โขนกลางเเปลง

โขนกลางเเปลง

ก

คำนำ

E-Bookเล่มนี้นี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชา นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕
โดยมีจุดประสงค์ เพื่อการศึกษาความรู้ที่ได้จากเรื่องโขนกลาวแปลง
ซึ่งรายงานนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติของโขน ต้นกำเนิดของโขน ต้น
กำเนิดของโขนกลางแปลง วงดนตรีที่ใช้แสดงโขนกลางแปลง การ
แต่งกายในการแสดงโขนกลางแปลง เรื่องที่โขนกลางแปลงได้แสดง



ผู้จัดทำได้เลือก หัวข้อนี้ในการทำE-Book เนื่องมาจากเป็นเรื่องที่น่า
สนใจ รวมถึงเป็นการเชิดชูและสืบทอดวัฒนธรรมไทยในรูปแบบE-
Book ผู้จัดทำจะต้องขอขอบคุณ คุณครูวรากร ผู้ให้ความรู้ และ
แนวทางการศึกษาเพื่อน ๆ ทุกคนที่ให้ ความช่วยเหลือมาโดยตลอด ผู้
จัดทำหวังว่าE-Bookฉบับนี้จะให้ความรู้ และเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านทุก
ๆ ท่าน

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ ข

-คำนำ หน้า
-สารบัญ
-โขน ก
-โขนกลางเเปลง ข
-วงดนตรีที่ใช้แสดงโขนกลางแปลง 1
-การเเต่งกายของโขนกลางเเปลง 2
-เรื่องที่โขนกลางเเปลงเเสดง 3
-คณะผู้จัดทำ 4
5
6

1

โขน

โขนคือการแสดงศิลปะไทยอย่างหนึ่งคล้ายละครรำ เล่น
เฉพาะเรื่องรามเกียรติ์ ผู้เล่นสวมหัวจำลองตามตัวละคร
ต่าง ๆ เรียกว่า หัวโขน ต้นกำเนิดมาจากโขนเป็น
นาฏศิลป์ชั้นสูงที่เก่าแก่ของไทย มีมาตั้งแต่ สมัยกรุง
ศรีอยุธยา ตามหลักฐานจากจดหมายเหตุของ ลาลูแบร์
ราชทูตฝรั่งเศสสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้
กล่าวถึงการเล่นโขนว่า เป็นการเต้นออกท่าทางเข้ากับ
เสียงซอและเครื่องดนตรีอื่นๆ ผู้เต้นสวมหน้ากากและ
ถืออาวุธ

2

โขนกลางเเปลง

โขนกลางแปลงคือ การเล่นโขนกลางแจ้ง ไม่มีการสร้าง
โรงแสดง ใช้ภูมิประเทศและธรรมชาติเป็นฉากในการแสดง ผู้
แสดงทั้งหมดรวมทั้งตัวพระต้องสวมหัวโขน นิยมแสดงตอน
ยกทัพรบ มีกำเนิดมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี
แต่เดิมการแสดงดำเนินเรื่องด้วยการพากย์เจรจาแต่ในสมัย
ปัจจุบันนี้ได้นำเอาศิลปะการแสดงโขนโรงในที่มี การขับร้อง
และจับระบำรำฟ้อนเข้าไปแสดงในโขนกลางแปลง ทำให้ศิลปะ
การแสดงโขนกลางแปลงเป็นแบบ เดียวกับโขนโรงใน เพียง
แต่สถานที่แสดงเท่านั้นที่ผิดกันคือ โขนโรงในแสดงบนเวที
ส่วนโขนกลางแปลงแสดงกลางสนามหญ้า

3

วงดนตรีที่ใช้แสดงโขนกลาง
แปลง

วงดนตรีที่ใช้ประกอบการแสดงโขน ได้แก่ วงปี่พาทย์
(บางทีก็เรียก "พิณพาทย์") ซึ่งประกอบไปด้วย ปี่
ระนาด ฆ้อง กลอง ตะโพน บางสมัยก็จัดเป็นวงเครื่อง
ห้าตามแต่ฐานะของผู้เป็นเจ้าของงาน

4

การเเต่งกายของโขนกลาง
เเปลง

ลักษณะเครื่องแต่งกายของตัวโขน จะแต่งกายแบบยืน
เครื่องพระ นาง ยักษ์ และลิง

5

เรื่องที่โขนกลางเเปลงเเสดง

โขนกลางแปลงนี้แสดงเรื่องรามเกียรติ์ ตอน
ยกรบ ปะทะทัพเป็นพื้น เป็นการแสดงการรบ
กันระหว่างกองทัพฝ่ายพระรามและกองทัพ
ฝ่ายทศกัณฐ์ โดยใช้ตำรวจเลข แสดงเป็นพล
ยักษ์ และใช้ทหารมหาดเล็กแสดงเป็นพลลิง
จำลองการต่อสู้กันของพระรามและทศกัณฐ์
จึงต้องใช้ผู้แสดงจำนวนมาก และเนื่องจาก
เป็นการจำลองการรบ จึงใช้ผู้ชายเท่านั้นใน
การแสดง

6

คณะผู้จัดทำ

นายภานุมาศ ประมูล เลขที่2 ม.5/2
นายวิศววิศ ชุ่มนวล เลขที่3 ม.5/2
นายโมไนย สุชาตานนท์ เลขที่4 ม.5/2
นายรัตนพงษ์ เมืองน้อย เลขที่18 ม.5/2
นายกันตพงศ์ สังข์รัตน์ เลขที่20 ม.5/2
นายณัฐวุธ ตรีเภรี เลขที่21 ม.5/2
นายสุรสิทธิ์ อินทปัญญ์ เลขที่22 ม.5/2
นายณัฐวุฒิ แช่ม เลขที่ 23 ม.5/2
นางสาวศุภกานต์ ทองหนัก เลขที่37 ม.5/2