สะเดา E-book หวานเป็นลม ขมเป็นสะเดา
นางสาว นนภัทร จันแป้น เลขที่19 นางสาว ชรีรัตน์ มาดี เลขที่37 นางสาว กัญญาสีร์ แสงรถ เลขที่38 นางสาว ปริญญากร มีผล เลขที่39 การออกแบบสื่อสร้างสรรค์ ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อรื่ง สะเดา ผู้จัดทำ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่6/7 เสนอ คุณครู ธัญญาทิพย์ แก้วสุพรรณ รายงานนี้เป็น ป็ ส่วนหนึ่งของรายวิชวิา สังคมศึกษา 5 รหัสวิชวิา ส33101 ภาคเรียนที่1ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนวิทวิยานุกูลนารี
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์(E-Book)เล่ม นี้ จัดทำ ขึ้นเพื่อให้ผู้อ่านได้ทราบข้อมูล เกี่ยวกับสะเดา เช่น ลักษณะของสะเดา ประโยชน์ของสะเดาในทุกส่วน รวมไป ถึงการบูรณาการกับสวนพฤกษศาสตร์ และอื่นๆ หวัง วั ว่า ว่ ผู้อ่านจะได้รับประโยชน์จาก หนังสืออิเล็กทรอนิกส์(E-Book)เล่มนี้ไม่ มากก็น้อย PREFACE คำ นำ จัดทำ โดย คณะผู้จัดทำ
สารบัญ CONTENT ข้อมูลทั่วไป ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ประโยชน์/สรรพคุณทางยา บรรณานุกรม เศรษฐกิจพอเพียงการแปรรูปขี้เหล็ก การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ผ่านโครงการ ในพระราชดำ ริ หน้าที่ 1 2-3 4-6 7 8-9 10
ข้อมูลทั่วไป รหัสพรรณไม้: 7-67000-001-051/4 ชื่อชื่ท้องถิ่นถิ่ : สะเดา ชื่อชื่ทางวิทยาศาสตร์ : Azadirachta indica A. Juss. var. siamensis Valeton ชื่อชื่วงศ์: MELIACEAE ชื่อชื่สามัญ : Siamese neem tree ชื่อชื่อื่นอื่ๆ :ภาคกลาง(สะเดา)ภาคเหนือ(สเลียม)ส่วย(จะตัง)ภาคใต้(กะ เดา) 1
เป็นใบประกอบแบบขนนก ออกเรียงแบบสลับ ลักษณะใบ รูปใบหอกแกมรูปไข่โคนใบ เฉียงขอบใบเป็นจักฟันเลื่อย ปลายใบเหลมหรือเรียวแหลม ยอดอ่อนหรือใบที่แตกใหม่มีสี น้ำ ตาลแดงเส้นกลางใบและ เส้นแขนงใบสีเขียวปนขาว มองเห็นได้ชัดแผ่นใบสีเขียว เข้มเป็นมัน ลักษณะทาง พฤกษศาสตร์ เป็นไม้ต้น ขนาดกลาง สูง ประมาณ 5 - 15 เมตร เปลือกต้นสีน้ำ ตาลเทาหรือ เทาปนดำ ลักษณะแตกเป็น ร่องตามยาว แตกกิ่งก้าน สาขามากมาย บางต้นก็เป็น ทรงพุ่ม ต้นสะเดา ใบสะเดา 2
ลักษณะทาง พฤกษศาสตร์ ดอกสะเดา ผลสะเดา ออกดอกเป็น ป็ ช่อแบบช่อแยก แขนงตามปลายกิ่งตรงซอก ระหว่าว่งก้านใบกับกิ่ง ออกดอกพร้อมใบอ่อน ดอก มีขนาดเล็กแบบสมมาตร ตามรัศมี รูปกรวย มีกลีบ ดอก 5 กลีบสีขาวนวล ก้านชู เกสรตัวผู้รวมกับเป็น ป็ เกสร ลักษณะผลสดรูปทรง กลมรี ผิวเรียบสีเขียว อ่อน ผลแก่สีเหลืองส้ม เมล็ดแข็ง และมีเมล็ด เดี่ยว รูปรี 3
จะมีตัวเลือกไม่มากนัก เพราะมีรสขม หลายคนอาจจะไม่ขอบ และจะ เข้ากันได้กับอาหารบางอย่างเท่านั้น เช่น 1.การยอดอ่อน หรือ ดอกสะเดาไปลวก จิ้มน้ำ พริกแบบต่างๆ อย่าง น้ำ พริกกะปิ ซึ่งหาได้ง่ายที่สุด เป็น ป็ เมนูที่ง่ายที่สุด โดยยอดหรือดอกที่ ลวกแล้ว สามารถเก็บได้นานเป็น ป็ เดือน ด้วยการแช่ตู้เย็นไว้ 2. สะเดาน้ำ ปลาหวาน เป็น ป็ อีกเมนูที่นิยม อาจจะเพิ่มปลาดุกย่าง เข้าไปด้วย ก็จะเข้ากันมากขึ้น 3. กินยอดอ่อน หรือ ดอกสะเดากับเมนูประเภทย่าง หมูย่าง ปลา ย่าง กุ้งย่าง คอหมูย่าง 4. ยอดสะเดาหรือดอกสะเดาเผา จิ้มน้ำ พริก 5. ยำ สะเดาใส่กุ้ง ใส่ปลาทู ใส่หมูสับ 6. ลาบปลาดุก กับ ยอดสะเดาหรือดอกสะเดา 7. ยอดสะเดาหรือดอกสะเดาเผา กินกับลาบ 8. สะเดาผัดกะปิ หมูสามชั้น 9. ไข่เจียวดอกสะเดา ประโยชน์ การนำ สะเดามาประกอบอาหาร ยำ สะเดากุ้ง สะเดาน้ำ ปลาหวาน 4
สรรพคุณทางยา การใช้ สะเดา เป็น ป็ ยารักษานั้น จะต้องศึกษาให้ดีก่อน เพราะไม่ว่าว่จะเป็น ป็ ยาแผนปัจจุบัน หรือ สมุนไพรจะมีผลข้าง เคียงเสมอ ตัวอย่างการใช้ สะเดาเป็น ป็ ยา หรือบำ รุงร่างกาย แบบต่างๆ 1.นำ ใบสะเดาต้มจิบน้ำ วันวัละครั้ง ล้างพิษในกระแสเลือด 2. กินยอดอ่อน ช่วยบำ รุงสายตา 3. ใช้ใบและก้านต้ม กินครั้งละแก้ว ช่วยให้นอนหลับสบาย 4. ใช้เปลือกถูฟันที่โยกคลอน จะช่วยให้ฟันแข็งแรงขึ้น 5. กินยอดสะเดาลวก รักษาปากเปื่อปื่ย แผลในปาก 6. เปลือกสะเดาต้มกับเกลือ อมวันวัละ 2-3 ครั้ง รักษา เหงือกอักเสบ 7. ใช้เปลือกรักษาโรคสะเก็ดเงิน 8. กำ จัดเหา โดยใช้ใบแก่มาโขลกผสมกับน้ำ ทาให้ทั่วศรีษะ หรือรักษาสุนัขเป็น ป็ ขี้เรื้อน 5 5
สรรพคุณทางยา **ข้อควรระวังในการทานสะเดา 1. ระวังวัการให้เด็กเล็กกินสะเดา อาจจะมีอาการ อาเจียน หรือเกิดปัญหากับเลือด 2. สะเดาอาจจะทำ ให้ท้องอืด 3. ผู้เป็น ป็ ความดันโลหิตต่ำ ไม่ควรกินสะเดา 4. สตรีหลังคลอดบุตร ห้ามกิน เพราะจะทำ ให้ น้ำ นมแห้ง 6
เศรษฐกิจพอเพียง การแปรรูปสะเดา การแปรรูป สะเดา เป็น ป็ สินค้าแบบต่างๆ สำ หรับสะเดา จะมีการปลูกแล้วนำ ไปแปรรูปเป็น ป็ สินค้าได้หลายอย่าง เช่น 1. ไม้สะเดา ใช้ทำ เฟอร์นิเจอร์ ทำ เสาบ้าน ทำ ฝาบ้าน - แผ่นไม้สะเดา ยาว 160 ซม. หนา 4 ซม. กว้าว้ง 33-39 ซม. ราคาแผ่นละ 2100 บาท - แผ่นไม้สะเดา ยาว 180 ซม. หนา 2 นิ้ว กว้าว้ง 35-45 ซม. ราคา 2900 บาท - เก้าอี้นั่งยาว ไม้สะเดา 1980 บาท 2. ต้นกล้าสะเดาทวายเพราะเมล็ด 20 บาท 3. ดอกสะเดาสด 500 กรัม 39 บาท 4. ดอกสะเดาขายตามตลาดสดกำ ละ 10 บาท 5. สะเดาทวายแบบเสียบยอด 100 บาท 6. กิ่งตอนสะเดาขมน้อย 95 บาท 7. สารสกัดสะเดา 500 cc 299 บาท 8. น้ำ หมักสะเดา 350 มล. 50 บาท 9. สมุนไพรไล่แมลงสะเดา 790 บาท 10. กากสะเดา 1 กิโลกรัม 35 บาท 11. น้ำ มันสะเดา 30 ซีซี 240 บาท 12. สะเดาตากแห้ง บดละเอียด 10 กิโลกรัม 200 บาท 13. น้ำ ส้มควันวั ไม้สะเดา 140 บาท 14. เมล็ดสะเดาบด 1 กก. 139 บาท 15. สบู่สมุนไพรสะเดา รักษาภูมิแพ้ งูสวัดวัเริม 79 บาท 16. ดินปลูกต้นไม้ผสมเนื้อสะเดา 8 กิโลกรัม 235 บาท 7
การอนุรัก รั ษ์ทรัพ รั ยากรธรรมชาติและ สิ่งสิ่แวดล้อมอย่างยั่งยั่ยืน ผ่านโครงการในพระราชดำ ริ โครงการปลูกป่าชัยพัฒนา-แม่ฟ้าหลวง ตำ บล หนองพลับ อำ เภอหัวหิน จังหวัดวั ประจวบคีรีขัรีขันธ์ พ.ศ 2548 โครงการผลิตสะเดาผงเพื่อพื่ใช้กำ จัดแมลง ความเป็นมา เมื่อวันวัที่ 6 สิงหาคม 2548 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำ เนินเป็น ป็ การส่วน พระองค์ ณ โครงการปลูกป่าป่ชัยพัฒนา-แม่ฟ้าฟ้หลวง ตำ บล หนองพลับ อำ เภอหัวหิน จังหวัดวั ประจวบคีรีขันธ์ เพื่อทรงปลูกปาล์มน้ำ มันและสบู่ดำ ตามโครงการทดลอง ปลูกปาล์มน้ำ มันและสบู่ดำ ในเขตพื้นที่แห้งแล้งตามพระ ราชดำ ริและมีพระราชดำ ริให้คณะผู้ติดตามและเจ้าหน้าที่ สำ นักงานมูลนิธิชัยพัฒนา ดำ เนินการทดลองการนำ ผลผลิตของสะเดา มาใช้ประโยชน์ โดยการนำ เมล็ดสะเดา มาบดเป็น ป็ ผงเพื่อใช้เป็น ป็ สารขับไล่แมลง ต่อมามูลนิธิชัย พัฒนาได้มอบหมายให้กรมวิชวิาการการเกษตรรับผิดชอบ ด้านเทคนิคในการติดตั้งเครื่องจักร โดยมีโครงการปลูก ป่าป่ชัยพัฒนา-แม่ฟ้าฟ้หลวงเป็น ป็ หน่วยงานหลักในการ ดำ เนินงานรับผิดชอบกระบวนการผลิตและบรรจุหีบห่อ โดยใช้งบประมาณจากมูลนิธิชัยพัฒนา 8
การอนุรัก รั ษ์ทรัพ รั ยากรธรรมชาติและ สิ่งสิ่แวดล้อมอย่างยั่งยั่ยืน ผ่านโครงการในพระราชดำ ริ ขั้นขั้ตอนการดำ เนินงาน ในปี 2551 ได้ดำ เนินการเก็บผลสะเดาในพื้นที่โครงการฯ สามารถ เก็บผลสะเดาสดได้รวม 10,913 กิโลกรัม ผลผลิตที่ได้รับ ได้นำ ไป ดำ เนินการต่อดังนี้ 1.1 สกัดเป็น ป็ น้ำ มันสะเดา 1,000 กิโลกรัม โดยวิธีวิ ธีการลอกเปลือก ออกตากแดด และนำ ไปอบแห้ง เหลือน้ำ หนัก 80 กิโลกรัม สกัดน้ำ มัน ได้ 5,500 ซีซี โดยกรมวิชวิาการเกษตร ได้นำ ไปศึกษาทดลองในด้าน ผลกระทบข้างเคียงของพืช (อยู่ในขั้นตอนการศึกษา) 1.2 ผลิตเป็น ป็ สะเดาผง จำ นวน 9,913 กิโลกรัม โดยวิธีวิ ธีการนำ ผลสด พร้อมเปลือกตากแดด เหลือน้ำ หนักแห้ง 1,652 กิโลกรัม การดำ เนินงานในระยะต่อไป จะดำ เนินการจ้างเจ้าหน้าที่ประจำ โครงการเพื่อดูแลงานด้านที่เกี่ยว กับสะเดาโดยตรง พร้อมทั้งจะได้ดำ เนินการสร้างลานตากสะเดาถาวร และอาคารเพื่อสำ หรับใช้บดและ แปรรูปสะเดาให้อยู่ในรูปของแชมพู และน้ำ มันสะเดาเพื่อใช้ในการฆ่าแมลงต่อไป รวมทั้ง จะต้องมีการจัด ซื้อผลสะเดาสดจากที่ต่างๆ เพื่อนำ มาทำ การแปรรูป เนื่องจาก ผลผลิตในโครงการ เมื่อนำ มาตากแห้งแล้ว จะได้ผลผลิตที่ค่อนข้าง น้อยและไม่เพียงพอต่อการนำ มาแปรรูปเป็น ป็ สะเดาผง โดยเป้าป้หมาย ในปี 2552 คือ จะเก็บผลผลิตสะเดาสดให้ได้ 12 ตัน และเมื่อนำ มา ตากแดด จะได้ผลผลิตสะเดาแห้งน้ำ หนัก 2 ตัน 9
บรรณานุกรม มูลนิธิชัยพัฒนา (06/08/48 )โครงการผลิตสะเดาผงเพื่อพื่ใช้กำ จัดแมลง ตามพระราชดำ ริ.ริค้นเมื่อ 7 กรกฏาคม 2566 จาก https://www.chaipat.or.th/royal-projects-in-various-regions/south/681-2011-03-17-07-01- 46/811-2011-03-17-07-03-41.html? fbclid=IwAR37qsJZpjTB6u_Hpazv8x3eHUoqTifCbyZ4g4PHx10pv0XRIqOkYnQuZOw_aem_AdREAf p4MQbMsX29MYzWR29xOYXsVMpfr4o5sD-Kc1ZadKTyD82KeAxRVoVEPEZ5gBU ไม่ทราบชื่อ ชื่อสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ ม.ศิลปากร ค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2566 จาก https://pharmacy.su.ac.th/herbmed/herb/text/herb_detail.php?herbID=276 siamebook.com ประโยชน์ของสะเดา การใช้เป็นป็อาหาร การแปรรูปสินค้า. ค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2566 จาก http://www.siamebook.com/lbro/en/738-trees-planะs-vegetables-herb/7424-neem-treeinfo.html?fbclid=IwAR0ly19pdKyGAAf2qgUZKJi06CZiQt_K6YSDQBdXK8kLVz_kic27TVPdOs_aem_AZz2ymef66UPNvo0fayCl9 Ug-OYKAxwJN7xq_VcbccLdWMsiWj8h89GK-wgfAg8eCoM ครัวบ้านพิม ภาพอาหาร. ค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 256 จาก https://www.pim.in.th 10
Thank you.