เล่มที่ 2 คู่มือการเลือกซื้ออุปกรณ์

ค�ำน�ำ

คู่มือการเลือกซื้ออุปกรณ์ส�ำคัญจ�ำเป็นที่เหมาะสมในการปั่นจักรยาน มีเนื้อหาเพื่อให้
นกั ปน่ั จกั รยานในระดบั เรม่ิ ตน้ ของการปน่ั จกั รยาน ใหเ้ ปน็ แนวทางการตดั สนิ ใจเลอื กอปุ กรณท์ จ่ี ำ� เปน็
และอุปกรณ์เสริมในการใช้ร่วมกับการปั่นจักรยาน ให้เหมาะสมกับบุคคลแต่ละกลุ่มของการเลือกใช้
จักรยาน ไมว่ า่ จะเป็นการใชจ้ ักรยานแม่บ้าน จกั รยานเสอื ภเู ขา จักรยานเสอื หมอบ จกั รยานทัวร์รงิ่
หรือจักรยานไฟฟ้า ลว้ นจ�ำเปน็ ต้องใช้อุปกรณ์ประกอบการปั่นจักรยาน โดยจะเน้นถงึ ความปลอดภยั
ของนกั ปั่นจกั รยานมาเป็นล�ำดบั แรก เชน่ หมวกนิรภยั รองเท้า ชุดปั่นจักรยานท่เี หมาะสม อปุ กรณ์
ส่องสว่าง และสัญญาณเตือน เป็นต้น และรองลงมาจะเป็นอุปกรณ์เสริมที่จะเน้นทางเทคโนโลยี
เพอ่ื เพม่ิ ประสทิ ธภิ าพในการปน่ั จกั รยานใหส้ ามารถวางแผนการใชจ้ กั รยานในเสน้ ทางปน่ั ทแี่ ตกตา่ งกนั
ทางเรียบ ระดับ 1 ไปจนถึงเส้นทางที่โลดโผนท้าทายในระดับ 5 ซึ่งทางคู่มือได้จัดล�ำดับรูปแบบ
เสน้ ทางการปน่ั จกั รยาน จะสง่ ผลถงึ การเลอื กใชจ้ กั รยานทเี่ หมาะสม รวมไปถงึ การปน่ั เพอื่ ออกกำ� ลงั กาย
การปน่ั เพอ่ื การพกั ผอ่ น การปน่ั เพอ่ื ทดสอบสภาพรา่ งกาย การปน่ั เพอื่ การแขง่ ขนั ทกี่ ลา่ วมาจะสง่ ผล
ต่อการจดั หาอปุ กรณ์ท่หี ลากหลายเสรมิ การใชง้ านตามความต้องการท่ีสงู ขึ้น
คู่มือดังกล่าวผู้วิจัยได้เสนออุปกรณ์ที่จ�ำเป็นพื้นฐานให้เลือกและตรวจสอบความพร้อมที่จะ
ออกนำ� จกั รยานสเู่ สน้ ทางการปน่ั จกั รยานใหเ้ หมาะสมกบั นกั ปน่ั ซง่ึ การเลอื กใชจ้ ะตอ้ งเพอ่ื ความปลอดภยั
เปน็ อนั ดบั แรก นกั ปน่ั ควรจะศกึ ษาและมคี วามรคู้ วามเขา้ ใจเปน็ อยา่ งดี เพอ่ื ตวั นกั ปน่ั เอง และเพอ่ื บคุ คล
ทเี่ พ่มิ เขา้ มาในวงการจกั รยานและเรยี นรู้ให้มีทักษะท่สี ูงข้ึนไป

ผศ.วา่ ทรี่ ้อยตรี ดร.วสันต์ นาคเสนยี ์
ดร.ทัศนีย์ นาคเสนีย์
นักวจิ ัย

สารบญั หนา้
9
9
บทที่ 1 รูปแบบจกั รยาน 11
1.1 บทนำ� 14
1.2 ระดบั ของการใชง้ านของจกั รยาน 17
1.3 เหตุผลการเลือกซอื้ จักรยาน 20
1.4 รูปแบบในการป่ันจักรยาน 20
บทท่ี 2 ลักษณะของจกั รยาน 27
2.1 จกั รยานเสอื หมอบ 34
2.2 จกั รยานเสอื ภเู ขา 34
บทท่ี 3 การเลอื กจักรยาน 37
3.1 จกั รยานยูทลิ ิต้ี 42
3.2 จกั รยานเสือหมอบ 46
3.3 จักรยานเสือภูเขา 46
บทท่ี 4 การเลอื กอุปกรณท์ จี่ �ำเปน็ จกั รยาน 46
4.1 บทน�ำ 47
4.2 ทอ่ วาลว์ ลมจักรยาน 47
4.3 กระเป๋าอานจักรยาน 48
4.4 เติมลมจักรยาน 48
4.5 ชุดเคร่ืองมือช่าง 49
4.6 กระปอ๋ งน้ำ� และเป้บรรจุ 49
4.7 อปุ กรณล์ อ็ ค 50
4.8 สอ่ งสว่าง 51
4.9 กนั โคลน 51
บทที่ 5 อปุ กรณ์เทคโนโลยีเสริมของจักรยาน 51
5.1 บทน�ำ 52
5.2 อปุ กรณ์ GPS 52
5.3 อุปกรณ์คอมพวิ เตอร์ 53
5.4 เคร่ืองวัดการเตน้ หวั ใจ
5.5 กล้อง

4

สารบัญ (ต่อ) หนา้
53
54
5.6 MISCELLANEOUS 55
5.7 อปุ กรณ์ปน่ั ไฟ 55
บทท่ี 6 การเลือกอุปกรณจ์ ำ� เป็นสำ� หรับนกั ปนั่ 55
6.1 บทน�ำ 57
6.2 หมวกกนั น็อค 58
6.3 อปุ กรณ์สญั ญาณไฟฉุกเฉิน 59
6.4 ถุงมอื จักรยาน 59
6.5 หมวกแกบ๊ หมวกผา้ โพกศีรษะ 60
6.6 กางเกงจักรยาน 61
6.7 เสอื้ จกั รยาน 61
6.8 แว่นตาส�ำหรบั ปนั่ จกั รยาน 62
6.9 รองเท้าสำ� หรับป่ันจกั รยาน 63
บรรณานกุ รม 64

ภาคผนวก
ร้านจักรยานและอปุ กรณ ์

คู่มอื การเลอื กซอ้ื อุปกรณส์ ำ� คัญ 5
จำ� เปน็ ท่ีเหมาะสมในการปั่นจกั รยาน

สารบญั ภาพประกอบ

ภ าพท ่ี หน้า
1.1 นกั ปัน่ เลอื กใช้จักรยานให้เหมาะกบั ตัวเอง 9
1.2 นักปั่นต้องเรียนรู้และเข้าใจการใช้จกั รยาน 10
1.3 นักปนั่ สอบถามจากผขู้ ายท่มี ปี ระสบการณใ์ นการเลือกใชจ้ กั รยาน 10
1.4 ระดบั ท่ี 1 การปัน่ จกั รยานสำ� หรับปั่นบนทางเรียบ 11
1.5 ระดบั ท่ี 2 การปั่นจักรยานโดยปกติทว่ั ไป 12
1.6 ระดับที่ 3 การปัน่ จักรยานบนเสน้ ทางท่ไี มม่ ีการปรบั ปรงุ พร้อมอปุ สรรคเล็กน้อย 12
1.7 ระดบั ที่ 4 ส�ำหรับการป่นั จกั รยานบนเสน้ ทางขรุขระทีม่ ีสิ่งกีดขวางปานกลาง 13
1.8 ระดบั ที่ 5 สำ� หรบั การป่ันจักรยานแบบผาดโผน 14
1.9 เลอื กซือ้ จักรยานเพื่อปนั่ กบั ใคร 15
1.10 เลือกซือ้ จกั รยานตามสภาพเสน้ ทาง 15
1.11 เลอื กซอื้ จักรยานเพ่ือป่นั ไปทำ� กิจกรรม 16
1.12 เลือกซื้อจักรยานตามงบประมาณ 16
1.13 ปั่นจักรยานเพื่อการพกั ผอ่ น 17
1.14 ป่นั เพ่อื การท่องเทย่ี ว 18
1.15 จกั รยานเพ่ือการออกก�ำลังกาย 18
1.16 การปน่ั จกั รยานแบบออฟโรด 19
1.17 การปน่ั จกั รยานที่ผปู้ นั่ เนน้ ใช้สมรรถนะของจกั รยานท่สี ูง 19
2.1 ลกั ษณะของจักรยานเสือหมอบ 20
2.2 แฮนด์รถจกั รยานเสอื หมอบ 21
2.3 มือเกยี รร์ ถจักรยานเสอื หมอบ 21
2.4 ชุดเบรกรถจกั รยานเสือหมอบ 22
2.5 ตะเกียบจกั รยานเสือหมอบ 22
2.6 ดุมลอ้ จกั รยานเสอื หมอบ 23
2.7 เบาะจกั รยานเสอื หมอบ 23
2.8 หลักอานจกั รยานเสอื หมอบ 23
2.9 หว่ งรัดหลักอานจกั รยาน 24
2.10 บนั ได/ลกู ถบี จักรยานเสอื หมอบ 24
2.11 กะโหลกแกนหมนุ จักรยานเสือหมอบ 24
2.12 โซข่ องจักรยานเสอื หมอบ 25
2.13 สับจาน 25
2.14 ตนี ผีจกั รยานเสือหมอบ 26
2.15 ยางนอกจักรยานเสือหมอบ 26

6

สารบญั ภาพประกอบ (ต่อ) หน้า
27
ภ าพท ี่ 28
2.16 ขอบล้อจักรยานเสอื หมอบ 34
2.17 จกั รยานเสือภเู ขา 35
3.1 จักรยานทว่ั ไป 35
3.2 จกั รยานไฮบริท 36
3.3 จกั รยานพับ 37
3.4 จกั รยานฟิกเกียร ์ 38
3.5 จกั รยานไฟฟา้ 39
3.6 จกั รยานทอ่ งเท่ยี ว 39
3.7 จักรยานถนนกรวด 40
3.8 จักรยานล ู่ 41
3.9 จักรยานไตรกฬี า 41
3.10 จกั รยานไซโคลครอส 42
3.11 จกั รยานเอนดแู รนซ ์ 43
3.12 จกั รยานฮาทเทล 43
3.13 จักรยานครอสคนั ทรี 44
3.14 จักรยานดาวนฮ์ ิลล ์ 45
3.15 จักรยานล้อโต 45
3.16 จักรยานเทล 46
3.17 จกั รยานอเี มาเทน่ 47
4.1 ทอ่ วาลว์ ลมจักรยาน 47
4.2 อปุ กรณ์กระเปา๋ อานจักรยาน 48
4.3 อปุ กรณ์เติมลมจกั รยาน 48
4.4 ชุดเคร่ืองมอื ช่าง 49
4.5 กระป๋องนำ�้ และเป้บรรจ ุ 49
4.6 อปุ กรณล์ อ็ ค 50
4.7 อุปกรณส์ ่องสวา่ ง 51
4.8 อปุ กรณ์กันโคลน 52
5.1 อปุ กรณ์ GPS 52
5.2 อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ 53
5.3 เคร่ืองวดั การเตน้ หวั ใจและชพี จร 53
5.4 กลอ้ ง
5.5 MISCELLANEOUS

คูม่ อื การเลอื กซ้อื อปุ กรณ์สำ� คัญ 7
จำ� เป็นที่เหมาะสมในการป่นั จักรยาน

สารบญั ภาพประกอบ (ต่อ) หน้า
54
ภ าพท ่ี 56
5.6 อุปกรณป์ ่นั ไฟ 56
6.1 หมวกจักรยานแบบนำ้� หนักเบา 57
6.2 หมวกจกั รยานแบบนำ้� หนักมาก 58
6.3 อุปกรณ์สญั ญาณไฟแบบชารจ์ ไฟฟ้าในตวั 58
6.4 อปุ กรณส์ ญั ญาณไฟแบบใสถ่ ่าน 59
6.5 ถุงมอื จกั รยาน 60
6.6 หมวกแก๊ป หมวกผ้าโพกศีรษะ 60
6.7 กางเกงจักรยาน 61
6.8 เสื้อจกั รยาน 61
6.9 แวน่ ตาส�ำหรับป่ันจกั รยาน
6.10 รองเทา้ สำ� หรบั ป่ันจกั รยาน

8

บทท่ี1
รปู แบบจกั รยาน

1.1 บทนำ�

เมื่อนักปั่นจักรยานมีความประสงค์ที่จะใช้งานจักรยาน เมื่อมองไปถึงรูปแบบการปั่นรวม
ไปถงึ เสน้ ทางทใ่ี ชป้ น่ั จกั รยานจำ� เปน็ อยา่ งยง่ิ ทจ่ี ะตอ้ งใชจ้ กั รยานใหเ้ หมาะสมกบั การใชง้ าน อาจกลา่ ว
ได้ว่าไม่มีจักรยานประเภทใดท่ีเหมาะกับทุกประเภทการใช้งาน การเลือกจักรยานจึงเป็นสิ่งแรกท่ี
นกั ปน่ั ทม่ี คี วามประสงคจ์ ะไดจ้ กั รยานตอ้ งคำ� นงึ ถงึ นอกจากนกั ปน่ั จะตอ้ งใชค้ วามรอบคอบในการเลอื ก
จกั รยาน ควรจะหาขอ้ มลู หรอื ทปี่ รกึ ษาเพม่ิ เตมิ จากผจู้ ำ� หนา่ ยจกั รยานเพอื่ ประกอบการตดั สนิ ใจ ชว่ ยให้
มที างเลือก เครอ่ื งมอื ที่เหมาะสมกบั งาน และชว่ ยใหน้ ักปน่ั เขา้ ใจถงึ ขอ้ จ�ำกดั ของจกั รยานได้ ในตลาด
หรอื รา้ นคา้ มจี กั รยานใหเ้ ลอื กอยมู่ ากมายหลากหลายประเภทและมคี วามแตกตา่ งอยใู่ นแตล่ ะประเภท
มจี กั รยานเสอื ภเู ขาจกั รยานเสอื หมอบจกั รยานแขง่ จกั รยานทวั รร์ ง่ิ จกั รยานไซโครครอสจกั รยานแมบ่ า้ น
หรอื จกั รยานอ่ืนๆ

ภาพที่ 1.1 นกั ปั่นเลอื กใชจ้ ักรยานหลากหลายประเภทให้เหมาะกับตัวเอง

คมู่ อื การเลอื กซ้ืออุปกรณส์ �ำคญั 9
จำ� เปน็ ทีเ่ หมาะสมในการปนั่ จกั รยาน

นอกจากนี้จักรยานแต่ละประเภทนักปั่นต้องเรียนรู้และเข้าใจในบางคร้ังรุ่นจักรยานที่ออก
สตู่ ลาดจะมกี ารปรบั ปรงุ พฒั นาสว่ นประกอบชนิ้ สว่ น สง่ ผลใหจ้ กั รยานมคี ณุ สมบตั ทิ แ่ี ตกตา่ งกนั ไปตาม
รุ่นจักรยาน เช่น รถจกั รยานเสือภูเขาและเสอื หมอบท่ีใชจ้ านหน้าสามชั้นเพ่ือเพ่ิมเกยี ร์ หรอื จกั รยาน
ทม่ี ีอตั ราทดเกียรท์ ่ีตำ่� จะออกแบบเพ่ือจกั รยานทัวร์ริ่ง

ภาพที่ 1.2 นักปัน่ ตอ้ งเรียนรู้และเข้าใจการใช้จกั รยาน
จกั รยานทนี่ ำ้� หนกั เบาเนน้ การปรบั เกยี รท์ ดหลายขนั้ เพอ่ื สามารถปรบั เพมิ่ ความเรว็ เชน่ จกั รยาน
สำ� หรบั การแขง่ ขนั มกั จะไมเ่ หมาะสำ� หรบั การบรรทกุ สมั ภาระหนกั มาก แตถ่ า้ นกั ปน่ั เพอ่ื การทอ่ งเทย่ี ว
นกั ปน่ั จะตอ้ งใช้จักรยานทัวร์ร่งิ สำ� หรับการใชง้ านดงั กล่าว

ภาพท่ี 1.3 นกั ปัน่ สอบถามจากผขู้ ายท่มี ีประสบการณ์ในการเลือกใช้จักรยาน

10

แต่นักปั่นยังจะสามารถตัดสินใจเลือกจักรยานแต่ละประเภทเหมาะกับการใช้งานเฉพาะ
มากยงิ่ ขนึ้ ไปอกี ทางเลอื กทเ่ี หมาะสมจงึ ควรเขา้ ไปเยยี่ มชมรา้ นจกั รยานใกลบ้ า้ น หรอื งานจดั แสดงจกั รยาน
เพื่อความม่ันใจและได้พูดคุยกับผู้ที่มีความชำ� นาญในส่ิงที่นักปั่นมีความสนใจให้เรียนรู้เพ่ิมเติม หรือ
แลกเปลยี่ นสอบถามจากผขู้ ายทม่ี ปี ระสบการณใ์ นการเลอื กใชจ้ กั รยาน นอกเหนอื จากหนงั สอื วารสาร
และข้อมลู ออนไลน์

1.2 ระดบั ของการใช้งานของจกั รยาน

การเลือกใช้จักรยานในแต่ละประเภทควรท่ีจะใช้ให้เต็มสมรรถนะเพ่ือความคุ้มค่าหลังจาก
การเลอื กจกั รยานอปุ กรณท์ ต่ี ดิ มาพรอ้ มกบั จกั รยานใหเ้ หมาะสมกบั การใชง้ าน และกจิ กรรมการใชง้ าน
ของจกั รยาน แบ่งออกตามระดบั ได้ดงั น้ี
1. ระดับที่ 1 การป่ันจกั รยานสำ� หรบั ป่นั บนทางเรยี บ เสอื หมอบประสทิ ธิภาพสูง สำ� หรบั ปัน่
บนผิวทางถนนเท่าน้ัน จักรยานท่ีได้รับการออกแบบเพ่ือการปั่นบนถนนลาดยางตลอดเส้นไม่มีร่อง
การสัมผัสกบั พน้ื ถนน ไมเ่ หมาะสมกบั การปัน่ ออฟโรด ไซโครครอส หรือการออกทรปิ ทวั รร์ ิ่งที่ติดตั้ง
ตะแกรงและมกี ระเป๋าห้อย

ภาพที่ 1.4 ระดับท่ี 1 การปั่นจักรยานส�ำหรบั ปนั่ บนทางเรยี บ
2. ระดับที่ 2 การปนั่ จกั รยานโดยปกติทัว่ ไป ปน่ั บนถนนลาดยาง ถนนลูกรังหรอื ดนิ ทีม่ ีสภาพ
ดีและท�ำทางส�ำหรับรถจักรยานไซโครครอส หรือทัวร์ริ่ง จักรยานจะถูกออกแบบมาเพ่ือสภาวะถนน
ลูกรังเรียบและทางดินสภาพดีมีเนินเล็กน้อยที่ยางจะสัมผัสกับพ้ืน ไม่เหมาะสมกับการใช้ออฟโรด
และการใช้งานแบบเสือภูเขาหรือการกระโดดใดๆ ท้ังสิ้น จักรยานชนิดน้ีบางรุ่นจะมีระบบกันสั่น
สะเทือนแต่คุณลักษณะน้ีได้ถูกออกแบบมาเพื่อเพิ่มความสะดวกสบาย ไม่ควรน�ำไปใช้ลุยออฟโรด
บางรุ่นจะมาพร้อมกับยางหน้ากว้างพอสมควรซึ่งมีความเหมาะสมกับทางลูกรังหรือทางดิน บางรุ่น
มาพร้อมกับยางหน้าบางพอสมควรซึ่งมีความเหมาะสมกับการปั่นด้วยความเร็วบนถนนลาดยาง
หากนกั ป่ันจะใช้งานจักรยานแบกสมั ภาระหนกั ควรจะเนน้ ยางทีม่ ีความทนทานหน้ากว้าง

คู่มอื การเลือกซื้ออุปกรณ์สำ� คัญ 11
จ�ำเป็นท่เี หมาะสมในการปนั่ จักรยาน

ภาพท่ี 1.5 ระดบั ที่ 2 การปน่ั จักรยานโดยปกตทิ วั่ ไป
3. ระดับท่ี 3 การป่นั จกั รยานบนเสน้ ทางทไี่ ม่มกี ารปรับปรงุ พรอ้ มอุปสรรคเลก็ น้อย จกั รยาน
เสือภูเขา ครอสคันทร่ี และจักรยานฮาร์ดเทล เป็นจักรยานที่ถูกออกแบบมาเพ่ือสภาวะส�ำหรับ
การใช้งานได้ในระดับ 1 และในระดับ 2 และสามารถปั่นบนทางดินหรือลูกรังมีสิ่งกีดขวางเล็กน้อย
ส�ำหรับการใช้งานแบบครอสคันทรี ซ่ึงมีระยะต้ังแต่พ้ืนที่สภาพปั่นง่ายๆ ไปจนถึงระดับปานกลาง
(เชน่ มีเนินเยอะและมสี ง่ิ กดี ขวาง เช่น รากไม้ หนิ ลอยและทางดนิ อดั แน่น และหลุม)

ภาพท่ี 1.6 ระดับท่ี 3 การป่ันจกั รยานบนเสน้ ทางทไ่ี มม่ ีการปรับปรงุ พร้อมอปุ สรรคเลก็ นอ้ ย

12

อุปกรณ์ที่ใช้ส�ำหรับจักรยานควรจะเน้นคุณภาพยาง โช๊ค เฟรม ชุดขับเคลื่อน มีน�้ำหนักเบา
และมคี วามเรว็ ทน่ี มุ่ นวลมากกวา่ การใชง้ านอยา่ งรนุ แรง ชว่ งยบุ ของโชค๊ สนั้ พอสมควรเนอ่ื งจากจกั รยานนี้
มีจดุ ประสงค์สำ� หรับการเคล่ือนทีท่ พ่ี น้ื อยา่ งรวดเร็ว
4. ระดับที่ 4 ส�ำหรับการปั่นจักรยานบนเส้นทางขรุขระที่มีสิ่งกีดขวางปานกลาง จักรยาน
เมานเ์ ทนไบร์ หรอื จกั รยานเสอื ภเู ขา จกั รยานทถ่ี กู ออกแบบมาสามารถปน่ั ในสภาวะสำ� หรบั การใชง้ านได้
ในระดบั 1, 2 และ 3 ได้แตใ่ นทางเทคนคิ ควรปน่ั ในเสน้ ทางขรขุ ระสง่ิ กดี ขวางระดบั กลางและเนนิ กระโดด
เล็กๆ ทางแทรคและการปั่นข้ึนเขาจักรยานใช้งานได้หนักหน่วงกว่าจักรยานครอสคันทร่ี มีน้�ำหนัก
และโช๊คมีช่วงยุบมากกว่าจักรยานครอสคันทรี่ ท�ำให้สามารถใช้งานได้ในภูมิประเทศที่โหดกว่า
ส่ิงกีดขวางที่ใหญ่กว่าและเนินกระโดดระดับกลาง เพราะมีโช๊คที่มีช่วงยุบระดับปานกลาง
และใชส้ ่วนประกอบท่ีไม่เหมาะกบั การกระโดด

ภาพที่ 1.7 ระดบั ที่ 4 ส�ำหรับการปน่ั จักรยานบนเสน้ ทางขรขุ ระที่มสี ิ่งกดี ขวางปานกลาง
ท่มี า ภาพถ่ายโดย แชลม่ บุญลุม่ (2562)

5. ระดบั ท่ี 5 การป่ันแบบผาดโผน จกั รยาน BMX จักรยานทถ่ี กู ออกแบบมาเพื่อการกระโดด
จกั รยานกราวติ ไ้ี บค์ จกั รยานฟรไี รดป์ น่ั ลงเขาทางเรยี บ และจกั รยานดาวนฮ์ ลิ ล์ ปน่ั ลงเขาตามภมู ปิ ระเทศ
ทรุ กันดารวิบาก ความเร็วสงู หรอื การปนั่ บนทางขรขุ ระมาก หรอื การลงพื้นบนพน้ื เรียบ อย่างไรก็ตาม
การปั่นประเภทน้ีมีอันตรายสูงมากและสร้างความเครียดให้กับเฟรมชนิดท่ีไม่สามารถคาดเดาได้
ซง่ึ อาจเกนิ ขดี จำ� กดั ของเฟรมโชค๊ หรอื อะไหลจ่ กั รยานตา่ งๆ หากผปู้ น่ั เลอื กทจ่ี ะปน่ั ในภมู ปิ ระเทศสภาวะ
ทมี่ คี วามยากกวา่ ในการปน่ั ปกตคิ วรใชค้ วามระมดั ระวงั ความปลอดภยั ทเ่ี หมาะสม เชน่ การตรวจสอบ
จกั รยานและเปลยี่ นอปุ กรณบ์ อ่ ยครงั้ ขนึ้ นกั ปน่ั ควรจะสวมอปุ กรณร์ กั ษาความปลอดภยั ทสี่ มบรู ณแ์ บบ

คมู่ ือการเลอื กซ้ืออุปกรณส์ ำ� คัญ 13
จำ� เปน็ ท่ีเหมาะสมในการปนั่ จกั รยาน

ภาพที่ 1.8 ระดบั ที่ 5 สำ� หรบั การป่นั จักรยานแบบผาดโผน
ที่มา ภาพถ่ายโดย แชลม่ บุญลุ่ม (2562)

1.3 เหตุผลการเลือกซอ้ื จกั รยาน

กอ่ นทนี่ กั ปน่ั จกั รยานจะตอ้ งเลอื กซอ้ื จกั รยานเปน็ ของตวั เอง เพอื่ ใชใ้ นการปน่ั ตามกจิ กรรมเปา้ หมาย
สง่ิ ทจ่ี ะตอ้ งคำ� นงึ ถงึ เปน็ สำ� คญั หลกั อาจจะตอ้ งเลอื กจกั รยานไปปน่ั กบั กลมุ่ เพอื่ นเพอื่ การออกกำ� ลงั กาย
หรอื เหตผุ ลอน่ื ๆ การเลอื กจกั รยานประเภททม่ี คี วามเหมาะสมกบั ตวั เองใหม้ ากทส่ี ดุ รวมไปถงึ อาจจะตอ้ ง
ใหเ้ หมอื นกลมุ่ เพอ่ื นเพอ่ื จะให้ผลดจี ะป่นั จักรยานด้วยตนเองหรือกับกลุม่ เพือ่ น ข้อควรที่จะตอ้ งใช้
1. เลือกซ้ือจักรยานเพ่ือปั่นกับใคร ถ้าต้ังใจจะซื้อจักรยานเพื่อไปปั่นเองคนเดียวควรจะซื้อ
จักรยานท่ีตนเองลองปั่นแล้วรู้สึกถนัด แต่ถ้าปั่นกับกลุ่มหรือปั่นกับเพ่ือนร่วมปั่นควรจะใช้จักรยาน
ประเภทเดียวกับกลุ่มและเพ่ือนๆ ร่วมปั่น เช่น ร่วมกลุ่มปั่นเสือหมอบแต่ไปใช้เสือภูเขาปั่นร่วมกลุ่ม
ความเรว็ ของจกั รยานจะตามกลมุ่ ไมค่ อ่ ยทนั เชน่ เดยี วกนั ถา้ เพอื่ นกลมุ่ ปน่ั เสอื ภเู ขาแตไ่ ปใชเ้ สอื หมอบ
เมื่อกลุ่มใช้เส้นทางจะไปปั่นท่ีขรุขระก็ไม่เหมาะส�ำหรับเสือหมอบ ดังนั้นทางที่ดีเลือกซื้อจักรยาน
ประเภทเดียวกบั คนท่จี ะปน่ั ตามกล่มุ ยกเว้นเมื่อปัน่ คนเดยี ว

14

ภาพท่ี 1.9 เลอื กซื้อจกั รยานเพ่อื ปน่ั กับใคร
ทีม่ า ภาพถา่ ยโดย แชลม่ บญุ ลุ่ม (2562)
2. เลอื กซอื้ จกั รยานเพอื่ ปน่ั จกั รยานเสน้ ทางทไี่ หน สภาพเสน้ ทาง สภาพถนนเปน็ อยา่ งไร ความ
เรยี บของพื้นผวิ ถนน ชนดิ ของถนน สภาพเส้นทางมหี ลมุ ขรุขระมากน้อยแค่ไหน มีตะแกรงทอ่ หรอื ไม่
แตว่ า่ ถา้ อยากปน่ั บนทางขรขุ ระ ทางลกู รงั ปน่ั ทางเรยี บ ๆ ยาวๆ กอ็ าจจะดเู ปน็ ประเภทเสอื หมอบเปน็
หลัก ปัน่ ทางขรุขระ กค็ วรจะดูเป็นประเภทเสอื ภเู ขาเปน็ หลกั ทง้ั นลี้ อ้ และยางจกั รยานเป็นสงิ่ จำ� เปน็
ท่ีจะเลอื กใช้กับแต่และประเภทเสน้ ทาง

ภาพท่ี 1.10 เลอื กซื้อจกั รยานตามสภาพเส้นทาง
ทีม่ า ภาพถ่ายโดย แชล่ม บญุ ลมุ่ (2562)

คมู่ ือการเลอื กซอ้ื อุปกรณ์ส�ำคัญ 15
จ�ำเปน็ ทเี่ หมาะสมในการปั่นจักรยาน

3. เลอื กซอื้ จักรยานเพอื่ ปนั่ ไปท�ำกิจกรรม ถา้ ปนั่ เพอื่ ออกกำ� ลังกายอยา่ งเดียวซื้อประเภทไหน
ก็ได้ แต่ว่าถ้าต้องการแบกสัมภาระ ไปท่องเที่ยวก็ควรจะดูเป็นจักรยานประเภททัวร์ริ่งจะเหมาะสม
หรอื จะซอ้ื จกั รยานไฮบรทิ ในเสน้ ทางปน่ั เพอื่ ความความสนกุ สนานในเสน้ ทางถนนเรยี บ แตก่ ค็ วรระวงั
ถนนท่มี ีตะแกรงฝาทอ่ ตามเสน้ ทางในเมอื ง

ภาพท่ี 1.11 เลอื กซอ้ื จักรยานเพือ่ ปน่ั ไปทำ� กจิ กรรม
ท่มี า ภาพถา่ ยโดย แชล่ม บุญลุ่ม (2561)

4. เลอื กซอ้ื จกั รยานตามงบประมาณ กำ� ลงั ทรพั ยข์ องนกั ป่นั ในการเตรยี มการซอ้ื จกั รยานไมเ่ ทา่ กนั
จกั รยานมอื 1 อาจจะไมจ่ ำ� เปน็ บางครงั้ จกั รยานมอื 2 สภาพดกี อ็ าจจะรองความตอ้ งการทจ่ี ำ� เปน็ ของ
นักปั่นได้ แต่ส่ิงที่จะต้องเผื่องบประมาณท่ีเหลือหลังจากซ้ือจักรยานนั้นควรจะกันเงินไว้ส�ำหรับซ้ือ
อปุ กรณเ์ พอื่ ความปลอดภยั อาทเิ ชน่ หมวกจกั รยาน ไฟสอ่ งสวา่ ง และถงุ มอื จกั รยาน รองเทา้ และชดุ เสอ้ื
กางเกงของจักรยานที่เหมาะสม

ภาพที่ 1.12 เลือกซ้อื จักรยานตามงบประมาณ

16

1.4 รูปแบบในการปนั่ จักรยาน

ปั่นจักรยานมีหลากหลายรูปแบบ นักปั้นจักรยานท่ีชอบความเร็วอาจจะปั่นเร็วแรงต้ังแต่แรก
ยาวจนเหนอื่ ย แตน่ ักป้ันจกั รยานบางสว่ นเนน้ ปั่นสบายไปเร่อื ยๆ ซ่งึ มขี ้อดีทง้ั ที่ช่วยใหร้ า่ งกายนกั ปั่น
ได้รับประโยชนจ์ ากจกั รยานในรูปแบบตา่ งๆ ดงั นี้
1. ปน่ั จกั รยานเพอ่ื การพกั ผอ่ น กอ่ นจะเลอื กซอ้ื จกั รยานรปู แบบการใชค้ วรเปน็ จกั รยานทปี่ น่ั งา่ ยๆ
ปน่ั สบาย อปุ กรณป์ ระกอบบนจกั รยานไมจ่ ำ� เปน็ ทจี่ ะตอ้ งใชค้ รบถว้ นเหมอื นจกั รยานทต่ี อ้ งใชค้ วามเรว็
เปน็ หลัก การซ่อมบ�ำรงุ หรอื ตดิ ตัง้ ไม่ซับซ้อน ราคาจักรยานจะมรี าคาไม่แพงมากนัก

ภาพที่ 1.13 ปั่นจกั รยานเพอ่ื การพักผ่อน
ที่มา ภาพถ่ายโดย สัจจา ไกรศรรตั น์ (2562)
2. ปั่นเพ่ือการท่องเที่ยว รูปแบบการปั่นจักรยานควรเป็นจักรยานที่เตรียมพร้อมส�ำหรับนักปั่น
จะน�ำมาใช้จักรยานเม่ือพร้อมที่จะออกปั่นท่องเที่ยวท้ังระยะใกล้และระยะไกล การปั่นท่ีอาจต้องมีการ
ใส่สมั ภาระหรอื มีการซอ้ นท้ายจกั รยาน ควรเปน็ รปู แบบของจกั รยานไฮบริท

คู่มือการเลือกซ้อื อปุ กรณส์ �ำคญั 17
จ�ำเปน็ ทีเ่ หมาะสมในการปั่นจกั รยาน

ภาพท่ี 1.14 ป่ันเพอื่ การท่องเทยี่ ว
3. ปั่นจักรยานเพื่อการออกก�ำลังกาย นักปั่นจักรยานมีความต้องการเลือกซื้อจักรยานฝึกปั่น
ให้สามารถใช้การปั่นจักรยานในการช่วยลดน้�ำหนักและผลดีต่อสุขภาพในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็น
การบรหิ ารทกุ สว่ นของรา่ งกาย นกั ปน่ั มตี น้ ขาทแี่ ขง็ แรงมาก เพราะใชข้ า กน้ และนอ่ ง ในการขบั เคลอื่ น
จักรยาน ขณะที่ร่างกายส่วนบนใช้ควบคุมทิศทางการขับปั่น กล้ามเน้ือทุกส่วนท�ำงานอย่างแข็งขัน
สมั พนั ธก์ นั อยา่ งมจี งั หวะ ความแขง็ แรงนท้ี ำ� ใหร้ า่ งกายมพี ลงั เพมิ่ ขนึ้ ดว้ ย หากปน่ั จกั รยานไปสกั ระยะหนง่ึ
จะพบว่าตัวเองมคี วามแขง็ แรงมากขึน้ กล้ามเนอ้ื สว่ นขา ก้น น่องมีความแข็งแรงเพอ่ื ลดการเมื่อยล้า
ของกล้ามเนื้อได้ดีข้ึนเรื่อยๆ ดังนั้นควรเป็นจักรยานท่ีเน้นความเร็ว หรือการประคองตัวในเส้นทาง
ขรุขระได้ เพ่ือความตอ่ เนอ่ื งในการปั่นท่สี ม�่ำเสมอ

ภาพที่ 1.15 จกั รยานเพ่อื การออกก�ำลงั กาย
ท่มี า ภาพถ่ายโดย แชลม่ บุญลุม่ (2561)

18

4. การปั่นจักรยานแบบออฟโรด การปั่นเส้นทางขรุขระ เส้นทางภูเขา เส้นทางธรรมชาติ
การปน่ั ผจญภัยในป่า สงิ่ ทจี่ ะต้องใช้ประกอบกบั จักรยาน คอื ช้นิ สว่ นและอปุ กรณพ์ น้ื ฐานอยา่ งยางใน
ทง่ี ดั ยาง ชดุ เครอ่ื งมอื ซอ่ มจกั รยาน เปน็ อปุ กรณจ์ ำ� เปน็ ทค่ี วรสำ� รองไว้ แตป่ า่ ฝา่ ดงไปไกลควรจะเพม่ิ ให้
มอี ปุ กรณ์ ผา้ เบรกไปดว้ ยอีกชดุ ตัวเชื่อมโซ่ (quick-link) เผ่อื โซ่แตก หรอื แผน่ เจลเกา่ ๆ กส็ ามารถ
นำ� มาใช้อุดรูยางขาดช่ัวคราวได้ ซง่ึ จักรยานทเ่ี หมาะสมควรจะเปน็ เสือภเู ขา

ภาพท่ี 1.16 การปนั่ จักรยานแบบออฟโร้ด
ทม่ี า ภาพถ่ายโดย แชลม่ บญุ ลุ่ม (2562)
5. การปั่นจักรยานท่ีผู้ปั่นเน้นใช้สมรรถนะของจักรยานท่ีสูง เป็นกลุ่มที่มีก�ำลังทรัพย์มี
ความสามารถในการซอ้ื อปุ กรณท์ ส่ี ง่ เสรมิ ใหก้ ารปน่ั จกั รยานเพม่ิ ความเรว็ ในการเสรมิ การปน่ั ควรจะใช้
จักรยานทีไ่ ด้รบั การพฒั นาน�ำในรนุ่ ใหมท่ ่ีออกมาจ�ำหนา่ ยในตลาดจกั รยาน

ภาพที่ 1.17 การปนั่ จกั รยานท่ผี ปู้ นั่ เนน้ ใช้สมรรถนะของจกั รยานที่สูง

คูม่ อื การเลือกซือ้ อุปกรณ์ส�ำคัญ 19
จำ� เป็นทีเ่ หมาะสมในการปั่นจักรยาน

บทที่2

ลักษณะของจักรยาน

2.1 จกั รยานเสอื หมอบ

เป็นจักรยานที่มีความโฉบเฉ่ียวและน้�ำหนักเบาและมีไว้ส�ำหรับใช้กับพ้ืนถนนที่เป็น
ยางมะตอยหรือพื้นที่เรียบ จักรยานจะมีล้อแคบและยางบางสามารถหมุนได้อย่างรวดเร็วบนพ้ืนผิวท่ี
เรียบ ช่วยให้จักรยานมีความสามารถปั่นได้ครอบคลุมถึงระยะทางไกลได้ และใช้ความเร็วสูง ปั่นได้
คล่องรวดเร็วออกแบบให้มีโครงสรา้ งทร่ี ับกบั การต้านของพลศาสตร์ให้มีแอโรไดนามกิ มากขึน้ ดังนน้ั
การส่งถ่ายก�ำลังพลังจะมากขึ้นเมื่อนักปั่นส่งก�ำลังไปยังคันเหยียบจักรยานเหมาะกับน�ำไปใช้ในการ
แข่งจักรยาน แต่ในปัจจุบันในยุค พ.ศ. 2563 จักรยานถนนลูกผสมท่ีมีความเร็วด้วยการเพ่ิมก�ำลัง
ทางกลจากมอเตอร์ท่ีก�ำลังได้รับความนิยม คือ e-bikes (จักรยานไฟฟ้า) ใช้ส่วนประกอบทั้งหมด
รู้จกั กนั ในนามระบบขบั เคลื่อนดว้ ยมอเตอรไ์ ฟฟา้ เพอ่ื ขบั เคลือ่ นจกั รยานท�ำใหก้ ารปั่นจกั รยานง่ายขนึ้
เฟรมมีน้�ำหนักเบาและแข็งแรงแทนจากเหล็กและอลูมิเนียมที่ได้รับความนิยมในปัจจุบันในตลาด
จกั รยานจะนยิ มใช้คารบ์ อนไฟเบอร์และไทเทเนยี มใช้กนั อยา่ งแพร่หลายมากขนึ้ ในตลาดจักรยาน

ภาพท่ี 2.1 ลักษณะของจกั รยานเสอื หมอบ

20

สว่ นประกอบของจักรยานเสือหมอบประกอบดว้ ย
แฮนดร์ ถ (Handlebar) แฮนด์ คอื สว่ นทม่ี ไี วบ้ งั คบั รถไปในระยะทศิ ทางเพอ่ื ประคองตวั จกั รยาน
และเป็นทย่ี ดึ อปุ กรณต์ า่ งๆ เช่น ชุดขับเคล่ือน เบรก เป็นตน้

ภาพที่ 2.2 แฮนดร์ ถจกั รยานเสือหมอบ
มอื เกยี ร์ (Shifters) มหี นา้ ทป่ี รบั เปลยี่ นทดเกยี รจ์ ากแรงปน่ั ของเราทก่ี ระทำ� ตอ่ ขาจานและจานหนา้
เพ่ือให้เกดิ ความเหมาะสมตอ่ การป่นั ในแตล่ ะพ้ืนท่ี และความเร็ว

ภาพที่ 2.3 มือเกียรร์ ถจกั รยานเสือหมอบ

คู่มือการเลือกซื้ออุปกรณ์สำ� คัญ 21
จ�ำเปน็ ทเ่ี หมาะสมในการปัน่ จักรยาน

ชดุ เบรก (Brake levers) มหี น้าท่ีควบคุมการชะลอหรอื หยดุ รถทเ่ี คลื่อนท่ี

ภาพท่ี 2.4 ชุดเบรกรถจักรยานเสือหมอบ
ตะเกยี บจักรยาน (Fork) มหี นา้ ท่ีควบคุมล้อรถและยึดตดิ กบั ลอ้ จกั รยาน

ภาพที่ 2.5 ตะเกียบจกั รยานเสือหมอบ

22

ดุมลอ้ (Hub) มหี นา้ ที่ล็อคลอ้ ใหต้ ิดกบั ตัวจกั รยาน

ภาพที่ 2.6 ดมุ ลอ้ จักรยานเสอื หมอบ
เบาะ (Seddel) มีไวส้ �ำหรับนงั่ เพ่ือการปั่นที่สะดวกสบาย

ภาพที่ 2.7 เบาะจกั รยานเสือหมอบ
หลักอาน (Seat post) ปรับระดบั ความ สูง-ตำ่� ของเบาะ

ภาพท่ี 2.8 หลกั อานจักรยานเสือหมอบ

ค่มู อื การเลือกซอ้ื อปุ กรณ์ส�ำคัญ 23
จ�ำเป็นท่ีเหมาะสมในการปัน่ จกั รยาน

หว่ งรดั หลักอานจกั รยาน (Clamp) ชว่ ยยดึ หลักอานใหแ้ น่นหนา

ภาพที่ 2.9 หว่ งรัดหลักอานจกั รยาน
บนั ได/ลูกถบี (Pedals) คนั เหยยี บจกั รยานสำ� หรบั ป่ัน

ภาพท่ี 2.10 บันได/ลกู ถีบจกั รยานเสอื หมอบ
กะโหลก (Bottom bracket) เป็นส่วนส�ำคัญของระบบขับเคล่ือนจักรยาน มีหน้าที่เป็น
แกนหมุนของชุดขาจาน

ภาพที่ 2.11 กะโหลกแกนหมุนจักรยานเสือหมอบ

24

โซ่ (Chain) เปน็ โซล่ กู กลง้ิ ทใี่ ชพ้ ลงั งานจากแปน้ เหยยี บไปยงั ลอ้ เลอื่ นของจกั รยานจงึ ขบั เคลอ่ื นได้

ภาพที่ 2.12 โซ่ของจักรยานเสือหมอบ
สับจาน (Front Derailleur) มีหน้าท่เี ป็นตวั ขบั เคลื่อนหลกั ของจักรยานทรี่ บั แรงขบั มาจากเทา้
โดยผา่ นแปน้ บนั ไดและขาจาน

ภาพที่ 2.13 สับจาน

คมู่ ือการเลอื กซอื้ อุปกรณ์ส�ำคัญ 25
จำ� เปน็ ทเี่ หมาะสมในการป่นั จักรยาน

ตนี ผี (Rear Derailleur) มหี นา้ ทร่ี อ้ ยโซใ่ หเ้ ขา้ กบั เฟอื งตามคำ� สง่ั ของชพิ เตอรท์ สี่ ง่ั ผา่ นสายเคเบลิ้
ตีนผียังทำ� หน้าท่รี กั ษาความตงึ ของโซใ่ หพ้ อเหมาะอยู่ตลอดเวลา

ภาพท่ี 2.14 ตนี ผจี ักรยานเสือหมอบ
ยางนอก (Tires) ยดึ เกาะกับพ้ืนและลดแรงกระแทก

ภาพที่ 2.15 ยางนอกจักรยานเสือหมอบ

26

ขอบล้อ (Rims) เป็นตัวส�ำคัญในการก�ำหนดอายุของล้อ การหมุนท่ีสมดุลจะมีผลตอบสนอง
ตอ่ พน้ื ผิวสมั ผสั ท่ีเรียบไม่สะดุด

ภาพที่ 2.16 ขอบล้อจกั รยานเสือหมอบ

2.2 จกั รยานเสือภเู ขา

จักรยานเสือภูเขา หรือเรียกอีกช่ือว่าจักรยานออฟโรด มีรูปร่างและขนาดท้ังหมดท่ีเป็น
คุณลักษณะส่วนใหญ่ตรงช่วงล่างด้านหน้ามีระบบกันสะเทือน มีดิสก์เบรกด้านหน้าและด้านหลัง
ให้พลังการหยุดรถจักรยานที่ดีที่สุด ในขณะท่ียางแบบจะมีดอกยางท่ีใหญ่ผู้ปั่นจักรยานด้วยแรงกด
ทตี่ ำ่� กวา่ โดยไม่ต้องมคี วามเสย่ี งของการเจาะทะลุ นกั ปั่นจกั รยานระดบั ประเทศหรอื นกั ปั่นอาชพี ชาว
ตา่ งประเทศมกั จะมจี กั รยานทมี่ เี ฟรมคารบ์ อนไฟเบอรท์ ม่ี ขี นาดใหญ่ ลอ้ เสอื ภเู ขา 27.5” / 26” / 29”
การใชเ้ บรกในขณะปน่ั จกั รยานเสอื ภเู ขา มาปน่ั ลงเขาแบบดาวนฮ์ ลิ ล์ จกั รยานเสอื ภเู ขามคี วามเหมาะสม
ในการใช้งานในพ้ืนท่ีเส้นทางขรุขระเพราะระบบการเบรกที่ง่าย ท�ำให้การปั่นจักรยานการทรงตัว
มคี วามมนั่ คงในการประคองตวั แฮนดท์ รงแบนทรงตงั้ ตรงทำ� ให้ ตำ� แหนง่ การจบั ทที่ ำ� ใหก้ ารทรงตวั ไดด้ ี
และการควบคุมที่ดี

คมู่ อื การเลือกซ้อื อปุ กรณ์สำ� คัญ 27
จำ� เปน็ ที่เหมาะสมในการปน่ั จกั รยาน

ภาพที่ 2.17 จักรยานเสือภูเขา
การซื้อจักรยานเสือภูเขามาปั่น เมื่อซ้ือคันแรกมาจะพบว่าช่างในร้านจะฟิตจักรยานให้พอดี
กบั ผปู้ น่ั แตถ่ า้ การปรบั จกั รยานเสอื ภเู ขาทเี่ คยใชม้ าเปน็ ของผปู้ น่ั คนใหมใ่ นชว่ งแรกจะเรม่ิ รสู้ กึ วา่ แฮนดก์ วา้ ง
และไกลมอื เลยี้ ววงแคบไมค่ ลอ่ งตวั ทอ่ บนคอ่ นขา้ งสงู พอใสโ่ ชค๊ อพั หนา้ กย็ ง่ิ สงู ขน้ึ อกี อานแขง็ กระดา้ ง
และตดิ ตน้ ขาดา้ นใน ทำ� ให้ปั่นรอบเรว็ ไม่ถนัด เบรกดงั แม้ปรบั หน้าผา้ เบรกให้เสมอแล้วก็ยังดัง ลอ้ ก็
คดอยเู่ รอื่ ย เกยี รเ์ ปลย่ี นไดเ้ องราวกบั วา่ เปน็ เกยี รอ์ ตั โนมตั ิ จากสภาพของปญั หาของจกั รยานเสอื ภเู ขา
การปรับแต่งจักรยานเสือภูเขาสำ� หรับมือใหม่ ปรบั แตง่ ตลบั ลูกปืน 4 จุดหลัก คอื ดุมลอ้ ชุดกะโหลก
ลกู กลงิ้ ตนี ผี และแกนบนั ได สามารถแกป้ ญั หาไดด้ ขี นึ้ กวา่ เดมิ วดั จากการทดลองปน่ั จะรสู้ กึ ไดช้ ดั วา่ ทรงตวั ดี
เลยี้ วคล่อง ปั่นลื่น ทา่ นัง่ ถนัดปนั่ ไดส้ บายขึ้นกว่าเดมิ จ�ำนวน 13 จุดดังน้ี
1. ปรบั เปลีย่ นคอแฮนด์ เน่ืองจากทอ่ นง่ั แต่ในยห่ี อ้ มีทอ่ นั่งขนาดยาวมีผลให้ท่อหน้า (Head Tube)
ทอ่ บน (Top Tube) และท่อลา่ ง (Down Tube) ยาวตามไปด้วยเชน่ กนั จักรยานเสือภเู ขาแต่ละรุ่น
มกั จะมที อ่ นงั่ ยาวตา่ งกนั ขนาดละ 2 นว้ิ ผปู้ น่ั บางคนจงึ อาจตอ้ งแกป้ ญั หาความไมพ่ อดี ดว้ ยการปรบั เปลย่ี น
คอแฮนด์ ให้ส้ัน-ยาว และมีองศาสูงต�่ำท่ีเหมาะสม ประกอบกับการปรับอานให้สูง-ต่�ำ และเล่ือนไป
หน้ามาหลัง ให้พอดีกับผู้ปั่นได้ แต่ควรเลือกจักรยานให้มีขนาดตัวถังพอเหมาะ โดยใช้วิธีเข้าไปยืน
ครอ่ มทอ่ บน สำ� หรบั จกั รยานทม่ี ตี ะเกยี บหนา้ (Front Fork) แบบธรรมดา กใ็ หเ้ ปา้ สงู กวา่ ทอ่ บน 2-3 นวิ้
สว่ นตะเกยี บหนา้ แบบโชค๊ อพั กใ็ หเ้ ปา้ สงู กวา่ ทอ่ บน 1-2 นว้ิ ทงั้ นเ้ี พราะโชค๊ อพั หนา้ เผอื่ ชว่ งยบุ ตวั ไว้ ทำ� ให้
ทอ่ บนสงู ขึ้นประมาณ 1 น้ิว ส่วนผหู้ ญงิ มีช่วงขายาวกว่าชว่ งลำ� ตัวคอ่ นขา้ งมาก จึงควรเลอื กย่ีห้อหรือ
รนุ่ ทมี่ ที อ่ บนคอ่ นขา้ งสนั้ สว่ นผชู้ ายนน้ั กลบั กนั จงึ ควรเลอื กทอ่ บนทค่ี อ่ นขา้ งยาว ทอ่ บนทย่ี าวพอดนี นั้
ล�ำตวั ผู้ปัน่ จะโน้มท�ำมมุ กบั แนวระนาบประมาณ 50 องศา

28

2. การเปลยี่ นคอแฮนด ์ คอแฮนดม์ คี วามยาวใหเ้ ลอื กหลายขนาด ตง้ั แต่ 8 ถงึ 15 ซม. และมมี มุ เงย
จากแนวระนาบใหเ้ ลอื กอกี หลายมมุ องศา ผปู้ น่ั อาจมคี วามจำ� เปน็ ในการเปลย่ี นคอแฮนด์ ใหม้ ขี นาดยาวขนึ้
ในกรณีท่ีผู้ปั่นมีล�ำตัวและช่วงแขนยาวมาก หรือขนาดของตัวถังจักรยานเล็กกว่าตัวผู้ปั่น ซึ่งท่อบน
จะค่อนขา้ งสน้ั ก็อาจเปลี่ยนคอแฮนดใ์ ห้มคี วามยาวเพมิ่ ข้นึ ได้ หากแฮนด์สงู มากไป ก็สามารถถอดคอ
แฮนด์ควำ�่ กลับหัวลงได้ หากแฮนดต์ ่ำ� ไปกเ็ ปลี่ยนคอแฮนดใ์ หม่ ใหม้ อี งศาสงู ข้ึนไดเ้ ช่นกนั คอแฮนด์ท่ี
สน้ั จนไมเ่ หมาะสม กบั ความยาวชว่ งแขนและลำ� ตวั ของผปู้ น่ั จะทำ� ใหห้ วั รถมคี วามไวมาก และบงั คบั รถ
ยากขนึ้ สำ� หรบั จกั รยานเสอื ภเู ขาแบบ Downhill จะมคี อแฮนดส์ น้ั และองศายกสงู ขนึ้ จนแฮนดส์ งู กวา่
ระดบั อาน เพราะตอ้ งชดเชยทา่ ปน่ั ขณะลงเขาไมใ่ หก้ ม้ หนา้ มากเกนิ ไป และเพอ่ื ใหน้ ำ�้ หนกั ตวั ผปู้ น่ั ถา่ ย
มาอยทู่ ล่ี อ้ หลงั มากขนึ้ ซง่ึ จะชว่ ยลดอาการเลยี้ วไมเ่ ขา้ โคง้ และไมใ่ หต้ ลี งั กางา่ ยเกนิ ไปในขณะทปี่ น่ั ลงเขา
คอแฮนด์ท่ียาวพอดนี ้นั ขณะปั่นจะมองเห็นแฮนดท์ ับจนลำ้� แกนดมุ ล้อหน้า
3. ปรบั แฮนด์ มอี ยู่ 2 แบบ คอื แบบตรง (โคง้ นดิ หนอ่ ย) ใชส้ ำ� หรบั เสน้ ทางทไี่ มม่ ชี ว่ งลงเขายาวๆ
มคี วามยาวประมาณ 21-23 นวิ้ ซงึ่ เทา่ กบั ชว่ งไหลข่ องชาวตะวนั ตก จงึ ควรตดั ปลายทง้ั 2 ขา้ ง ใหเ้ หลอื
ความกวา้ งเทา่ กบั ชว่ งไหลข่ องผปู้ น่ั ซงึ่ เมอ่ื จบั แฮนดท์ งั้ 2 ขา้ งแลว้ แขนควรอยใู่ นลกั ษณะทข่ี นานกนั ถา้
แขนถา่ งออกกวา้ งมาก จะงอขอ้ ศอกยาก และบงั คบั เลย้ี วไมค่ ลอ่ งตวั แตห่ ากแขนหบุ แคบจะบงั คบั รถได้
ยาก และหายใจไมค่ อ่ ยเตม็ ปอด สำ� หรบั ผหู้ ญงิ จะมชี ว่ งไหลแ่ คบกวา่ ชว่ งสะโพก จงึ ควรตดั ปลายแฮนด์
ใหเ้ หลอื ความยาวพอดกี บั ชว่ งกวา้ งของสะโพก สว่ นแบบที่ 2 คอื แบบ Downhill มลี กั ษณะคลา้ ยปกี นก
ไม่สามารถตัดปลายได้มากนัก เพราะต้องเหลือความยาวให้พอท่ีจะติดต้ัง มือเบรก (Brake Lever)
มือเกียร์ (Shift Lever) และอุปกรณ์ต่างๆ ส่วนการปรับมุมก้มเงยของแฮนด์ ก็ควรหมุนตัวแฮนด์
ใหป้ ลายแฮนด์ท้งั 2 ขา้ ง ลู่ชีไ้ ปทางไหล่ของผูป้ ่นั เพอ่ื ท่เี วลาใช้มือจับแฮนด์แล้ว ข้อมอื จะไดไ้ ม่งอมาก
จนเกิดอาการชาท่ีมือ และจุดท่ีแฮนด์ต่อกับคอแฮนด์ ควรอยู่ต�่ำกว่าระดับอานประมาณ 1-4 ซม.
ซึ่งยืดหยุ่นตามความยาวของช่วงแขน ถ้าสภาพทางขรุขระ ควรก�ำแฮนด์จักรยานที่มีตะเกียบแบบ
ธรรมดาเพยี งหลวมๆ สว่ นตะเกยี บแบบโชค๊ อพั จะกำ� แนน่ กไ็ ด้ เมอื่ เจอสถานการณท์ างลงลาดชนั ทเี่ ปน็
ร่องน้�ำฝน ดนิ ล่ืน หรอื ทราย ควรลดจุดศูนยถ์ ว่ งลง โดยการยกบ้ันทา้ ยขน้ึ แล้วใช้ขาดา้ นในหนีบหัวอานเบาๆ
เพือ่ ถ่ายนำ้� หนกั ตวั ไปอยู่ทช่ี ุดกะโหลก (Bottom Bracket) ซ่ึงเปน็ จดุ หมุนของชุดจาน (Crank Set)
พร้อมกับงอขอ้ ศอกและเขา่ เลก็ น้อย เพ่อื รอซับแรงกระแทก
4. ปรบั บารเ์ อน็ เปน็ อปุ กรณท์ ใ่ี ชต้ ดิ ตง้ั ทปี่ ลายแฮนดท์ งั้ 2ขา้ งมปี ระโยชนใ์ นการใชจ้ บั ดงึ เขา้ หาตวั
เพอื่ ใหถ้ นดั ในการเพมิ่ แรงเหยยี บบนั ได (Pedal) ขณะทปี่ น่ั ขน้ึ เขา หรอื เนนิ ชนั ยาวๆ ควรปรบั มมุ องศาให้
เงยจากแนวระนาบ 10 - 45 องศา ตามความถนดั ของผปู้ น่ั และยงั มสี ว่ นปอ้ งกนั ไมใ่ หม้ อื หลดุ จากแฮนด์
5. ปรับอาน มีหลากชนิดและหลายแบบ อานเป็นอุปกรณ์แรก ที่อาจสร้างความปวดแสบ
ปวดร้อนให้แก่ผู้ปั่นมือใหม่ ที่ไม่เคยน่ังอานมานานๆ หากไม่แน่ใจว่า ก้นกบจะแตกเป็นแผล
หรอื ไม่ ก็ควรเลือกอานชนิดท่เี ปน็ เจล ซ่งึ มที ัง้ ความหนาและความน่มุ และเลอื กความกว้างของอาน

คู่มือการเลือกซอ้ื อุปกรณส์ �ำคัญ 29
จ�ำเปน็ ท่เี หมาะสมในการปนั่ จกั รยาน

ใหพ้ อเหมาะพอสมกบั ความกวา้ งของกระดกู เชงิ กราน ซ่ึงผู้หญงิ มักจะมีชว่ งเชงิ กรานกวา้ งกวา่ ผู้ชาย
สว่ นมือเก่าที่ชนิ อานแลว้ ก็สามารถใช้อานชนิดบางและแคบได้ ซง่ึ ในขณะทป่ี ัน่ รอบเรว็ ๆ ส่วนกวา้ ง
ของอาน จะไม่ตดิ ตน้ ขาด้านใน ส่วนความเป็นสปริง ก็จะข้ึนอย่กู บั แบบของโครงอาน และคณุ ภาพ
ของกา้ นรองอาน อานบางรนุ่ มรี ปู ทรงปาดลไู่ ปดา้ นทา้ ย ซงึ่ เหมาะกบั จกั รยานแบบ DOWNHILL หรอื
จะใชก้ บั จักรยานภูเขาท่มี กี ารปั่นลงจากท่ชี นั บ่อยๆ ซงึ่ จ�ำเป็นตอ้ งยกบนั้ ท้ายโยกไปทางลอ้ หลงั กจ็ ะ
สะดวกในการโยกตวั กลับ เพราะต้นขาดา้ นใน จะไมต่ ิดทา้ ยอานแบบปาดลู่ ส�ำหรับการปรับความสงู
ของหลกั อาน (Seat Post) อยา่ งงา่ ยๆ นนั้ กป็ รบั ความสงู โดยการขน้ึ ไปนง่ั ปน่ั แลว้ วางสน้ เทา้ ขา้ งหนงึ่
ไวบ้ นบนั ได ขณะทบ่ี นั ไดขา้ งนน้ั อยทู่ ตี่ ำ� แหนง่ ตำ�่ สดุ แลว้ ปรบั ความสงู ขน้ึ ไปจนขาอยใู่ นลกั ษณะยดื ตรง
ซง่ึ เมือ่ เลื่อนปลายเทา้ มาวางบนบันได ในท่าป่ันปกติ เขา่ ยังสามารถงอได้ประมาณ 5-10 องศา ทงั้ น้ี
ขน้ึ อยกู่ บั ความถนดั ของผปู้ น่ั แตล่ ะคน แตไ่ มค่ วรปรบั อานสงู จนเขา่ ยดื ตรง เพราะจะเปน็ ตะครวิ ไดง้ า่ ย
ระดับความก้มเงยของอาน ก็ควรปรับให้ขนานกับพื้น หากชอบปรับอานให้ก้มนิดๆ ก็ไม่ควรปรับ
ให้แนวอานช้ีต�่ำกว่าจุดที่แฮนด์ต่อกับคอแฮนด์ ส่วนการปรับเลื่อนอานไปหน้ามาหลังนั้น ควรปรับ
ใหแ้ นวหลกั อานอยกู่ ลางตวั อาน แตส่ ามารถปรบั เลอื่ นไปหนา้ มาหลงั ไดอ้ กี เลก็ นอ้ ย เพอื่ ใหอ้ ยใู่ นทา่ ปน่ั
ทยี่ ดื ตวั ยดื แขนไดถ้ นดั และมน่ั คง มสี งิ่ ทพ่ี งึ สงั เกตวา่ ทา่ นง่ั ของจกั รยานเสอื ภเู ขา ทใ่ี ชป้ น่ั ในภมู ปิ ระเทศ
ทเ่ี ป็นทางเรยี บเป็นส่วนใหญน่ น้ั หากปรบั เปลี่ยนคอแฮนดใ์ ห้มอี งศาต�่ำๆ และยาวกว่าปกติสกั 2 ซม.
พรอ้ มกบั ปรบั เลอื่ นอานไปข้างหนา้ 2 ซม.เช่นกนั ผปู้ นั่ กจ็ ะอยู่ในท่าท่กี ้มและโยล้ ำ� ตวั ไปขา้ งหนา้ อกี 2 ซม.
ก็จะคล้ายกับการเพ่ิมองศาของท่อน่ังให้ต้ังขึ้น ซ่ึงจะใกล้เคียงกับองศาของจักรยาน ท่ีใช้ส�ำหรับ
การแขง่ ขนั นน่ั เอง โดยทฤษฎแี ลว้ อาจจะไดค้ วามเรว็ เพมิ่ อกี นดิ หนอ่ ย แตก่ เ็ ปน็ ทา่ ปน่ั ทอี่ าจกอ่ ใหเ้ กดิ
ความปวดร้าวท่ี แขน ไหล่ และคอ ของผู้ป่นั ไดเ้ ชน่ กัน และหากผู้ปั่นไม่เคยฝึก อยา่ งนักกีฬาจกั รยาน
มาก่อน ก็อาจหายใจได้ไม่ลึกพอ ส�ำหรับภูมิประเทศท่ีเป็นทางลงเขายาวๆ ควรปรับลดอานลงจน
ตำ�่ กวา่ แฮนด์ เพอ่ื ชดเชยทา่ ปน่ั ขณะลงเขาไมใ่ หก้ ม้ หนา้ มากเกนิ ไป พรอ้ มกบั ปรบั เลอ่ื นอานไปขา้ งหลงั
เพ่ือรกั ษาระยะหา่ ง ระหว่าง แฮนด์กบั อานไมใ่ ห้ชดิ เกินไป
6. ปรบั วงลอ้ & ซีล่ วด วงลอ้ มีท้งั แบบช้ันเดยี ว และ 2 ชัน้ ถา้ เปน็ อลมู เิ นียมเนอ้ื ดี จะมตี าไก่
ทีร่ ูซีล่ วด และมีความแขง็ แรง แตน่ �ำ้ หนักเบา ถา้ ดขี ึ้นไปอกี ขอบลอ้ จะเคลือบดว้ ยวัสดุทีม่ คี วามแขง็
เทยี บเทา่ ความแขง็ ของเซรามคิ ซง่ึ ชว่ ยปอ้ งกนั ไมใ่ หเ้ ปน็ รอยงา่ ย และเบรกไดด้ แี มใ้ นสภาพลยุ นำ�้ ลยุ โคลน
วงล้อท่ีประกอบมาจากโรงงาน สว่ นใหญใ่ ชเ้ ครื่องขนั หวั ซีล่ วดดว้ ยแรงลม จึงอาจไมก่ ลมหรือคดออก
ขา้ งนดิ หนอ่ ย เวลานำ� มาประกอบกบั ตวั ถงั จกั รยาน กอ็ าจโยไ้ ปชดิ ตะเกยี บดา้ นซา้ ยหรอื ขวามากเกนิ ไป
สำ� หรบั ลอ้ ทเ่ี ปน็ วงรมี าก ผา้ เบรกอาจสกี บั ยางจนขาดทะลเุ ปน็ แผลยาว หากคดออกขา้ งมากๆ ขอบลอ้
กอ็ าจไปเสยี ดสกี บั ผา้ เบรกดา้ นใดดา้ นหนงึ่ ซงึ่ มผี ลใหค้ วามเรว็ ลดลง จงึ ควรหมน่ั ตรวจเชค็ วงลอ้ บอ่ ยๆ
หากพบอาการดังกล่าว ให้รีบน�ำไปให้ช่างปรับแต่งซ่ีลวดโดยด่วน ซี่ลวดธรรมดาท�ำด้วยเหล็ก
ชุบโครเมียม ส่วนซ่ีลวดชั้นดีจะท�ำด้วยสเตนเลส หรือไททาเนียม ซึ่งมีตอนกลางของซ่ีลวดเล็กกว่า
ส่วนปลายท้งั 2 ข้าง จงึ ทำ� ให้มนี ำ�้ หนกั เบา วงล้อทข่ี นั หัวซลี่ วดปรับแตง่ จนซ่ลี วดตงึ เท่ากนั ทัง้ 2 ดา้ น
จะเกิดความแขง็ แรงและไมค่ ดงา่ ย

30

7. ปรบั ยางนอก(Tire)ยางนอกแบบวบิ ากของจกั รยานเสอื ภเู ขาทใ่ี ชก้ บั ลอ้ หนา้ โดยทวั่ ไปมกั จะมี
ดอกยางแตกตา่ งกบั ลอ้ หลงั จงึ ควรตรวจสอบดอู กั ษรบอกสภาพทาง และลกู ศรชที้ ศิ ทางหมนุ ทบี่ รเิ วณ
ใกลข้ อบยางใหด้ ี ยางนอกทต่ี ดิ มากบั จกั รยานเสอื ภเู ขาราคาถกู และราคาปานกลาง จะเปน็ ยางเกรดซอ้ ม
ที่ใช้ในการปั่นท่องเที่ยวธรรมดา จะมีขอบเป็นลวดและพับไม่ได้ มีจ�ำนวนเส้นไนล่อนน้อยและห่าง
(ระดบั 26T.P.I.)เนอื้ ยางหนาจงึ มนี ำ�้ หนกั มากและมกั จะเตมิ ลมยางไดเ้ พยี ง40-55ปอนด์หากเตมิ ลมยาง
ตึงมาก ยางนอกจะขยายตัวเกินขนาดเดิม จนยางในอาจร่ัวซึมไปจนถึงข้ันปริแตก ส่วนยางชั้นดี
จะเป็นยางเกรดแข่งขัน ซ่ึงมีขอบเป็นใยสังเคราะห์แบบเหนียวพิเศษ (Kevlar) สามารถพับเก็บได้
มจี ำ� นวนเสน้ ไนลอ่ นมากและถี่ (ระดบั 60 T.P.I.) เนอ้ื ยางบาง จงึ มนี ำ้� หนกั เบา และสามารถเตมิ ลมยาง
ไดต้ งึ เต็มทถ่ี งึ 85 ปอนด์ และมักจะมีหน้ายางแคบกวา่ 2 นว้ิ ยางทีต่ ึง หนา้ ยางจะสมั ผัสผิวถนนนอ้ ย
จึงไม่ค่อยเกิดแรงเสียดทานกับผิวถนน ท�ำให้ได้ความเร็วเต็มท่ี แต่สภาพถนนที่เปียกล่ืน ทางลูกรัง
และทางดนิ ผวิ รว่ น กค็ วรปลอ่ ยลมยางออกบา้ ง เพอื่ ใหห้ นา้ ยางสมั ผสั ผวิ ถนนไดม้ ากขน้ึ สว่ นยางนอก
ทน่ี ยิ มใชก้ บั ทางเรยี บ คอื ยางสลกิ (Slick) ซงึ่ หนา้ ยางจะเรยี บไมม่ ดี อกยาง มแี ตร่ อ่ งรดี นำ�้ ตนื้ ๆ ไมก่ ร่ี อ่ ง
หนา้ ยางกวา้ งประมาณ 1.5 นวิ้ เนอ้ื ยางบาง นำ้� หนกั เบา มแี รงเสยี ดทานนอ้ ย จงึ ใหค้ วามเรว็ เพมิ่ จนรสู้ กึ
ไดช้ ดั เจน แตไ่ มเ่ หมาะทจ่ี ะใชใ้ นสภาพทางทเ่ี ปน็ กรวด หนิ ดนิ เหนยี ว โคลน เลน หรอื ทราย เพราะลอ้
จะฟรี และลนื่ ลม้ งา่ ยมาก นอกจากนย้ี งั มี ยางสลกิ กงึ่ วบิ าก (Off Road Slick) รนุ่ ใหม่ ทเ่ี พงิ่ เปน็ ทน่ี ยิ ม
ซึ่งหน้ายางเรียบ มีเพียงลายกันล่ืนเป็นตุ่มเล็กๆ แต่มีดอกยางแบบวิบากอยู่ท่ีขอบยางด้านข้าง
ซง่ึ ให้ความเรว็ ได้ดีกวา่ ยางวบิ าก ทัง้ ในทางเรยี บ และทางดนิ ลกู รัง แตป่ ระสทิ ธิภาพในการตะกุยทาง
ทเ่ี ปน็ ทรายหนาหรอื โคลนเหลว จะตำ่� กวา่ ยางวบิ ากทว่ั ไป และเนอื่ งจากไมม่ รี อ่ งดอกยางสำ� หรบั บงั คบั
เลยี้ วโดยตรง ในสภาพทางทล่ี น่ื จงึ ตอ้ งใชเ้ ทคนคิ และความชำ� นาญ เขา้ ชว่ ยเปน็ อยา่ งมาก ฉะนนั้ มอื ใหม่
ที่จะหดั ใช้ จึงควรเริ่มต้นเฉพาะลอ้ หลังก่อน และควรเลือกใช้เฉพาะสภาพทางที่เหมาะสม
8.ปะ/เปลย่ี นยางใน(Innertube)โดยทวั่ ไปนนั้ มนี ำ้� หนกั อยใู่ นชว่ ง145-200กรมั การเลอื กยางใน
กค็ วรเลอื กทม่ี ตี วั เลขระบขุ นาด ทส่ี ามารถขยายตวั ไดเ้ ทา่ ยางนอก หากตวั เลขระบขุ นาดยางใน นอ้ ยกวา่
ตวั เลขระบุขนาดยางนอก เมื่อสูบลมยางตึงเต็มท่ี ยางในอาจฉีกขาดหรือร่ัวซึม สว่ นยางในชนดิ พเิ ศษ
(Ultra-Light) ทที่ ำ� จาก POLYURETHANE ซงึ่ มสี เี ขยี วออ่ นนนั้ เนอ้ื ยางจะบางและเบามาก มนี ำ้� หนกั เพยี ง
90 กรมั เทา่ นน้ั และมรี าคาแพงกวา่ 2-3 เทา่ ตวั ซงึ่ จะเหมาะกบั การใชใ้ นสนามแขง่ ขนั แตไ่ มค่ อ่ ยเหมาะ
กับจักรยานที่ใช้ปั่นในการท่องเท่ียว หรือใช้ปั่นในชีวิตประจ�ำวัน เพราะมีอัตราการซึม (Leak) สูง
ซงึ่ จะตอ้ งเตมิ ลมยางบอ่ ยๆ ทกุ 4-5 วนั ควรเลอื กยางในทม่ี กี ารอดั หวั จปุ๊ ลกู ศรทหี่ นาและแนน่ พอควร
หัวจปุ๊ ลกู ศรสำ� หรับเติมลมมี 2 แบบ คอื จุป๊ เล็ก (French Valve) และ จปุ๊ ใหญ่ (American Valve)
ถ้าเลือกใช้จุ๊ปเล็ก ก็ควรมีหัวต่อ (Adapter) ส�ำหรับใช้กับหัวเติมลมยางรถยนต์ ติดตัวไปพร้อมกับ
เครอ่ื งมอื ชุดเล็ก ซึ่งมที ่ีงดั ยาง ชุดปะยาง และสูบลม รวมอยดู่ ้วย
9. ปรับเบรก เบรก V-Brake เปน็ ท่ีนยิ มได้หลงั่ ไหลออกสตู่ ลาดอย่างมากมาย และเน่ืองจาก
V-Brakeมกี า้ นเบรกยาวประกอบกบั การออกแบบใหแ้ รงดงึ จากสายเบรก(Bฺ rakeCable)บบี หวั กา้ นเบรก
จากทางด้านข้าง ซึ่งแรงดึงได้กระท�ำตรงกับทิศทางที่ก้านเบรกเคล่ือนท่ี แรงจากสายเบรกจึงดึง

คู่มือการเลือกซือ้ อปุ กรณ์สำ� คัญ 31
จำ� เป็นท่เี หมาะสมในการป่ันจกั รยาน

กา้ นเบรกไดท้ ง้ั หมด โดยไมม่ กี ารสญู เปลา่ จงึ ใหป้ ระสทิ ธภิ าพการเบรกสงู มาก แตเ่ นอื่ งจากตอ้ งปรบั ตง้ั
หนา้ ผา้ เบรกของ V-Brake ใหข้ นานและหา่ งขอบลอ้ เพยี งประมาณ 2 มม. เพราะชว่ งดงึ ของมอื เบรกสน้ั
ดงั นน้ั เมอื่ วงลอ้ คดเพยี งเลก็ นอ้ ย กม็ กั จะเสยี ดสกี บั ผา้ เบรก ฉะนน้ั ในการปรบั ตงั้ สาย V-Brake จงึ ควร
ใชม้ อื คลายนอ็ ตหวั มอื เบรก ออกประมาณ 5-6 รอ่ งเกลยี ว เผอื่ ไวเ้ วลาวงลอ้ เกดิ คดกระทนั หนั กจ็ ะยงั
สามารถใชม้ อื หมนุ นอ็ ตหวั มอื เบรกเขา้ ไปไดอ้ กี 5-6 รอ่ งเกลยี ว ซง่ึ มผี ลเปน็ การหยอ่ นสายเบรกลงอกี
5-6 มม. และเทา่ กบั วา่ สามารถคลายหนา้ ผา้ เบรก ใหห้ า่ งขอบลอ้ ไดอ้ กี ขา้ งละ 1-2 มม. สว่ นเบรกรนุ่ เกา่
มกี า้ นเบรกสนั้ แรงดงึ จากสายเบรกดงึ จากดา้ นบน แตก่ า้ นเบรกเคลอ่ื นทจี่ ากดา้ นขา้ ง ซงึ่ แรงดงึ ตงั้ ฉาก
กบั ทศิ ทางทก่ี า้ นเบรกเคลอ่ื นที่ แรงบบี จากมอื เบรกจงึ ดงึ กา้ นเบรกไดไ้ มท่ งั้ หมด เพราะมกี ารสญู เปลา่
บางสว่ น จึงใหป้ ระสทิ ธิภาพการเบรกต่�ำกว่า V-Brake สำ� หรับเบรกรนุ่ เก่า ควรปรับตัง้ หน้าผา้ เบรก
ใหห้ า่ งขอบลอ้ ประมาณ 3-4 มม. เพราะชว่ งดงึ ของมอื เบรกยาว และใหเ้ ปดิ ดา้ นหลงั (ทา้ ย) ของผา้ เบรก
ออกนิดหน่อย เพราะเวลาบีบมือเบรกแรงๆ ขอบล้อจะลากผ้าเบรกไปด้านหน้าเล็กน้อย ผ้าเบรก
กจ็ ะสมั ผสั ขอบลอ้ เตม็ หนา้ ผา้ เบรกพอดี เวลาเบรกจะไดไ้ มม่ เี สยี งผา้ เบรกดงั และเนอ่ื งจากเบรกรนุ่ เกา่
ตง้ั หนา้ ผา้ เบรก คอ่ นขา้ งหา่ งจากขอบลอ้ ดงั นน้ั เมอื่ วงลอ้ คดนดิ หนอ่ ย จงึ ไมค่ อ่ ยจะเสยี ดสกี บั ผา้ เบรก
ฉะนนั้ ในการปรับตั้งสายเบรกร่นุ เก่า จึงควรคลายนอ็ ตหัวมอื เบรก ออกเพียง 2-3 รอ่ งเกลียวกพ็ อ
และควรตงั้ มือเบรก ให้หางมือเบรกชลี้ งจากแนวระนาบประมาณ 45 องศา
10. ปรับโช๊คอัพ ตะเกียบโช๊คอัพหน้า เป็นอุปกรณ์ที่สามารถน�ำมาใส่ แทนตะเกียบหน้า
ของจกั รยานเสอื ภเู ขาได้ และเปน็ อปุ กรณท์ แ่ี ทบจะไมท่ ำ� ใหส้ ญู เสยี แรงทเี่ หยยี บบนั ได สำ� หรบั จกั รยานเสอื ภเู ขา
ชนดิ ธรรมดา มกั นยิ มใชต้ ะเกยี บโชค๊ อพั๊ หนา้ ทม่ี ชี ว่ งยบุ ตวั ไดต้ ง้ั แต่ 1.5, 2, 2.5 ถงึ 3 นว้ิ สว่ นจกั รยาน
เสอื ภเู ขาชนดิ Downhill ควรใชต้ งั้ แต่ 3, 4, 5 ถงึ 6 นวิ้ เพราะการกระแทกทรี่ นุ แรงกวา่ ทำ� ใหต้ อ้ งการ
ช่วงยบุ ตวั ท่มี ากกวา่
นอกจากนี้ จะตอ้ งเลอื กใหต้ รงกบั แบบและขนาดของชดุ ลกู ปนื ถว้ ยคอ(AheadSet) ทที่ อ่ หนา้ ดว้ ย
และมีข้อให้สังเกตว่า หากโช๊คอัพหน้ามีช่วงยุบตัวมาก ก็จะท�ำให้ท่อบนซึ่งต่อเน่ืองอยู่กับท่อหน้า
ตอ้ งยกตวั สงู ตามไปดว้ ย และซงั ตะเกยี บโชค๊ อพั หนา้ ทส่ี อดผา่ นทอ่ หนา้ โผลพ่ น้ ขนึ้ มานน้ั สามารถจะตดั
ให้เหลือสั้นหรือยาว เพื่อตั้งความสูงของคอแฮนด์ได้ด้วย ส่วนโช๊คอัพหลังนั้น โดยมากจะติดมา
กับจักรยานเสือภูเขาชนิด Downhill มีมากมายหลายแบบ และแทบทุกแบบ จะยืดหยุ่นตัวเม่ือใช้
เท้าเหยียบบันได จึงมีผลให้แรงท่ีเหยียบบันไดต้องสูญเปล่าไปประมาณ 3-10% ทั้งน้ี ข้ึนอยู่กับ
การออกแบบตัวถังของจักรยาน บวกกับคุณภาพของโช๊คอัพหลังแต่ละย่ีห้อ แต่โช๊คอัพหลังบาง
ยี่ห้อ มีปุ่มล็อคไม่ให้ท�ำงาน (ยุบตัว) ส�ำหรับเลือกใช้ในกรณีปั่นทางเรียบ การปรับความอ่อนแข็ง
ของโชค๊ อพั ควรปรบั ตามนำ�้ หนักตัวของผปู้ ัน่ เป็นหลัก และหากรูส้ กึ วา่ โชค๊ อพั ทำ� งานผิดปกติ ก็ควร
นำ� ไปใหช้ า่ ง ถอดออกมาตรวจสอบสภาพลกู ยาง (Elastomer) หรอื ซลี ยาง (Seal) กนั นำ�้ มนั ไฮดรอลคิ
หรือดูวา่ แกนคดหรือไม่
11. ปรบั ตนี ผี (Rear Derailleur) เป็นอปุ กรณท์ ตี่ อ้ งอาศัยความช�ำนาญในการปรับแตง่ จึง
ควรมอบให้เป็นหน้าที่ของช่างผู้ช�ำนาญ ส�ำหรับตีนผียี่ห้อ Shimano เกรด Acera-X ข้ึนไปนั้น

32

ถา้ กดมอื เกยี รไ์ ปทเ่ี ลข 1 แลว้ โซไ่ มข่ นึ้ ไปทเ่ี ฟอื งใหญส่ ดุ หรอื ปน่ั มอื เกยี รป์ ลดโซล่ งไปทเ่ี ฟอื งเลก็ สดุ แลว้
เห็นสายเกียร์หย่อน ก็อาจเป็นเพราะสายเกียร์ยืดตัวหรือไม่ตึงพอ ผู้ปั่นพอจะแก้ปัญหาเบ้ืองต้นได้
โดยการใชม้ อื หมนุ ตวั ปรบั ทป่ี ลายสายเกยี รด์ า้ นทา้ ยตนี ผี ใหค้ ลายออกทลี ะรอ่ งเกลยี ว สลบั กบั กดมอื เกยี ร์
ให้ตีนผีท�ำงานกลับไปกลับมา จนโซ่เปล่ียนต�ำแหน่งได้ทุกเฟืองเกียร์ และโซ่ไม่ควรเสียดสีกับเฟือง
ข้างๆ ถ้าคลายตัวปรับที่ปลายสายเกียร์ด้านท้ายตีนผีออก 7 ร่องเกลียวแล้ว สายเกียร์ยังตึงไม่ได้ที่
กค็ อ่ ยมาคลายตวั ปรบั ทป่ี ลายสายเกยี รด์ า้ นหวั มอื เกยี ร์ หากยงั ไมต่ งึ พออกี กค็ วรนำ� จกั รยานไปหาชา่ ง
ผชู้ ำ� นาญ สว่ นกรณที กี่ ดมอื เกยี รส์ ดุ ดา้ นใดดา้ นหนง่ึ แลว้ โซต่ กออกนอกเฟอื งเกยี ร์ กอ็ าจเปน็ เพราะนอ็ ต
คเู่ ลก็ ๆ ทที่ า้ ยตนี ผี ซง่ึ นอ็ ตตวั บน (HIGH) ใชข้ นั ลอ็ คชว่ งสา่ ยตวั ของตนี ผี ไมใ่ หด้ นั โซต่ กออกนอกเฟอื ง
เล็กสุด (เกยี ร์สูง) สว่ นนอ็ ตตัวลา่ ง (LOW) ใชข้ ันล็อคไมใ่ ห้ดนั โซต่ กออกนอกเฟืองใหญส่ ดุ (เกียรต์ ำ่� )
แต่ห้ามขันแน่นทั้งสองตัว เพราะจะบีบช่วงส่ายตัวของตีนผีให้เหลือแคบ จนตีนผีท�ำงานไม่ครบ
ทุกเฟืองเกยี ร์ อน่ึง ไม่ควรคลายตวั ปรับที่หัวสายเกยี รเ์ กิน 7 ร่องเกลียว เพราะอาจจะหกั ง่าย
12. ปรบั เปลยี่ นสบั จาน เปน็ อปุ กรณท์ ต่ี อ้ งอาศยั ทง้ั ความเขา้ ใจ และความชำ� นาญในการปรบั แตง่
มากกว่าอุปกรณ์ตีนผี จึงควรมอบให้เป็นหน้าท่ีของช่างผู้ช�ำนาญโดยตรง แต่ถ้ากดมือสับจานไปท่ี
เลข 1 แล้วโซ่ไม่ขึน้ ไปที่ใบจานใหญ่ หรอื เปลี่ยนมอื สับจานไปที่เลข 3 เพื่อปลดโซ่ลงไปทใี่ บจานเลก็
แลว้ เหน็ สายสบั จานหยอ่ น กอ็ าจเปน็ เพราะสายสบั จานยดื ตวั หรอื ไมต่ งึ พอ ผปู้ น่ั พอจะแกป้ ญั หาเบอ้ื งตน้ ได้
โดยการใชม้ อื หมนุ ตวั ปรบั ทหี่ วั มอื สบั จาน ใหค้ ลายออกทลี ะรอ่ งเกลยี ว สลบั กบั กดมอื สบั จานใหส้ บั จาน
ท�ำงานกลับไปกลับมา จนโซ่เปล่ียนต�ำแหน่งได้ทุกใบจาน (Chainring) และโซ่ไม่เสียดสีกับสับจาน
แตถ่ า้ ปรบั สายสบั จานตงึ เกนิ ไป สบั จานอาจดนั โซล่ งจานเลก็ ไมไ่ ด้ สว่ นกรณที กี่ ดมอื สบั จานสดุ ดา้ นใด
ดา้ นหน่ึงแล้ว โซต่ กออกนอกใบจาน กอ็ าจเปน็ เพราะน็อตคเู่ ลก็ ๆ บนสับจาน ซ่ึงน็อตตัวใน (HIGH)
ใชข้ นั ลอ็ คชว่ งสา่ ยตวั ของสบั จาน ไมใ่ หด้ นั โซต่ กออกนอกใบจานใหญ่ (เกยี รส์ งู ) สว่ นนอ็ ตตวั นอก (LOW)
ใชข้ นั ลอ็ คไมใ่ หด้ นั โซต่ กออกนอกจานเลก็ (เกยี รต์ ำ่� ) แตห่ า้ มขนั แนน่ ทงั้ สองตวั เพราะจะบบี ชว่ งสา่ ยตวั
ของสับจานให้เหลือแคบ จนสับจานท�ำงานไม่ครบทุกใบจาน ส�ำหรับมือใหม่ ไม่ควรใช้ใบจานเล็ก
กบั เฟอื งเลก็ สดุ หรอื ใบจานใหญก่ บั เฟอื งใหญส่ ดุ สว่ นจานกลางกไ็ มค่ วรใชก้ บั เฟอื งเลก็ สดุ หรอื ใหญส่ ดุ
เพราะโซ่จะเบี่ยงตัวมากและยืดเร็ว การสับจานลงจานเล็ก ขณะท่ีโซ่ด้านท้ายอยู่ในเฟืองเล็ก
หากมีการออกแรงเหยยี บบนั ไดอยา่ งเต็มที่ อาจทำ� ให้โซบ่ ดิ ตัวจนขาดได้ง่าย
13. สายเบรก สายเกยี ร์ สายสับจาน หากใชม้ านานๆ อาจมผี งทรายเข้าไปอยู่ในปลอกสาย
หรือสายสลิงอาจเป็นสนิมและบาดผนังด้านในของปลอกสาย จนเกิดเป็นร่อง การใช้น�้ำมันฉีดล้าง
ปลอกสาย อาจช่วยไดไ้ มก่ ีส่ ัปดาห์ หากไมล่ ่ืนเหมือนเดมิ กค็ วรเปลีย่ นใหม่ เพราะราคาไม่แพง

คู่มอื การเลอื กซอ้ื อปุ กรณ์ส�ำคัญ 33
จำ� เปน็ ทเ่ี หมาะสมในการปน่ั จักรยาน

บทที่3

การเลือกจกั รยาน

3.1 จกั รยานยูทิลติ ้ี (Utility Bikes)

ถูกออกแบบมาเพื่อการใช้งานในชีวิตประจ�ำวันที่เหมาะสมกับการใช้งานท่ีเฉพาะรวมถึงการ
ใช้เพื่อการออกก�ำลังกาย การพักผ่อน กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงกีฬา จักรยานมีส่วนผสมที่ลงตัวของ
ความสะดวกสบายความเหมาะสมและความทนทาน จักรยานจะมีน�้ำหนักมากกว่าจักรยาน
เพอื่ การแขง่ ขนั กฬี า งา่ ยตอ่ การปน่ั จกั รยานไดส้ ว่ นประกอบของจกั รยานและใชเ้ ทคโนโลยที ไ่ี มใ่ หมม่ าก
การบ�ำรุงรักษาจักรยานในรปู แบบที่ใช้เทคโนโลยไี ม่สงู มาก
เคล็ดลับของผู้ซื้อ : จักรยานยูทิลิตี้มักจะมีช้ินส่วนพื้นฐาน อะไหล่จักรยานน้ีสามารถอัพเกรด
หรอื เปลี่ยนใหเ้ หมาะสมกบั ความต้องการของผซู้ อ้ื ได้ เน่ืองจากส่วนประกอบของจักรยานจำ� นวนมาก
มีคุณสมบัติมาตรฐาน อุปกรณ์ได้ออกแบบเพ่ือให้ผู้ซ้ือสามารถสลับเปล่ียนได้อย่างง่ายดายการแบ่ง
จักรยานยูทลิ ิตี้ ได้แก่
1. จักรยานท่วั ไป (Urban Bike) ลักษณะเด่นคือมตี ะกรา้ อยูข่ ้างหน้า มนี ำ้� หนักคอ่ นข้างมาก
ทำ� ความเรว็ ไดไ้ มค่ ่อยดนี ัก ราคาถกู กวา่ จักรยานมีอกี ช่อื เรียกว่า City Bike หรือ เหมอื นกนั ซึง่ รูปแบบ
ของจกั รยานประเภทนก้ี ค็ อื 1) ราคาถกู : วสั ดมุ กั จะเลอื กทที่ นทานและมรี าคาถกู อยา่ งเหลก็ รบั นำ้� หนกั
บรรทุกไดม้ ากและซ่อมแซมไดง้ า่ ยมาก 2) รองรับการใช้งานหลากหลาย : จกั รยานแบบนี้มักจะเป็น
ประเภทที่ใช้งานร่วมกันได้ และมีตะแกรงส�ำหรับบรรทุกของจ�ำนวนมากทั้งหน้าและหลัง ตะแกรง
จะใช้เหล็ก ตะแกรงหน้าถ้าไม่ใช้ตะกร้าก็จะเป็นตะแกรงขนาดใหญ่ส�ำหรับบรรทุกของได้มากๆ และ
มีโครงสร้างแข็งแรง 3) ระบบขับเคลื่อนที่ดี : โดยมากแล้วจะใช้เกียร์ดุมเพราะท่ีระบบการท�ำงาน
เป็นแบบปิดจึงไม่ได้รับผลกระทบจากสภาพแวดล้อมภายนอกจึงมีความทนทานและไว้ใจได้มากกว่า
โซ่ที่ใชม้ ีความหนากวา่ ระบบขบั เคลื่อนภายนอก ก็เลยทำ� ให้อายกุ ารใช้งานยาวขึ้นด้วย

ภาพท่ี 3.1 จกั รยานท่ัวไป

34

2. จกั รยานไฮบรทิ (Hybrid Bikes) จกั รยานลูกผสม ระหวา่ ง เสอื ภเู ขาและเสือหมอบ โดยมาก
จะผสมกันในสัดส่วนของตัวถัง ล้อ และอุปกรณ์ส่วนใหญ่เป็นเสือหมอบ ส่วนแฮนด์และชุดควบคุม
เป็นแบบแฟลตบาร์หมายถึงแฮนด์ตรงท่ีออกแบบส�ำหรับปั่นในเมือง แฮนด์ตรงล้อหน้าเล็ก
ใชอ้ อกกำ� ลงั กาย ปน่ั เดนิ ทางในชวี ติ ประจำ� วนั หรอื ปน่ั เพอ่ื การทอ่ งเทย่ี ว แตไ่ มเ่ รว็ เทา่ กบั จกั รยานเสอื หมอบ
การปน่ั จะไมล่ ยุ เทา่ กบั จกั รยานเสอื ภเู ขา จกั รยานไฮบรทิ มอื จบั จกั รยานทรงตรงการจบั ไมห่ ลากหลาย
เท่าแฮนด์เสือหมอบ จักรยานแบบมีหรือไม่มีโช๊คก็ได้ แต่จะมีหน้ายางท่ีเล็กกว่า รวมถึงดอกยางลึก
ซง่ึ เปน็ จดุ สงั เกตสำ� คญั ในการแยกประเภท เปน็ อกี หนง่ึ จกั รยานทปี่ น่ั ใหม้ คี วามเรว็ ไดด้ บี นถนนทางเรยี บ
และปน่ั บนทางวิบากได้แตต่ อ้ งไมเ่ ปน็ ทางขรุขระมหี ลมุ บ่อเยอะจนเกินไป

ภาพที่ 3.2 จักรยานไฮบริท
3. จักรยานพับ (Folding Bikes) จักรยานท่ีพับได้เพื่อความสะดวกในการขนส่งผู้โดยสาร
และใชบ้ อ่ ยท่ีสุดสำ� หรบั การเดินทางผา่ นระบบขนสง่ มวลชน หรอื ใช้ในการป่นั ออกกำ� ลังกาย เดนิ ทาง
รว่ มกบั ขนสง่ อน่ื ๆ เชน่ รถไฟฟา้ รถทวั ร์ มขี อ้ ทตี่ อ้ งพจิ ารณาของจกั รยานมขี นาดเดยี ว คนตวั ใหญอ่ าจปน่ั
ไม่คอ่ ยถนดั มขี ้อพับและจุดล็อคหลายจดุ ท�ำใหร้ ถน�้ำหนักเยอะ ลอ้ เลก็ ท�ำความเร็วสงู ไมไ่ ด้มากนัก
จักรยานพับมกั จะมีล้อขนาด 26 นิว้ 20 น้วิ 16 น้ิว และ 14 นิ้ว จกั รยานอาจมี 3, 5 หรอื 6 เกยี ร์
หรือมากกว่าจักรยานพับน้ีจะประกอบอุปกรณ์ประกอบการส่งก�ำลังด้วยสับจานหน้า และตีนผี,
สายเกยี ร์

ภาพท่ี 3.3 จกั รยานพับ

คูม่ ือการเลือกซือ้ อุปกรณส์ ำ� คัญ 35
จำ� เปน็ ที่เหมาะสมในการปัน่ จักรยาน

4. จกั รยานฟิกเกยี ร์ (Fixed/Single-Speed Bikes) มคี วามคล้ายคลึงกบั จักรยานที่ใชแ้ ขง่ ขัน
ในประเภทลู่ มกี ารออกแบบทเ่ี รยี บแบบคลาสสกิ แตถ่ กู ดดั แปลงมาเพอื่ ใชส้ ำ� หรบั ปน่ั บนถนนทวั่ ไป ไมม่ เี กยี ร์
มีเฟืองหลังเพียงชิ้นเดียว ไม่สามารถปล่อยฟรีเท้าได้ แล้วให้รถไหลไปเรื่อยๆ จานปั่นก็หมุนตาม
และเบรคดว้ ยเทา้ หรอื จะมแี ตเ่ บรคหนา้ เทา่ นนั้ ในปจั จบุ นั จกั รยานประเภทนไ้ี มค่ อ่ ยนยิ มสกั เทา่ ไหรใ่ น
ประเทศไทย สว่ นใหญจ่ ะเปน็ จกั รยานปน่ั ตามซอกซอยในเมอื งยา่ นธรุ กจิ ถนนเรยี บเหมาะกบั เสน้ ทาง
ที่คับแคบมกั จะใชส้ ำ� หรบั การรบั สง่ เอกสาร ทม่ี รี ะยะทางไม่ไกลมากนกั

ภาพท่ี 3.4 จกั รยานฟิกเกยี ร์
จักรยาน Fixed Gear มีทั้งหมด 5 ชนิดคือ 1) คอมพลีท (complete) จักรยานฟิกเกียร์ชนิดนี้
เป็นสายปั่น มาแบบครบวงจร ตรงตามชื่อ เมื่อแกะกล่องมาจะมีครบทุกอย่าง ไม่ต้องเสียเวลาเพ่ิม
เตมิ แตง่ อะไรอีกมากมาย เหมาะสำ� หรับคนท่รี ักความเรยี บงา่ ย และคนทีเ่ รมิ่ ต้นปนั่ จกั รยาน ฟกิ เกยี ร์
2) ทรกิ (trick) เปน็ ฟกิ เกยี รท์ มี่ คี วามแขง็ แรงเพราะจะตอ้ งทนกบั แรงกระแทกเพราะจะใชใ้ นการเลน่ ทา่
วงล้อมีขนาดเล็กเพ่ือจะได้ใช้ปั่นท่าทางได้ง่ายขึ้น 3) วินเทจ (vintage) จักรยานฟิกเกียร์ชนิดนี้
จะเป็นการรวมเอา อุปกรณ์และชน้ิ สว่ นทีม่ คี วามคลาสสิกมาประกอบรวมเป็นจักรยานเหมาะสำ� หรบั
ผทู้ ช่ี น่ื ชอบในการเกบ็ สะสม และหลงใหลในความคลาสสกิ 4) แทรก็ (track) เปน็ ชนดิ ทใ่ี ชใ้ นการแขง่ ขนั จรงิ
มีสมรรถนะท่ีดีในการปั่น วงล้อใหญ่ ความคล่องตัวสูง 5) มินิฟิกซ์ (mini) เป็นจักรยานฟิกเกียร์
คันเลก็ ท่เี หมาะสำ� หรบั คนท่ชี อบมิกซ์แอนด์แมทช์ ด้วยตวั เฟรมทม่ี ขี นาดกระทัดรัด และมีสสี นั น่ารัก
5. จกั รยานไฟฟา้ (E-Bikes) จกั รยานทใ่ี ชม้ อเตอรไ์ ฟฟา้ เขา้ มาชว่ ย เพอื่ ชว่ ยในการปน่ั จกั รยาน
แทนแรงจากผู้ปั่น รูปแบบก็ใช้มอเตอร์หมุนล้อมีน้�ำหนักมาก เพราะต้องบรรจุอุปกรณ์ไฟฟ้าเข้ามา
ท้ังมอเตอร์ แบตเตอร่ี สายไฟ

36

ภาพท่ี 3.5 จักรยานไฟฟ้า

จักรยานไฟฟ้ามีการขับปั่นหรือขับเคลื่อนอยู่ 2 ประเภท ประเภทที่ 1 คือ การปั่นแบบใช้บันได
จกั รยาน หรอื ทเ่ี รยี กวา่ “pedelec” ระบบนจี้ ะตรวจสอบการเหยยี บบันไดจักรยานของผ้ขู ับปั่นโดย
อัตโนมัติและจะเพิ่มความช่วยเหลือในการขับปั่นโดยอัตโนมัติ โดยปกติจะข้ึนอยู่กับอัตราความแรง
และความเรว็ ประเภทที่ 2 การใช้มอเตอร์เป็นตวั ขับเคล่อื น มกั จะก�ำหนดพลงั งานของมอเตอรจ์ ะมี
การควบคมุ และจำ� กดั ไวท้ ่ี 250 W และความเร็วสูงสุดถงึ 25 กม./ชม. เมอื่ ไปถึงความเร็วน้มี อเตอร์
จะปิดโดยอตั โนมตั ิ นอกจากน้ียงั มี จักรยานไฟฟ้า ประสิทธิภาพสูงท่มี ีความเรว็ สูงกว่าแบบมาตรฐาน
ซ่ึงสามารถใช้ความเร็วได้ประมาณ 45 กม./ชม. ระยะทางท่ีไปได้ไกลเท่าไหร่น้ันข้ึนอยู่กับความจุ
หรอื พลงั งานของแบตเตอรี่

3.2 จักรยานเสือหมอบ (Road Bikes)

เหมาะสำ� หรบั ทจี่ ะนำ� ไปใชเ้ ปน็ จกั รยานสำ� หรบั การทอ่ งเทยี่ ว การแขง่ ขนั หรอื แมก้ ระทง่ั การเดนิ ทาง
ทต่ี อ้ งใชจ้ กั รยานทมี่ สี มรรถนะสงู มคี วามแขง็ แรงทนทานในการใชจ้ กั รยานเพอ่ื เดนิ ทางในเสน้ ทางไกล
จักรยานได้รับการออกแบบโดยค�ำนึงถึงความเร็วเป็นหลักให้ความส�ำคัญกับประสิทธิภาพมากกว่า
ความสะดวกสบาย จกั รยานเสอื หมอบอาจจะมเี ทคโนโลยขี น้ั สงู ทท่ี นั สมยั ดว้ ยความพรอ้ มในการออกแบบ
ด้วยคอมพวิ เตอรใ์ หล้ ลู่ ม และเฟรมท�ำจากวสั ดคุ าร์บอน
ระบบเปลี่ยนเกียร์แบบได้ทันทีล้อจักรยานประเภทนี้จะมีหน้ายางขนาดเล็กมาก เพื่อลด
แรงเสียดทานบนพ้ืนถนน รูปทรงโครงสร้างจะมีลักษณะเรียว ลู่ลมเพ่ือลดแรงเสียดทานกับอากาศ
สว่ นมากใช้สำ� หรับการแข่งขนั โดยสามารถท�ำความเรว็ ไดม้ ากถงึ 50-60 กม./ชม. เคลด็ ลบั ของผ้ซู อื้ :
ล้อและยางมักเป็นท่ีแรกของส่วนประกอบจักรยานที่ควรจะอัพเกรด เพ่ือลดน้�ำหนักการหมุนของล้อ
จะท�ำให้เกิดความแตกต่างจากเดิมอย่างมากคือจักรยานจะสามารถเร่งความเร็วและนักปั่นจะรู้สึกว่า
เรว็ ขึน้ กวา่ เดมิ จักรยานเสือหมอบสามารถแบง่ ประเภทไดด้ งั น้ี

คู่มือการเลือกซื้ออุปกรณ์ส�ำคญั 37
จำ� เป็นทเ่ี หมาะสมในการปัน่ จกั รยาน

1. จักรยานท่องเที่ยว (Touring Bikes) จักรยานเพื่อการเดินทางไกล ขนของได้เยอะ
ใชใ้ นการเดนิ ทางทอ่ งเที่ยว การออกกำ� ลงั กาย และการใชใ้ นชีวติ ประจ�ำวนั แต่สามารถปรับจกั รยาน
เพื่อส�ำหรบั การป่ันท่องเที่ยวโดยเฉพาะไดเ้ พราะเปน็ จกั รยานทีม่ ีจุดยึด เพอ่ื ให้สามารถตดิ ตั้งอปุ กรณ์
เสริมที่จ�ำเป็นในการเดินทางเพ่ิมเติมได้ เช่น กระเป๋าสัมภาระ กระบอกน้�ำ และอุปกรณ์ที่จ�ำเป็น
ในการเดนิ ทางไกล ดงั นนั้ จกั รยานประเภทนจ้ี ำ� เปน็ ตอ้ งมคี วามแขง็ แรงทำ� ใหม้ นี ำ�้ หนกั มากขน้ึ ตามไปดว้ ย
ขอ้ ตอ้ งพจิ ารณาตวั รถหนกั ทำ� ใหน้ กั ปน่ั ทำ� ความเรว็ ไดไ้ มส่ งู มาก ยางหนา้ ไมใ่ หญม่ าก ทำ� ใหล้ ยุ ไดไ้ มเ่ ยอะ
แตเ่ หมาะสำ� หรับการปนั่ บนถนนทางเรียบ

ภาพที่ 3.6 จกั รยานท่องเทยี่ ว
2. จักรยานถนนกรวด (Gravel Bikes) หรือจักรยานเสือหมอบแนวผจญภัยเน้นปั่นในทาง
หลากหลาย ราคาไม่แพงมาก จักรยานประเภทน้ีไม่ใช่ถูกที่ออกแบบมาเพื่อลงสนามแข่งจักรยาน
แต่เน้นการออกผจญภัยหาเส้นทางใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นทางวิบากหรือถนนกันดาร ช่วงตัวมีระยะ
ห่างระหว่างล้อหน้าและล้อหลังให้ยาวขึ้น เพราะให้มีเสถียรภาพในการเข้าโค้งท่ีสบายกว่า ตัวเฟรม
จะแขง็ แรงทนแรงกระแทกไดด้ ี ชว่ งจกั รยานทท่ี ำ� องศากม้ ใหป้ น่ั ไดง้ า่ ย สบายขน้ึ กม้ นอ้ ยลงเออื้ มนอ้ ยลง
หนา้ ยางรองรับไดก้ วา้ งข้ึน ใหญข่ ้ึน เหมาะสำ� หรับทางฝนุ่ ลกู รัง ตรงๆ ยาวๆ ทางกรวดลอยท่ไี ม่ใช่
หินกอ้ นโตมาก

38

ภาพที่ 3.7 จกั รยานถนนกรวด
3. จกั รยานลู่ (Track Bikes) เปน็ จกั รยานทส่ี รา้ งขนึ้ เพอื่ การแขง่ ขนั จะไมม่ ี lock ring จกั รยาน
จะมีน้ำ� หนกั ให้เบาทีส่ ดุ การท่ีจะป่ันจักรยานไปดา้ นหนา้ อยา่ งเดยี ว อาจมี track stand ในการแขง่
ประเภท sprint ตัวตอ่ ตวั จกั รยานล่มู นี ้ำ� หนักท่ีใชป้ ั่นในลู่จะอยทู่ ีป่ ระมาณ 6 - 7 กิโลกรมั ไมม่ เี กียร์
ไว้ช่วยทดเป็นจักรยานเกียร์คงท่ีและดังนั้นจึงมีเกียร์เดียวและไม่มีล้อเลื่อนหรือเบรก มีเบาะท่ีสูงกว่า
เพอ่ื ใหไ้ มไ่ ดส้ มั ผสั แทรค็ ทมี่ ี ทอ่ เบาะนง่ั สงู ชนั สำ� หรบั ตำ� แหนง่ แอโรไดนามกิ ทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพมากยงิ่ ขน้ึ
และแข็งแรงทนตอ่ แรงตา้ นมีความเร็วสงู อัตราเร่งอยา่ งรวดเรว็ และแข็งแรง

ภาพท่ี 3.8 จกั รยานลู่

คมู่ อื การเลอื กซือ้ อุปกรณ์ส�ำคัญ 39
จำ� เปน็ ท่ีเหมาะสมในการปนั่ จกั รยาน

4. จกั รยานไตรกีฬา (Triathlon/Time Trial Bikes) โดยหลกั ๆ เปน็ จักรยานเน้นการแขง่ ขนั
หรือท�ำความเร็วโดยเฉพาะการแข่งขันไตรกีฬาจะใช้จักรยานประเภทนี้แข่ง ตัวจักรยานท่ีมีเฟรม
ท่ีเป็นการออกแบบท่ีลู่ลม และติดแอโร่บาร์เพ่ือผลทาง แอโรไดนามิก (Aerodynamics) จักรยาน
Time trial ท่เี ป็นสากลจะมีกฎของ UCI ควบคุมเรื่องการเซต็ ระยะเบาะให้ปลายจมกู เบาะจะต้องอยู่
หลักแกนกลางกะโหลก 5 ซม. ส่วน จกั รยาน Triathlon ไม่มีกฎ นกั ไตรกฬี าชอบใหเ้ บาะมาขา้ งหนา้
เพ่ือผลในการถบี บนั ไดเหยียบไดห้ นักหน่วงเหมอื นกำ� ลังว่ิงอยูบ่ นจกั รยาน

ภาพที่ 3.9 จกั รยานไตรกีฬา
5. จักรยานไซโคลครอส (CYCLOCROSS BIKES) เสือหมอบท่ีถูกใช้ให้สามารถลุยได้ทุก
พ้ืนท่ีมีขรุขระมาก ข้อต้องพิจารณา จักรยานไซโคลครอสน้�ำหนักเยอะเพราะต้องการความแข็งแรง
ทรงจกั รยานมเี ปน็ ตะเกยี บหนา้ นกั ปน่ั จกั รยานจะปน่ั ไมส่ บายเทา่ แบบมโี ชค๊ ยางมดี อกยางเยอะเพอ่ื เนน้
การเกาะเสน้ ทางจงึ ทำ� ใหท้ ำ� ความเรว็ ไดย้ าก แตก่ ารทรงตวั จะดแี ละมนั่ คง ถกู ออกแบบมาเพอื่ การแขง่
“Cyclo Cross” ซ่งึ เหมือนการแข่งขันไตรกฬี า จกั รยานรุ่นใหมส่ ว่ นมากจะผลิตจากอลูมเิ นียม หรือ
คาร์บอนไฟเบอร์ โดยเฉพาะนักปั่นจักรยานใช้จักรยานนี้เข้าร่วมแข่งขันซ่ึงเวลาแข่งขันบางช่วง
ผทู้ เ่ี ขา้ แขง่ ขนั จะตอ้ งลงจากรถและแบกรถจกั รยานของตนวงิ่ เนอ่ื งจากจะมสี งิ่ กดี ขวางดว้ ยระหวา่ งทาง
มีลกั ษณะคลา้ ยเสือหมอบ แต่จะตา่ งกนั ตรงท่ี ยางและเฟลมของรถ โดยยางจะมลี ักษณะกวา้ ง และ
ใหญ่กว่าจักรยานเสือหมอบ เฟลมก็จะยาวกว่าจักรยานเสือหมอบเล็กน้อย ส่วนเรื่องของเกียร์นั้น
จะมีหรือไม่กไ็ ด้ จักรยานประเภทนีจ้ ึงเหมาะสำ� หรบั นักป่นั ทางไกล มีทงั้ พื้นเรียบ และวบิ ากจงึ ไดร้ ับ
ความนยิ มมากในประเทศไทย

40

ภาพท่ี 3.10 จกั รยานไซโคลครอส
6. จกั รยานเอนดแู รนซ์ (Endurance Bikes) สำ� หรบั การปน่ั ระยะไกล ดงั นนั้ เฟรมจงึ ออกแบบมา
ใหป้ น่ั สบายเพอ่ื ลดความเหนอื่ ยลา้ จากการปน่ั ระยะไกล เฟรมผลติ จากคารบ์ อนไฟเบอรท์ รง Endurance
ทา่ นงั่ จะคอ่ นขา้ งตวั ตง้ั ทอ่ บนและระยะเฟรมรชี จะสน้ั ระยะทอ่ คอและ stack เพอ่ื ใหท้ า่ นง่ั ไมก่ ม้ มาก
จงึ ทำ� ใหเ้ หมาะกบั การปน่ั ทางไกลนานๆ ไมเ่ นน้ ทำ� ความเรว็ มาก ทางไกลเทยี บกบั Audax 300+ ขนึ้ ไป
ส่วนระยะ 200 กม. ลงมาถือว่าไม่ไกลมาก ดังน้ันเฟรมแบบน้ีจึงไม่เหมาะกับผู้ที่เน้นการกระชาก
หรือยืนความเรว็ สงู

ภาพท่ี 3.11 จกั รยานเอนดแู รนซ์

คู่มอื การเลือกซ้อื อปุ กรณ์สำ� คญั 41
จำ� เปน็ ท่ีเหมาะสมในการปั่นจกั รยาน

3.3 จกั รยานเสือภเู ขา (Mountain Bikes)

จักรยานเสือภูเขาหรือจักรยานออฟโรดมีให้เลือกมากมาย จักรยานได้ถูกการออกแบบ
จากรนุ่ เรม่ิ ตน้ ไปจนถงึ รนุ่ ทดี่ ที ส่ี ดุ เหมาะกบั เสน้ ทางขรขุ ระ รวมไปยงั จกั รยานเสอื ภเู ขาทไี่ ดร้ บั การออกแบบ
มาให้เหมาะส�ำหรับทางขึ้นภูเขาสูงชันและเส้นทางโขดหิน ในพื้นท่ีโล่งกว้าง จักรยานเสือภูเขามียาง
ให้การยึดเกาะและการยึดเกาะที่ดีเยี่ยมในขณะที่ระบบช่วงล่างของจักรยานมีโครงสร้างการป้องกัน
หรือทนทานต่อการกระแทก จักรยานเสือภูเขาได้รับการออกแบบมาส�ำหรับใช้งาน การปั่นข้ึนเขา
ปน่ั ตามทางวบิ าก หรอื ถนนลกู ลงั เปน็ จกั รยานทมี่ คี วามแขง็ แรงมากกวา่ จกั รยานประเภทอนื่ ๆ อปุ กรณเ์ สรมิ
จะเยอะเป็นพิเศษ เช่น โช๊คหน้า-หลัง, ทีเกียร์ทด 16 – 27 เกียร์ ราคาก็เร่ิมตั้งแต่หลักพัน
ไปจนถงึ หลกั แสน ขน้ึ อยกู่ ับอุปกรณ์ช้นิ ส่วนทนี่ ำ� ประกอบ และวัสดุการผลิต
1. จักรยานฮาทเทล (Hardtail Bikes) เเบบมีโช๊คอัพด้านหน้าอย่างเดียว จักรยานเสือ
ภูเขาที่มีระบบ โช้คอัพรองรับเเรงกระเเทกด้านหน้าอย่างเดียว เเต่ด้านหลังไม่มี ราคาจะสูงกว่า
เเบบไม่มีโช๊คอัพทั้งหน้าและหลังจักรยานฮาทเทลเป็นท่ีนิยมมาก ใช้ลุยได้เกือบทุกเส้นทางสนามปั่น
และสามารถใช้ในการเดินทางปกติในชีวติ ประจ�ำวันได้

ภาพท่ี 3.12 จักรยานฮาทเทล
2. จักรยานครอสคันทรี(Cross Country Mountain Bikes) มีท้ังประเภท Hardtail และ
Full-Sus เป็นรถท่ีน้�ำหนักอาจจะอยู่ท่ี 10-13 กิโล สามารถปั่นท้ังบนถนนทางลูกรัง ทางกันดาร
ท่ีมีการกระแทก แตไ่ มเ่ หมาะสำ� หรบั การน�ำใหไ้ ปใช้เส้นทางท่มี คี วามขรุขระลงเขาลาดชนั มากๆ หรือ
โดดเนนิ สงู ๆ

42

ภาพที่ 3.13 จกั รยานครอสคันทรี
3. จกั รยานดาวนฮ์ ลิ ล์ (Downhill Bikes) รถประเภทนอ้ี อกแบบมาเพอ่ื การกระแทกจากการตก
จากที่สูงเป็นหลายๆ เมตร ในบางคร้ัง แทบจะเป็นการปั่นจักรยานลงจากหน้าผา โดยมากแล้วรถ
จะออกแบบมาใหม้ ลี อ้ ทใ่ี หญก่ วา่ ปกติ โชค๊ มชี ว่ งยบุ มากกวา่ หกนว้ิ ขน้ึ ไป และเปน็ แบบ double crown
คือ มตี ัวจับแกนโชค๊ 2 ช้นั เพือ่ ความแข็งแรง เฟรมมีน้�ำหนกั มากมคี วามหนามาก เผ่ือการกระแทก
หรอื การชน และการตกเขา มีกลมุ่ ท่นี ยิ มจกั รยานประเภท ดาวน์ฮิลล์ รถโดด อย่ดู ้วยรวมถึงมกี ารจัด
แขง่ ขนั ด้วยตลอดปี โดยรถพวกน้อี อกแบบอุปกรณต์ ่างจากเสอื ภเู ขาทัว่ ไป อาจจะมีจานหนา้ ใบเดียว
โช๊คตะเกยี บคู่ เบรกขนาดใหญ่ ลอ้ กวา้ ง 2.3 นวิ้ ขึ้นไป การปน่ั หมวกกนั นอ็ คก็ต้องเป็นแบบ Fullface
หรือ Hardshell helmet, หรอื รวมถงึ ใสเ่ สอื้ เกราะเพ่ิมความปลอดภยั ย่งิ ข้ึน

ภาพที่ 3.14 จกั รยานดาวน์ฮลิ ล์

คูม่ ือการเลือกซอ้ื อุปกรณส์ �ำคัญ 43
จำ� เป็นทีเ่ หมาะสมในการปัน่ จักรยาน

4. จกั รยานลอ้ โต (Fat Bikes) รถลกั ษณะน้ี มลี อ้ ขนาดใหญแ่ ละดอกยางใหญ่ จกั รยานลอ้ โตไดถ้ กู
ออกแบบมา เพอ่ื การปน่ั ทใี่ ชล้ ยุ ในพนื้ ทเ่ี สน้ ทางโดยเฉพาะ ซงึ่ สามารถปน่ั บนพนื้ ทรายได้ หรอื พน้ื โคลน
ท่ีล้อต้องจมลงไปเยอะ พื้นหิน เนื่องจากล้อใหญ่มีพื้นที่เกาะถนนมากกว่าล้อธรรมดา อีกอย่าง
ล้อแบบน้ีจะมีลมเยอะ ค่อนข้างยืดหยุ่น ล้อจะจมลงไปได้เยอะกว่าล้อแบบอ่ืน ในต่างประเทศใช้ปั่น
บนพื้นหมิ ะ วงลอ้ มขี นาดเทา่ กบั ล้อจักรยานทว่ั ไปคือ 26 นวิ้ ส่วนหน้ายางหนา้ 4.8 นว้ิ เป็นความหนา
ที่หนากวา่ ยางจกั รยานท่ัวไป

ภาพท่ี 3.15 จักรยานล้อโต
5. จักรยานเทล (Trials Bikes) เป็นจักรยานประเภทเสือภูเขาประเภทหน่ึง ได้ถูกออกเเบบ
และการใช้งานสามารถไต่เเละลงเขาได้ดี ในการออกแบบการใช้ในยุคแรกจะเน้นการลงเขา ซึ่ง
ในปัจจุบันประสิทธิภาพไต่เขาจะดีมากอาจเป็นเพราะ องศาการทรงตัวของนักปั่นเอนไปข้างหลัง
เพือ่ รักษาการควบคุมจกั รยาน มากกว่าพ่งุ ไปขา้ งหนา้ แต่จกั รยานน้ีจะมนี ำ้� หนักมาก

44

ภาพท่ี 3.16 จักรยานเทล
6. จกั รยานอีเมาเท่น (E-MOUNTAIN BIKES) ทม่ี ีมอเตอร์ช่วยเสรมิ แรงในการปั่นให้เพ่ิมก�ำลงั
มีโหมดปรับระดบั ป่นั ปกติ โหมดอโี คล โหมดทวั รร์ งิ่ โหมดสปอรท์ โหมดเทอร์โบ มอเตอรจ์ ะท�ำงาน
เมื่อนักปั่นได้ปั่นจักรยานเท่านั้น เฟรมท�ำจากวัสดุอลูมิเนียม ตะเกียบท�ำจากคาร์บอนไฟเบอร์
ลอ้ ใชข้ นาด 27.5 ระบบเกยี ร์ 11 / 42 มจี านหนา้ ใบเดยี วทตี่ ดิ มากบั ชดุ มอเตอร์ มมี อเตอร์ และแบตเตอร่ี
มชี อ่ งเสยี บชารต์ แบตเตอรี่ ใชเ้ วลา 2-3 ชวั่ โมงในการชารจ์ แบตเตอร่ี จกั รยานในปี พ.ศ.2563 ประมาณ
200,000 บาท ต่อคนั เปน็ ที่นิยมอย่างมากในตา่ งประเทศ

ภาพท่ี 3.17 จักรยานอเี มาเทน่

คมู่ อื การเลอื กซื้ออุปกรณส์ �ำคัญ 45
จำ� เปน็ ท่เี หมาะสมในการป่นั จกั รยาน

º··èÕ4

¡ÒÃàÅ×Í¡ÍØ»¡Ã³· è¨Õ íÒ໚¹¨¡Ñ ÃÂÒ¹

4.1 บทนาํ

อปุ กรณป ระกอบจกั รยานในบางสว นทนี่ กั ปน มคี วามจาํ เปน ทค่ี วรใชแ ละนาํ ตดิ ตวั ไปกบั กจิ กรรม
การปนจักรยานทุกคร้ัง เน่ืองจากเปนสิ่งจําเปนในบางอยางแตละพื้นท่ีบนเสนทางท่ีนักปนตองการ
ใชก บั รถไดเ กอื บทกุ ครงั้ ตามความเหมาะสม บางคนมคี วามจาํ เปน ทจี่ ะตอ งนาํ ตดิ ตวั เสมอทกุ ครง้ั ขณะ
ปน จกั รยานเพอื่ ความปลอดภยั สว นบคุ คลและเพอื่ นในกลมุ ทร่ี ว มปน ๆ อปุ กรณป ระกอบบางครง้ั กส็ ามารถ
ชว ยทาํ ใหก ารปน จกั รยานสะดวกสบายมากขน้ึ หรอื คลอ งแคลว เพม่ิ ขน้ึ ทง้ั หมดมคี วามสาํ คญั เครอื่ งมอื
สาํ หรบั นกั ปน จกั รยานดงั นนั้ จงึ ควรคา แกก ารสละเวลาเพอ่ื คน หาอปุ กรณท ดี่ ที ส่ี ดุ สาํ หรบั ความตอ งการ
ของนกั ปน ดังประกอบดวย

4.2 ทอวาลว ลมจักรยาน (Inner tubes)

ทอ วาลว ลมจกั รยาน ในการเตมิ ลมยางในจะมคี วามแตกตา งกนั ไปตามขนาดเสน ผา นศนู ยก ลาง
ของลอ จกั รยานและความกวา งของยางของจกั รยาน จกั รยานของนกั ปน จะมวี าลว เตมิ ลมทแ่ี ตกตา งกนั
ดงั นน้ั ตรวจสอบใหแ นใ จ เพอ่ื ประกอบการใชท วี่ าลว ตอ สายจากสบู ลมจากปม ใหถ กู ตอ งและเหมาะสม
กับการเติมลม ควรมีความเขา ใจประเภทของทอวาลวเติมลมยางในจกั รยาน ไดแ ก

1) วาลว ยางในจุกใหญ (Schrader valve tube)
2) วาลว ยางในจกุ เข็ม (Long presta valve tube)
3) วาลวยางในจุกเล็ก (Presta valve tube)

1. 2. 3.

ภาพท่ี 4.1 ทอ วาลว ลมจักรยาน

46

4.3 กระเปา อานจักรยาน

อุปกรณกระเปาอานจักรยานขนาดเล็กท่ีมีขนาดกะทัดรัดเหมาะสม ไมเกะกะติดต้ังไวบนราง
ของอานจักรยานของนักปนเพื่อไมใหมีการจํากัดการเคลื่อนไหวรางกายของนักปนจักรยาน ขณะที่มี
การปน อุปกรณกระเปาอานจักรยานสวนใหญมักจะมีท่ีวางสําหรับเก็บสารองชุดซอมยางร่ัวประแจ
และเคร่ืองมืออเนกประสงคขนาดเล็ก บางคร้ังก็ยังมีพ้ืนที่ในกระเปาใหนักปนสามารถพกเส้ือผา
สาํ รองเปลย่ี นเมอื่ ชดุ ปน จกั รยาน ทมี่ เี ปย กชน้ื หรอื เกดิ การขาดในสภาวะทไ่ี มค าดการณไ วล ว งหนา จาก
กจิ กรรมการปนคนเดยี วหรือปนเปน กลมุ

ภาพที่ 4.2 อปุ กรณกระเปา อานจกั รยาน

4.4 เตมิ ลมจกั รยาน (Pumps)

อปุ กรณเ ตมิ ลมจกั รยาน ควรมขี นาดทไ่ี มใ หญม าก หรอื รปู แบบการปม ทม่ี ถี งั กวา งและยาวขนาด
ท่ีพกพาไดงา ย ผูปนสามารถนาํ มาใชไดสะดวกโดยการนาํ มาใชเ ม่อื ลมยางออ นลง และยังสามารถนํา
มาใชเมื่อตองการบรกิ ารเพือ่ นรว มปน หรือบรกิ ารทมี นักปน แตส ง่ิ ท่ีควรจะตองคํานึงถึงคือแรงดันลม
ในยางที่สูงมาใชสําหรับบนถนนและมีความจําเปนสําหรับบนถนนเรียบ สวนบนถนนปนจักรยานที่มี
ความขรุขระควรจะปรบั แรงดนั ลมใหต ํา่ ลง อปุ กรณใ นการเตมิ ลม ไดแก แกสเติมลม / CO2 อปุ กรณ
สบู มอื พกพาอุปกรณสบู ลมชนิดติดเฟรม

ภาพที่ 4.3 อปุ กรณเ ติมลมจกั รยาน

ค‹ูมอื การเลอื กซือ้ อุปกรณส าํ คัญ 47
จาํ เปนš ทีเ่ หมาะสมในการป›น˜ จกั รยาน

4.5 ชุดเคร่ืองมือชาง (On-Road Tool Kit)

ประกอบดว ยเครอื่ งมอื หลายตวั ในชดุ เดยี วกนั รวมกนั ดว ยประแจขนาดตา งๆ ประแจแอล ประแจ
ปากตาย ไขควงและชดุ ซอ มแซมอน่ื ๆ การเจาะ ชุดปะยาง เชอื กไนลอน รวมถึงชดุ เครื่องมอื พื้นฐาน
มีประโยชนส าํ หรบั การซอ มพน้ื ฐานท้งั หมด เพอ่ื ใหน กั ปน สามารถซอ มไดดว ยตนเองในระดับเบื้องตน
ดงั นนั้ ตรวจสอบใหแ นใ จวา การเลอื กเครอ่ื งมอื หลายอยา งทน่ี าํ ตดิ ตวั ไปกบั นกั ปน ขณะออกปน จกั รยาน
ควรเปนเครื่องมอื ทจ่ี ําเปนเหมาะสมกบั อุปกรณใ นจกั รยานของนกั ปน

ภาพที่ 4.4 ชดุ เครื่องมอื ชาง

4.6 กระปอ งนาํ้ และเปบ รรจุ (Water Bottles and Storage)

นักปนควรจะมีอุปกรณบรรจุนํ้าด่ืมหรือน้ําเกลือแร สามารถด่ืมหรือเพียงจิบน้ําไดเพ่ือดับ
ความกระหายน้ํา ปองกันการขาดน้ําจากการเสียเหงื่อ หรือขาดเกลือแรในรางกายการสูญเสียเหงื่อ
การใหความชุมชื้น ส่ิงน้ีมีความจําเปนอยางย่ิงในสภาพสนามปนท่ีรอน นอกจากน้ีก็ยังเปนสิ่งจําเปน
เมอื่ ปน ทกุ ครง้ั ในสภาพทรี่ อ น จกั รยานถนนมกั จะตดิ ตง้ั ทว่ี างกระปอ งนา้ํ ประจาํ รถจกั รยาน หรอื นกั ปน
มีเปสะพายกระปองน้ํา

ภาพที่ 4.5 กระปองนํ้าและเปบรรจุ

48

4.7 อุปกรณลอ็ ค (Locks and Security)

อปุ กรณล อ็ คมหี ลายประเภทมหี ลายแบบ ในบางครง้ั อปุ กรณร กั ษาความปลอดภยั เปน สงิ่ ทจ่ี าํ เปน
แตในบางกรณีอาจตองใชกญุ แจลอ็ คสวนตางๆ ของจักรยานของนักปน เมอ่ื จอดจกั รยานหา งตัวหรือ
จอดระยะเวลานาน

ภาพที่ 4.6 อุปกรณลอ็ ค

4.8 สองสวา ง (Lights)

อุปกรณสองสวางติดตั้งบนจักรยานจากหลอดไฟ LED ที่ทันสมัย มีไฟหนาท่ีเตือนกะพริบ
หลายระดบั ไฟกะพรบิ เตอื นการจราจรเปลย่ี นสี และสอ งสวา งในทบี่ รรยากาศมดื สลวั ไฟหนา สามารถ
ประกอบตดิ กบั รถจกั รยานได มแี บตเตอรหี่ รอื ถา นกอ นเพอื่ เปน แหลง พลงั งาน การทมี่ กี ารใชพ ลงั งานสงู
จาํ เปนในการเลือกตามความเหมาะสมสาํ หรบั การปนไดทกุ ประเภท

ภาพท่ี 4.7 อปุ กรณสอ งสวา ง

คูม‹ ือการเลือกซอื้ อปุ กรณส าํ คัญ 49
จาํ เปนš ที่เหมาะสมในการปน˜› จกั รยาน