1 นางชญาภัสก์ แก้วประชุม ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนเทศบาล ๑ (สังขวิทย์) สำนักการศึกษาเทศบาลนครตรัง จังหวัดตรัง รูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ เล่มที่ ๒ เรื่อง จดจำสระเสียงยาว
ก คำนำ การเรียนรู้หลักเกณฑ์ทางภาษา จะทำให้ผู้เรียนเข้าใจธรรมชาติของ ภาษาไทย การพัฒนาการเรียนรู้หลักการใช้ภาษาไทยและวัฒนธรรม การใช้ ภาษาไทยต้องจัดควบคู่กับพัฒนาทักษะการใช้ภาษาเพื่อการสื่อสารจะทำให้การ ใช้ภาษาสื่อสารได้ถูกต้อง รูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อ ทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ จัดทำขึ้นประกอบการเรียนรู้เพื่อแก้ปัญหาการอ่านและการเขียนคำ ไม่ถูกต้อง ให้นักเรียนเกิดทักษะการใช้ภาษาไทยให้ถูกต้อง ตามหลักเกณฑ์ทางภาษา สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาและแสวงหาความรู้ในชีวิตประจำวันอย่างมี ประสิทธิภาพสูงสุดต่อไป ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่ารูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถี ใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ จะเป็นแนวทางให้แก่ครูผู้สอนวิชาภาษาไทย ตลอดจนผู้สนใจทั่วไปในการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนภาษาไทยได้ดี ยิ่งขึ้น นางชญาภัสก์ แก้วประชุม คำนำ
ข สารบัญ หน้า คำนำ......................................................................................... ก สารบัญ...................................................................................... ข คำชี้แจง..................................................................................... ค คำชี้แจงสำหรับครู..................................................................... ง คำชี้แจงสำหรับนักเรียน............................................................ จ สาระ/มาตรฐาน/ตัวชี้วัด........................................................... ฉ จุดประสงค์การเรียนรู้/สาระการเรียนรู้/สาระสำคัญ ............... ๑ แบบทดสอบก่อนเรียน.............................................................. ๒ ใบความรู้ เรื่อง สระเสียงยาว.................................................... ๓ กิจกรรมที่ ๑ ดูภาพจำคำศัพท์.................................................. ๕ กิจกรรมที่ ๒ โยงภาพให้ตรงกับคำศัพท์................................... ๖ กิจกรรมที่ ๓ ประสมคำจากรูปภาพ......................................... ๗ กิจกรรมที่ ๔ เลือกคำนำมาเติม................................................ ๘ แบบทดสอบหลังเรียน............................................................... ๙ ภาคผนวก.................................................................................. ๑๐ เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน - หลังเรียนและกิจกรรม ............. ๑๑ เฉลยกิจกรรมที่ ๑ -๔................................................................ ๑๒ บรรณานุกรม............................................................................. ๑๖
ค รูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษา ปีที่ ๑ มีทั้งหมด ๖ เล่ม ดังนี้ เล่มที่ ๑ เรื่อง เพลิดเพลินสระเสียงสั้น เล่มที่ ๒ เรื่อง จดจำสระเสียงยาว เล่มที่ ๓ เรื่อง จำได้แม่นคำประสมสระเกิน เล่มที่ ๔ เรื่อง เรียนรู้การผันอักษรสูง เล่มที่ ๕ เรื่อง อ่าน เขียนการผันอักษรกลาง เล่มที่ ๖ เรื่อง การผันอักษรต่ำน่ารู้ คำชี้แจง
ง คำชี้แจงสำหรับครู ๑. รูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษา ปีที่ ๑ มีทั้งหมด ๖ เล่ม ๒. รูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษา ปีที่ ๑ เล่มที่ ๑ เรื่อง เพลิดเพลินสระเสียงสั้น ๓. ส่วนประกอบของรูปแบบการจัดการเรียนเล่มนี้ประกอบด้วย ๓.๑ แบบทดสอบก่อนเรียน ๓.๒ ใบความรู้ เรื่อง สระเสียงยาว ๓.๓ กิจกรรมที่ ๑ ดูภาพจำคำศัพท์ ๓.๔ กิจกรรมที่ ๒ โยงภาพให้ตรงกับคำศัพท์ ๓.๕ กิจกรรมที่ ๓ ประสมคำจากรูปภาพ ๓.๖ กิจกรรมที่ ๔ เลือกคำนำมาเติม ๓.๗ แบบทดสอบหลังเรียน ๔. ควรศึกษาคำชีแจงในการใช้รูปแบบการจัดการเรียนก่อนใช้ทุกเล่ม ๕. ควรจัดช่วงเวลาในการเรียนให้มีบรรยากาศที่อบอุ่น ให้นักเรียนเปิด รูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษา ปีที่ ๑ เล่มที่ ๒ เรื่อง จดจำสระเสียงยาว ให้ได้เห็นทุกหน้า
จ คำชี้แจงสำหรับนักเรียน ๑. รูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษา ปีที่ ๑ มีทั้งหมด ๖ เล่ม ๒. รูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมองเป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษา ปีที่ ๑ เล่มที่ ๒ เรื่อง จดจำสระเสียงยาว ๓. ศึกษารูปแบบการจัดการเรียนตามแนวทางชีวิตวิถีใหม่ โดยใช้สมอง เป็นฐาน เพื่อทักษะการอ่าน การเขียน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ เล่มที่ ๒ เรื่อง จดจำสระเสียงยาว แล้วทำความเข้าใจ กับเนื้อหาทุกหน้า ขั้นตอนการใช้ ๑. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน จำนวน ๑๐ ข้อ ๒. ศึกษาใบความรู้ เรื่อง สระเสียงยาว ๓. ทำกิจกรรมที่ ๑ – ๔ ในรูปแบบการจัดการเรียน ๔. ทำแบบทดสอบหลังเรียน จำนวน ๕ ข้อ
ฉ สาระ/มาตรฐาน/ตัวชี้วัด สาระที่ ๑ การอ่าน มาตรฐาน ท ๑.๑ ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพื่อ นำไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการดำเนินชีวิตและมีนิสัยรักการอ่าน ตัวชี้วัด ท ๑.๑ ป.๑/๑ อ่านออกเสียงคำ คำคล้องจอง และข้อความสั้น ๆ ตัวชี้วัด ท ๑.๑ ป.๑/๒ บอกความหมายของคำ และข้อความที่อ่าน สาระที่ ๒ การเขียน มาตรฐาน ท ๒.๑ ใช้กระบวนการเขียนเขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ย่อ ความและเขียนเรื่องราวในรูปแบบต่างๆ เขียนรายงานข้อมูลสารสนเทศและ รายงานการศึกษาค้นคว้าอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด ท ๒.๑ ป.๑/๑ คัดลายมือตัวบรรจงเต็มบรรทัด ตัวชี้วัด ท ๒.๑ ป.๑/๒ เขียนสื่อสารด้วยคำและประโยคง่าย ๆ สาระที่ ๔ หลักการใช้ภาษาไทย มาตรฐาน ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การ เปลี่ยนแปลงของภาษาและพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษา ภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ป.๒/๑ บอกและเขียนพยัญชนะ สระ วรรณยุกต์และ เลขไทย ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ป.๒/๑ เขียนสะกดคำและบอกความหมาย ของคำ
๑ จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. นักเรียนสามารถอ่านและเขียนคำที่ประสมด้วยสระเสียงยาวได้ ๒. นักเรียนสามารถดูภาพแล้วเขียนคำที่ประสมด้วยสระเสียงยาวได้ ถูกต้องตรงกับรูปภาพ ๓. นักเรียนสามารถนำคำที่ประสมด้วยสระเสียงยาวที่กำหนดให้ไป เติมลงในประโยคได้ สาระการเรียนรู้ สะกดคำโดยนำเสียงและรูปของพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ ประสม เป็นคำอ่านและเขียนคำได้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ทางภาษา สาระสำคัญ สระเสียงยาว จะช่วยให้อ่านสะกดคำและเขียนคำที่พยัญชนะประสม กับสระเสียงยาว ได้ถูกต้อตามหลักเกณฑ์ทางภาษา จุดประสงค์การเรียนรู้/สาระการเรียนรู้/สาระสำคัญ
๒ แบบทดสอบก่อนเรียน เล่มที่ ๒ เรื่อง จดจำสระเสียงยาว คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย × ทับข้อที่เป็นสระเสียงยาว ๕. ก. ดึง ข. เก่ง ค. ใหญ่ ๔. ก. ใจ ข. เขียน ค. แพะ ๓. ก. แขน ข. บิน ค. ไฟ ๒. ก. น้ำ ข. นิ้ว ค. เน่า ๑. ก. เลือด ข. มะระ ค. เงาะ
๓ ใบความรู้ เรื่อง สระเสียงยาว สระ คือ เครื่องหมายใช้แทนเสียงที่เปล่งออกมาตามหลักภาษา ถือว่าพยัญชนะจำเป็นต้องอาศัยสระจึงจะออกเสียงได้รูปสระในภาษาไทย มีทั้งหมด ๒๑ รูป ๓๒ เสียง แบ่งเสียงสระเป็นพวกใหญ่ๆได้ ๕ พวก คือ - สระเสียงสั้น - สระเดี่ยว - สระเสียงยาว - สระประสม - สระเกิน สระเสียงยาว ได้แก่ สระอา (า) สระอี ( - ) สระอื ( - ) สระอู ( - ) สระเอ (เ –) สระแอ (แ – ) สระโอ (โ – ) สระเอีย (เ – ย) สระเอือ (เ – อ) สระอัว (- ว) สระเออ (เ – อ) สระออ (- อ)
๔ สระเสียงยาว กา นา ตา ยาย หา สี่ หวี ปี รีบ อีก ชื่อ ถือ คืน ลือ ปืน ปู หมู หู รู งู เทศ เลง เวร เลข เก่ง แมว แขน แพ แก้ แผล โอ่ง โต โพ โหล โหด เปีย เรียน เขียน เรียว เขียว เกลือ เรือ เสือ เตือน เนื้อ วัว บัว หัว ถั่ว รั่ว เจอ เผลอ เธอ เก้อ เมอ พ่อ ช้อน ทอด อ้อย ท้อง ตั้งใจเรียนนะคะ
๕ กิจกรรมที่ ๑ ดูภาพจำคำศัพท์ คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำศัพท์ที่กำหนดให้เขียนลงในช่องว่างให้ตรง กับภาพแล้วอ่าน (ข้อละ ๑ คะแนน) หม้อ เตียง เสื้อ มีด วัว ปืน ช้าง แมว ถั่ว เค้ก ๑. ๒. ๓. ๔. ๕. ๖. ๗. ๘. ๙. ๑๐.
๖ กิจกรรมที่ ๒ โยงภาพให้ตรงกับคำศัพท์ คำชี้แจง ให้นักเรียนโยงเส้นจับคู่ระหว่างรูปภาพกับคำศัพท์ให้ถูกต้อง (ข้อละ ๑ คะแนน) ช้อน ปู งู แหวน เรือ
๗ ๑. ๒. ๓. ๔. ๕. ตัวอย่าง กิจกรรมที่ ๓ ประสมคำจากรูปภาพ คำชี้แจง ให้นักเรียนช่วยประสมคำจากรูปที่กำหนดแล้วนำมาเขียนให้ ถูกต้องและฝึกอ่าน (ข้อละ ๒ คะแนน) ี แ เ เ แ เ ื ้ แผล
๘ กิจกรรมที่ ๔ เลือกคำนำมาเติม คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำที่กำหนดไว้ นำมาเติมลงในช่องว่างให้ได้ ใจความแล้วอ่าน (ข้อละ ๒ คะแนน) ๑. ครูประจำชั้นอบรม เรื่องมารยาทในการฟัง ๒. เป็นกระดูกสันหลังของชาติ ๓. ฉันเก็บดอก มาให้คุณย่าไหว้พระ ๔. พี่ชายของฉับชอบกีฬายิง ๕. เมื่อคืนแม่บอกว่าฉันนอน ทั้งคืน บัว ละเมอ ปืน นักเรียน ชาวนา
๙ แบบทดสอบหลังเรียน เล่มที่ ๒ เรื่อง จดจำสระเสียงยาว คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย × ทับข้อที่เป็นสระเสียงยาว ๓. ก. ดึง ข. เก่ง ค. ใหญ่ ๒. ก. ใจ ข. เขียน ค. แพะ ๑. ก. แขน ข. บิน ค. ไฟ ๕. ก. น้ำ ข. นิ้ว ค. เน่า ๔. ก. เลือด ข. มะระ ค. เงาะ
๑๐ ภาคผนวก
๑๑ เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน ๑. ก ๒. ค ๓. ก ๔. ข ๕. ข เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ๑. ก ๒. ข ๓. ข ๔. ก ๕. ค เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและแบบทดสอบหลังเรียน เล่มที่ ๒ เรื่อง จดจำสระเสียงยาว
๑๒ เฉลยกิจกรรมที่ ๑ ดูภาพจำคำศัพท์ คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำศัพท์ที่กำหนดให้เขียนลงในช่องว่างให้ตรง กับภาพแล้วอ่าน (ข้อละ ๑ คะแนน) หม้อ เตียง เสื้อ มีด วัว ปืน ช้าง แมว ถั่ว เค้ก ๑. ๒. ๓. ๔. ๕. ๖. ๗. ๘. ๙. ๑๐. ถั่ว เตียง แมว มีด หม้อ เสื้อ ปืน ช้าง เค้ก วัว
๑๓ เฉลยกิจกรรมที่ ๒ โยงภาพให้ตรงกับคำศัพท์ คำชี้แจง ให้นักเรียนโยงเส้นจับคู่ระหว่างรูปภาพกับคำศัพท์ให้ถูกต้อง (ข้อละ ๑ คะแนน) ช้อน ปู งู แหวน เรือ
๑๔ ๑. ๒. ๓. ๔. ๕. ตัวอย่าง เฉลยกิจกรรมที่ ๓ ประสมคำจากรูปภาพ คำชี้แจง ให้นักเรียนช่วยประสมคำจากรูปที่กำหนดแล้วนำมาเขียนให้ ถูกต้องและฝึกอ่าน (ข้อละ ๒ คะแนน) ี แ เ เ แ เ ื ้ แผล เลข เขียน แมว เตือน อ้อย
๑๕ เฉลยกิจกรรมที่ ๔ เลือกคำนำมาเติม คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำที่กำหนดไว้ นำมาเติมลงในช่องว่างให้ได้ ใจความแล้วอ่าน (ข้อละ ๒ คะแนน) ๑. ครูประจำชั้นอบรม เรื่องมารยาทในการฟัง ๒. เป็นกระดูกสันหลังของชาติ ๓. ฉันเก็บดอก มาให้คุณย่าไหว้พระ ๔. พี่ชายของฉับชอบกีฬายิง ๕. เมื่อคืนแม่บอกว่าฉันนอน ทั้งคืน บัว ละเมอ ปืน นักเรียน ชาวนา นักเรียน ชาวนา บัว ปืน ละเมอ
๑๖ บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๓). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑. กรุงเทพฯ : : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด. กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๖). หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐาน ชุดภาษาเพื่อชีวิตภาษาพาที และวรรณคดีลำนำ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๖). แบบฝึกหัดสาระการเรียนรู้พื้นฐาน ชุดภาษาเพื่อชีวิต ทักษะภาษา ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. คณาจารย์แมค. (๒๕๕๙). สรุปเข้มภาษาไทย ป.๑. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แมคจำกัด. ทินรัตน์ จันทราภินันท์. (๒๕๕๙). แบบฝึกทักษะการเขียนและการสะกดคำภาษาไทย ป.๑. กรุงเทพฯ : บริษัทสำนักพิมพ์เดอะบุคส์ จำกัด. มนัสวี ชื่นพิศาลและคณะ. (๒๕๕๘). เตรียมสอบและวัดผลการเรียนรู้ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์บริษัทอักษราพิพัฒน์ จำกัด. สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.). (๒๕๕๗). แผนการจัดการเรียนรู้สองแนวทางที่เน้นผู้เรียนเป็น สำคัญ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำกัด. สมศักดิ์– อรุณี และคณะ. (๒๕๕๘). สื่อการเรียนรู้ภาษาไทยสมบูรณ์แบบ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วัฒนาพานิช จำกัด. อัชชา แสงอัสนีย์ และคณะ. (๒๕๕๘). หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐานกลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).
๑๗