Pu nch need l e รายวิชา งานประดิษฐ์ งานปัก
งานปัก คือ อะไร?
งานปัก เป็นรูปแบบของศิลปะการแต่งเติม เพื่อเสริมความสวยงามให้แก่เครื่องแต่งกาย งานปักมีทั้งแบบเป็น งานปักมือ ที่มีมาตั้งแต่สมัยก่อน ที่ถือว่าเป็นงานฝีมือชนิดหนึ่ง ที่ต้อง อาศัยความพิถีพิถัน ความละเอียดรอบคอบ และ เมื่องานปักเป็นที่นิยมมากขึ้นก็ทำให้ มี การปักด้วยเครื่องจักรตามมา ซึ่งทำให้งานออกมาสวยงาม และ รวดเร็ว งานปักเป็นงาน ที่ใช้เข็ม และ เส้นด้าย เป็นตัวหลักในการแต่งเติม แต่อาจจะใช้วัสดุอื่นๆร่วมด้วย เช่น ลูกปัด เลื่อม ไข่มุก โซ่แฟชั่น ในการรังสรรค์เสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย เช่น หมวก เสื้อ โปโล เสื้อยืด กระเป๋า หน้ากากผ้า รวมถึงอย่างอื่น เช่น ผ้าห่ม ผ้าคลุมไหล่ ผ้าปูเตียง ปลอกหมอน รองเท้า ของขวัญต่างๆ ตุ๊กตา ผ้าขนหนู ของชำร่วย และ อื่นๆอีกมาก นอกจากงานปักจะเป็นของที่ช่วยเสริมความสวยงามแล้ว ยังสามารถสื่อความหมายได้อีก ด้วย ไม่ว่าจะเป็นการแสดงถึงความตั้งใจ ความใส่ใจ ความรัก ความห่วงใยของผู้ให้ ที่สื่อออกไปในรูปแบบของการปักลาย งานปัก
การเย็บปักถักร้อย มีกี่ประเภท?
งานปักไม่ได้มีแค่การปักแบบเดียวเท่านั้น งานปักมีทั้งแบบ 2มิติ 3มิติ รวมไปถึงการปัก แบบผสมผสาน นอกจากการปักด้วยด้ายแล้ว ยังมีวัสดุอื่นๆที่นิยมนำมาปักอีกมากมาย ซึ่ง ถือว่าเป็นหนึ่งในรูปแบบของงานปักอีกด้วย ประเภทของงานปักมีดังนี้ งานปักอาร์ม งานปักฟู งานปักเลื่อม งานปักลงบนชิ้นผ้า
ประเภทของงานปัก งานปักอาร์ม เป็นการปักด้วยด้ายในรูปแบบการปักลงบนผ้าที่ตัดขอบและตัดออก มาเป็นชิ้นๆ ส่วนมากจะนำไปติดเข้ากับเสื้อผ้าต่ออีกทีด้วยเส้นด้าย เรยอน(Rayon) ที่เป็นเส้นใยที่มีความเงาคล้ายกับเส้นไหม หรือ โพลีเอสเตอร์(Polyester) ที่เป็นเส้นใยสังเคราะห์ ที่มีความ เหนียว ยืดหยุ่นสูง งานปักนี้ใช้สำหรับ : ปักเข้ากับเครื่องแต่งกาย อย่าง ลายเสื้อโปโล ติดเข้ากับกระเป๋า หรือ หมวก รวมถึงสิ่งของอื่นๆ เช่น ติดเข้ากับ ปลอกหมอน ผ้าม่าน ผ้าปูโต๊ะ ผ้าปูที่นอน เป็นต้น ข้อดีของงานปักแบบนี้ : ขึ้นรูปได้ง่าย มีความทนทาน รักษารูปทรง ได้ดีติดง่าย และ ดูแลได้ง่าย
ประเภทของงานปัก งานปักฟู เป็นการปักด้วยด้ายอะคริลิค(Acrylic) ที่เป็นรูปแบบเส้นใย ที่ให้ผิวสัมผัสนุ่มนิ่ม คล้ายกับเส้นใยจากขนสัตว์ อาจจะปักร่วมกับ เส้นใยขนสัตว์ ขนเทียม เพื่อเพิ่มความอบอุ่นให้แก่เสื้อผ้าและ ช่วยทำให้เสื้อผ้าดูมีลูกเล่น มีมิติมากยิ่งขึ้น งานปักนี้ใช้สำหรับ : การปักเสื้อกันหนาว เสื้อผ้า เพื่อเพิ่มความ อบอุ่น ปักกับหมวก เพื่อเพิ่มความเก๋ รวมถึงสิ่งของอื่นๆ เช่น พรม ผ้าห่ม เป็นต้น ข้อดีของงานปักแบบนี้ : น้ำหนักเบา ดูแลรักษาได้ง่าย ผิวสัมผัสนุ่ม และ ทนความร้อนได้สูง
งานปักเลื่อม การปักเลื่อมเป็นรูปแบบการปักเลื่อมเข้ากับผ้า เพื่อให้เกิด ความวิบวับ แวววาวของลาย เป็นรูปแบบของงานปักที่ต้องอาศัย ความพิถีพิถันอย่างสูง การปักเลื่อมอาจจะใช้ลูกปัดมาปักเพิ่มด้วย เพื่อเพิ่มความสวยงามได้ อีกทั้งการปักเลื่อมยังเป็นการปักที่ช่วย ทำให้ของดูมีราคาขึ้นอีกด้วย งานปักนี้ใช้สำหรับ : การปักเสื้อ ปักกางเกง ปักกระเป๋า ปักรองเท้า ปักหมวก พวกกุญแจ เข็มกลัด เพื่อเพิ่มมิติ และ ความสวยงามให้ เครื่องแต่งกาย ข้อดีของงานปักแบบนี้ : น้ำหนักเบา เพิ่มความสวยงามให้กับ เครื่องแต่งกาย ประเภทของงานปัก
งานปักลงบนชิ้นผ้า เป็นรูปแบบการปัก ที่ปักลงบนตัวผ้าโดยตรง จะต่างจากการปัก อาร์มที่เป็นการนำผ้าที่ปักมาติดเข้ากับเสื้อผ้าที่ต้องการ เป็นการปัก โลโก้ สัญลักษณ์ต่างๆ ลายต่างๆ ทั้งรูปการ์ตูน ตัวอักษรต่างๆ โดยเส้นที่สีสันของด้ายในการสร้างสรรค์ลายปัก การปักกับผ้า โดยตรงจะทำให้ลายออกมาสมูทมากกว่าการปักแบบอาร์ม งานปักนี้ใช้สำหรับ : ปักเสื้อโปโล เสื้อยืด เสื้อแจ็คเก็ต กางเกง กระโปรง หมวก ผ้าขนหนู ผ้าผันคอ หน้ากากผ้า และ อื่นๆ ที่สามารถปักได้ ข้อดีของงานปักแบบนี้ : ดูแลรักษาง่าย มีความทนทาน สวยงาม เนียนไปกับเนื้อผ้ามากกว่างานปักแบบอาร์ม ประเภทของงานปัก
ที่มาของงานปัก Punch needle Punch Needle หรือ Needle Punching เป็นงานฝีมือ (Crafts) ชนิดหนึ่งที่เริ่มเป็นที่นิยมในเมืองนอก โดย Punch Needle ได้ถือกำเนิด มาตั้งแต่ช่วงปีค.ศ. 1880 ซึ่งถูกพลิกแพลงมาจากศิลปะ Rug Hooking ในยุคสมัยวิคตอเรียน (ช่วงปีค.ศ. 1830) ซึ่ง 2 เทคนิคนี้จะมีอุปกรณ์ที่ คล้ายกัน คือเข็มปักลักษณะคล้ายปากกาที่มีหัวเข็มอยู่ด้านปลาย ชิ้นงานจะ คล้ายกันคือด้านนึงเรียบ อีกด้านเป็นห่วงๆ (Loops) แต่ศิลปะ 2 อย่างนี้ มีวิธีการทำที่แตกต่างกัน โดยเทคนิค Rug Hooking เป็นเทคนิคการใช้ เข็มดึงไหมพรมขึ้นมาให้เกิดเป็นห่วง (Loop) บนชิ้นงานแต่ในทางตรงกัน ข้าม Punch Needle เทคนิคคือการกดไหม (Punch) ลงไปด้านหลังและ ดึงขึ้นเพื่อให้เกิดเป็นห่วง (Loop) อีกด้านของชิ้นงาน จึงเป็นที่มาของชื่อ Punch Needle หรือ Needle Punching ก็คือการใช้เข็มกด/ผลักให้ไหม เกิดเป็นห่วงที่ด้านหลัง
ลักษณะ&รูปแบบของงานปัก punch needle ลักษณะ: งานปัก punch needle จะมีลักษณะของงานที่นุ่มฟูจากการใช้เข็ม ปัก punch needle ร้อยไหมแล้วปักกับผ้าให้เกิดลวดลายตามจินตนาการ เมื่อใช้งานหรือสัมผัสจะรู้สึกสบายจากขนไหมที่ถูกตัดแต่งให้ฟู รูปแบบ: งานปัก punch neeฺ.dle มีรูปแบบของงานที่หลากหลาย เนื่องจาก งานจะเกิดจากจินตนาการและวัตถุประของผู้ทำชิ้นงาน โดยสามารถทำของใช้ หรือของตกแต่ง งานที่นิยมที่สามารถพบเห็น ได้แก่ ที่รองแก้ว รองจาน พวงกุญแจ พรมเช็ดเช้า หรือพรมตกแต่งห้อง กรอบรูป เคสโทรศัพท์ อื่นๆ
อุปกรณ์ที่สำคัญในงานปัก punch needle เข็ม Punch Needle ผ้าปัก สะดึง ไหมพรม กรรไกร กาว
เข็ม Punch Needle เข็มปรับระดับ ด้ามพลาสติก เข็มด้ามไม้ เข็มปรับระดับ ด้ามไม้ เข็มปรับระดับ ด้ามพลาสติกแบบ 3.5 mm.
เข็ม Punch Needle เข็มปรับระดับ ด้ามพลาสติก เข็มชนิดนี้ด้ามจับทำมาจากพลาสติก ขนาดด้ามจับพอดีมือ โดยตัวเข็มปักจะมีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 5 มม. ปรับความยาว เข็มได้ 4 ระดับ มีระดับความยาว A,B,C,D เข็มชนิดนี้เหมาะกับ การใช้ไหมพรมเส้นกลางจนถึงใหญ่ขนาด 4-8 ply
เข็ม Punch Needle เข็มด้ามไม้ เข็มชนิดนี้ด้ามจับทำมาจากไม้ ขนาดด้ามจับจะสั้นกว่า เข็มปักด้ามพลาสติก จึงมีข้อจำกัดในการใช้งาน โดยตัวเข็มปักจะมีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 5 มม. ไม่สามารถปรับความยาวได้ เข็มชนิดนี้เหมาะกับ การใช้ไหมพรมเส้นกลางจนถึงใหญ่ขนาด 4-8 ply
เข็ม Punch Needle เข็มปรับระดับ ด้ามไม้ เข็มชนิดนี้ด้ามจับทำมาจากไม้ ขนาดด้ามจับเท่ากับ เข็มปักด้ามพลาสติก จึงใช้งานง่ายจับถนัดมือ โดยตัวเข็มปักจะมีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 3 มม. สามารถปรับความยาวได้อิสระ เข็มชนิดนี้เหมาะกับ การใช้ไหมพรมเส้นกลางจนถึงใหญ่ขนาด 4-8 ply
เข็ม Punch Needle เข็มปรับระดับ ด้ามพลาสติกแบบ 3.5 mm. เข็มชนิดนี้ด้ามจับทำมาจากพลาสติก ขนาดด้ามจับเท่ากับ เข็มปักด้ามพลาสติกที่มีขนาดเข็ม 5 มม. จึงใช้งานง่ายจับถนัดมือ โดยตัวเข็มปักจะมีเส้นผ่านศูนย์กลางขนาด 1.5 มม. สามารถปรับความยาวได้อิสระ เข็มชนิดนี้เหมาะกับ การใช้ไหมพรมเส้นเล็กขนาด 3 ply ลักษณะของงานเหมาะกับงาน ชิ้นเล็กต้องการความละเอียด หรือเก็บขอบงาน
อุปกรณ์ที่สำคัญในงานปัก punch needle เข็ม Punch Needle ผ้าปัก สะดึง ไหมพรม กรรไกร กาว
ผ้าปัก Punch Needle ผ้า Monk ผ้าดิบ
ผ้าปัก Punch Needle ผ้า Monk เป็นผ้าฝ้ายที่ทอห่างๆ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันว่าผ้าสำหรับงานปักไหม พรม punch needle ที่เป็นงานปักมือ และงาน tufting gun ที่เป็นปืนปักไหมพรม ลักษณะพิเศษของผ้าชนิดนี้ คือ จะมีการทอ คล้ายกระสอบป่าน แต่มีสีขาวนวลและสัมผัสที่นุ่น เรียบ ไม่สากผิว เหมือนกระสอบป่าน ตัวผ้าจะมีความหนาแต่มีช่องว่างของการทอที่ เหมาะกับงานปักไหมพรม
ผ้าปัก Punch Needle ผ้าดิบ ผ้าดิบ ถูกถักทอ มาจากฝ้าย ลินิน หากเป็นปัจจุบันก็อาจมีส่วนผสม ของ โพลีเอสเตอร์ เข้าไปด้วย โดยในสมัยก่อนนั้น นิยมใช้ผ้าดิบกัน อย่างกว้างขวาง ผ้าดิบเป็นผ้าที่ทนทานมาก อีกทั้งราคาไม่แพง ผ้าดิบ เป็นผ้าที่ยังไม่ได้ผ่านกรรมวิธี การฟอกสีดังนั้นสีของผ้าดิบมี ทั้งที่เป็นสีขาวและสีครีมธรรมชาติคุณสมบัติของผ้าดิบนั้น เป็นผ้าที่ ดูแลง่าย มีความยืดหยุ่นระดับหนึ่ง มีความทนทานค่อนข้างสูง แต่เมื่อ ซักแล้วจะเกิดรอยยับได้ง่าย จึงเป็นที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย เพราะมีราคาถูกและหาซื้อได้ง่าย โดยผ้าดิบมีตั้งแต่การทอแบบบาง ไปจนถึงการทอแบบหนา จึงทำให้มีหลายความหนาให้เลือก
อุปกรณ์ที่สำคัญในงานปัก punch needle เข็ม Punch Needle ผ้าปัก สะดึง ไหมพรม กรรไกร กาว
สะดึงกลม ใช้ขึงผ้าให้ตึงเพื่อให้ง่ายต่อการปักผ้า ใช้ปักงานชิ้นเล็ก เช่น การปักตัวอักษร เครื่องหมายของโรงเรียน มุมผ้าเช็ดหน้า เป็นต้น มีทั้งแบบที่ทำจากพลาสติกและไม้ โดยสะดึงกลมประกอบด้วยวงกลม 2 วง ยึดไว้ด้วยนอตขันเกลียว มีหลายขนาด สามารถเลือกขนาดให้เหมาะสมกับขนาดงานปักที่ต้องการได้ มีวิธีใช้ดังนี้ - คลายน็อตที่สะดึงออกเล็กน้อย เพื่อให้สะดึงวงในหลุดออกมา - วางสะดึงวงในบนพื้นเรียบ วางผ้าที่ลอกลายแล้วบนสะดึง นำสะดึงวงนอก สวมลงบนผ้า - หมุนน็อตให้สะดึงวงนอกแน่นเข้ามาเล็กน้อย ดึงผ้ารอบสะดึงให้เรียบ สะดึง
อุปกรณ์ที่สำคัญในงานปัก punch needle เข็ม Punch Needle ผ้าปัก สะดึง ไหมพรม กรรไกร กาว
ไหมปัก Punch Needle ไหมพรมคอตตอน (cotton) ขนาด 3 ply ไหมพรมคอตตอน (cotton) ขนาด 5 ply ไหมพรมคอตตอน (cotton) ขนาด 8 ply
ไหมปัก Punch Needle ไหมพรมคอตตอน ไหมชนิดนี้เป็นไหมพรมเส้นใหญ่ผลิตจากฝ้าย จึงมีความนุ่มฟูเมื่อสัมผัส ลักษณะเส้นไหม :เป็นไหมพรม มีหลายขนาด แต่ในงานปัก Punch Needle จะนิยมใช้ขนาด 3 5 8 ply โดยจำนวน ply หมายถึงการ ประกอบด้วยจำนวนเส้นไหมที่ตีเกลียวเป็นเส้นไหมเส้นหลัก เส้นไหมมีน้ำหนักเบา นุ่ม และมีสีสันสวย มีสีให้เลือกหลายสี
ซึ่งการเลือกใช้ขนาดเส้นไหมมีผลกับงานที่ต้องการและมีความสัมพันธ์กับ การใช้คู่กับเข็มปัก ดังนี้ ไหมพรมขนาด 3 ply ใช้คู่กับเข็มปักที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของรูเข็ม 1.5 mm. โดยไหม 3 plyจะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 mm. ไหมพรมขนาด 5 ply ใช้คู่กับเข็มปักที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของรูเข็ม 3 mm. โดยไหม 5 plyจะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.5 mm. ไหมพรมขนาด 8 ply ใช้คู่กับเข็มปักที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของรูเข็ม 5 mm. โดยไหม 8 ply จะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3 mm. ไหมปัก Punch Needle ไหมพรมคอตตอน
อุปกรณ์ที่สำคัญในงานปัก punch needle เข็ม Punch Needle ผ้าปัก สะดึง ไหมพรม กรรไกร กาว
กรรไกรปลายงอน Curved Scissor กรรไกรปลายงอนใช้กับงานฝีมือ ตัดเศษด้ายในงานปัก เล็มด้ายหรือตกแต่งชิ้นงาน ใช้สำหรับตัดผ้า ฉลุผ้า งานประดิษฐ์ต่างๆ สามารถเจาะผ้าได้ เนื่องจากตัวกรรไกรถูกออกแบบมาให้มีปลาย แหลมคม ด้วยปลายที่งอน ทำให้สะดวกในการตัดเล็มด้ายได้สั้นถึงโคน ตัดได้ทุกพื้นที่ ทำให้งานสวยงาม ไม่มีตอด้ายโผล่ขึ้นมาให้เห็น ขนาดความยาวกรรไกร 4 นิ้ว
อุปกรณ์ที่สำคัญในงานปัก punch needle เข็ม Punch Needle ผ้าปัก สะดึง ไหมพรม กรรไกร กาว
กาวติดผ้า เป็นกาวติดผ้ากับผ้า เหมาะสำหรับงานตกแต่ง,งานฝีมือต่างๆ สามารถใช้ติดผ้า ลูกไม้ ริบบิ้น โบร์ ชุดตุ๊กตา เป็นต้น เนื้อกาวเป็นสีขาวขุ่น เหมือนกาวลาเท็กซ์ เมื่อกาวแห้ง กาวจะไม่ แข็ง เนื้อผ้าจะไม่แข็ง ไม่มีสีไม่ทิ้งคราบ เหมาะสำหรับการติดผ้า โดยเฉพาะ โดยเมื่อใช้กาวติดผ้าแล้วควรทิ้งไว้ ประมาณ 4-6 ชั่วโมง เพื่อทำให้กาวติดทนนานมากขึ้นและไม่หลุดง่าย
อุปกรณ์ที่สำคัญในงานปัก punch needle เข็ม Punch Needle ผ้าปัก สะดึง ไหมพรม กรรไกร กาว
การต่อยอดงานปัก Punch needle สู่อาชีพ
พัฒนารูปแบบงานให้ มีความหลากหลาย เป็นที่ต้องการของตลาด หาช่องทางร้านค้า หรือสื่อ เพื่อนำมาประยุกต์ในงานปักของตนเอง ให้ทันสมัยและตอบสนองความต้องการ ของกลุ่มเป้าหมายที่จะใช้สอย สร้างเอกลักษณ์ให้งานของตนเอง มีการพัฒนาฝีมือตนเองอยู่ตลอด