บทปฏิบัติการ เรื่อง โครงกระดูกสัตว์ ครูผู้สอน นางสาวประภัสสรา แปน้อย (ครูมี่) ……………………………………………………………………………………………………………………………………… การสตาฟสัตว์เป็นเทคนิคในการเก็บรักษาตัวอย่างทางชีววิทยาอีกวิธีการหนึ่ง เพื่อน าไปใช้ในการศึกษา สัตว์โครงร่างภายนอก หรือจัดท าพิพิธภัณฑ์ทางชีววิทยา จุดประสงค์การเรียนรู้ ศึกษาโครงสร้างภายนอกและภายในของสิ่งมีชีวิต อุปกรณ์ / เครื่องมือ 1. สิ่งมีชีวิตที่ท าการศึกษา 2. อุปกรณ์ผ่าตัด 3. แอลกฮออล์, อีเธอร์ 4. ฟอร์มาลีน 5. ถุงมือ กบเป็นสัตว์คร่ างน าครึ่งบก พบกระจายทั่วโลก แต่มีมากในเขตร้อน กบมีลักษณะผิวหนังเรียบ ลื่น เปียก ชื น สามารถด ารงชีวิตอยู่ทั งในน าและบนบก สามารถปรับสีผิวให้กับธรรมชาติ เป็นการป้องกันตัว กบบางชนิดมี ขนาดใหญ่ มาก เช่น Bull frog ตัวยาวจากหัวไปถึงปลายขาประมาณ 20 ซม.กระโดดได้ไกล 2-3 เมตร และมีเสียง ร้องที ดังมาก กบเป็นสัตว์ที่นิยมใช้เป็นตัวอย่างในการศึกษาทางด้านกายวิภาคของ สัตว์มีกระดูกสันหลัง เพราะค่อนข้าง หาได้ง่ายและยังมีขนาดที่เหมาะสมส าหรับการฝึกท าโครงกระดูกสัตว์ วิธีการทดลอง 1. การสลบด้วยอีเธอร์น๊อคน าแข็ง 2. ลอกหนังและแล่เนื ออกให้มากที่สุด 3. เมื่อลอกหนังมาถึงตรงข้อต่อของโคนขาหลัง ให้ใช้มีดตัดโคนของขอต่อขาหน้าและขาหลัง ให้หลุดออก จาก จากล าตัว น าแต่ละส่วนมาลอกหนังและเนื อส่วนเอ็นทียึดให้กระดูกติดกันไม่ต้องเอาออก
2 4. ลอกหนังออกไปทางหัว ตัดกระดูกคอที ติดกับกะโหลกศีรษะ แล้วลอกหนังออกจากศีรษะ และ ที่ กะโหลก ศีรษะให้เลาะเอาเนื อออก ควักลูกตาและเอามัน สมองออกให้ หมด ส่วนล าตัวที เหลือให้เอาเนื อออก พร้อมทั งอวัยวะภายในออกให้หมด 5. ต้มโครงกระดูกด้วยผงซักฟอกโดยใส่น าลงในหม้อให้ท่วมตัว กบ ใส่ผงซักฟอกลงไปอัตราส่วน 5 กรัม ต่อน า 1ลิตร ใช้มือคนผงซักฟองให้ละลายพร้อมตีให้เป็นฟอง น ากบไปต้มจนเนื อสุก 6. น ากระดูกที ต้มออกมาดู โดยเอาปากคีบมาดึงเนื อทีติดอยู่ออกไป ถ้าเนื อส่วนไหนทียังไม่ออกให้น า กระดูก กลับมาต้มใหม่อีกครั ง 7. ท าความสะอาดกระดูก กระดูกบางชิ นอาจจะปนเปื้อนเลือด หรือสิ่งอื่น ๆ ให้ใช้น าายาฟอกสี จนกระทั ง กระดูกทุกชิ นสะอาด แล้วน ามาล้างน าให้สะอาด ผึ่งลมให้แห้ง 8. การประกอบโครงกระดูก ส าหรับโครงกระดูกกบค่อนข้างมีขนาดเล็ก ส่วนใหญ่ใช้กาวติดก็พอเพียง 9. การต่อโครงกระดูกกบ จะต้องมีรูปโครงร่างมาประกอบด้วย เพื่อป้องกันการผิดพลาด และควรต่อ กระดูก แกนเสียก่อน แล้วค่อยต่อกระดูกรยางค์ทีหลัง เมื่อต่อเสร็จเรียบร้อยแล้วให้ยึดโครงกระดูกกบแท่น 10.น าน ายาเคลือบเงามาพ่นประมาณ 3 ครั งแล้วเอาน ายาฆ่าแมลงมาฉีด ตามโครงกระดูก 11. น ากล่องพลาสติกมาครอบโครงกระดูกให้เรียบร้อย การวัดผลและการประเมินผล 1. สังเกตจากการปฏิบัติการทดลอง 2. การน าเสนอรายงานการทดลอง 3. การตรงต่อเวลาและความรับผิดชอบ 4. การรักษาความสะอาดของห้องปฏิบัติการ และการดูแลรักษาอุปกรณ์ 5. แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน