การเลี้ยงสุกรพันธ์ุ

4.4 การปรับปรุงพนั ธุ์สุกร

การปรับปรุงพนั ธุ์สุกรตอ้ งทาํ ท้งั การคดั เลือกพ่อแม่พนั ธุ์ที่ดีและเลือกวิธีการผสมพนั ธุ์ที่เหมาะสม
ควบคู่กันไปจึงจะประสบความสําเร็จ โดยเฉพาะลักษณะที่มีความสําคัญทางเศรษฐกิจ ได้แก่ การ
เจริญเติบโต ประสิทธิภาพการใช้อาหาร คุณภาพซาก จาํ นวนลูกต่อครอก ประสิทธิภาพการสืบพนั ธุ์
ความสามารถในการปรับตวั เข้ากบั สภาพแวดลอ้ ม เป็นตน้ ส่วนใหญ่เป็ นลกั ษณะปริมาณ ซ่ึงเป็ นผลจาก
ความสามารถทางพนั ธุกรรมและมีสภาพแวดลอ้ มเขา้ มาเก่ียวขอ้ งดว้ ย ดงั น้นั การปรับปรุงพนั ธุ์สุกรให้ได้
ลกั ษณะที่ดีตามความตอ้ งการตอ้ งทาํ การคดั เลือกท้งั พ่อพนั ธุ์และแม่พนั ธุ์ที่มีความสามารถทางพนั ธุกรรมใน
การถ่ายทอดลกั ษณะต่าง ๆ ไปในช่วงตอ่ ไปไดแ้ ละเลือกวิธีการผสมพนั ธุ์ที่เหมาะสม

4.5 เป้าหมายการปรับปรุงพนั ธุ์สุกร

การปรับปรุงพนั ธุ์สุกร มีเป้าหมายดงั น้ี
1. เพอ่ื คดั เลือกสายแม่พนั ธุ์ที่ดีที่สุด มีความแขง็ แรง ทนโรค ทนร้อน และควรมีค่าการทดสอบฮา
โลเธน (ความเครียด) เป็นลบ
2. เพ่ือคดั เลือกสุกรสาวทดแทนท่ีดีที่สุด ถา้ นาํ สุกรสาวเขา้ มาทดแทนให้เร็วที่สุดในระยะไม่เกิน 2
ปี แลว้ ปลดแมพ่ นั ธุ์เก่าออกจากฝงู ผสมพนั ธุ์ จะทาํ ใหพ้ ฒั นาลกั ษณะทางพนั ธุกรรมไดเ้ ร็วข้ึน เน่ืองจากสุกร
สาวจะมีความสมบูรณ์พนั ธุ์ในระยะ 1 ปี
3. เพ่ือคัดเลือกพ่อพนั ธุ์ท่ีดีที่สุด พ่อพนั ธุ์ควรได้รับการทดสอบสมรรถภาพการสืบพนั ธุ์และมี
ลกั ษณะทางเศรษฐกิจดี ได้แก่ อตั ราการเจริญเติบโต ประสิทธิภาพการใช้อาหารและลกั ษณะซาก ซ่ึง
สามารถถูกถ่ายทอดใหล้ กู ไดโ้ ดยทาํ การเกบ็ น้าํ เช้ือของพ่อพนั ธุ์สุกรเหล่าน้ีไวเ้ พือ่ ใชใ้ นการขยายพนั ธุ์ต่อไป

4.6 ความเป็นมาของการคดั เลือกพนั ธุ์

การคดั เลือกพนั ธุ์สุกรมีการทาํ กนั มานานแลว้ นกั ปรับปรุงพนั ธุ์พยายามสรรหาพนั ธุ์สุกรต่าง ๆ ที่มี
อยู่ในโลกมาคดั เลือกพนั ธุ์และปรับปรุงพนั ธุ์เพ่ือให้ได้สุกรท่ีเหมาะสม และตรงตามความต้องการของ
ผูบ้ ริโภคในแต่ละยุคแต่ละสมยั เช่น ในสมยั ก่อนสงครามโลกคร้ังท่ี 2 การเล้ียงสุกรในสหรัฐอเมริกา
ตอ้ งการน้าํ มนั มาใชใ้ นการประกอบอาหารและผลิตวตั ถุระเบิด ส่วนเน้ือสุกรเป็ นผลพลอยได้ ดงั น้นั สุกร
พนั ธุ์ในตอนน้นั จึงมีลกั ษณะไปในทางดา้ นการผลิตไขมนั สุกรพนั ธุ์ที่เล้ียง ไดแ้ ก่ พนั ธุ์ดูรอค เบิกเชียร์และ
โปแลนด์ไชน่า ต่อมาเม่ือความตอ้ งการน้าํ มนั ลดน้อยลง เน่ืองจากผูบ้ ริโภครักษาสุขภาพมากข้ึนจึงหันมา

บริโภคน้าํ มนั พืชแทน จึงทาํ ให้นกั เล้ียงสุกรหันกลบั ไปเล้ียงสุกรพวกท่ีมีไขมนั นอ้ ย ไดแ้ ก่ พนั ธุ์ลาร์จไวท์
แลนด์เรซ เป็นตน้ แต่ในสหรัฐอเมริกาในสมยั น้นั ยงั ไม่สนใจเร่ืองคุณภาพซากหรือปริมาณไขมนั มากนัก
เพราะตลาดเน้นเปอร์เซ็นต์การสูญเสียที่โรงฆ่ามากกว่า เน่ืองจากเน้ือสุกรส่วนใหญ่นําไปผลิตอาหาร
สาํ เร็จรูปมากกว่าการจาํ หน่ายในรูปเน้ือสด ในองั กฤษนิยมเน้ือส่วนเบคอน (เน้ือสามช้นั ) กนั มาก สุกรที่
เล้ียงเพอ่ื ส่งขายในตลาดองั กฤษจึงเนน้ คุณภาพของเน้ือ มีปริมาณเน้ือมากไขมนั นอ้ ย สุกรพนั ธุ์ท่ีเล้ียง ไดแ้ ก่
พนั ธุ์ลาร์จไวท์ แลนดเ์ รซ และเวล ในฝรั่งเศส อิตาลีเยอรมนั เนเธอร์แลนด์ เบลเยยี่ ม และสเปน เป็นตน้
ผบู้ ริโภคค่อนขา้ งเนน้ คุณภาพของเน้ือสุกร ไม่วา่ จะเป็นเน้ือส่วนสะโพก เน้ือสนั เน้ือสามช้นั ตลอดจนสีสัน
ของเน้ือดว้ ย นักปรับปรุงพนั ธุ์จึงคดั เลือกสุกรทีมีสะโพกใหญ่ หลงั หนา เน้ือสันใหญ่ยาวและสีของเน้ือ
แดงสดน่ารับประทาน สุกรพนั ธุ์ท่ีเล้ียง ไดแ้ ก่ พนั ธุ์แลนดเ์ รซ เวล และเพยี วเตรียน ในเอเชียตลาดการซ้ือ
ขายสุกรนิยมการตีราคาสุกรขุนจากการดูรูปร่างภายนอก นักปรับปรุงพนั ธุ์จึงไดค้ ดั เลือกพนั ธุ์สุกรให้ได้
ตามความตอ้ งการของตลาด นกั ปรับปรุงพนั ธุ์พยายามคดั เลือกพนั ธุ์สุกรใหไ้ ดส้ ุกรท่ีถูกใจท้งั ผเู้ ล้ียงสุกร คน
จบั สุกร และเขียง แต่การคดั เลือกสุกรพนั ธุ์ใดพนั ธุ์หน่ึงมาเพ่ือผลิตสุกรให้ไดต้ ามความตอ้ งการน้ันทาํ ได้
ยาก เน่ืองจากสุกรแต่ละพนั ธุ์จะมีท้งั ขอ้ ดีและขอ้ เสียในตวั เอง ดังน้ันเพื่อเป็ นการแก้ปัญหาดงั กล่าวนัก
ปรับปรุงพนั ธุ์ไดน้ าํ เอาสุกรพนั ธุ์ต่าง ๆ มาผสมพนั ธุ์กนั เพื่อผลิตสุกรลูกผสมที่รวมเอาลกั ษณะท่ีดีจากแต่ละ
พนั ธุ์มาใชใ้ ห้เป็นประโยชน์ สุกรลูกผสมส่วนใหญ่จึงมีเจริญเติบโตเร็ว กินอาหารน้อยมีความแขง็ แรงข้ึน
ให้ลูกดกข้ึนและเล้ียงง่าย เรียกว่า มีพลงั อดั เเจ หรือ เฮตเตอโรซีส (heterosis) สุกรลูกผสมที่นิยมใน
ปัจจุบนั คือ สองสายเลือด สามสายเลือด หรือส่ีสายเลือด ซ่ึงส่วนใหญ่ทาํ กนั ในระดบั ฟาร์มขนาดใหญ่
หรือระดบั บริษทั ที่มีแผนการผสมพนั ธุ์ท่ีแน่นอน และส่วนใหญ่อยู่ในยุโรปและสหรัฐ-อเมริกา ประเทศ
ไทยไดน้ าํ เขา้ สุกรพนั ธุ์ต่าง ๆ หรือสุกรสายพนั ธุ์ต่าง ๆ จากต่างประเทศเขา้ มาเล้ียง อาจจะมีลกั ษณะบาง
ลกั ษณะท่ีเราไม่ตอ้ งการติดมาดว้ ยและสุกรขนุ ลูกผสมท่ีไดใ้ นช่วงต่อ ๆ ไปมียีนคู่ต่างกนั สูง ถา้ มีการนาํ เอา
สุกรขนุ ลูกผสมน้นั มาทาํ พนั ธุ์ใหม่ผลผลิตที่ไดใ้ นช่วงตอ่ ไปมกั จะสู้ผลจากพ่อแมพ่ นั ธุ์ไม่ได้

4.7 การคดั เลือกพ่อแมพ่ นั ธุ์สุกร
การคดั เลือก (selection) เป็นขบวนการคดั เลือกสุกรไวใ้ ชเ้ ป็นพ่อพนั ธุ์และแม่พนั ธุ์ในการผลิตลูก

ช่วงต่อไปโดยใช้ขอ้ มูลที่มีอยู่ การคดั เลือกสุกรมีความสําคญั ในการปรับปรุงพนั ธุ์สุกร เนื่องจากลกั ษณะ
พนั ธุกรรมจะถ่ายทอดจากพ่อแม่สู่ลูกหลานได้ ถา้ คดั เลือกพ่อพนั ธุ์และแม่พนั ธุ์ที่มีลกั ษณะดีตามความ
ตอ้ งการมาผสมกนั ลูกที่ออกมาจะมีลกั ษณะน้นั ดว้ ย ถา้ การคดั เลือกกระทาํ ไม่ถูกตอ้ งถึงแมว้ ่าจะมีการผสม
พนั ธุ์ดีแคไ่ หนกไ็ ม่มีประโยชน์

ลกั ษณะท่ีสําคญั ทางเศรษฐกิจของสุกรส่วนใหญ่เป็ นลักษณะปริมาณ ได้แก่ การเจริญเติบโต
จํานวนลูกต่อครอก น้ําหนักหย่านม คุณภาพซาก เป็ นต้น ซ่ึงการแสดงลักษณะน้ันเป็ นผลมาจาก
ความสามารถทางพนั ธุกรรมในตวั สัตวแ์ ละสภาพแวดลอ้ ม ดงั น้ี

P=G+E
P = Phenotype (ลกั ษณะที่แสดงออก)
G = Genotype (ความสามารถทางพนั ธุกรรม)
E = Environment (สภาพแวดลอ้ ม)
สภาพแวดลอ้ ม ไดแ้ ก่ อาหาร การจดั การ โรงเรือน สภาพอากาศ โรคและพยาธิ เป็ นตน้ ถา้
สภาพแวดลอ้ มเปล่ียนแปลงไป การแสดงลกั ษณะของสุกรก็จะเปล่ียนแปลงไปดว้ ย ถึงแมว้ ่าพนั ธุกรรมจะ
คงเดิม
การคดั เลือกลกั ษณะทางเศรษฐกิจของสุกรน้นั ตอ้ งคดั เลือกความสามารถทางพนั ธุกรรมซ่ึงทาํ ได้
ยาก เนื่องจากมีอิทธิพลของสภาพแวดล้อมเขา้ มาเก่ียวขอ้ งอยู่ดว้ ย ทาํ ให้ลกั ษณะที่แสดงออกมามีความผนั
แปรไปจากพนั ธุกรรมท่ีมีอยู่ในตวั สุกร หากสภาพแวดลอ้ มมีส่วนทาํ ให้การแสดงออกของลกั ษณะผนั แปร
ไป การคัดเลือกจะทําได้ลาํ บากเน่ืองจากไม่แน่ใจว่าลักษณะที่แสดงออกเป็ นผลจากพันธุกรรมหรือ
สภาพแวดลอ้ ม การคดั เลือกสุกรทาํ ได้ก็ต่อเมื่อสุกรในฝงู ที่จะคดั เลือกมีความแตกต่างทางพนั ธุกรรมมาก ๆ
ถา้ สุกรในฝูงมีลกั ษณะสม่าํ เสมอหรือเหมือนกนั การคดั เลือกทาํ ได้ยากและโอกาสท่ีจะปรับปรุงพนั ธุ์ก็
นอ้ ยลง ถา้ ลกั ษณะใดไดร้ ับอิทธิพลของพนั ธุกรรมมาก ลกั ษณะน้นั จะแสดงออกมาใกลเ้ คียงพนั ธุกรรมและ
การคดั เลือกลกั ษณะน้นั จะมีความแม่นยาํ สูง ดงั น้นั นกั ปรับปรุงพนั ธุ์จึงไดห้ าวิธีวดั อตั ราส่วนของอิทธิพล
ของพนั ธุกรรมและสภาพแวดล้อมท่ีมีผลต่อการแสดงออกของสุกร เพ่ือใชใ้ นการพิจารณาคดั เลือกสุกรใน
การปรับปรุงพนั ธุ์ต่อไป ค่าน้นั คอื อตั ราพนั ธุกรรม
อตั ราพนั ธุกรรม (heritability, h2)
อตั ราพนั ธุกรรม หมายถึง สัดส่วนของความแปรปรวนทางพนั ธุกรรมต่อความแปรปรวนของ
ลกั ษณะปรากฏ อตั ราพนั ธุกรรมเป็นคา่ เฉพาะสาํ หรับประชากรหน่ึง
เ พ ร า ะ ป ร ะ ช า ก ร สั ต ว์ ที่ ต่ า ง กัน ย่ อ ม มี อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ท า ง พัน ธุ ก ร ร ม ที่ ต่ า ง กัน แ ล ะ อ ยู่ ภ า ย ใ ต้
สภาพแวดลอ้ มที่แตกต่างกนั ดว้ ย
อตั ราพนั ธุกรรมของลกั ษณะใดต้องระบุว่าเป็ นอตั ราพนั ธุกรรมของสุกรฝูงไหน มีสภาพแวดลอ้ ม
อย่างไร ค่าน้ีช้ีให้เห็นว่าความแปรปรวนของลกั ษณะที่เกิดข้ึนเป็ นผลมาจากยีนเท่าใดเปรียบเทียบกบั
อิทธิพลของสภาพแวดล้อม และสามารถบอกได้ว่าลกั ษณะที่ปรากฏถูกถ่ายทอดไปยงั ลูกหลานได้ใน

อตั ราส่วนเท่าใด ซ่ึงจะทาํ ให้ตดั สินใจไดว้ ่าสุกรฝูงน้นั ควรเนน้ การปรับปรุงลกั ษณะในด้านพนั ธุกรรมหรือ
ดา้ นสภาพแวดลอ้ ม การประมาณค่าอตั ราพนั ธุกรรมคาํ นวณไดด้ งั น้ี

ในการคดั เลือกสุกรเพ่ือปรับปรุงลกั ษณะทางพนั ธุกรรม ถา้ ลกั ษณะใดมีค่า h2 ต่าํ (ต้งั แต่ 5-25
เปอร์เซ็นต)์ การปรับปรุงลกั ษณะน้นั จะไดผ้ ลชา้ แต่ถา้ มีความจาํ เป็ นจริง ๆ ที่จะตอ้ งปรับปรุงลกั ษณะน้ัน
ตอ้ งทาํ การคดั เลือกพ่อพนั ธุ์และแม่พนั ธุ์ท่ีมีค่าแตกต่างจากค่าเฉล่ียในฝูงสูงท่ีสุด คือ คดั เลือกสุกรตวั ที่ดี
ที่สุดมาทาํ พนั ธุ์และอาจตอ้ งเนน้ ปรับปรุงเรื่องอาหาร การเล้ียงดูและการป้องกนั โรคดว้ ย ถา้ ลกั ษณะใดมีค่า
h2 ต้งั แต่ปานกลาง (25-50 เปอร์เซ็นต)์ จนถึงสูง (50-100 เปอร์เซ็นต)์ คือ ลกั ษณะน้นั อยู่ภายใตอ้ ิทธิพล
ของปัจจยั พนั ธุกรรมต้งั แต่ 25 เปอร์เซ็นต์ข้ึนไป การปรับปรุงพนั ธุกรรมของลกั ษณะน้ันจะก่อให้เกิด
ประโยชนอ์ ยา่ งคุม้ คา่

ลกั ษณะคุณภาพมกั จะมีค่า h2 สูง ส่วนลกั ษณะปริมาณมกั จะมีค่า h2 ต่าํ จึงทาํ ให้การปรับปรุง
ลกั ษณะท่ีสาํ คญั ทางเศรษฐกิจซ่ึงเป็นลกั ษณะปริมาณทาํ ไดย้ าก คา่ อตั ราพนั ธุกรรมแสดงในตารางที่ 4.1
ตารางที่ 4.1 คา่ อตั ราพนั ธุกรรมของลกั ษณะท่ีสาํ คญั ของสุกร

ที่มา: สุวรรณา พรหมทอง, (มปพ.)

ตวั อย่าง สุกรฝูงหน่ึงมีอตั ราการเจริญเติบโตเฉล่ียวนั ละ 720 กรัม ไดท้ าํ การคดั เลือกสุกรจากฝงู น้ี
ไวเ้ พ่ือทาํ พนั ธุ์โดยคดั ตวั ที่มีการเจริญเติบโตวนั ละ 950 กรัม เมื่อทาํ การผสมสุกรตวั น้ีลูกที่ไดม้ ีอตั ราการ
เจริญเติบโตเฉลี่ยวนั ละ 900 กรัม ดงั น้นั

หลงั จากคดั เลือกได้ผลการคดั เลือก 78 เปอร์เซ็นตข์ องที่ควรได้ หมายความว่าพนั ธุกรรมมีผลทาํ
ให้สัตวต์ วั น้นั ดีกว่าหรือเลวกว่าในฝูงเท่ากบั 78 เปอร์เซ็นตข์ องความต่างท้งั หมด ส่วนท่ีเหลือเป็ นผลจาก
อิทธิพลของความผนั แปรในสภาพแวดล้อม ลักษณะน้ีถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปสู่รุ่นลูกได้มากหรือการ
ปรับปรุงพนั ธุ์เพื่อปรับปรุงลกั ษณะน้ีไดผ้ ลรวดเร็ว

หลกั การคดั เลือกพนั ธุ์สุกร
การปรับปรุงพนั ธุ์สุกรตอ้ งคดั เลือกลกั ษณะที่มีค่าอตั ราพนั ธุกรรมสูง เพ่ือให้ลกั ษณะน้นั สามารถ
ถา่ ยทอดไปยงั รุ่นลูกไดใ้ นสดั ส่วนที่สูง นอกจากน้ีคา่ ความแตกต่างระหวา่ งคา่ เฉล่ียของลกั ษณะในสุกรพนั ธุ์
ที่คัดเลือกและสุกรในฝูงท่ีเรี ยกว่า ความแตกต่างด้วยการคัดเลือก (selection differential, Sd) ก็มี
ความสําคญั ท่ีจะแสดงให้เห็นถึงความดีเด่นของสุกรพนั ธุ์เหนือค่าเฉล่ียของฝูง หากสุกรพนั ธุ์มีค่า Sd สูง
ยอ่ มมีโอกาสปรับปรุงลกั ษณะน้นั ใหก้ า้ วหนา้ ไดม้ าก ค่า Sd สามารถคาํ นวณไดจ้ าก

เม่ือไดค้ ่า Sd ของพ่อแม่พนั ธุ์แลว้ นาํ มาหาค่าความกา้ วหนา้ ของการคดั เลือก (selection progress,
ΔG) ซ่ึงเป็ นค่าที่แสดงถึงความก้าวหน้าของลกั ษณะหน่ึงในรุ่นลูกอนั เป็ นผลมาจากการคดั เลือกพ่อพนั ธุ์
และแม่พนั ธุ์น้นั คา่ น้ีแสดงใหเ้ ห็นการเปล่ียนแปลงลกั ษณะใน 1 ชวั่ อายคุ า่ ΔG จะคาํ นวณไดจ้ าก

ΔG = h2 x Sd
ดงั น้นั ในรุ่นลูกจะใหผ้ ลผลิตเป็น P + ΔG
ตวั อยา่ ง สุกรฝงู หน่ึงมีลกั ษณะอตั ราการเจริญเติบโตเฉลี่ยเท่ากบั 0.50 กิโลกรัมต่อวนั ขณะที่อตั รา
การเจริญเติบโตของพ่อพนั ธุ์เท่ากบั 0.97 กิโลกรัมต่อวนั และของแมพ่ นั ธุ์เทา่ กบั 0.94 กิโลกรัมต่อวนั ถา้ ใน
ฝงู น้ีมีคา่ อตั ราพนั ธุกรรมเท่ากบั 0.40 หรือ 40 เปอร์เซ็นตอ์ ยากทราบวา่ ในรุ่นลูกจะใหผ้ ลผลิตเท่าไร

ดงั น้นั หากใช้กลุ่มพ่อพนั ธุ์และแม่พนั ธุ์น้ีขยายพนั ธุ์จะมีค่า Sd รวมเป็ น 0.455 กิโลกรัมต่อวนั
ซ่ึงเป็ นการคดั เลือกพ่อพนั ธุ์และแม่พนั ธุ์ท่ีดีกว่าเดิม 0.455 กิโลกรัมต่อวนั แต่ถา้ หากไม่มีการคดั เลือกแม่
พนั ธุ์ในฝูงผสมพนั ธุ์จะมีผลให้ค่า Sd ของแม่พนั ธุ์เป็ นศูนยแ์ ละค่า Sd รวมจะเป็ น (0.47+0)/2 = 0.235
กิโลกรัมต่อวนั ซ่ึงมีค่าต่าํ กวา่ Sd เม่ือคดั เลือกท้งั พอ่ พนั ธุ์และแม่พนั ธุ์

ดงั น้นั หากไดท้ าํ การคดั เลือกสุกรที่มีค่าความแตกต่างระหวา่ งการคดั เลือกสูงและคดั เลือกลกั ษณะที่
มีค่าอตั ราพนั ธุกรรมสูงติดต่อกนั ไปหลาย ๆ รุ่น สามารถปรับปรุงความสามารถของลกั ษณะท่ีต้องการน้นั
ในฝงู ใหด้ ีข้นึ ไปเรื่อย ๆ ได้

แบบของการคดั เลือกสุกร
1. การคดั เลือกสุกรตามแหล่งขอ้ มลู ทาํ ได้ 5 วิธีคอื

1.1 การคดั เลือกโดยพจิ ารณารูปร่างลกั ษณะ (appearance selection) เป็นการคดั เลือก
ลกั ษณะท่ีแสดงออกทางรูปร่าง เช่น สีของสุกร ขนาดของสุกร ลกั ษณะผิดปกติหรือพิการ เป็นตน้ การ
คัดเลือกโดยวิธีน้ีเป็ นวิธีแรก แต่รูปร่างลักษณะภายนอกของสุกรเปลี่ยนแปลงได้โดยอิทธิพลของ
สภาพแวดลอ้ ม เช่น สภาพภูมิอากาศ การให้อาหาร โรค เป็นตน้ ซ่ึงอาจทาํ ให้สุกรเปล่ียนแปลงไปจาก
สภาพที่แทจ้ ริง

1.2 การคดั เลือกโดยพิจารณาสถิติความสามารถ (performance record selection) เป็น
การคดั เลือกลกั ษณะตามความสามารถของสุกร เช่น จาํ นวนลูกต่อครอก ความหนาไขมนั สันหลงั เป็นตน้
เป็ นลกั ษณะที่สุกรแสดงออกอย่างแทจ้ ริง แต่ข้ึนอยู่กบั ความถูกต้องของสถิติน้ัน สถิติอาจคลาดเคลื่อน
เน่ืองจากสภาพแวดลอ้ มและวิธีการรวบรวมสถิติ เช่น จาํ นวนสุกรอาจไม่เท่ากนั สุกรมีอายุแตกต่างกนั
การเล้ียงดูต่างกนั ฉะน้นั ขอ้ มูลที่นาํ มาพจิ ารณาควรนาํ มาปรับให้อยใู่ นมาตรฐานเดียวกนั ก่อน

1.3 การคดั เลือกโดยพิจารณาพนั ธุ์ประวตั ิ (pedigree selection) เป็นการคดั เลือกท่ีอาศยั

แผนผงั แสดงความสัมพนั ธ์ทางสายเลือดของสุกรท้งั จากสายพ่อและสายแม่ยอ้ นข้ึนไปไม่ควรเกิน 2 ชวั่
เนื่องจากบรรพบุรุษท่ีห่างกว่าน้ีจะมีความสัมพนั ธ์ทางสายเลือดน้อยเกินไป การคดั เลือกแบบน้ีสามารถทาํ
ไดร้ วดเร็วและเสียค่าใชจ้ ่ายนอ้ ย

1.4 การคดั เลือกโดยพจิ ารณาจากญาติ (sib หรือ family selection) เป็นการคดั เลือกโดย
ดูจากค่าเฉลี่ยของบนั ทึกลกั ษณะต่าง ๆ ของพี่นอ้ งในตระกูลเดียวกนั เช่น พ่ีนอ้ งท่ีมีพ่อแมเ่ ดียวกนั หรือพ่อ
เดียวกนั คนละแม่ ถา้ สุกรในครอกมีความสม่าํ เสมอกนั จะช่วยให้การคดั เลือกไดผ้ ลแน่นอนข้ึน แต่ถา้ สุกร
ในครอกไม่สม่าํ เสมอ สุกรที่คดั เลือกอาจเลวกวา่ หรือดีกวา่ ค่าเฉล่ียของครอก จะทาํ ใหค้ ่าที่ไดไ้ ม่เป็นจริงมกั
ใชใ้ นการคดั เลือกลกั ษณะท่ีตอ้ งฆา่ ก่อน เช่น คณุ ภาพซาก เป็นตน้

1.5 การคดั เลือกโดยการทดสอบความสามารถของลกู (progeny test) เป็นการวดั ความ
สามารถในการถ่ายทอดลกั ษณะของสุกรโดยตรง หรือเป็ นการพิสูจน์ว่าสุกรน้นั มียีนเป็ นอย่างไร โดยมาก
มกั ทาํ การทดสอบกบั สุกรพ่อพนั ธุ์ เพราะสามารถให้ลูกได้มากกว่าตวั เมีย ทาํ ให้ผลการทดสอบแม่นยาํ
มากกว่า ลกั ษณะท่ีคดั โดยวิธีน้ีเช่น การมีลูกดก การเจริญเติบโต เป็ นตน้ แต่ในทางปฏิบตั ิวิธีน้ีมีความ
ยงุ่ ยาก ใชเ้ วลานาน และเสียค่าใชจ้ ่ายสูง

2. การคดั เลือกเมื่อตอ้ งการปรับปรุงหลายลกั ษณะ มีวธิ ีการดงั น้ี
2.1 การคดั เลือกทีละลกั ษณะ (tandem selection) วิธีน้ีเป็นการคดั เลือกทีละลกั ษณะ โดย

เริ่มตน้ คดั เลือกลกั ษณะหน่ึงก่อนในเวลาหรือชวั่ อายหุ น่ึงจนไดผ้ ลพอใจแลว้ จึงหนั กลบั ไปคดั เลือกลกั ษณะ
ท่ีสองในอีกเวลาหน่ึง แลว้ จึงเร่ิมลกั ษณะต่อไป การคดั เลือกแบบน้ีทาํ ได้ง่ายและความก้าวหน้าในการ
คดั เลือกลกั ษณะหน่ึงเป็นไปอยา่ งรวดเร็ว แต่ตอ้ งเสียสละลกั ษณะอื่น ๆ ไป

2.2 การคดั เลือกโดยการวางมาตรฐานแต่ละลกั ษณะ (independent culling levels) วิธีน้ี
เป็ นการคดั เลือกหลายลกั ษณะในเวลาเดียวกนั โดยจะมีการวางมาตรฐานหรือระดบั การผลิตที่จะคดั สุกร
ออกในแต่ละลกั ษณะไว้ สุกรที่มีลกั ษณะต่าํ กว่ามาตรฐานที่กาํ หนดไวใ้ นลกั ษณะหน่ึงจะถูกคดั ออกจากฝูง
ผสมพนั ธุ์ สตั วท์ ี่จะไดร้ ับการคดั เลือกตอ้ งมีลกั ษณะท่ีจะคดั เลือกทุกระดบั ถึงมาตรฐานท่ีต้งั ไว้ การคดั เลือก
แบบน้ีมีขอ้ เสียคือ อาจจะตอ้ งคดั ทิ้งสตั วท์ ่ีมีลกั ษณะหน่ึงดีออกไป เนื่องจากมีลกั ษณะหน่ึงไม่ถึงมาตรฐาน

2.3 การคดั เลือกด้วยดัชนีการคดั เลือก (index selection) วิธีน้ีเป็ นการคดั เลือกแบบคิด
คะแนนรวมของลกั ษณะต่าง ๆ ท่ีเน้นเพ่ือการปรับปรุงพนั ธุ์ โดยมากใช้คะแนนจาก 2-3 ลักษณะท่ีมี
ความสําคญั ทางเศรษฐกิจ คะแนนรวมซ่ึงจะใช้เป็ นเกณฑ์ในการคัดเลือก เรียกว่า ดัชนีการคัดเลือก
(selection index) เป็ นการรวมคุณค่าการผสมพนั ธุ์ในแต่ละลกั ษณะถ่วงน้ําหนักด้วยคุณค่าทางเศรษฐกิจ
สัมพนั ธ์ (relative economic values) ของลกั ษณะท่ีเนน้ เพื่อการคดั เลือก โดยคาํ นึงถึงคุณค่าทางเศรษฐกิจ

ของแต่ละลักษณะ ความสามารถในการถ่ายทอดทางพนั ธุกรรมของแต่ละลักษณะและความสัมพนั ธ์
เชื่อมโยงระหว่าง 2 ลกั ษณะเข้าร่วมในการพิจารณา การคดั เลือกวิธีน้ีมีผลดีเพราะความเด่นด้อยของ
ลกั ษณะต่าง ๆ สามารถนาํ มาหกั ลา้ งทดแทนกนั ได้ การคดั เลือกวธิ ีน้ีเป็นการปรับปรุงลกั ษณะหลายลกั ษณะ
พร้อมกนั และมีประสิทธิภาพสูงสุด แต่วิธีการคาํ นวณมีความยงุ่ ยากซบั ซอ้ นและจะตอ้ งใชค้ ่าสาํ คญั ๆประจาํ
ฝูงสุกรหลายค่า ค่าเหล่าน้ัน ได้แก่ อัตราพนั ธุกรรม อัตราซ้าํ สหสัมพนั ธ์ปรากฏ สหสัมพนั ธ์ทาง
พนั ธุกรรม ความแปรปรวนของลกั ษณะ และคุณค่าทางเศรษฐกิจของแต่ละลักษณะ ดังน้ันดัชนีการ
คดั เลือกจึงเป็ นค่าเฉพาะสําหรับฝูงสุกรหน่ึง ๆ เพราะความสําคญั ทางเศรษฐกิจของลกั ษณะและค่าอตั รา
พนั ธุกรรมแตกตา่ งกนั ในฝงู สัตวท์ ่ีตา่ งกนั

ตวั อยา่ งดชั นีการคดั เลือกของสถานีทดสอบพนั ธุ์สุกรของรัฐไอโอวา ดงั น้ี

การคดั เลือกสุกรโดยใช้ค่าดชั นีการคดั เลือกเน้นลกั ษณะที่มีความแตกต่างกนั ในค่าอตั ราพนั ธุกรรม
และค่าลกั ษณะทางเศรษฐกิจ ลกั ษณะใดท่ีมีค่าอตั ราพนั ธุกรรมต่าํ จะต้งั คา่ คงที่ใหส้ ูง และยงิ่ ถา้ ลกั ษณะน้นั มี
ความสาํ คญั ทางเศรษฐกิจมากจะต้งั คา่ คงที่ไวย้ ง่ิ สูงมากข้นึ

ตวั อยา่ งการคดั เลือกสุกรพ่อพนั ธุ์จากสุกรเพศผู้ 2 ตวั คา่ ลกั ษณะทางเศรษฐกิจของสุกรท้งั 2 ดงั น้ี

ดงั น้นั ควรคดั เลือกสุกร B ไวท้ าํ พนั ธุ์เพราะค่าดชั นีการคดั เลือก (Index1) สูงกวา่ สุกร A ถึงแมว้ ่า
อตั ราการเจริญเติบโตของสุกร A จะสูงกวา่ สุกร B กต็ าม แต่ถา้ การคดั เลือกเนน้ อตั ราการเจริญเติบโตควร
เพ่มิ คา่ คงท่ีของอตั ราการเจริญเติบโตให้มากข้นึ

สมมติจาก 50 เป็น 100 กรณีน้ีสุกร A จะมีค่าดชั นีการคดั เลือก (Index2) สูงกวา่ สุกร B จึงควร
คดั เลือกสุกร A

การคดั เลือกดว้ ยดชั นีการคดั เลือกจากหลายลกั ษณะมีผลดคี อื

1. ลกั ษณะต่าง ๆ ที่เลือกน้นั มีความสาํ คญั ทางเศรษฐกิจต่างกนั การถ่วงหรือใหค้ ะแนนความสาํ คญั
ของแตล่ ะลกั ษณะในทางเศรษฐกิจจึงจาํ เป็น

2. ไม่มีลักษณะใดท่ีมีค่าอัตราพนั ธุกรรมเท่ากัน และความเข้มงวดในการคัดเลือก (selection
intensity) เหมือนกนั ในทกุ ลกั ษณะ

3. บางลกั ษณะมีความสัมพนั ธ์ระหว่างลกั ษณะที่แสดงออกกับลกั ษณะทางพนั ธุกรรม การเน้น
ลกั ษณะหน่ึงอาจจะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงอีกลกั ษณะหน่ึง เป็นการลดระยะเวลาในการคดั เลือกพนั ธุ์ลง
ดงั ตารางที่ 4.2 ลกั ษณะใดมีความสัมพนั ธ์กนั ไม่ว่าทางบวกหรือทางลบ เมื่อเลือกเอาลกั ษณะหน่ึงจะมีผล
ต่ออีกลกั ษณะหน่ึง
ตารางท่ี 4.2 ความสมั พนั ธ์ของลกั ษณะบางลกั ษณะที่คดั เลือกในสุกร

ที่มา: สุวรรณา พรหมทอง, (มปพ.)
การปรับปรุงพนั ธุ์โดยการคดั เลือกพนั ธุ์น้นั จะใชแ้ บบใดโดยเฉพาะคงไม่ไดต้ อ้ งใชผ้ สมกนั ไปตาม

สภาวะและความจาํ เป็ น แต่ลกั ษณะท่ีตอ้ งการนาํ มาปรับปรุงน้นั ส่วนใหญ่จะตอ้ งมีค่าอตั ราพนั ธุกรรม (h2)
สูง และค่าความแตกตา่ งจากส่วนเฉลี่ยของฝงู สูง การปรับปรุงลกั ษณะน้นั ในชวั่ ตอ่ ไปจะไดผ้ ลรวดเร็ว
4.8 การผสมพนั ธุ์สุกร

การผสมพนั ธุ์ (breeding) หมายถึง การท่ีเซลลส์ ืบพนั ธุ์ตวั ผห์ รืออสุจิเขา้ ไปผสมกบั เซลล์สืบพนั ธุ์
ตวั เมียหรือไข่ เกิดเป็นไซโกด (zygote) จะโดยวธิ ีการผสมธรรมชาติหรือผสมเทียมกไ็ ด้

จุดประสงคข์ องการผสมพนั ธุ์สุกร
การผสมพนั ธุ์มีจุดประสงคห์ ลกั อยู่ 2 ประการคือ
1. การผสมพนั ธุ์เพ่ือรักษาลกั ษณะพนั ธุ์แท้ เป็ นการผสมพนั ธุ์ระหว่างสุกรพนั ธุ์เดียวกนั เพ่ือ
ปรับปรุงลกั ษณะของความเป็นพนั ธุ์แทใ้ หด้ ีข้นึ เร่ือย และเพ่ือนาํ ไปใชใ้ นการผลิตสุกรเพื่อการคา้ ตอ่ ไป สุกร

ที่ผลิตออกมายงั คงเป็ นสุกรพนั ธุ์แท้ มีความสามารถถ่ายทอดลกั ษณะที่ดีให้ลูกหลานได้อย่างแน่นอนและ
สมา่ํ เสมอ สุกรท่ีไดจ้ ะมีคณุ ภาพและคณุ สมบตั ิดีข้ึน เช่น ใหผ้ ลผลิตสูงข้ึน เป็นตน้

2. การผสมพนั ธุ์เพื่อผลิตเป็ นการคา้ เป็ นการผสมพนั ธุ์ระหว่างสุกรต่างพนั ธุ์กนั เพื่อให้ได้สุกร
ลูกผสมท่ีมีคุณลกั ษณะดีข้ึน เช่น ให้อตั ราการเจริญเติบโตสูง กินอาหารนอ้ ย ให้ผลผลิตสูงข้ึน อตั ราการ
เล้ียงรอดสูง เป็นตน้ ส่วนใหญ่ใชว้ ิธีการผสมพนั ธุ์แบบขา้ มพนั ธุ์ลูกผสมท่ีไดใ้ ชเ้ ล้ียงเป็นสุกรขนุ ส่งตลาด

แบบของการผสมพนั ธุ์
การผสมพนั ธุ์ที่นิยมใชใ้ นการปรับปรุงคณุ ภาพของสตั วม์ ีอยู่ 2 ระบบ คือ
1. การผสมในพนั ธุ์ (straight breeding) คอื ระบบการผสมพนั ธุ์คูส่ ุกรที่เป็นพนั ธุ์เดียวกนั ซ่ึงอาจ
เป็ นญาติกนั หรือมีความสัมพนั ธ์กนั ทางสายเลือดหรือไม่มีความสัมพนั ธ์ทางสายเลือดก็ได้ การผสมพนั ธุ์
แบบน้ีทาํ ใหส้ ุกรคงลกั ษณะประจาํ พนั ธุ์ ทาํ ใหส้ ุกรมีลกั ษณะคลา้ ยคลึงกนั มากท่ีสุด และทาํ ใหส้ ุกรจะแสดง
ลกั ษณะค่อนขา้ งสม่าํ เสมอ แบ่งออกไดเ้ ป็น

1.1 การผสมแบบสายเลือดชิดหรือผสมในสายพนั ธุ์ (inbreeding) เป็ นการผสมพันธุ์
ระหว่างคู่สุกรที่มีความสัมพนั ธ์ทางสายเลือดต่อกนั หรือเป็ นการนาํ เอายีนคู่เหมือนของสุกรท่ีไดร้ ับมาจาก
บรรพบุรุษมารวมกนั เช่น แม่ผสมกบั ลกู ตวั ผู้ พผี่ สมกบั นอ้ ง ลกู ของพ่ีผสมกบั ลกู ของนอ้ ง เป็นตน้ คสู่ ุกร
ท่ีใชผ้ สมจะตอ้ งมีความสัมพนั ธ์กนั ไม่เกิน 4 ชวั่ ท้งั ฝ่ ายพ่อและฝ่ ายแม่ จึงจะมียีนคู่เหมือนที่ไดจ้ ากพ่อและ
แมม่ าก ทาํ ใหส้ ุกรแสดงลกั ษณะบริสุทธ์ิออกมา ลกู ที่ไดจ้ ะมีความสม่าํ เสมอในทางลกั ษณะและมีอาํ นาจใน
การถ่ายทอดลกั ษณะ (prepotency) ไปให้ลูกหลานไดแ้ น่นอนยง่ิ ข้ึน เป็นลกั ษณะดีหรือไม่ดีข้ึนอยกู่ บั ยีนคู่
เหมือนน้ันจะเป็ นยีนท่ีให้ประโยชน์หรือยีนท่ีไม่ให้ประโยชน์ การผสมแบบน้ีจะเปิ ดโอกาสให้ยีนด้อย
(recessive gene) แสดงออกมา มีผลในการคดั เลือกพนั ธุ์อีกดว้ ย

ก. การผสมแบบเลือดชิดกนั มาก (close breeding) เป็นการผสมสุกรที่มีความสัมพนั ธ์กนั
ทางสายเลือดอย่างใกลช้ ิดกนั มาก เช่น แม่ผสมกับลูกตวั ผู้ (dam + son mating) พ่อผสมกบั ลูกตวั เมีย
(sire + daughter mating) พี่ผสมกบั น้องพ่อแม่เดียวกนั (full sib mating) พี่ผสมกบั น้องพ่อเดียวกนั คน
ละแม่ (half sib mating)

ข. การผสมแบบเลือดชิดกันน้อยหรือแบบยึดสายพนั ธุ์ (line breeding) เป็ นการผสม
ระหว่างสุกรที่เป็นญาติกนั เพื่อให้สุกรในฝงู มีลกั ษณะดีเหมือนบรรพบุรุษตวั ใดตวั หน่ึง การผสมแบบน้ีทาํ
ในฝงู หรือในสายพนั ธุ์เดียวกนั ไม่เอาฝงู อ่ืนหรือสายพนั ธุ์อ่ืนมาผสม ความสัมพนั ธ์ทางสายเลือดจะนอ้ ยกว่า
แบบเลือดชิดมาก และจาํ นวนยีนคู่เหมือนเพิ่มข้ึนช้ากว่าแบบเลือดชิด การผสมแบบน้ีมกั ทาํ กบั ฝูงท่ีมี
ลกั ษณะดีเด่นพเิ ศษ เช่น หลานสาวผสมกบั ป่ ูหรือตา เป็นตน้

ตวั อยา่ ง การผสมระหวา่ งป่ ูหรือตากบั หลานสาว

1.2 ผสมแบบสายเลือดห่างหรือแบบนอกสายสมั พนั ธ์ (out breeding หรือ out crossing)
เป็ นการผสมพนั ธุ์ระหว่างคู่สุกรที่เป็ นพนั ธุ์เดียวกนั แต่ไม่มีความสัมพนั ธ์ทางสายเลือดต่อกนั หรือต่างฝูง
ต่างสายพนั ธุ์กนั เช่น การนาํ เอาสุกรพนั ธุ์เดียวกนั จากฝูงอ่ืนท่ีมีลกั ษณะดีมาผสมกบั สุกรภายในฝูง ทาํ ให้
เกิดยีนคู่ต่าง (heterozygosity) เพิ่มข้ึน มีผลทาํ ให้ลูกท่ีเกิดมีลกั ษณะเด่นผ่าเหล่าหรือเด่นพิเศษข้ึนได้เพื่อ
ตอ้ งการจะใหล้ กั ษณะของสุกรภายในฝงู ดี เป็นการปรับปรุงคณุ ภาพของฝงู ให้ดีข้นึ การผสมสุกรวธิ ีน้ีไม่ทาํ
ให้สุกรในฝูงเปล่ียนพนั ธุ์ไป แต่เป็นการนาํ เอาลกั ษณะที่ดีหรือมีคุณภาพท่ีดีเขา้ มาในฝูง การผสมแบบน้ีมกั
นิยมทาํ กนั ในฝงู ท่ียงั มีคุณภาพไม่ดีพอ สุกรท่ีนาํ เขา้ มาในฝงู จะตอ้ งเป็นสุกรท่ีไดร้ ับการคดั เลือกแลว้ วา่ ดีกว่า
สุกรที่มีอยใู่ นฝงู

ตวั อยา่ ง การผสมระหวา่ งสัตว์ 4 สายพนั ธุ์คือ A B C D

2. การผสมระหวา่ งพนั ธุ์ (breed crossing) เป็นการผสมพนั ธุ์คูส่ ุกรที่เป็นพนั ธุ์ต่างกนั ต้งั แต่ 2
พนั ธุ์ข้นึ ไปหรือตา่ งชนิด (species) กนั การผสมพนั ธุ์แบบน้ีทาํ ใหล้ กั ษณะของสุกรไม่สม่าํ เสมอกนั และมี
ความแตกตา่ งกนั บางคร้ังอาจไดล้ กู ที่มีลกั ษณะดีเด่นพเิ ศษหรือเด่นผา่ เหล่า แบ่งออกเป็น

2.1 การผสมข้ามพันธุ์ (cross breeding) เป็ นการผสมที่สุกรคู่ผสมต่างพันธุ์หรือต่าง
ตระกูลกนั การผสมขา้ มพนั ธุ์จะเป็ นการรวมลกั ษณะท่ีดีของพ่อและแม่มาไวใ้ นสุกรตวั เดียวกนั เป็ นการ
เพิ่มยนี คู่ต่างและลดยีนคู่เหมือน ทาํ ให้อาํ นาจในการถ่ายทอดลกั ษณะลดลง ลูกที่ไดช้ ว่ั แรก (F1) จึงมกั จะ
เป็นลูกที่มีลกั ษณะแตกต่างไปจากพ่อแม่มากลูกผสมขา้ มพนั ธุ์ท่ีเกิดจากพ่อแม่บางชุดอาจมีคุณสมบตั ิดีเด่น
พิเศษหรือเด่นผ่าเหล่า เป็นประโยชน์ในการผลิตสุกรขนุ เป็ นการคา้ แต่ลูกผสมที่เกิดข้ึนจะใชไ้ ดเ้ ฉพาะชว่ั
อายุน้ัน โดยไม่ใช้ในการผสมพนั ธุ์อีกต่อไป เพราะสุกรจะไม่ค่อยสม่าํ เสมอ วิธีแกไ้ ขเพื่อให้ไดล้ ูกไวใ้ ช้
ต่อไปในขณะท่ีสุกรยงั คงมีคณุ สมบตั ิที่ดีอยู่ อาจใชว้ ธิ ีผสมโดยใชส้ ุกรหลายพนั ธุ์ผสมสลบั หมุนเวียนกไ็ ด้

ก. การผสมขา้ มพนั ธุ์แบบธรรมดาหรือการผสมขา้ ม 2 พนั ธุ์ (twobreed cross) เป็นการ
ผสมขา้ มพนั ธุ์หน่ึงกบั อีกพนั ธุ์หน่ึง เช่น สุกรพนั ธุ์ลาร์จไวทก์ บั สุกรพนั ธุ์แลนดเ์ รซ เป็นตน้

ข. การผสมข้ามแบบไขวส้ ลบั ระหว่าง 2 พนั ธุ์ (criss crossing) เป็ นการผสมระหว่าง
สุกรพนั ธุ์แท้ 2 พนั ธุ์และสลบั พ่อพนั ธุ์ทุก ๆ ชวั่ เพือ่ รวมลกั ษณะดีของสุกร 2 พนั ธุ์ไวใ้ นฝงู มกั เกิดลูกเดิน
ผา่ เหล่า

ค. การผสมขา้ ม 3 พนั ธุ์ (three breed cross) เป็นการใชล้ กู ผสมเพศเมียท่ีเกิดจากพ่อและ
แม่คนละพนั ธุ์ไปผสมกบั พนั ธุ์ท่ี 3 เป็ นการรวมเอาลกั ษณะท่ีดีของแต่ละพนั ธุ์เขา้ ไวแ้ ต่พนั ธุ์ท่ี 3 จะให้
ลกั ษณะต่าง ๆ มากกวา่ อีก 2 พนั ธุ์เพราะมีสายเลือดถึง 50 เปอร์เซ็นต์

ง. การผสมขา้ มแบบหมนุ เวียน (rotation crossing) เป็นการผสมขา้ มระหวา่ งสุกรต้งั แต่ 3
พนั ธุ์ข้ึนไป โดยหมุนเวียนสลบั กนั เป็ นพ่อพนั ธุ์ทุก ๆ ชว่ั เป็ นการลดและเพิ่มพนั ธุกรรมของบางพนั ธุ์ให้
เหมาะสมกบั การผลิต เช่น การผสมระหวา่ งสุกร 3 พนั ธุ์หรือ 4 พนั ธุ์

การผสมพนั ธุ์แบบขา้ ม 3 พนั ธุ์

การผสมพนั ธุ์แบบขา้ ม 4 พนั ธุ์

2.2 การผสมเพ่ือยกระดบั พนั ธุ์หรือสายเลือด (grading up หรือ up grading) เป็นการนาํ พ่อพนั ธุ์
สุกรพนั ธุ์ดีและพนั ธุ์แทม้ าผสมกบั สุกรพนั ธุ์พ้ืนเมืองท่ีมีคุณภาพดอ้ ยกว่า เม่ือไดล้ ูกผสมแลว้ ก็นาํ เอาลูกตวั
เมียยอ้ นไปผสมกบั พ่อพนั ธุ์แทพ้ นั ธุ์เดิมอีก แต่จะตอ้ งเปล่ียนพ่อพนั ธุ์แทท้ ี่มีคณุ ภาพดีกวา่ เดิมทกุ ชวั่ เพื่อเพม่ิ
เลือดคณุ ภาพดีใหแ้ ก่สุกรในฝงู ใหส้ ูงข้ึนเรื่อย ๆ ถา้ ทาํ ซ้าํ หลาย ๆ ชวั่ อายุ สุกรในฝงู จะมีรูปร่างและคณุ สมบตั ิ
ใกลเ้ คียงกบั พนั ธุ์แทย้ ิง่ ข้ึน โดยในชวั่ ท่ีหน่ึงและชว่ั ที่สองจะเพ่ิมข้ึนอยา่ งรวดเร็วและต่อ ๆ ไปจะลดน้อยลง

ทกุ ชว่ั จนในท่ีสุดเมื่อถึงชว่ั ที่หา้ ข้ึนไปจะไม่มีความกา้ วหนา้ แต่อยา่ งไร เพราะสุกรจะมีคุณภาพเท่าเทียมกบั
สุกรพนั ธุ์แทด้ งั น้ี

ตวั อยา่ ง การปรับปรุงพนั ธุ์สุกรพ้นื เมือง

4.9 ระบบการคดั เลือกพนั ธุ์แบบใหม่
การพฒั นาสายพนั ธุ์สุกรในประเทศไทย เดิมพฒั นาโดยนาํ เขา้ พ่อแม่พนั ธุ์สุกรจากต่างประเทศเป็ น

หลกั ท้งั จากประเทศในทวีปอเมริกาและทวีปยุโรป ฟาร์มส่วนใหญ่ส่ังซ้ือเขา้ มาโดยคาํ แนะนาํ และคาํ
โฆษณาของบริษทั ที่เป็นตวั แทนขายพ่อแม่พนั ธุ์สุกรและเมื่อนาํ มาเล้ียงในฟาร์มของตนแลว้ ก็จะใชร้ ะบบ
การคดั เลือกพนั ธุ์โดยดูจากลกั ษณะภายนอกเป็นรายตวั เช่น รูปร่าง จาํ นวนลกู เกิด จาํ นวนลูกหยา่ นม เป็นตน้
เป็นเกณฑส์ าํ คญั ยงั ไม่ไดด้ ูภาพรวมและกาํ หนดเป้าหมายที่ชดั เจนในการคดั เลือก

การพฒั นาด้านสายพนั ธุ์สุกรควรนาํ หลกั วิชาการเข้ามาใช้ โดยเฉพาะฟาร์มใหญ่ที่มีพ่อแม่พนั ธุ์
จาํ นวนหลายพนั แม่ ได้แก่ การจดั ระบบการแบ่งเป็ นหลายสายพนั ธุ์ที่มีวตั ถุประสงค์หรือมีเป้าหมายท่ี
ชดั เจนประจาํ สายพนั ธุ์น้ัน ไดแ้ ก่ แบ่งเป็ นสายพนั ธุ์กลุ่มพ่อพนั ธุ์ (boar line) และสายพนั ธุ์กลุ่มแม่พนั ธุ์
(sow line) ในแต่ละกลุ่มยงั แบ่งเป็ นสายพนั ธุ์ย่อยอีก ซ่ึงจะมีจาํ นวนมากหรือน้อยข้ึนกบั ขนาดของฟาร์ม
และเป้าหมายของฟาร์ม เช่น

ในสายพนั ธุ์กลุ่มพ่อพนั ธุ์มี 2 สายพนั ธุ์ยอ่ ย เช่น

ในสายพนั ธุ์กลุ่มแม่พนั ธุ์มี 4 สายพนั ธุ์ยอ่ ย เช่น

นอกจากการจดั ระบบเป็นกลุ่มของสายพนั ธุ์แลว้ วิธีการคดั เลือกพนั ธุ์ก็จาํ เป็นตอ้ งพฒั นาดว้ ย เช่น
ข้นั ตอนการคดั เลือก

การใชด้ ชั นีการคดั เลือกที่เหมาะสมมาใช้ในการพิจารณาให้เหมาะสมกบั เป้าหมายของฟาร์ม การ
ประเมินคุณค่าสายพนั ธุ์ในปัจจุบนั ทาํ ได้ไม่ยาก โดยอาศยั โปรแกรมคอมพิวเตอร์ การพฒั นาสายพนั ธุ์ใน
ลกั ษณะน้ีเป็ นการพ่ึงพาตนเองมากข้ึนและลดการนาํ เขา้ ในขณะที่ยงั คงสภาพพนั ธุกรรมท่ีดีไว้ในฟาร์มแต่
กระจายพนั ธุกรรมที่ดีออกไปในฝงู มากข้นึ เร่ือย ๆ

4.10 หลกั การทดสอบสมรรถภาพการสืบพนั ธุ์ของพ่อสุกร

การทดสอบสมรรถภาพการสืบพนั ธุ์ของพ่อสุกร มีหลกั การดงั น้ี
1. สุขศาสาตร์ทางพนั ธุกรรมของอวยั วะเพศ ใช้สายพนั ธุ์สุกรที่มีขอ้ บกพร่องของลกั ษณะทาง
พนั ธุกรรมนอ้ ยที่สุด เช่น อณั ฑะทองแดง (cryptorchidism) ไส้เลื่อน (hernia) เป็นตน้
2. สุขศาสาตร์ทางระบบอวยั วะสืบพนั ธุ์ ระบบสืบพนั ธุ์ตอ้ งปราศจากโรคที่เกี่ยวขอ้ งกบั การติดเช้ือ
ทางการสืบพนั ธุ์ เช่น โรคแทง้ ติดต่อ โรคติดเช้ือไวรัส เป็นตน้
3. สุขภาพทวั่ ไป ตอ้ งปราศจากการติดโรคที่มีผลต่อการสืบพนั ธุ์ เช่น เช้ือไมโครพลาสม่า ซ่ึง
สามารถติดไดท้ างนา้ํ เช้ือ โรคเกี่ยวกบั ปอด โรคปากและเทา้ เปื่ อย (foot and mouth disease) โรคอหิวาต์
สุกร (swine disease) ซ่ึงมีผลทาํ ให้สุกรเพศเมียแทง้ ได้
4. ความกาํ หนดั ทางเพศ ควรทาํ การทดสอบการหลงั่ น้าํ เช้ือ อวยั วะเพศอ่อนตวั ขณะหลง่ั นา้ํ เช้ือ
และความบกพร่องของขาหลงั
5. ความสมบูรณ์พนั ธุ์ของน้าํ เช้ือและอตั ราการผสมติด ควรทาํ การตรวจสอบคุณภาพน้าํ เช้ือของ
สุกร

6. การทาํ น้าํ เช้ือแช่แขง็ เพื่อเก็บไวใ้ ช้ หลงั จากมีการทดสอบสมรรถภาพในรุ่นลกู แลว้ ถึงแมว้ ่าพ่อ
สุกรตวั น้นั จะตายไปแลว้

4.11 หลกั การจดั การดา้ นสมรรถภาพการสืบพนั ธุ์ของพ่อสุกร

การจดั การดา้ นสมรรถภาพการสืบพนั ธุ์มีหลกั การดงั น้ี
1. ความสะอาด ทาํ ความสะอาดพ่อพนั ธุ์ บริเวณคอกผสมหรือคอกรีดน้าํ เช้ือหุ่นรีดน้าํ เช้ือ(dummy)
และอุปกรณ์ต่าง ๆ ใหป้ ราศจากเช้ือ
2. สภาพแวดลอ้ มบริเวณของการผสมพนั ธุ์หรือรีดน้าํ เช้ือ ตอ้ งไม่มีเสียงรบกวน สุกรเพศผคู้ วรแยก
ขงั เดี่ยว ควรให้สุกรมีการออกกาํ ลงั กายวนั ละ 1-2 คร้ัง เพื่อให้มีความกาํ หนัดดีข้ึน การฝึ กสุกรหนุ่มไม่
ควรเปลี่ยนสถานที่บ่อยและตอ้ งใจเยน็
3. การใชร้ ะบบความเยน็ (cooling system) เขา้ ช่วยในขณะผสมพนั ธุ์หรือรีดน้าํ เช้ือ เพื่อช่วยลด
ความเครียดของพ่อสุกรและทาํ ใหค้ ณุ ภาพน้าํ เช้ือดี
4. คณุ ภาพอาหารท่ีใชเ้ ล้ียงสุกรพ่อพนั ธุ์ อาหารท่ีใชเ้ ล้ียงสุกรพ่อพนั ธุ์ควรมีคณุ ภาพดีและเหมาะสม
มีปริมาณไลซีน เมทไธโอนีน และซีสตีนสูง เพอื่ ใหน้ ้าํ เช้ือมีคุณภาพดี

4.12 หลกั การทดสอบสมรรถภาพการสืบพนั ธุ์ของแมส่ ุกร
การทสอบสมรรถภาพการสืบพนั ธุ์ของแมส่ ุกร มีหลกั การดงั น้ี
1. สุขศาสตร์พนั ธุกรรมการสืบพนั ธุ์ สุกรสาวทดแทนควรมีความสมบูรณ์ของอวยั วะสืบพนั ธุ์และ

เตา้ นม
2. คดั เลือกจากสายพนั ธุ์ท่ีใหผ้ ลผลิตสูง คดิ จากอตั ราการผลิตลูกของแม่สุกรใน 1 ปี
3. พฤติกรรมทางเพศและการเป็นสดั ควรทาํ การเล้ียงสุกรสาวเป็นกลุ่มและใชพ้ อ่ พนั ธุ์กระตนุ้
4. อายุเม่ือผสมพนั ธุ์และการคลอดลูกครอกแรก สุกรสาวควรมีอายเุ ริ่มผสมพนั ธุ์ไดเ้ ม่ือ 7 เดือน

ลกู ครอกแรกเมื่ออายุ 1 ปี
5. วงรอบการผลิต (ช่วงการตกลกู ต่อครอก) และอตั ราการใหล้ ูกต่อปี ของแม่สุกรควรมีวงรอบการ

ผลิตในช่วงระหวา่ ง 160-180 วนั และมีอตั ราการใหล้ กู ต่อปี มากกวา่ 18 ตวั
6. คดั เลือกสายแม่พนั ธุ์ท่ีให้ผลการทดสอบฮาโลเธน (halothane test) หรือฟูออเธน (fluothane

test) เป็นลบ
7. ปราศจากสภาพโรคติดต่อหรือโรคระบาดที่มีผลต่อสุขภาพและการผลิต

4.13 หลกั การปรับปรุงอตั ราการผสมติดในสุกรแม่พนั ธุ์

การปรับปรุงอตั ราการผสมติดในสุกรแม่พนั ธุ์มีหลกั การดงั น้้ี
1. ขณะทาํ การผสมพนั ธุ์ ผูเ้ ล้ียงควรมีการกระตุน้ เพื่อเร่งการตอบสนองของแม่สุกรให้ดีข้ึน เช่น
กระตนุ้ คลิตอรีส การลบู สีขา้ ง หรือใชพ้ อ่ พนั ธุ์มาล่อ (กรณีผสมเทียม)
2. การใชอ้ อกซีโตซินหรือสารนิวโรไมโอโทรปิ ค (neuromyotropics) ภายหลงั การผสมเทียม เพอื่
เร่งอตั ราการเคลื่อนท่ีของอสุจิใหไ้ ปผสมกบั ไข่ในตาํ แหน่งปฏิสนธิไดม้ ากข้นึ กระตนุ้ การบีบตวั ของมดลูก
3. การลดความเครียดของแม่สุกรภายหลงั ผสมพนั ธุ์ ควรแยกขงั เดี่ยว ให้น้าํ หยดหรือพ่นน้าํ เพ่ือ
ทาํ ใหต้ วั อ่อนหรือคพั ภะของสุกรในอายุ 21-28 วนั สมบูรณ์ ลดอตั ราการตายซ่ึงปกติมีสูงถึง 40 เปอร์เซ็นต์
4. การปรนอาหาร ก่อนผสมพนั ธุ์ 7-10 วนั สุกรสาวทดแทนหรือสุกรนางหยา่ นมควรให้อาหารที่
มีพลงั งานสูงเพมิ่ ข้นึ 50-100 เปอร์เซ็นตพ์ ร้อมกบั ใชส้ ุกรเพศผกู้ ระตนุ้ การเป็นสดั

4.14 การควบคุมลกั ษณะฮาโลเธนในทางพนั ธุกรรม

ลกั ษณะฮาโลเธนเป็ นลกั ษณะที่ถูกควบคุมดว้ ยยนี 1 คู่ เรียก ยีนฮาโลเธน (halothane gene) เป็น
ยนี เครียด (stress gene) ซ่ึงเกิดจากการกลายพนั ธุ์ของยนี ในสภาพที่เป็นยนี ดอ้ ย ทาํ ใหเ้ กิดกลุ่มอาการเครียด
ของสุกร (porcine stress syndrome, PSS) โดยมียนี

ฮาโลเธนลบ ซ่ึงเขียนแทนดว้ ยสัญลกั ษณ์ N เป็นยนี ข่ม
และมียนี ฮาโลเธนบวก ซ่ึงเขยี นแทนดว้ ยสญั ลกั ษณ์ n เป็นยนี ดอ้ ย
การควบคมุ ลกั ษณะในทางพนั ธุกรรมทาํ ใหเ้ กิดยโี นไทป์ 3 แบบคือ
แบบ NN เป็ นสุกรท่ีให้ผลการทดสอบเป็ นฮาโลเธนลบหรือฮาโลเธนเนกาทีฟ (halothane
negative) โดยมียนี ฮาโลเธนลบอยทู่ ้งั 2 ยนี
แบบ nn เป็ นสุกรท่ีให้ผลการทดสอบเป็ นฮาโลเธนบวกหรือฮาโลเธนโพสซิทีฟ (halothane
positive) โดยมียนี ฮาโลเธนบวกอยทู่ ้งั 2 ยนี เป็นสุกรที่เกิดการกลายพนั ธุ์ของยนี ทาํ ใหส้ ุกรมีอาการเครียด
และแบบ Nn เป็นสุกรท่ีใหผ้ ลการทดสอบเป็นฮาโลเธนลบ โดยมียนี ฮาโลเธนลบ 1 ยนี และยนี ฮา
โลเธนบวก 1 ยีน (ยีนฮาโลเธนลบข่มยีนฮาโลเธนบวก) สุกรแบบเฮตเตอโรไซโกต Nn เป็ นฮาโลเธน
พาหะ (halothane carrier) ทาํ ให้สุกรมีลกั ษณะเป็ นฮาโลเธนลบ หรือมีความตา้ นทานต่อความเครียดและ
สามารถถ่ายทอดยนี ฮาโลเธนบวกไปให้ลูกหลานไดเ้ มื่อถกู ใชเ้ ป็นพ่อแม่พนั ธุ์ ซ่ึงลกั ษณะของยนี เครียดมีผล

ทาํ ให้สุกรมีเปอร์เซ็นต์เน้ือแดงสูงกว่าสุกรท่ีไม่มียีนเครียด 1-3 เปอร์เซ็นต์ ส่วนประกอบของยีนและ
ลกั ษณะที่สุกรแสดงออก แสดงในตารางท่ี 4.3

ตารางท่ี 4.3 ส่วนประกอบของยนี ในตวั สุกรและลกั ษณะท่ีสุกรแสดงออก

ท่ีมา: สุวรรณา พรหมทอง, (มปพ.)

สุกรที่แสดงลกั ษณะฮาโลเธนบวกมีปริมาณท่ีแตกต่างกันมากในสุกรพนั ธุ์ต่าง ๆ สุกรพนั ธุ์ลาร์จ
ไวทแ์ ละดูรอคจดั เป็ นพนั ธุ์ตา้ นทานต่อความเครียด สุกรพนั ธุ์ยอร์คเชียร์ (สุกรพนั ธุ์ลาร์จไวทส์ ายพนั ธุ์จาก
สหรัฐอเมริกา) และแฮมเชียร์มีสุกรเป็ นฮาโลเธนบวกจาํ นวนต่าํ มากต้งั แต่ 5-80 เปอร์เซ็นต์ สุกรพนั ธุ์
แลนด์เรซ เช่น สายพนั ธุ์จากนอรเวร์ ออสเตรเลียและไอร์แลนด์ มีสุกรเป็ นฮาโลเธนบวกจาํ นวนต่าํ จนถึง
ปานกลาง

ส่วนสายพนั ธุ์แลนดเ์ รซท่ีมีสุกรเป็นฮาโลเธนบวกจาํ นวนสูงมากคือ สายพนั ธุ์จากเยอรมนั นีและ
เบลเย่ยี ม ซ่ึงแสดงลกั ษณะแฮมใหญ่เป็นพิเศษ ส่วนสุกรพนั ธุ์เพียวเตรียน มีสุกรเป็ นฮาโลเธนบวกจาํ นวน
มากท่ีสุดคือ พบต้งั แต่ 30-100 เปอร์เซ็นต์โดยพบมากเป็ นพิเศษในสุกรพนั ธุ์เพียวเตรียนสายพนั ธุ์จาก
เนเธอร์แลนดแ์ ละเยอรมนั

กลุ่มประเทศในยุโรปตะวนั ตกได้รวบรวมขอ้ มูลสุกรท่ีเป็ นพาหะของยีนเครียดท่ีเข้าโรงฆ่า ดัง
ตารางที่ 4.4 ซ่ึงแสดงถึงการผลิตสุกรขนุ ท่ีเป็ นพาหะของยนี เครียด ในบางประเทศ เช่นประเทศฝรั่งเศสได้
กาํ หนดกลยุทธในการควบคุมยนี เครียด โดยเขา้ ใจถึงผลกระทบของการผลิตสุกรที่เป็ นพานะในระบบเป็ น
การคา้ ประเทศในแถบสแกนดิเนเวียและสหรัฐอเมริกาได้หนั ไปใชแ้ นวทางกาํ จดั ยนี เครียดให้หมดไปจาก
ฝงู สุกรแทน

ตารางที่ 4.4 จาํ นวนสุกรขนุ ท่ีเป็นพาหะของยนี เครียดในอตุ สาหกรรมการผลิตสุกรในประเทศยโุ รป

ที่มา: สุวรรณา พรหมทอง, (มปพ.)

ความสมั พนั ธ์ของลกั ษณะฮาโลเธนกบั ลกั ษณะเศรษฐกิจอื่น ๆ
สุกรท่ีแสดงลกั ษณะฮาโลเธนบวก มีขอ้ เสียคือ มีอตั ราการเจริญเติบโตต่อวนั ลดลง กินอาหารต่อ
วนั นอ้ ยลง มีอตั ราการตายเน่ืองจากเกิดความเครียดสูงข้ึน ในบางกรณีอตั ราการตายเกิดข้ึนสูงเป็ น 10 เท่า
ของปกติ ใหเ้ น้ือมีคณุ ภาพเลวลงมีลกั ษณะ PSE (pale soft exudative หรือเน้ือซีด น่ิม และแฉะ) มากข้ึน
และขนาดครอกของลูกเมื่อแรกคลอดและเมื่อหย่านมลดลง ส่วนขอ้ ดีคือ มีลกั ษณะรูปร่างซ่ึงแสดงให้เห็น
ถึงการพฒั นาของกลา้ มเน้ือและมีแฮมใหญ่เป็ นพิเศษ เปอร์เซ็นต์เน้ือแดงและเปอร์เซ็นต์แฮมสูงข้ึน ความ
หนาไขมนั สันหลงั บางลง และพ้นื ที่หนา้ ตดั เน้ือสนั สูงข้นึ
ตามหลกั การคดั เลือกพนั ธุ์น้นั การกาํ จดั ยนี ฮาโลเธนบวกจากฝงู สามารถกระทาํ ได้คอ่ นขา้ งเร็วถา้ มี
สุกรลกั ษณะฮาโลเธนบวกจาํ นวนมากในฝงู แต่ถา้ มีสุกรที่ใหผ้ ลการทดสอบฮาโลเธนบวกจาํ นวนน้อย การ
คดั ทิ้งยนี ฮาโลเธนบวกออกจากฝูงจะกระทาํ ได้ช้ามากเพราะยนี ฮาโลเธนบวก ซ่ึงเป็ นยนี ดอ้ ยจะแฝงอยู่ใน
สุกรที่แสดงลกั ษณะเป็นฮาโลเธนลบเป็นส่วนใหญ่ การจะกาํ จดั ยนี ฮาโลเธนบวกให้หมดไปจากฝงู เป็นเรื่อง
ยากเพราะตอ้ งอาศยั การทดสอบลกู ซ่ึงตอ้ งลงทนุ สูงและใชเ้ วลานาน
ขอ้ ดีของสุกรฮาโลเธนลบพวกที่เป็ นเฮตเตอโรไซโกต สุกรฮาโลเธนลบท่ีเป็ นเฮตเตอโรไซโกตมี
ส่วนประกอบของยีนเป็ นแบบ Nn ซ่ึงมียีนฮาโลเธนบวกแฝงอยู่ทาํ ให้แสดงลกั ษณะของการพฒั นาของ
กลา้ มเน้ือและมีแฮมใหญ่ (แมว้ ่าจะไม่เท่ากบั สุกรฮาโลเธนบวกหรือสุกร nn) ให้เปอร์เซ็นต์เน้ือแดงใน
ปริมาณสูง (อยู่ระหว่างสุกร NN และ nn) มีความตา้ นทานความเครียด ใหเ้ น้ือมีคุณภาพเกือบปกติและมี
การตายจากการเกิดความเครียดในอัตราปกติ ดังน้ันจึงได้มีแผนการผสมพนั ธุ์เพ่ือผลิตสุกรขุนโดยใช้
ประโยชน์ของยนี ฮาโลเธน ซ่ึงมีการประยกุ ต์ใชใ้ นทางการคา้ คือ สร้างสายพนั ธุ์ของพ่อพนั ธุ์ฮาโลเธนบวก
หรือพ่อพนั ธุ์ nn (halothane positive sire lines) ซ่ึงสายพนั ธุ์เหล่าน้ีส่วนมากกจ็ ะพฒั นามาจากสุกรพนั ธุ์ท่ี

มีปริมาณสุกรฮาโลเธนบวกสูง ไดแ้ ก่ สุกรพนั ธุ์เพยี วเตรียน และเบลเยยี ม-แลนดเ์ รซ เพ่ือนาํ ไปผสมกบั แม่
พนั ธุ์ท่ีเป็ นสุกรฮาโลเธนลบ ( สุกร NN) ระบบการผสมพนั ธุ์แบบน้ีทาํ ให้ได้สุกรลูกผสม 3 หรือ 4
สายเลือด ท่ีมียนี เป็นเฮตเตอโรไซโกตของยนี ฮาโลเธน (สุกร Nn) เพ่อื ใชเ้ ล้ียงเป็นสุกรขนุ ในทางการคา้

ดงั น้นั สุกรขนุ Nn จะไดร้ ับผลดีของยนี ฮาโลเธนบวกในดา้ นเปอร์เซ็นตเ์ น้ือแดงและรูปร่างลกั ษณะ
ของแฮมแลว้ ยงั ไดร้ ับผลดีของยนี ฮาโลเธนลบในด้านอตั ราการเจริญเติบโต คุณภาพของเน้ือและความอยู่
รอดของชีวิต นอกจากน้ียงั มีขอ้ ดีในฟาร์มท่ีผลิตลกู สุกรขนุ จาํ หน่าย คือ ผซู้ ้ือไมส่ ามารถจะนาํ สุกร Nn ไป
ใชเ้ ป็นสุกรพนั ธุ์ได้ เพราะยนี ที่รวมตวั กนั อยู่จะแยกตวั จากกนั ตามหลกั การถ่ายทอดของยนี

4.15 การทดสอบฮาโลเธน

การทดสอบฮาโลเธน (Halothane test) เป็นวิธีการวดั ความอ่อนแอของสุกร หรือเป็ นการทดสอบ
ความไวต่อการเกิดความเครียด (stress susceptibility) แต่เน่ืองจากลกั ษณะการเกิดความเครียดในสุกรมี
ความสัมพนั ธ์โดยตรงกบั การเกิดลกั ษณะ PSE (เน้ือซีด นิ่ม และแฉะ) ในเน้ือสุกร ดงั น้นั การทดสอบฮา
โลเธนจึงสามารถใชว้ ดั คณุ ภาพของเน้ือสุกรไดท้ างออ้ มในขณะที่สุกรยงั มีชีวติ อยู่

การทดสอบฮาโลเธนนิยมทาํ เมื่อสุกรมีอายุ 8 สัปดาห์ วิธีการทดสอบสามารถทาํ ไดโ้ ดยนาํ สุกรเลก็
ที่จะทดสอบมาดมก๊าซสลบชนิดแก๊ซฮาโลเธนเป็ นเวลา 3-5 นาที ถา้ สุกรเล็กเหล่าน้นั สลบลงในลกั ษณะ
ปกติ มีอาการสงบและผ่อนคลายของกลา้ มเน้ือ ถือว่าสุกรเลก็ น้นั เป็นพวกตา้ นทานต่อความเครียดจดั เป็ น
พวกฮาโลเธนลบ แต่ถา้ สุกรเลก็ เหล่าน้ันสลบลงโดยมีอาการเกร็งของกลา้ มเน้ือขาหลงั ซ่ึงจะมองเห็นได้
จากการเหยยี ดแขง็ ของขาหลงั ถือว่าสุกรน้นั เป็นพวกอ่อนแอหรือไวต่อการเกิดความเครียดจดั เป็ นพวกฮา
โลเธนบวก
เอกสารอา้ งอิง
กรมปศุสตั ว.์ มปพ.. สัตว์พื้นเมืองประจำถ่นิ . แหล่งท่ีมา:

http://breeding.dld.go.th/biodiversity/e-learning57/native%20pig.html, 25 มิถนุ ายน 2560.

สุวรรณา พรหมทอง. มปพ. กำรปรับปรุงพนั ธ์ุสุกร. แหล่งท่ีมา: http://e-book.ram.edu/e-
book/a/AT328/AT328-4.pdf, 15 พฤษภาคม 2560.

สุวรรณา พรหมทอง. มปพ. พนั ธ์ุสุกร. แหล่งที่มา: http://e-book.ram.edu/e-book/a/AT328/AT328-2.pdf,
15 พฤษภาคม 2560.