าทั้งหมดก่อนล่วงหน้าวันจัดงานอย่างน้อย 2 อาทิตย์ โดยเฉพาะเส้ือที่แจกในงาน สาหรับ
การผลิตเส้ือของงานเพ่ือแจกกับผู้เข้าแข่งขัน เม่ือผู้จัดงานได้เลือกบริษัทที่ผลิตเส้ือเป็นที่เรียบร้อยแล้ว
จะต้องนาตารางไซส์เสื้อท่ีถูกต้อง ประกาศสื่อสารให้กับผู้ที่ต้องการลงทะเบียนเข้าแข่งขันได้รับทราบเพ่ือ
แจง้ ขนาดไซส์ผ่านทางระบบ

40

1.1.11 กำรกำหนดช่วงวัน และระยะเวลำกำรจัดกิจกรรมป่ันจักรยำน (The Date
Racing)

การแข่งขันจักรยานถนน ถือเป็นหนึ่งในกีฬากลางแจ้ง ปัจจัยท่ีสาคัญในการกาหนด
วันเวลาทเ่ี หมาะสมในการแขง่ ขนั นนั้ จะจัดในชว่ งทีม่ ีอากาศไม่ร้อนจนเกนิ ไป และต้องหลีกเลยี่ งชว่ งท่ีมีฝน
ตกชุก ดังนั้น การจัดการการแข่งขันจักรยานถนนจึงมีมากในช่วงฤดูหนาว ในช่วงเช้าตรู่ เวลาท่ีอากาศไม่
ร้อนจนเกินไป และมีแสงสว่างเพียงพอที่สามารถมองเห็นพ้ืนผิวถนนได้อย่างชัดเจน และการจราจรไม่
พลุกพล่านจนเกินไป แต่อย่างไรก็ตามวันเวลาท่ีเหมาะสมในการจัดการแข่งขันจักรยานนั้นอาจจะต้อง
กาหนดให้สอดคลอ้ งตามปัจจัยอ่ืน ๆ เช่น

➤ เพอ่ื ดงึ ดูดนักท่องเท่ียวให้เขา้ มาในพื้นท่ที ่ตี ้องการประชาสมั พันธ์ ในชว่ งเวลานอก

ฤดกู าลท่องเที่ยว
➤ เพอ่ื สามารถจัดการแข่งขนั จกั รยานโดยร่วมกบั กิจกรรมอืน่ ๆ ของพน้ื ท่ีน้ัน ๆ เชน่

กิจกรรมเทศกาลดนตรี เทศกาลทอ้ งถ่ิน โดยมกี ารแขง่ ขันจักรยานรวมอยใู่ นเทศกาลนั้น ๆ ดว้ ย
➤ เพ่ือต้องการหลีกเลี่ยงการจัดงานทับซ้อนกับงานกิจกรรมการแข่งขันจักรยานอ่นื

ๆ ในช่วงเวลาเดยี วกัน
การจัดงานแข่งขันจักรยานหากหากไม่เป็นด้วยเหตุจาเป็น ไม่ควรจัดงานทับซ้อนกัน

เพราะอาจจะทาให้การดาเนินงานต่าง ๆ เกิดความไม่ราบรื่น ทั้งจานวนผู้เข้าแข่งขันจักรยานอาจจะไม่
เป็นไปตามเป้าท่ีกาหนด บุคลากรในการจัดการแข่งขันจักรยาน หรือช่องทางการส่ือสารที่ทับซ้อนต้อง
แขง่ ขนั กัน เป็นตน้

1.1.12 ก ำ ร ป ร ะ ส ำ น กั บ พั น ธ มิ ต ร ชุ ม ช น แ ล ะ ผู้ ที่ เ ก่ี ย ว ข้ อ ง ( Community
Coordination)

การประสานงานพันธมิตรทั้งท่ีเป็นทางการและไม่เป็นทางการ ตลอดจนการทา
หนงั สอื ขอความอนุเคราะห์ ขอรับการสนบั สนนุ และ ขอความชว่ ยเหลือ ฯ นัน้ จะประกอบด้วยหลายภาค
สว่ นด้วยกนั ได้แก่

1) ผู้สนับสนุนงาน หรือสปอนเซอร์ ซ่ึงต้องประสานงานในเร่ืองสิทธิประโยชน์การ
สนับสนุนในงานการแข่งขันจักรยาน โดยผู้จัดจะเป็นผู้จัดหา ติดต่อ โดยทาโครงการเข้าไปนาเสนอแก่
ผู้สนับสนุนงาน ประสานงานสรุปสิทธปิ ระโยชน์ รวมถึงการดแู ลความเรียบร้อยให้แก่ผู้สนับสนุนงาน เช่น
พ้ืนท่ีการออกบูธของผู้สนับสนุนงาน โลโก้ท่ีจะต้องสื่อสารในสื่อต่าง ๆ ของงาน หรือสิทธิประโยชน์อื่น ๆ
ตามแตต่ กลงกับผสู้ นบั สนุนตามขอ้ ตกลงในสญั ญาทีไ่ ด้รว่ มกันทาขึน้

2) ภาครัฐท้องถิ่น อันได้แก่ อาเภอ องค์การบริหารส่วนตาบล องค์การบริหารส่วน
จังหวัด เทศบาล ตารวจ ทหาร หรือ โรงพยาบาล เป็นต้น ซึ่งวัตถุประสงค์หลักในการติดต่อประสานงาน
ได้แก่การสร้างความเรียบร้อยในการจัดงาน ไม่ว่าจะเป็นการดูแลความสะดวกในการใช้พ้ืนที่ ถนน
สาธารณะ รวมถึงความปลอดภัยของผู้ท่ีร่วมงาน ในการติดต่อเบื้องต้น จะเป็นการทาหนังสือเพ่ือขอ

41

อนุญาต หรืออาจจะเป็นการนาเสนอโดยตรงกับหน่วยงานนาน ๆ ถึงรายละเอียดของงานเพ่ือสร้างความ
เขา้ ใจรว่ มกนั

3) ชุมชน ในพน้ื ที่ โดยการจัดงานจาเป็นต้องประชาสมั พนั ธ์ใหแ้ ก่ชมุ ชนในพ้ืนท่ีได้รับ
ทราบ ซึ่งชุมชนสามารถจะสนับสนุนส่งเสริมภาพลักษณ์ที่ดีในการมีส่วนร่วมกับงาน หรือสร้างสีสันให้กับ
งานท่นี ่าสนใจมากขน้ึ อกี ทั้งยังสามารถอานวยความสะดวกในการจดั งานใหด้ ียิ่งข้ึนได้อกี ดว้ ย

4) ผู้บริหารจากภาคส่วนต่าง ๆ ซ่ึงนอกจากผู้ที่เก่ียวข้องกับงานโดยตรงในพ้ืนท่ีแล้ว
ในการจัดงานอาจจะมกี ารเชิญผบู้ ริหารจากภาคส่วนต่าง ๆ เขา้ มาร่วมเปน็ เกยี รติในงาน เชน่ ในพธิ เี ปิดงาน
หรอื พธิ ีแจกรางวัล เป็นต้น

1.1.13 กำรกำหนดชอ่ งทำงประชำสัมพนั ธ์ (Information channel)
การออกแบบงานสื่อโฆษณา ประชาสัมพันธ์ และส่ิงพิมพ์ รวมถึงของท่ีระลึกในงาน

ในการจัดงานแข่งขันจักรยาน การประชาสัมพันธ์ให้นักแข่งได้รู้จักงาน เป็นสิ่งสาคัญอีกสิ่งหน่ึง โดยการ
ออกแบบสื่อโฆษณาประชาสัมพันธ์น้ัน อาจมีวัตถุประสงค์หลักคือ การสื่อสารให้รู้จักงาน และการเชิญ
ชวนให้เข้าร่วมงาน โดยส่ิงแรกที่ฝ่ายออกแบบจะต้องพัฒนา คือ Theme ของงานที่จะพัฒนาออกมาใน
ลักษณะ Key Visual ท่ีเป็นภาพ หรือสัญลักษณ์ แสดงถึงเอกลักษณ์ของงาน สามารถนาไปพัฒนาในส่ือ
ต่าง ๆ ต่อไป ซง่ึ รปู แบบของงานส่ือโฆษณาประชาสมั พันธ์นน้ั อาจจะเป็นสงิ่ พิมพ์ เช่น โปสเตอร์ หรือแผน่
พับ ในช่องทางประชาสัมพันธ์ด้ังเดิม แต่ปัจจุบันการจัดงานแข่งขันจักรยานในหลายๆงาน จะใช้ช่องทาง
ออนไลน์เป็นช่องทางหลักในการสื่อสาร ดังนั้นการออกแบบสื่อ จึงจาเป็น ต้องออกแบบให้สอดคล้อง ไม่
ว่าจะเป็นช่องทางดั้งเดิม หรือช่องทางออนไลน์ก็ตาม นอกจากนั้นงานของการออกแบบ ยังรวมถึงการ
ออกแบบของทรี่ ะลกึ ทใี่ ช้ในการมอบใหแ้ กผ่ ูเ้ ข้าแขง่ ขนั โดยของทีร่ ะลึกหลกั ท่ีงานแข่งขนั จกั รยานส่วนใหญ่
จะมอบให้แก่ผ้เู ข้าร่วมแข่งขัน เช่น เหรียญรางวัล เสื้อ ถ้วยรางวัล เป็นตน้ โดยรูปแบบการออกแบบก็ต้อง
สอดคลอ้ งกบั Key Visual ของงานดว้ ยเช่นกนั

1.1.14 กำรวำงแผนเพอ่ื กำรส่ือสำรประชำสมั พนั ธก์ ำรจดั งำนกอ่ นงำน (Information
and Social Planning)

การสื่อสารประชาสัมพันธ์ก่อนงานวัตถุประสงค์หลักคือการสร้างการรับรู้
ประชาสมั พันธง์ านใหเ้ ปน็ ทร่ี ู้จัก ดงึ ดดู ใหม้ ผี ู้เขา้ รว่ มงานมากข้นึ ซ่งึ อาจจะสอื่ สารผ่านช่องทางออนไลน์ ทง้ั
ในหน้าระบบลงทะเบียนรับสมัคร หรือผ่านช่องทาง Social Media ของงาน นอกจากนั้นอาจจะส่ือสาร
ผา่ นช่องทางสือ่ สิง่ พมิ พอ์ นื่ ๆ ได้ โดยข้อมลู ที่ควรมใี นการสอ่ื สารประชาสัมพันธก์ อ่ นงานไดแ้ ก่

➤ ชื่อผู้จัดงาน ซ่ึงเปน็ ชอื่ ขององค์กร หนว่ ยงาน หรือสมาคม เปน็ ต้น

➤ วัน เวลา และสถานท่ขี องการจดั งาน

➤ เสน้ ทาง ระยะทาง และแผนท่ใี นการแข่งขันจกั รยาน

➤ ประเภทการแข่งขนั และรางวัล เชน่ รนุ่ อายุ ร่นุ เพศ เปน็ ต้น

42

➤ ระบุกติกาการแข่งขนั รวมถึงกฎระเบียบขอ้ จากดั ต่าง ๆ
➤ เวลาปล่อยตัว และเวลาตัดตวั (Cut Off Time)
➤ การระบุจานวนสงู สดุ ในการรับผเู้ ข้าแข่งขนั เขา้ รว่ มงาน
➤ วธิ ีการสมคั ร และการชาระเงิน
➤ วนั /เวลา/สถานที่ในการลงทะเบียนรับหมายเลขผู้เขา้ แขง่ ขนั (Bib no.)
➤ ขอ้ มูลการเดินทาง ท่พี กั ที่ใกล้กบั ท่จี ัดงาน
➤ ข้อมลู สง่ิ อานวยความสะดวก และกิจกรรมตา่ ง ๆ ในงาน
➤ ช่องทางการติดต่อเพ่ือศึกษารายละเอียดเพ่ิมเติมจากผู้จัดงาน เช่น เบอร์
โทรศพั ท์ Facebook เปน็ ตน้

1.1.15 กำรรับสมัคร (Register)
การที่ผู้จัดงานจะเปิดรับสมัครผู้เข้าแข่งขันงานจักรยานนั้น ช่องทางหลักในปัจจุบัน

หรือว่าช่องทาง การลงทะเบียนทางออนไลน์ เป็นช่องทางท่ีสาคัญอย่างยิ่ง ปัจจุบันมีบริษัทรับสมัคร
ออนไลน์เชิงพาณิชย์อยู่จานวนมาก เชน่ ThaiMTB เป็นตน้ หรือผู้จัดงานอาจจะจัดจ้างบริษัทเชิงพาณิชย์
ในการสร้างระบบการรับสมัครผ่านเว็บไซต์ของตนเองข้ึนมา ซ่ึงวิธีนี้เป็นวิธีหน่ึงท่ีสร้างความน่าเชื่อถือ
ให้กับงานได้เป็นอย่างดี แต่ส่วนท่ีสาคัญอีกส่วนหน่ึงคือเม่ือเปิดรับสมัครแล้ว ช่องทางการรับสมัครน้ัน
จะต้องสามารถทาการรับจ่ายเงินจากผู้สมัครได้สะดวก ไม่ว่าจะเป็นการชาระผ่านบัตรเครดิต บัตรเดบิต
ผ่านการโอนเงิน หรือผ่านมือถือ เป็นต้น และที่สาคัญ การลงทะเบียนท้ังหมดในกิจกรรมเป็นเร่ืองส่วน
บุคคล สิ้นสุด ยกเลิกไม่ได้ และไม่สามารถคืนเงินได้ไม่ว่าในกรณีใด ๆ เว้นแต่ จะระบุไว้เป็นพิเศษในกฎ
การลงทะเบียนแต่ละคร้ังจะทาให้เกิดหมายเลขการแข่งขัน ไม่สามารถส่งต่อหมายเลขการแข่งขันไม่ว่าใน
กรณีใด ๆ เช่นกัน

1.1.16 กำรว่ำจ้ำงติดตงั้ ระบบจบั เวลำสำหรบั กำรปัน่ จกั รยำนบนเส้นทำง (Timing)
การวา่ จา้ งติดตัง้ ระบบจับเวลาสาหรบั การแข่งขนั จกั รยาน การวา่ จ้างตดิ ตงั้ ระบบจับ

เวลาสาหรับการแข่งขันจักรยานน้ัน โดยปกติบริษัทท่ีรับลงทะเบียนผู้เข้าแข่งขันมักจะนาเสนอระบบการ
จัดเวลาสาหรับการแข่งขนั จักรยานดว้ ย ซ่ึงการเลอื กบริษัททีท่ มี่ ีระบบรบั สมคั รลงทะเบียนออนไลน์ พร้อม
กับระบบจับเวลาสาหรับการแข่งขันจักรยาน จะทาให้การทางานได้ง่ายขึ้นมาก เน่ืองจากเม่ือทาเลข
ประจาตัวผู้เข้าแข่งขัน (Bib) สามารถโอนย้ายข้อมูลต่อเนื่องกันได้ทันที หน้าที่ของผู้จัดงาน เพียงแต่นา
หมายเลขประจาตัวผู้เข้าแข่งขัน (Bib) และชิปจับเวลาท่ีอยู่หลังหมายเลข บริษัทท่ีถูกว่าจ้าง มาเรียงไว้ที่
จุดลงทะเบียน และมอบใหแ้ ก่ผ้เู ข้าแขง่ ขันทมี่ าลงทะเบยี นในวันงานเทา่ นั้น

43

1.1.17 กำรประเมินผลกำรจัดงำน และวัดผลที่เกิดขึ้นกำรกำหนดวัตถุประสงค์ของกำร
จัดงำน (Evaluate)

การเก็บข้อมูลเพื่อพัฒนาการจัดการแข่งขันจักรยานในอนาคต มีความสาคัญอย่าง
ยิ่ง เพราะการศึกษาจุดแข็งและจุดอ่อนจากผู้เข้าร่วมงานเป็นสิ่งสาคัญท่ีจะสร้างแนวทางในการพัฒนาให้
งานมีคุณภาพมากขึ้นในอนาคต อีกทั้งตัวเลขที่น่าเช่ือถือจะเป็นแรงดึงดูดให้กับผู้สนับสนุนงานให้มีความ
ต้องการในการสนับสนุนงานในอนาคตมากยิ่งข้ึน และนอกจากนั้นการเก็บข้อมูลอาจจะเก็บเพ่ือให้
สอดคล้องกับตัวช้ีวัดท่ีผู้สนับสนุนต้องการ เช่น หากสมาคมท่องเท่ียว หรือธุรกิจท่องเที่ยว ต้องการจะ
สนับสนุน อาจจะต้องการข้อมูล อาทิ จานวนผู้เข้าแข่งขัน ความพงึ พอใจ ปริมาณการใช้เงินของผู้เข้าร่วม
งานต่อหัว อัตราการเข้าพักโรงแรมในพ้ืนท่ี อัตราการเข้าถึงของสื่อ เป็นต้น ซึ่งในการเก็บข้อมูลเหล่าน้ี
อาจจะต้องประสานกับพันธมิตร เช่น มหาวิทยาลัยในท้องถ่ินที่มีความเชี่ยวชาญเพื่อช่วยเก็บข้อมูล และ
ทาการวิเคราะหข์ ้อมูลดังกล่าว

1.1.18 กำรเลอื กสถำนทจ่ี ัด และ กำรประเมนิ ศกั ยภำพพน้ื ท่ี (Place and Evaluated)
การออกแบบเส้นทางป่ันจักรยานเป็นสิ่งท่ีสาคัญท่ีสุดที่จะดึงดูดให้นักป่ันจักรยาน

ตัดสินใจสมัครเข้าร่วมกิจกรรมป่ันจักรยาน เส้นทางมีความตื่นเต้นท้าทาย สร้างประสบการณ์ใหม่ให้นัก
ปน่ั จักรยาน มกี ารความเปน็ ธรรมชาติ รม่ ร่นื สวยงาม ดงึ ดดู ใจ (Attractions) ตามลกั ษณะเอกลกั ษณ์ของ
แตล่ ะพืน้ ที่ อีกทงั้ มีการเดินทางเข้าถงึ ทสี่ ะดวก (Accessibility) มีส่ิงอานวยความสะดวกในพน้ื ทท่ี ่ีเพยี งพอ
(Amenities) เส้นทางมีมาตรฐาน (Standard) มีความปลอดภัย (Safety) มีการแบ่งสรรปันพ้ืนท่ีระหว่าง
การสญั จรทว่ั ไปกบั การแบ่งปนั ให้นกั ปัน่ จักรยานไดป้ ่นั อยา่ งปลอดภยั (Sharing) ซ่ึงองค์ประกอบท้ังหมดนี้
จะต้องมีการสารวจเส้นทาง และการทดลองเพื่อประเมินเส้นทางก่อนเสมอเพ่ือให้แน่ใจว่าสามารถจัด
กจิ กรรมปัน่ จักรยานไดอ้ ยา่ งปลอดภยั

1.1.19 กำรกำหนดกตกิ ำเพอื่ วดั ผลกำรแขง่ ขนั (Racing condition)
หากการจัดกิจกรรมปั่นจักรยานมีการมอบรางวัล ผู้จัดกิจกรรมควรมีการกาหนด

กติกาเพื่อวัดผลการแข่งขันท่ีชัดเจน เพ่ือป้องกันการร้องเรียนความไม่เป็นธรรม เช่น การแบ่งตาม
ระยะทาง แบ่งตามประเภทการสมัคร แบ่งตามรุ่นเพศ หรือ รุ่นอายุ ซ่ึงมีความจาเป็นอย่างมากท่ีจะต้อง
ประกาศกติกาการแข่งขันก่อนถึงวันจัดกิจกรรมและห้ามมีการเปล่ียนแปลง สาหรับการจับเวลาจะใช้
ระบบชิพจับเวลาแบบอิเลคทรอนิคส์ มีการจับเวลาบนเส้นทาง และจะนาไปเป็นข้อมูลเพ่ือสรุปอันดบั การ
แขง่ ขนั

44

1.1.20 กำรจดั หำทมี อำสำสมัคร (Volunteers)
การสรรหาอาสาสมคั รสามารถทาไดห้ ลายวิธี โดยท่ัวไปแลว้ ควรจาแนกลกั ษณะงานท่ี

ต้องใชอ้ าสาสมัครที่มีทักษะประสบการณ์ หรือ อาสาสมัครท่ัวไป ซ่ึง สามารถประกาศขอความร่วมมือกับ
หน่วยงานในพน้ื ที่ เช่น สถาบันการศึกษา อพปร.ในหมู่บ้านตามเส้นทางอาสาสมัครจากสมาคม/ชมรมนัก
ปั่นจักรยาน แบบผสมผสานแทนการนาอาสาสมัครจากนอกพื้นทีม่ าท้ังหมด เพราะนอกจากคนในพ้ืนทจ่ี ะ
มีความชานาญเส้นทางแล้ว ยังเป็นการช่วยลดข้อขัดแย้งและสร้างการยอมรับจากคนในชุมชนได้อีกด้วย
เมื่อได้ทีมอาสาสมัครครบถ้วนแล้ว ควรมีการดาเนินการดังนี้ 1) แต่งต้ังผู้ประสานงานอาสาสมัคร 2)
กาหนดจานวนและประเภทของอาสาสมัครในการดาเนินงานแต่ละครั้ง 3) ควรฝึกอบรม ช้ีแจงให้
อาสาสมัครเข้าใจในบทบาทหน้าท่ีความรับผิดชอบของตนเองในตาแหน่งงานด้านต่าง ๆ เพื่อลดความ
เสียหายท่ีอาจจะเกิดข้ึนได้ระหว่างการจัดกิจกรรมป่ันจักรยาน และ 4) ควรจัดเตรียมรายช่ือเจ้าหน้าท่ี
อาสาสมคั รทุกคน พร้อมรายละเอยี ดสาหรบั ตดิ ตอ่ อยา่ งครบถ้วน

1.1.21 กำรบนั ทึกภำพถ่ำย (Photograph Record)
การบันทึกภาพถ่ายของนักป่ันจักรยาน หรือบรรยากาศการจัดงานเป็นสิทธ์ิของผู้จัด

งาน ที่จะอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้ช่างภาพอิสระเข้ามาเก็บภาพ หรือ ผู้จัดอาจจะเก็บภาพถ่าย แล้วถ่าย
โอนภาพถ่ายต่าง ๆ เหล่าน้ันลงในช่องทางการส่ือสารกับลูกค้าให้มากที่สุด และในขณะเดียวกัน ผู้จัด
อาจจะให้ช่างภาพที่ได้รับการอนุญาตเก็บภาพ เพื่อจาหน่ายภาพถ่ายให้แก่นักป่ันจักรยานท่ีประสงค์ซื้อ
เกบ็ ไว้เป็นท่รี ะลึกไดต้ อ่ ไป

1.1.22 กำรประกนั ภัย (Insurance)
มีความจาเป็นอยา่ งย่ิงที่ผู้จดั กิจกรรม จะต้องซือ้ ประกันอุบตั ิเหตุใหก้ ับนักป่นั จักรยาน

ทุกประเภท เพื่อป้องกันอุบัติเหตุท่ีอาจจะเกิดขึ้นกับนักปั่นจักรยาน อีกท้ังควรมีการจัดให้มีประกันภัย
ความรับผิดชอบสาธารณะ (Public Liability Insurance) เพ่ือเป็นการรับผิดชอบต่อผู้เข้าร่วมกิจกรรม
ผู้จดั กิจกรรม เจ้าหน้าทแ่ี ละทีมงานทกุ คน

45

1.2 กำรจดั นทิ รรศกำร (Expo)

ภาพท่ี 22 การจัดนทิ รรศการ
1.2.1 กำรบริกำรให้ข้อมูลบริเวณงำน (Service in Expo)

การให้บริการตลอดระยะเวลาของการจัดกิจกรรม ผู้จัดควรมีจุดให้บริการกอง
อานวยการ โต๊ะ หรือเต้นท์ประชาสัมพันธ์ ควรตั้งอยู่บริเวณศูนย์กลางของงาน โดยมีเจ้าหน้าท่ี
ประชาสมั พันธ์ประจาอยตู่ ลอดเวลาของการจัดงาน

1.2.2 กำรวำงแผนกำรจัดสถำนที่ (Map Layout)
โดยคานึงถึง จานวนผู้เข้าแข่งขัน ผู้ติดตาม ที่จอดรถ ความเหมาะสมของการเป็นจุด

ปล่อยตัวเริ่มต้น และเส้นชัย รวมถึงสาธารณูปโภคต่าง ๆ เช่น ห้องน้า ไฟฟ้า ท่ีจอดจักรยาน สิ่งอานวย
ความสะดวกอ่ืน ๆ ซ่ึงอาจจะมีอยู่แล้วหรือติดต้ังเพ่ิม โดยในส่วนของสถานที่จัดงานนั้น สามารถแบ่งเป็น
โซนพืน้ ทีด่ งั นี้

1) โซนพ้ืนท่ีลงทะเบียน ในส่วนของพื้นที่ลงทะเบียน รวมถึงพื้นท่ีของส่วนอานวยการ
หรือพื้นที่ประชาสัมพันธ์ให้ข้อมูล ฝ่ายสถานท่ีควรจัดให้อยู่ในบริเวณศูนย์กลางของงาน โดยจะต้อง
จัดเตรยี มเต็นทแ์ ละโต๊ะให้เพียงพอ รวมถงึ พนื้ ท่ดี ้านหลงั โต๊ะลงทะเบียน จะตอ้ งมพี ืน้ ที่เพยี งพอและสะดวก
ตอ่ การหยิบของที่ระลกึ (Race kits) ท่ีเตรียมไว้ให้กับผู้เข้าแขง่ ขัน รูปแบบของการวางโตะ๊ ลงทะเบยี นนน้ั
จานวนโต๊ะอาจจะขึ้นอยู่กับประเภทของการแข่งขัน โต๊ะลงทะเบยี นอาจจะแบง่ ลงทะเบียนแยกเปน็ แต่ละ

46

ประเภท รวมถึงส่วนของโต๊ะลงทะเบียนที่สามารถค้นหารายชื่อจากระบบคอมพิวเตอร์ หรือเอกสาร
รายชอื่ ได้ เป็นตน้

2) โซนพ้ืนที่ปฐมพยาบาล ส่วนของพ้ืนที่ทางการแพทย์และพยาบาล ควรตั้งอยู่ใกล้
บริเวณจุดปล่อยตัว หรือบริเวณเส้นชัย มีความสะดวกในการเข้าถึงได้ง่าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณนี้
ต้องมีพนื้ ทีส่ าหรับรถพยาบาล สามารถเข้าออกไดจ้ ากบรเิ วณหนา้ เต็นทพ์ ยาบาลโดยตรง

3) โซนอาหาร พื้นท่ีของอาหารและเคร่ืองดื่ม ควรอยู่ห่างจากจุดปล่อยตัวและเส้นชัย
พอท่ีจะไม่ทาให้เกิดการอุดตันของจานวนนักปั่นนักป่ันจักรยานที่เข้ามาเส้นชัย ที่ควรกว้างพอในการ
รองรบั การเขา้ ควิ เพ่อื รบั อาหารและเครอื่ งดม่ื

4) โซนพ้ืนท่ีอเนกประสงค์ หรอื นงั่ พกั ผอ่ น พ้นื ท่ใี นสว่ นนี้ควรเปน็ ในลกั ษณะสนาม ทม่ี ี
ความกว้างพอในการรองรับนักป่ันจักรยาน หรือผู้ติดตามที่สามารถนั่งพักผ่อนรอผู้เข้าแข่งขันได้ อีกทั้ง
พน้ื ทน่ี ีต้ ้องสามารถรองรบั กับการนง่ั เพ่อื ทานอาหารเมื่อเข้าเสน้ ชัยมาแล้ว

5) จุดปล่อยตัว และเส้นชัย จุดปล่อยตัวและเส้นชัยควรเป็นจุดเดียวกัน และถนนใน
การเข้าควรเรียบ ไม่ขรุขระ เน่ืองจากการปัน่ จักรยานแข่งขันตอนเข้าเส้นชัยน้ันจะทาความเร็วกันอย่างสูง
ดังน้ันหลังเส้นชัยควรมีระยะทางท่ียาวพอที่จะทาให้นักกีฬาสามารถป่ันจักรยานไปต่อไปอีกได้
นอกจากนั้นในพื้นท่ีจุดปล่อยตัวและเส้นชัย ควรมีการแบ่งก้ันระหวา่ งผู้เข้าชมและผู้เข้าแข่งขัน ซึ่งอาจจะ
ใช้ร้ัวเหล็กเคล่อื นที่ ทาเปน็ คอกกั้นไว้

6) โซนจอดจักรยาน อาจจะเป็นสนามหรือพื้นท่ีที่ใกล้กับลานอเนกประสงค์ โดย
อาจจะใช้ร้ัวเหล็กก้ันเป็นคอก และมีราวแขวนจักรยานเพื่ออานวยความสะดวกในการเก็บจักรยาน ควรมี
ทางเขา้ ออกทางเดยี ว เพอ่ื ใหเ้ จา้ หนา้ ท่สี ามารถตรวจสอบได้สะดวกมากขึน้

7) โซนเวทีกิจกรรม สาหรบั ส่วนของเวทกี ิจกรรมนนั้ แบ่งเปน็ 2 สว่ นดว้ ยกนั ส่วนแรก
กิจกรรมสาหรับช่วงปล่อยตัว เวทีสาหรับกิจกรรมนี้ควรจะตั้งอยู่บริเวณติดกับจุดปล่อยตัว เพื่อความ
สะดวกในการทาพิธีปล่อยตัว และสามารถทาให้นักปั่นจักรยานสามารถเห็นเวทีได้อย่างชัดเจน ส่วนที่ 2
กิจกรรมสาหรับมอบของรางวัล เวทีส่วนน้ีควรตั้งอยู่ใกล้กับบริเวณพ้ืนท่ีอเนกประสงค์ เพ่ือที่จะให้ผู้ที่เข้า
แข่งขันวิธีเข้าเส้นชัยมาแล้ว และนั่งพักผ่อน หรือทานอาหารอยู่ สามารถเห็นกิจกรรมบนเวทีขณะน่ังอยู่
บริเวณดงั กล่าวได้ อกี ทั้งหากการแข่งขันจักรยานมกี ิจกรรมอ่ืนเพ่ิมเตมิ เช่น การมีวงดนตรี การมีจับฉลาก
แจกรางวัลอนื่ ๆ เวทนี ้ีจะเป็นเวทีท่ีจาเปน็ อยา่ งยิง่

8) โซนพื้นที่ผู้สนับสนุนงานแข่งขันจักรยาน เป็นส่วนของพ้ืนท่ีท่ีจัดให้กับผู้สนับสนุน
ให้กับงาน โดยพ้ืนที่นี้ควรจะเป็นพ้ืนท่ีท่ีผู้เข้าแข่งขัน รวมถึงผู้ติดตามผ่านไปมาบ่อยคร้ัง เป็นพื้นที่ท่ี
มองเหน็ ได้สะดวกและมีความกวา้ งเพยี งพอ ตอ่ การเดินชมพ้ืนทนี่ ี้

1.2.3 กำรพยำกรณก์ ำรรองรบั คน รถ ทพ่ี กั จักรยำน (Car Park)
ผู้จัดกิจกรรมควรมีการวางแผนและเตรียมพื้นท่ีท่ีจอดรถ ท่ีน่ังพักของผู้ติดตาม ท่ี

แขวนจักรยาน ให้เพียงพอกับจานวนนักปั่นท่ีเปิดรับสมัครและเตรียมพื้นที่เพิ่มสาหรับผู้ติดตาม และด้วย

47

พฤติกรรมของนักปั่นจักรยานคือเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัว ดังนั้นที่จอดรถยนต์จึงเป็นส่ิงสาคัญ อีกทั้ง
หากท่ีจอดรถยนตอ์ ยู่ห่างไกลจากพ้นื ที่บริเวณจัดงานหรือจุดปล่อยตัว ผู้จัดควรมีการวางแผนในการจัดรถ
ขนสง่ เพอื่ ลาเลียงนักปัน่ จักรยาน และรถจักรยานใหพ้ อเพยี งและมคี วามปลอดภยั

1.2.4 กำรกำหนดกตกิ ำเงอ่ื นไขกำรออกร้ำน กำรจดั แสดงงำน (The condition for Expo)
ผู้จัดกิจกรรมควรมีการมอบหมายจัดให้มีบุคลากรในการประสานกับร้านค้าหรอื บูชจัด

แสดงสินค้า เพ่ือแจ้งให้ทราบถึงเง่ือนไข กติกาการออกร้าน พืน้ ที่ต้งั ของร้านค้า และช่วงเวลาการเปิด-ปิด
ตลอดจนการดูแลความสะอาดในพื้นที่ การบริหารจัดการขยะมูลฝอย การควบคุมการใช้เสียง ใช้แสงไฟ
หรอื อนื่ ใด อนั จะเปน็ การรบกวนนกั ปั่นจกั รยานหรือชมุ ชนในพืน้ ที่

1.2.5 จดุ ลงทะเบยี นรบั รำยงำนตวั (Register)
ในการจัดกิจกรรมปน่ั จักรยาน นกั ป่นั จักรยานจะนยิ มเดนิ ทางมารายงานตัวกอ่ นวันจัด

กิจกรรมการแข่งขัน ล่วงหน้าอย่างน้อย 1 วัน ดังน้ันก่อนวันจัดกิจกรรมปั่นจักรยาน ผู้จัดควรต้อง
มอบหมายให้ฝา่ ยงานที่รับผิดชอบในหนา้ ทร่ี ับรายงานตวั นกั กฬี า ณ จุดลงทะเบยี น ให้มีการวางระบบการ
รับรายงานตัวที่สะดวก รวดเร็ว และตั้งอยู่ในจุดที่หาได้ง่าย หรือ ผู้จัดอาจจะเปิดให้การรับลงทะเบียน
ล่วงหน้าผ่านระบบออนไลน์และจัดส่งชุด Race Kit ไปให้นักปั่นจักรยานถึงบ้าน และท่ีสาคัญ ผู้เข้าร่วม
จะต้องมารับเบอร์การแข่งขันรวมถึงอุปกรณ์จับเวลา โดยแสดงหลกั ฐานการรับดังต่อไปน้ี- บัตรประชาชน
หรือพาสปอร์ตสาหรับชาวต่างชาติ พร้อมกับอีเมล์ยืนยันการชาระเงิน เบอร์การแข่งขันสามารถรับได้ใน
จดุ ท่ีกาหนด ณ พนื้ ที่จดั กิจกรรม ตามตารางเวลาทรี่ ะบไุ ว้

1.2.6 กำรออกแบบจุดบรกิ ำรอำหำรและเครื่องดมื่ นักป่นั (Food and Water Service)
การให้บริการอาหารและเคร่ืองดื่ม สาหรับนักปั่นจักรยานก่อนการปล่อยตัว และ

หลังจากเข้าเส้นชัย ควรจัดสถานท่ีให้เหมาะสมสาหรับการปั่นจักรยานเข้ามายังบริเวณจุดบริการอาหาร
และ จดั บริการท่ีจอดจกั รยาน ท่แี ขวนจกั รยาน และท่นี ั่งใหเ้ พียงพอ

1.2.7 กำรดูแล รบั ฝำกสินค้ำ อปุ กรณ์ นกั ปั่นจกั รยำน (Deposit)
ผู้จัดควรมีจุดบริการรับฝากสินค้า อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่มีค่าไม่สูงมากนักสาหรับนักปั่น

จกั รยาน อยา่ งเปน็ ระบบปลอดภยั ยมื คนื ค้นหางา่ ย สะดวก รวดเรว็ ไม่เกดิ กรสญู หาย

48

1.3 งำนเสน้ ทำงปัน่ จกั รยำน (Racing Ride)

ภาพที่ 23 งานเสน้ ทางปัน่ จักรยานในการจัดกิจกรรม
1.3.1 กำรออกแบบ สำรวจเส้นทำง และวัดระยะทำงกำรจัดกิจกรรม (Design Survey and

Measure distance)
การกาหนด และวัดระยะเส้นทาง เพื่อใช้ทาแผนที่เส้นทางการแข่งขัน ในการสื่อสาร

ประชาสมั พนั ธ์ จุดวางป้ายบอกทาง ปา้ ยเตอื นจุดอนั ตราย จุดท่ีใชเ้ จ้าหนา้ ทีค่ วบคุมดูแล จดุ ให้น้า
การเลือกเส้นทางการแข่งขันควรคานึงถึง ตาแหน่งท่ีเหมาะสมสาหรับการเป็นจุด

ปล่อยตัว และเส้นชัย มีพื้นท่ีท่ีกว้างขวางเพียงพอเหมาะสมกับจานวนผู้เข้าแข่งขัน ซึ่งในการแข่งขัน
จักรยานน้ัน จาเป็นต้องเป็นพ้ืนท่ีที่เรียบ และกว้างขวางเพียงพอต่อผู้เข้าแข่งขันจักรยาน ผู้ท่ีมีส่วน
เกี่ยวข้อง อีกท้ังสามารถเข้าถึงจุดต่าง ๆ ได้อย่างสะดวก เช่น กองอานวยการ จุดปฐมพยาบาล หรือส่ิง
อานวยความสะดวกต่าง ๆ เปน็ ตน้

ในการกาหนดเส้นทางการแข่งขันจักรยานน้ัน ทางเลือกที่ดีท่ีสุดคือ การเลือกพน้ื ท่ีท่ีมี
ผลกระทบต่อชุมชนน้อย ถนนกว้าง เรียบ ผ่านแยกที่ต้องปิดการจราจรเพื่อตัดเป็นเส้นทางป่ันจักรยาน
ควรน้อยที่สุด อีกท้ังสามารถปน่ั ในเส้นทางท่ีวนเป็นรอบโดยไม่ต้องย้อนกลับมาเส้นทางเดิม มีจุดปล่อยตัว
และเส้นชัยเป็นจุดเดียวกัน ซ่ึงจะทาให้การบริหารเส้นทางได้สะดวกมากขึ้น ยังสามารถเปิดช่องทาง
การจราจรในด้านท่ีไม่ใช้ได้ นอกจากนั้น ยังเป็นประโยชน์ต่อผู้เข้าแข่งขัน ท่ีจะสามารถรับชมทัศนียภาพ
ขา้ งทางโดยไม่ซา้ เส้นทางเดิมอีกดว้ ย

49