เอกสารประกอบหลักสูตรศิลปะ ป.4

1

เอกสารประกอบหลักสตู รสถานศึกษา
โรงเรียนเทศบาล ๒ (วดั หลวงปรีชากูล)
รายวิชาพน้ื ฐาน ศ๑๔๑๐๑ กล่มุ สาระการเรียนรศู้ ลิ ปะ

ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๔
ตามหลักสูตรสถานศกึ ษา พุทธศักราช ๒๕๕๑

(ฉบบั ปรบั ปรงุ พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๐)

เอกสารทางวชิ าการ
ฝ่ายวิชาการ โรงเรยี นเทศบาล ๒ (วดั หลวงปรชี ากลู )
สังกดั เทศบาลเมอื งปราจีนบรุ ี อาเภอเมอื งปราจนี บุรี จงั หวัดปราจีนบรุ ี
กรมสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถิน่ กระทรวงมหาดไทย

2

การอนุมัติใชห้ ลักสตู รสถานศึกษา

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ศิลปะ ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๔
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑
(ฉบบั ปรับปรุง พุทธศักราช ๒๕๖๐) โดยคณะกรรมการสถานศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน

คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพ้นื ฐานได้พจิ ารณาหลักสตู รสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ศลิ ปะ ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี๔
ของโรงเรียนเทศบาล ๒ (วัดหลวงปรชี ากูล) แลว้ เหน็ วา่ มีความเหมาะสมจงึ อนมุ ัตใิ ห้ใชห้ ลกั สตู รสถานศึกษาได้

ลงชอ่ื .........................................
(.....................................................)
ตาแหน่ง ประธานคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพนื้ ฐาน)

ลงชอ่ื ......................................... ลงชื่อ.........................................
(.....................................................) (.....................................................)

ตาแหน่ง รองประธานคณะกรรมการสถานศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน) ตาแหนง่ คณะกรรมการสถานศกึ ษาขัน้ พืน้ ฐาน)

ลงชอื่ ......................................... ลงชื่อ.........................................
(.....................................................) (.....................................................)

ตาแหนง่ คณะกรรมการสถานศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน) ตาแหน่ง คณะกรรมการสถานศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน)

ลงชื่อ......................................... ลงชอ่ื .........................................
(.....................................................) (.....................................................)

ตาแหนง่ คณะกรรมการสถานศึกษาข้ันพ้นื ฐาน) ตาแหน่ง คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพน้ื ฐาน)

ลงชื่อ......................................... ลงชือ่ .........................................
(.....................................................) (.....................................................)

ลงช่ือ......................................... ตาแหนง่ คณะกรรมการสถานศึกษาขน้ั พื้นฐาน)
(.....................................................)
ลงชือ่ .........................................
ตาแหน่ง คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพืน้ ฐาน) (.....................................................)

ลงชื่อ......................................... ตาแหน่ง คณะกรรมการสถานศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน)
(.....................................................)

ตาแหนง่ คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพน้ื ฐาน

3

คานา

โรงเรยี นเทศบาล ๒ (วดั หลวงปรชี ากูล) ได้จดั ทาหลักสตู รสถานศกึ ษากลุ่มสาระการเรียนรู้ศลิ ปะ
ช้ันประถมศึกษาปที ่ี ๔ ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พื้นฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑(ฉบบั ปรับปรุง พุทธศักราช
๒๕๖๐ ) เลม่ น้ีขน้ึ เพอ่ื ใช้เปน็ กรอบและทศิ ทางในการพฒั นาหลักสตู รและการจดั การเรยี นการสอน เปน็ การจดั ทาหลักสตู รสู่
ชั้นเรยี น โดยกาหนดขอบข่าย ดงั น้ี จดุ ม่งุ หมาย สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้ ตัวชว้ี ัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง
คาอธบิ ายรายวชิ า โครงสร้างรายวชิ า หน่วยการเรียนร้อู งิ กล่มุ สาระการเรยี นรู้ศลิ ปะ ช้นั ประถมศึกษาปีที่ ๔ ซง่ึ
ครผู ้สู อนจะต้องนาไปจัดทาแผนการจัดการเรยี นร้สู ชู่ ั้นเรยี นตอ่ ไป

ขอขอบคณุ คณะทางานทกุ ฝา่ ยท่เี กยี่ วข้อง คณะกรรมการสถานศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน ตลอดจนผู้บรหิ าร
สถานศกึ ษา พนักงานครู / พนกั งานจา้ ง และบคุ ลากรทุกท่านที่ใหค้ วามร่วมมอื ในการจัดทาเอกสารประกอบหลกั สูตร
กลุม่ สาระการเรยี นรู้ศิลปะ ที่ไดท้ างานอย่างเป็นระบบ ต่อเนอ่ื ง ในการวางแผน ดาเนนิ การส่งเสรมิ สนบั สนุน ตรวจสอบ
ตลอดจนปรับปรุงแกไ้ ขเอกสารประกอบหลักสูตรเลม่ น้ี ให้มีความสมบูรณเ์ หมาะสมสาหรบั การจดั การเรยี นการสอนกลมุ่
สาระการเรียนรู้ศลิ ปะ ในชัน้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๔ และสามารถพัฒนาผ้เู รียนไปสู่คุณภาพตามมาตรฐานการเรยี นรู้ทกี่ าหนด
ไวไ้ ด้เปน็ อย่างดี

ฝ่ายวิชาการ
โรงเรียนเทศบาล ๒ (วดั หลวงปรีชากูล)

4

สารบัญ

คานา ช้ันประถมศึกษาปที ี่ ๔ หน้า
สารบัญ ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี ๔
๑
๑.จดุ มงุ่ หมาย ๑
๒.สาระของกลมุ่ สาระการเรียนรู้ศลิ ปะ ๒
๓.สาระและมาตรฐานการเรยี นศลิ ปะ ๒
๔.คุณภาพผเู้ รยี น ๔
๕.ตวั ชวี้ ดั และสาระการเรียนร้แู กนกลาง ๘
๖.โครงสร้างเวลาเรยี น ๙
๗.คาอธบิ ายรายวิชาทศั นศลิ ป์ ดนตรีและนาฏศลิ ป์ ๑๑
๘.โครงสร้างรายวชิ าทัศนศิลป์ ดนตรแี ละนาฏศลิ ป์

1

หลักสูตรสถานศกึ ษากลุ่มสาระการเรยี นรู้ศิลปะ
ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี ๔

***********************************************************************

๑. จดุ มงุ่ หมาย (การเรียนรูข้ องกลมุ่ สาระการเรยี นรู้ศิลปะ)

กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะเป็นกลุ่มสาระท่ีช่วยพัฒนาให้ผู้เรียนมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีจินตนาการ

ทางศิลปะ ช่ืนชมความงาม มีสุนทรียภาพ ความมีคุณค่า ซึ่งมีผลต่อคุณภาพชีวิตมนุษย์ กิจกรรมทางศิลปะช่วยพัฒนา

ผเู้ รียนท้ังดา้ นร่างกาย จติ ใจ สตปิ ัญญา อารมณ์ สังคม ตลอดจน การนาไปสู่การพัฒนาส่ิงแวดล้อม ส่งเสริม

ใหผ้ ู้เรียนมีความเช่อื ม่นั ในตนเอง อนั เป็นพื้นฐาน ในการศึกษาต่อหรอื ประกอบอาชีพได้

๒. สาระของกลุ่มสาระการเรยี นรู้ศลิ ปะ

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ศิลปะมงุ่ พฒั นาให้ผู้เรียนเกิดความรู้ความเข้าใจ มีทักษะวิธีการทางศิลปะ เกิดความซาบซ้ึงใน

คุณคา่ ของศลิ ปะ เปิดโอกาสใหผ้ ู้เรยี นแสดงออกอย่างอิสระในศิลปะแขนงตา่ ง ๆ ประกอบด้วยสาระสาคญั คือ

 ทัศนศิลป์ มคี วามรู้ความเขา้ ใจองค์ประกอบศิลป์ ทัศนธาตุ สร้างและนาเสนอผลงาน ทางทัศนศิลป์

จากจินตนาการ โดยสามารถใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสม รวมทั้งสามารถใช้เทคนิค วิธีการ ของศิลปินในการสร้างงานได้

อย่างมีประสิทธิภาพ วิเคราะห์ วิพากษ์ วิจารณ์คุณค่างานทัศนศิลป์ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างทัศนศิลป์

ประวตั ิศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่างานศิลปะท่ีเป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถ่ิน ภูมิปัญญาไทยและสากล

ชืน่ ชม ประยกุ ต์ใชใ้ นชวี ติ ประจาวัน

 ดนตรี มีความรู้ความเข้าใจองค์ประกอบดนตรีแสดงออกทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์
วิจารณ์คุณค่าดนตรี ถ่ายทอดความรู้สึก ทางดนตรีอย่างอิสระ ช่ืนชมและประยุกต์ใช้ในชีวิตประจาวัน เข้าใจความสัมพันธ์

ระหว่างดนตรี ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่าดนตรี ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิ

ปัญญาไทย และสากล ร้องเพลง และเล่นดนตรี ในรูปแบบต่าง ๆ แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเสียงดนตรี

แสดงความรู้สึกท่ีมีต่อดนตรีในเชิงสุนทรียะ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างดนตรีกับประเพณีวัฒนธรรม และเหตุการณ์ใน

ประวัตศิ าสตร์

 นาฏศลิ ป์ มีความรู้ความเข้าใจองค์ประกอบนาฏศิลป์ แสดงออกทางนาฏศิลป์ อย่าง

สร้างสรรค์ ใช้ศัพท์เบ้ืองต้นทางนาฏศิลป์ วิเคราะห์วิพากษ์ วิจารณ์คุณค่านาฏศิลป์ ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดอย่าง

อิสระ สร้างสรรค์การเคลือ่ นไหวในรูปแบบตา่ ง ๆ ประยุกต์ใช้นาฏศิลป์ ในชีวิตประจาวัน เข้าใจความสัมพันธ์

ระหว่างนาฏศิลป์กับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม เห็นคุณค่า ของนาฏศิลป์ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา

ทอ้ งถ่ิน ภมู ิปัญญาไทย และสากล

2

๓. สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้

สาระที่ ๑ ทัศนศิลป์
มาตรฐาน ศ ๑.๑ สร้างสรรค์งานทศั นศิลปต์ ามจนิ ตนาการ และความคิดสรา้ งสรรค์ วิเคราะห์ วพิ ากษ์

วจิ ารณ์คณุ ค่างานทศั นศิลป์ ถา่ ยทอดความรสู้ ึก ความคิดตอ่ งานศิลปะอย่างอสิ ระ
ชื่นชม และประยกุ ตใ์ ช้ในชวี ิตประจาวนั
มาตรฐาน ศ ๑.๒ เข้าใจความสัมพันธร์ ะหวา่ งทัศนศลิ ป์ ประวัตศิ าสตร์ และวฒั นธรรม เห็นคณุ คา่ งาน
ทัศนศลิ ปท์ ่ีเปน็ มรดกทางวฒั นธรรม ภูมิปญั ญาทอ้ งถ่นิ ภมู ปิ ัญญาไทย และสากล

สาระที่ ๒ ดนตรี

มาตรฐาน ศ ๒.๑ เข้าใจและแสดงออกทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์คุณค่าดนตรี ถ่ายทอด

ความรู้สกึ ความคดิ ตอ่ ดนตรีอย่างอสิ ระ ชืน่ ชม และประยกุ ต์ใช้ ในชวี ิตประจาวัน

มาตรฐาน ศ ๒.๒ เข้าใจความสมั พันธร์ ะหวา่ งดนตรี ประวัติศาสตร์ และวฒั นธรรม เหน็ คุณคา่ ของดนตรี

ท่ี เปน็ มรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปญั ญาท้องถ่นิ ภูมปิ ญั ญาไทยและสากล

สาระที่ ๓ นาฏศลิ ป์
มาตรฐาน ศ ๓.๑ เข้าใจ และแสดงออกทางนาฏศิลปอ์ ย่างสรา้ งสรรค์ วเิ คราะห์ วพิ ากษว์ จิ ารณ์คุณค่า

นาฏศิลป์ถ่ายทอดความรูส้ ึก ความคิดอยา่ งอสิ ระ ชนื่ ชม และประยกุ ตใ์ ช้
ในชีวติ ประจาวัน
มาตรฐาน ศ ๓.๒ เข้าใจความสัมพนั ธร์ ะหว่างนาฏศลิ ป์ ประวัตศิ าสตร์และวฒั นธรรม เห็นคุณคา่
ของนาฏศลิ ปท์ ่ีเปน็ มรดกทางวฒั นธรรม ภูมิปญั ญาท้องถ่ิน ภมู ปิ ญั ญาไทยและสากล

๔. คณุ ภาพผู้เรียน

จบช้นั ประถมศกึ ษาปีท่ี ๖

 รู้และเข้าใจการใช้ทัศนธาตุ รูปร่าง รูปทรง พ้ืนผิว สี แสงเงา มีทักษะพื้นฐานในการใช้วัสดุอุปกรณ์

ถ่ายทอดความคิด อารมณ์ ความรู้สึก สามารถใช้หลักการจัดขนาด สัดส่วน ความสมดุล น้าหนัก แสง

เงา ตลอดจนการใช้สีคู่ตรงข้ามท่ีเหมาะสมในการสร้างงานทัศนศิลป์ ๒ มิติ ๓ มิติ เช่น งานส่ือผสม งาน

วาดภาพระบายสี งานป้ัน งานพิมพ์ภาพ รวมท้ังสามารถ สร้างแผนภาพ แผนผัง และภาพประกอบเพ่ือ

ถ่ายทอดความคิดจินตนาการเป็นเร่ืองราวเก่ียวกับเหตุการณ์ต่าง ๆ และสามารถเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง

งานทัศนศลิ ป์ทสี่ รา้ งสรรค์ ด้วยวสั ดอุ ุปกรณ์และวิธีการที่แตกต่างกัน เข้าใจปัญหาในการจัดองค์ประกอบ

ศิลป์ หลกั การลด และเพม่ิ ในงานปั้น การสอื่ ความหมายในงานทศั นศลิ ป์ของตน รวู้ ธิ ีการปรับปรุงงานให้ดี

ขึ้น ตลอดจน รแู้ ละเขา้ ใจคุณคา่ ของงานทัศนศิลปท์ ่มี ีผลตอ่ ชวี ิตของคนในสงั คม

 รู้และเขา้ ใจบทบาทของงานทัศนศิลป์ทีส่ ะทอ้ นชีวิตและสังคม อิทธิพลของความเชอื่ ความศรัทธา
ในศาสนา และวัฒนธรรมทีม่ ผี ลต่อการสร้างงานทศั นศลิ ปใ์ นท้องถ่ิน

3

 รู้และเข้าใจเกี่ยวกับเสียงดนตรี เสียงร้อง เคร่ืองดนตรี และบทบาทหน้าที่ รู้ถึง

การเคล่ือนท่ีขึ้น ลง ของทานองเพลง องค์ประกอบของดนตรี ศัพท์สังคีตในบทเพลง ประโยค และอารมณ์

ของบทเพลงทีฟ่ งั ร้องและบรรเลงเคร่ืองดนตรี ด้นสดอย่างง่าย ใช้และเก็บรักษา เคร่ืองดนตรีอย่างถูกวิธี อ่าน

เขียนโน้ตไทยและสากลในรูปแบบต่าง ๆ รู้ลักษณะของผู้ท่ีจะเล่นดนตรีได้ดี แสดงความคิดเห็นเก่ียวกับองค์ประกอบ

ดนตรี ถา่ ยทอดความรูส้ กึ ของบทเพลงทฟ่ี ัง สามารถใช้ดนตรีประกอบกจิ กรรมทางนาฏศลิ ป์และ การเลา่ เรอื่ ง

 รู้และเข้าใจความสัมพนั ธ์ระหว่างดนตรกี ับวิถีชีวติ ประเพณี วฒั นธรรมไทย และวัฒนธรรม

ต่าง ๆ เรื่องราวดนตรีในประวัติศาสตร์ อิทธิพลของวัฒนธรรมต่อดนตรี รู้คุณค่าดนตรีท่ีมาจากวัฒนธรรมต่างกัน เห็น

ความสาคญั ในการอนรุ ักษ์

 รแู้ ละเข้าใจองคป์ ระกอบนาฏศิลป์ สามารถแสดงภาษาท่า นาฏยศัพท์พ้ืนฐาน สร้างสรรค์การเคลื่อนไหว
และการแสดงนาฏศิลป์ และการละครง่าย ๆ ถ่ายทอดลีลาหรืออารมณ์ และสามารถออกแบบเครื่องแต่งกายหรือ
อปุ กรณ์ประกอบการแสดงงา่ ย ๆ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างนาฏศิลป์และการละครกับสิ่งท่ีประสบในชีวิตประจาวัน
แสดงความคิดเห็นในการชมการแสดง และบรรยายความรู้สึกของตนเองทมี่ ตี อ่ งานนาฏศิลป์

 รู้และเข้าใจความสัมพันธ์และประโยชน์ของนาฏศิลป์และการละคร สามารถเปรียบเทียบการแสดง
ประเภทต่าง ๆ ของไทยในแต่ละท้องถิ่น และส่ิงท่ีการแสดงสะท้อนวัฒนธรรมประเพณี เห็นคุณค่าการรักษา
และสืบทอดการแสดงนาฏศลิ ป์ไทย

4

๕. ตัวช้ีวัดและสาระการเรยี นรู้แกนกลาง

สาระท่ี ๑ ทศั นศลิ ป์

มาตรฐาน ศ ๑.๑ สรา้ งสรรค์งานทัศนศิลป์ตามจินตนาการ และความคิดสรา้ งสรรค์ วเิ คราะห์ วิพากษว์ ิจารณ์คุณค่า

งานทศั นศิลป์ ถา่ ยทอดความรู้สึก ความคิดต่องานศลิ ปะอยา่ งอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใชใ้ น

ชีวิตประจาวนั

ชั้น ตัวชวี้ ัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๔ ๑. เปรยี บเทียบรปู ลักษณะของรูปร่าง  รปู รา่ ง รูปทรง ในธรรมชาติ สง่ิ แวดลอ้ ม
รูปทรงในธรรมชาติ ส่ิงแวดลอ้ ม และงานทัศนศิลป์
และงานทัศนศิลป์

๒. อภปิ รายเกย่ี วกับอทิ ธพิ ลของสีวรรณะ  อทิ ธิพลของสี วรรณะอุ่น และวรรณะเย็น
อ่นุ และสวี รรณะเยน็ ท่ีมีต่ออารมณข์ อง

มนษุ ย์

๓. จาแนกทัศนธาตขุ องสิ่งตา่ ง ๆ  เสน้ สี รปู รา่ ง รปู ทรง พืน้ ผวิ และพืน้ ทว่ี า่ ง

ในธรรมชาติสิ่งแวดล้อมและงานทศั นศลิ ป์ ในธรรมชาติสง่ิ แวดลอ้ มและงานทศั นศลิ ป์

โดยเนน้ เรือ่ งเส้น สี รูปรา่ ง รูปทรงพื้นผิว

และพนื้ ทีว่ ่าง

๔. มีทกั ษะพ้ืนฐานในการใช้วัสดุ อปุ กรณ์  การใช้วัสดุ อุปกรณส์ รา้ งงานพมิ พภ์ าพ

สร้างสรรค์งานพิมพ์ภาพ

๕. มที ักษะพืน้ ฐานในการใช้วสั ดุ  การใช้วัสดุ อปุ กรณ์ในการวาดภาพระบายสี

อุปกรณ์สร้างสรรค์งานวาดภาพระบายสี

๖. บรรยายลักษณะของภาพโดยเน้น  การจดั ระยะความลึก นา้ หนักและแสงเงา
เร่ืองการจัดระยะ ความลกึ น้าหนกั และ ในการวาดภาพ
แสงเงาในภาพ

๗. วาดภาพระบายสี โดยใช้สวี รรณะอุน่  การใช้สวี รรณะอุ่นและใช้สวี รรณะเย็น วาด
และสีวรรณะเยน็ ถ่ายทอดความรสู้ ึกและ ภาพถา่ ยทอดความรู้สกึ และจินตนาการ

จินตนาการ

๘. เปรยี บเทยี บความคดิ ความรสู้ ึก  ความเหมอื นและความแตกตา่ งในงาน

ที่ถ่ายทอดผ่านงานทศั นศิลป์ของตนเอง ทศั นศิลปค์ วามคิดความรสู้ กึ ท่ีถ่ายทอดในงาน

และบคุ คลอนื่ ทัศนศิลป์

๙. เลือกใชว้ รรณะสเี พื่อถ่ายทอดอารมณ์  การเลือกใช้วรรณะสีเพื่อถ่ายทอดอารมณ์

ความรูส้ ึกในการสร้างงานทัศนศิลป์ ความรู้สึก

5

มาตรฐาน ศ ๑.๒ เข้าใจความสมั พันธ์ระหวา่ งทัศนศิลป์ ประวัติศาสตร์ และวฒั นธรรม เห็นคุณคา่

งานทศั นศลิ ปท์ ีเ่ ป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาทอ้ งถ่ิน ภมู ิปญั ญาไทย และสากล

ช้นั ตวั ชวี้ ดั สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

ป.๔ ๑. ระบุ และอภปิ รายเกย่ี วกับงานทัศนศลิ ป์  งานทัศนศลิ ป์ในวัฒนธรรมทอ้ งถ่ิน
ในเหตุการณ์ และงานเฉลมิ ฉลอง

ของวัฒนธรรมในท้องถิ่น

๒. บรรยายเกย่ี วกับงานทศั นศลิ ป์  งานทศั นศิลป์จากวัฒนธรรมต่าง ๆ

ทีม่ าจากวฒั นธรรมตา่ ง ๆ

สาระท่ี ๒ ดนตรี

มาตรฐาน ศ ๒.๑ เข้าใจและแสดงออกทางดนตรีอยา่ งสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษว์ จิ ารณค์ ุณค่าดนตรี ถ่ายทอด

ความรูส้ กึ ความคิดต่อดนตรีอยา่ งอิสระ ชืน่ ชม และประยุกต์ใชใ้ นชวี ิตประจาวัน

ชั้น ตัวช้ีวดั สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง

ป.๔ ๑. บอกประโยคเพลงอย่างง่าย  โครงสร้างของบทเพลง
- ความหมายของประโยคเพลง

๒. จาแนกประเภทของเครื่องดนตรที ่ใี ชใ้ น - การแบง่ ประโยคเพลง
เพลงท่ีฟงั  ประเภทของเคร่ืองดนตรี
 เสยี งของเครือ่ งดนตรีแต่ละประเภท
๓. ระบทุ ศิ ทางการเคลือ่ นท่ขี นึ้ – ลงงา่ ย ๆ  การเคลือ่ นที่ขึ้น - ลงของทานอง
ของทานอง รปู แบบจงั หวะและความเรว็  รูปแบบจังหวะของทานองจงั หวะ
ของจังหวะในเพลงท่ีฟัง  รูปแบบจังหวะ

 ความช้า - เร็วของจงั หวะ

๔. อา่ น เขยี นโนต้ ดนตรีไทยและสากล  เคร่ืองหมายและสญั ลักษณ์ทางดนตรี
- กุญแจประจาหลกั
- บรรทดั หา้ เส้น

- โนต้ และเครอ่ื งหมายหยุด

- เส้นก้ันห้อง

 โครงสร้างโนต้ เพลงไทย
- การแบง่ ห้อง
- การแบ่งจังหวะ

๕. ร้องเพลงโดยใช้ช่วงเสยี งทีเ่ หมาะสมกบั  การขับรอ้ งเพลงในบันไดเสียงท่ีเหมาะสมกับ
ตนเอง ตนเอง

6

ช้นั ตัวช้วี ดั สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

๖. ใช้และเก็บเคร่ืองดนตรีอยา่ งถูกตอ้ งและ  การใชแ้ ละการดแู ลรักษาเคร่อื งดนตรี ของ

ปลอดภัย ตน

๗. ระบุว่าดนตรสี ามารถใช้ในการสือ่ เรื่องราว  ความหมายของเน้ือหาในบทเพลง

มาตรฐาน ศ ๒.๒ เขา้ ใจความสัมพันธ์ระหวา่ งดนตรี ประวัตศิ าสตร์ และวฒั นธรรม เหน็ คุณคา่

ของดนตรีทีเ่ ปน็ มรดกทางวัฒนธรรม ภมู ิปัญญาท้องถิ่น ภูมปิ ัญญาไทยและสากล

ชัน้ ตวั ชวี้ ดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๔ ๑. บอกแหล่งทมี่ าและความสัมพันธ์  ความสมั พนั ธ์ของวถิ ีชีวติ กับผลงานดนตรี

ของวิถีชวี ติ ไทย ที่สะทอ้ นในดนตรี - เนื้อหาเรื่องราวในบทเพลงกับวิถีชีวิต
และเพลงท้องถ่นิ - โอกาสในการบรรเลงดนตรี

๒. ระบุความสาคัญในการอนรุ ักษ์สง่ เสรมิ  การอนรุ ักษ์วฒั นธรรมทางดนตรี
วัฒนธรรมทางดนตรี - ความสาคญั และความจาเป็นในการ
อนุรักษ์
- แนวทางในการอนุรกั ษ์

สาระที่ ๓ นาฏศลิ ป์

มาตรฐาน ศ ๓.๑ เขา้ ใจ และแสดงออกทางนาฏศลิ ปอ์ ยา่ งสรา้ งสรรค์ วเิ คราะห์ วพิ ากษ์วจิ ารณ์

คุณค่านาฏศิลป์ ถา่ ยทอดความรสู้ ึก ความคิดอย่างอิสระ ช่ืนชม และประยุกต์ใชใ้ นชวี ติ ประจาวนั

ชัน้ ตวั ชวี้ ดั สาระการเรียนรู้แกนกลาง

ป.๔ ๑. ระบทุ ักษะพนื้ ฐานทางนาฏศิลป์และ  หลักและวธิ ีการปฏิบัตินาฏศิลป์

การละครทใี่ ช้ส่อื ความหมายและอารมณ์ - การฝกึ ภาษาท่า

- การฝกึ นาฏยศัพท์

๒. ใชภ้ าษาท่าและนาฏยศัพท์หรอื ศัพท์  การใชภ้ าษาท่าและนาฏยศัพทป์ ระกอบ
ทางการละครงา่ ย ๆ ในการถ่ายทอด เพลงปลกุ ใจและเพลงพระราชนิพนธ์
เร่ืองราว
 การใชศ้ พั ทท์ างการละครในการถ่ายทอด

เรอ่ื งราว

๓. แสดง การเคลื่อนไหวในจงั หวะต่าง ๆ  การประดิษฐท์ า่ ทางหรอื ท่าราประกอบ

ตามความคดิ ของตน จงั หวะพน้ื เมือง

๔. แสดงนาฏศิลป์เป็นคู่ และหมู่  การแสดงนาฏศิลป์ ประเภทคู่และหมู่

- ราวงมาตรฐาน

7

ชน้ั ตวั ชว้ี ัด สาระการเรียนร้แู กนกลาง
- ระบา
๕. เล่าสิง่ ทชี่ ่ืนชอบในการแสดงโดยเน้น
จุดสาคญั ของเร่ืองและลักษณะเด่น  การเล่าเรอ่ื ง
ของตัวละคร - จดุ สาคญั
- ลักษณะเดน่ ของตัวละคร

มาตรฐาน ศ ๓.๒ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างนาฏศิลป์ ประวตั ศิ าสตร์และวฒั นธรรม เหน็ คณุ ค่าของนาฏศลิ ป์
ท่เี ปน็ มรดกทางวัฒนธรรม ภูมปิ ญั ญาท้องถนิ่ ภูมิปญั ญาไทยและสากล

ชั้น ตัวชวี้ ัด สาระการเรยี นรแู้ กนกลาง

ป.๔ ๑. อธิบายประวัติความเป็นมาของ  ความเปน็ มาของนาฏศิลป์
นาฏศลิ ป์ หรือชดุ การแสดงอย่างงา่ ย ๆ  ทีม่ าของชดุ การแสดง

๒. เปรยี บเทยี บการแสดงนาฏศิลป์  การชมการแสดง
กบั การแสดงท่มี าจากวัฒนธรรมอนื่ - นาฏศลิ ป์
- การแสดงของท้องถ่นิ

๓. อธบิ ายความสาคัญของการแสดงความ  ความเปน็ มาของนาฏศลิ ป์
เคารพในการเรยี นและการแสดงนาฏศลิ ป์ - การทาความเคารพก่อนเรียนและ
กอ่ นแสดง
๔. ระบเุ หตผุ ลที่ควรรักษา และสืบทอด
การแสดงนาฏศิลป์  ความเป็นมาของนาฏศลิ ป์
- คณุ คา่

8

๖. โครงสรา้ งเวลาเรียนช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ ๔

ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ ๔

รายวชิ า/กจิ กรรม เวลาเรียน ชม./สปั ดาห์)

รายวชิ าพืน้ ฐาน ภาษาไทย (ชม./ปี) ๐
ท ๑๔๑๐๑ คณติ ศาสตร์ ( ๘๔๐ )ชม./ปี ๔
ค ๑๔๑๐๑ วทิ ยาศาสตร์ ๒
ว ๑๔๑๐๑ สงั คมศึกษา ๑๖๐ ๒
ส ๑๔๑๐๑ ประวตั ิศาสตร์ ๑๖๐ ๑
ส ๑๔๑๐๒ สขุ ศึกษาและพลศึกษา ๘๐ ๒
พ ๑๔๑๐๑ ศลิ ปะ ๘๐ ๒
ศ ๑๔๑๐๑ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ๔๐ ๒
ง ๑๔๑๐๑ ภาษาอังกฤษ ๘๐ ๒
อ ๑๔๑๐๑ ๘๐
รายวชิ าเพิม่ เติม คอมพวิ เตอร์ ๑ ๘๐ ๑
ง ๑๔๒๐๒ ๘๐
กจิ กรรมพฒั นาผเู้ รยี น ๏ กจิ กรรมแนะแนว ( ๔๐ )ชม./ปี ๑
๏ กิจกรรมนกั เรียน ๔๐ (๒)
( ๑๒๐ )ชม./ปี ๑
- ลูกเสอื /เนตรนารี ๔๐ ๑
- ชมรม/ชุมนมุ (๘๐) ผนวกในกิจกรรม
๏กจิ กรรมเพ่ือสังคมและสาธารณประโยชน์ ๔๐ ลูกเสอื /เนตรนารี
๔๐
๑๐

รวมเวลาเรียนทงั้ สนิ้ ตามโครงสร้างหลักสตู ร ( ๑,๐๐๐ )ชม./ปี ๒๕
กิจกรรมเสริมหลกั สตู ร

9

คาอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน

ศ 14101 ศลิ ปะ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้

ศิลปะ

ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 4 เวลา 80 ช่วั โมง

.............................................................................................................................................................

ศกึ ษารปู รา่ ง รูปทรง อิทธิพลของสวี รรณะอุน่ และวรรณะเย็น เส้น สี รูปรา่ ง รูปทรง พื้นผวิ และพ้นื ทีว่ ่างใน

ธรรมชาติ สงิ่ แวดลอ้ มและงานทัศนศิลป์ ศึกษาการใชว้ ัสดอุ ปุ กรณ์ สรา้ งงานพมิ พภ์ าพ วาดภาพระบายสี การจดั ระยะ

ความลึกนา้ หนกั และเงา การใช้สวี รรณะอุ่น และวรรณะเย็นในการวาดภาพ และงานทัศนศิลป์จากวฒั นธรรมใน

ท้องถ่นิ และจากวฒั นธรรมตา่ ง ๆ เปรยี บเทียบความเหมอื น และความแตกต่าง

ศกึ ษาคน้ คว้า วิเคราะห์เก่ียวกับโครงสร้างของบทเพลง ประเภทเคร่ืองดนตรี เสยี งของเครื่องดนตรีแตล่ ะ

ประเภท การเคลอ่ื นท่ีข้ึน – ลง ของทานอง รูปแบบจงั หวะของทานองจังหวะ ความช้า เรว็ ของจังหวะ เครื่องหมาย

และสัญลกั ษณ์ทางดนตรี โครงสร้างโน้ตเพลงไทย การขบั รอ้ งในบนั ไดเสยี งทีเ่ หมาะสมกบั ตนเอง การใช้และการดูแล

รกั ษาเครื่องดนตรีของตน ความหมายของเนื้อหาในบทเพลง ความสัมพันธ์ ของวิถีชีวิตกับ ผลงานดนตรแี ละการ

อนรุ กั ษ์วฒั นธรรมทางดนตรี มีความรับผดิ ชอบในการใช้และเก็บเครอื่ งดนตรีอย่างถูกต้องและปลอดภัย

ศกึ ษาค้นคว้า รวบรวมขอ้ มูลหลกั และวิธปี ฏิบตั ินาฏศิลป์ การฝึกภาษาท่า การฝึกนาฏศัพท์การใช้ท่าทาง

นาฏศลิ ป์ประกอบเพลงและดนตรี ศพั ทท์ างละครในการถ่ายทอดเรื่องราว การประดิษฐท์ ่าทาง หรือท่าราประกอบ

จงั หวะพนื้ เมือง การแสดงนาฏศิลป์ประเภทคู่ และหมู่ การราวงมาตรฐานและระบา การเล่าเรื่องลกั ษณะเดน่ ของการ

ละคร ประวตั คิ วามเปน็ มาและความสาคญั ของการแสดง ท่มี ขี องชุดการแสดง การชมการแสดงนาฏศิลป์ และการ

แสดงทอ้ งถิ่น

โดยกระบวนการกลมุ่ กระบวนการประชาธปิ ไตย กระบวนการคิดวเิ คราะห์ รวมถึงการอธบิ าย อภปิ ราย การ

เปรยี บเทยี บ ระบุ และปฏบิ ตั ิ เพื่อให้เกิดความสนกุ สนาน ช่นื ชอบ ชื่นชม พงึ พอใจและภมู ใิ จจังหวะ ทา่ รา การ

ถ่ายทอดเรอื่ งราว ของเพลง เหน็ ประโยชน์ คณุ คา่ มเี หตผุ ลท่ีควรศึกษาและสืบทอดการแสดงนาฏศลิ ป์ไว้

โดยการเปรยี บเทียบ วิเคราะห์ ระบุและอธิบาย จาแนก กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคดิ วิเคราะห์ บรรยาย

เพอ่ื ให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ ความคดิ ริเรมิ่ สร้างสรรค์ มีจินตนาการ มีความชน่ื ชม และภมู ิใจในผลงานของตนเอง

และเหน็ คณุ คา่ ในงานทัศนศลิ ป์ทด่ี ี

เพือ่ ให้ผเู้ รียนมคี วามรู้ ความสามารถ ภาคภูมิใจ ชื่นชม เหน็ คุณค่า เหน็ ความสาคญั ในงานทศั นศลิ ป์อนุรกั ษ์

ส่งเสรมิ วัฒนธรรมทางดนตรที ี่มีความสมั พันธก์ ับวถิ ชี ีวิตไทยทีส่ ะท้อนในดนตรแี ละ เพลงท้องถน่ิ มจี ินตนาการในด้าน

ดนตรี เปน็ มรดกทางวฒั นธรรม ภมู ิปญั ญาท้องถ่ิน ภูมิปญั ญาไทยและสากลและประยุกตใ์ ชใ้ นชีวิตประจาวนั และ

ทักษะตามมาตรฐานหลกั สูตรกลมุ่ สาระ

รหัสตัวช้ีวัด
ศ 1.1 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3, ป.4/4, ป.4/5, ป.4/6, ป.4/7, ป.4/8, ป.4/9
ศ 1.2 ป.4/1, ป.4/2
ศ 2.1 ป.4/1,ป.4/2, ป.4/3, ป.4/4, ป.4/5, ป.4/6, ป.4/7

10

ศ 2.2 ป.4/1, ป.4/ 2
ศ 3.1 ป.4/1,ป.4/2, ป.4/3, ป.4/4, ป.4/5
ศ 3.2 ป.4/1,ป.4/2, ป.4/3, ป.4/4
รวมทั้งหมด 29 ตวั ชี้วัด

11

๘. โครงสร้างรายวิชา ทศั นศลิ ป์ ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี ๔

ลาดบั ชือ่ หน่วยการเรยี น มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา นา้ หนกั
ที่ เรียนรู้ / ตวั ชีว้ ัด (ชั่วโมง) คะแนน
สงิ่ ต่างๆ ในธรรมชาติ สงิ่ แวดลอ้ ม รวมทงั้ งานทัศนศิลป์
1 รูปร่าง รูปทรง ศ 1.1 ป.4/1 ต่างกม็ รี ปู ลกั ษณะของรูปร่าง รูปทรง ทแ่ี ตกต่างกัน 5
ออกไป

2 ทัศนธาตุ ศ 1.1 ป.4/3 ทัศนธาตเุ ปน็ องค์ประกอบสาคญั ของสิ่งตา่ งๆ ใน 9
ธรรมชาติ สง่ิ แวดลอ้ ม และงานทัศนศิลป์ 3
3 วรรณะสีกบั ศ 1.1 ป.4/2
งานศลิ ป์ ป.4/7 ป.4/9 วรรณะสเี ป็นสภาพของสีหรือโทนสีท่อี ยใู่ นกลุม่ เดียวกัน
แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คอื สวี รรณะอนุ่ และสวี รรณะเยน็ สที ง้ั
สองกลุ่มมอี ิทธพิ ลต่อความรูส้ ึกของมนษุ ย์

4 ภาพพิมพ์สวยงาม ศ 1.1 ป.4/4 การพิมพ์ภาพให้ไดภ้ าพทส่ี วยงามและแปลกตาต้องรู้จัก 3
เลือกใช้วสั ดอุ ปุ กรณใ์ หถ้ กู ตอ้ งเหมาะสม รวมถงึ ความคดิ
สรา้ งสรรค์ในการออกแบบภาพ

5 ภาพสวยงามตาม ศ 1.1 ป.4/5 การวาดภาพระบายสโี ดยจดั ให้มีระยะความลึก น้าหนกั 3
จนิ ตนาการ ป.4/6 ป.4/8 และแสงเงาของภาพ ทาใหภ้ าพมีมิติ เหมือนจริง และมี
ความสวยงาม กอ่ ใหเ้ กิดความรสู้ ึกทแ่ี ตกต่างกนั ออกไป

6 ศิลปะกบั วฒั นธรรม ศ 1.2 ป.4/1 งานทศั นศิลปใ์ นทอ้ งถ่นิ จะสะท้อนวถิ ชี วี ติ วฒั นธรรมของ 3
ทอ้ งถ่นิ คนในท้องถิ่น และวัฒนธรรมในท้องถิน่ จะมผี ลต่อการ
สร้างงานทัศนศลิ ปใ์ นท้องถนิ่

7 ท้องถนิ่ ไทย ศ 1.2 ป.4/2 งานทศั นศลิ ป์ในแตล่ ะทอ้ งถนิ่ มคี วามแตกตา่ งกนั ไปตาม 4
ศลิ ปะไทย วิถชี ีวิตประเพณแี ละวฒั นธรรมของคนในท้องถ่นิ

12

๘. โครงสรา้ งรายวิชา ทัศนศิลป์ ดนตรแี ละนาฏศลิ ป์ ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๔

ลาดับ ชอ่ื หนว่ ยการเรยี น มาตรฐานการ สาระสาคญั เวลา นา้ หนกั
ที่ เรียนรู้ / ตัวชี้วัด (ชว่ั โมง) คะแนน
ประโยคเพลง ทานอง และจังหวะ เปน็ องค์ประกอบดนตรที ่ี
1 ดนตรีน่ารู้ ศ 2.1 ป.4/1 ทาใหเ้ พลงเกิดความไพเราะนา่ ฟงั 3
ป.4/3

2 เครื่องดนตรี ศ 2.1 ป.4/2 เครอ่ื งดนตรแี บ่งออกเปน็ เครือ่ งดีด เครื่องสี เครอื่ งตี และ 3
ป.4/6 เคร่ืองเป่า ซ่งึ แต่ละประเภทใหเ้ สียงที่แตกตา่ งกันไป การใช้
และดแู ลรักษาเครื่องดนตรที ีถ่ ูกตอ้ ง จะช่วยใหเ้ ครือ่ งดนตรมี ี
อายุ
การใชง้ านนานขน้ึ

3 โน้ตดนตรีไทยและ ศ 2.1 ป.4/4 การอ่านและเขียนโน้ตดนตรเี ปน็ ความรแู้ ละทกั ษะพ้นื ฐานใน 3
สากล การขับร้องและบรรเลงดนตรี 7
ศ 2.1 ป.4/5
4 บทเพลงไพเราะ ป.4/7 การขับรอ้ งเพลงให้ไพเราะ ตอ้ งขบั ร้องใหถ้ ูกต้องกบั จงั หวะ
ทานองเพลง และส่อื อารมณ์
ให้สอดคล้องกบั ความหมายเพลง

5 วิถชี วี ติ กบั ศ 2.2 ป.4/1 ผลงานดนตรพี ื้นเมอื งถกู สรา้ งสรรคจ์ ากคนในท้องถนิ่ ซ่ึงมี 3
เพลงท้องถนิ่ ความสมั พนั ธก์ ับวถิ ชี วี ิต ประเพณแี ละวฒั นธรรมของคนใน
ทอ้ งถิ่นนั้น 4
6 คณุ คา่ งานดนตรี ศ 2.2 ป.4/2
ผลงานดนตรเี ปน็ ผลงานสร้างสรรคข์ ้นึ โดยศลิ ปนิ ตา่ งยุคต่าง 6
7 พ้นื ฐานนาฏศลิ ป์ ศ 3.1 ป.4/1 สมัย ทาให้มีคุณคา่ ทางประเพณวี ัฒนธรรม จึงควรอนรุ ักษ์ 6
ใหส้ ืบทอดตอ่ ไป 3
8 ท่าประกอบเพลง ศ 3.1 ป.4/2
ภาษาทา่ และนาฏยศพั ท์ เปน็ ทักษะพื้นฐาน
9 สนกุ กบั จังหวะพืน้ เมือง ศ 3.1 ป.4/3 ของการแสดงนาฏศิลป์

นาฏศิลปไ์ ทยเปน็ การแสดงที่ตอ้ งใชภ้ าษาทา่ และนาฏยศัพท์
ในการแสดง

การเคล่อื นไหวประกอบจงั หวะพ้ืนเมอื งต้องให้สอดคลอ้ งกับ
จงั หวะและทานอง จงึ จะดสู วยงาม

1