คู่มือฐานการเรียนรู้ เสวียนรักษ์โลก

ชื่อฐานการเรียนรู้ “เสวียนรักษโ์ ลก”
(Save the world by fertilizer)

ชือ่ ครทู ี่รับผิดชอบ 1.นางสาวภชุ ชชั ชา อ่มิ เจริญ
๒.นางสาวกลุ สตรี สวนภกั ดี
๓.นางสาวจฑุ ามาศ แกน่ สขุ
๔.นางสาวเพชรัตน์ วิเศษนคร

ชอื่ ครวู ทิ ยากรประจำฐาน
1.นางสาวภุชชชั ชา อ่มิ เจริญ
๒.นางสาวกุลสตรี สวนภกั ดี
๓.นางสาวจฑุ ามาศ แก่นสขุ
๔.นางสาวเพชรัตน์ วิเศษนคร

ชอ่ื นกั เรียนวิทยากรประจำฐาน
1.เด็กชายอนนั ดา สจั จาดี
๒.เดก็ ชายณัฐพล เสรมิ เหลา
๓.เด็กหญิงกลั ยกร ยอดอานนท์
๔.เด็กหญงิ พทิ ญธิดา เพชรสุทธ์ิ

ท่ีมา/ความสำคัญ
เนอ่ื งจากโรงเรยี นวดั โขดหนิ มิตรภาพที่ 42 ได้มีมาตรการเพื่อรณรงค์การรักษาสิง่ แวดล้อมโดยมีการแยก

ประเภทขยะต่าง ๆ เพื่อใหง้ ่ายตอ่ การไปทำประโยชน์ และทำลาย ย่อยสลายในลำดับต่อไป ดังน้ี
1.ขยะพลาสตกิ จากขวดนำ้ ท่ีนักเรียนใชด้ ื่ม นำไป Reuse และ Recycle
๒.ถุงนม จากการด่ืมของนักเรียน นำไป Recycle โดยกระบวนการของโรงงานเพื่อนำไปทำเปน็ เก้าอจี้ ากถุง

นม
๓.ขยะจากเศษอาหารที่เหลอื จากการรบั ประทานอาหารของคณะครแู ละนักเรียน นำไปทำปุย๋ อินทรยี ์ โดย

การทำปุ๋ยสพู่ ืชจากถงั Green cone
๔.ใบไม้แหง้ และเศษพชื ที่เกิดจากการตกแตง่ ภมู ิทศั น์โรงเรียน หรือเศษใบไม้ทีร่ ่วงหลน่ จึงนำมาทำปยุ๋ โดย

การหมกั ดว้ ยกระบวนการทางธรรมชาติ โดยการหมักผ่านเสวยี น โดยเสวียน เปน็ สงิ่ ประดษิ ฐท์ ีเ่ กิดจากภูมปิ ัญญา
ของชาวบา้ น โดยการนำเอาไมไ้ ผ่ มาสานรอบโคนต้นไม้เพ่ือใช้เก็บขยะใบไม้ ให้เศษใบไม้ย่อยสลายตามธรรมชาติ ลด
ฝ่นุ ละอองจากการเผาเศษใบไม้ เนอื่ งจากไม้ไผเ่ ปน็ ไม้ทีม่ ีความยืดหยุน่ สงู ทนทาน ดัดงอให้โคง้ ได้ แต่หักยาก แต่ ณ
ปจั จุบนั ทางโรงเรยี นได้พฒั นารว่ มกับโรงงานได้พัฒนาการทำเสวยี นโดยการนำตาข่ายพลาสตกิ มาทำเป็นโครง
เพอื่ ใหเ้ กิดการใช้งานของเสวียนที่ยาวนานขน้ึ และมคี วามมนั่ คงแขง็ แรง

โดยเสวียนจะเป็นแหลง่ เก็บใบไม้ ก่งิ ไม้ วัสดุจากธรรมชาติทส่ี ามารถย่อยสลายไดเ้ องตามธรรมชาติ และ
กลายเปน็ ปุย๋ และนักเรยี นผ้รู ับผิดชอบในฐานการเรยี นรู้น้นั จะรบั ผิดชอบในการกระจายปุ๋ยทไ่ี ด้จากเสวียนนำไป
ปลูกพชื ในโรงเรยี น ซ่ึงเปน็ ประโยชน์ตอ่ พชื ลดขยะในโรงเรียน และลดการเผาใบไม้อันเป็นเหตใุ ห้เกดิ มลภาวะทาง
อากาศ

วตั ถุประสงค์
๑. เพอ่ื ใช้เปน็ แหล่งเรียนรตู้ ามแนวโครงการพระราชดำริหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง
๒. เพือ่ เปน็ ศนู ยร์ วมข้อมลู ให้นกั เรยี นและผู้สนใจได้ศึกษาค้นคว้าดว้ ยตนเอง
๓.เพือ่ ลดการเผาเศษใบไม้ ชว่ ยลดโลกรอ้ น และมลภาวะทางอากาศ

๔. ลดการใชป้ ุย๋ สารเคมกี ับพืช
๕. ประหยดั คา่ ใช้จ่ายในการซ้ือปยุ๋ เคมีในการบำรุง รักษาพืชในโรงเรียน
ประโยชนท์ ่ีได้รบั
เป็นแหล่งเรยี นร้ทู ผ่ี ูศ้ กึ ษาไดเ้ ข้าศกึ ษาตามแนวโครงการพระราชดำรหิ ลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง และ
นักเรยี นไดเ้ รยี นรู้กระบวนการทำงานจากการรบั ผิดชอบฐานการเรียนรู้ ซง่ึ ทำใหล้ ดขยะทางธรรมชาตใิ นโรงเรียน
และสรา้ งประโยชน์โดยการทำปยุ๋ จากเสวียน ซ่งึ เป็นการลดโลกร้อน และลดมลภาวะทางอากาศจากการเผาขยะ
วธิ ีใช้ฐานการเรียนรู้
ขน้ั นำ
วทิ ยากรกล่าวทกั ทายผู้เขา้ ศึกษาฐานการเรยี นรู้ และแนะนำตนเอง แนะนำชือ่ ฐานการเรียนรู้ “เสวียนรกั ษ์
โลก” (Save the world by fertilizer)
๑. วทิ ยากรนำชมฐานเสวยี นตามจุดตา่ ง ๆ และอธบิ ายท่ีมาของการทำเสวยี น
๒. วิทยากรอธิบายเกีย่ วกบั หลักการยอ่ ยสลายของใบไม้ และสารอาหารที่สำคญั ของพืช ที่จะได้จากปยุ๋ ไม่
กลับกอง

ขน้ั สอน
1. วิทยากรจำลองระยะเวลาของการย่อยสลายของพชื โดยการเปรียบเทยี บการเผาใบไม้ และการทำปุย๋ ไม่
กลบั กอง
๒.วทิ ยากรอธบิ ายหลักการทางวทิ ยาศาสตรใ์ นการยอ่ ยสลายใบไม้
๓.วทิ ยากรแบ่งกลุ่มผเู้ ข้าศกึ ษาฐานการเรยี นรู้ฐานละ ๓-๔ คน และอธิบายวธิ กี ารทำเสวียนจำลอง โดยมี
วิธีการทำดังนี้

๓.๑ นำแก้วอุปกรณ์ท่ีเตรียมไว้ นำมาสานดว้ ยพลาสตกิ เป็นลายสลบั ไปมา
๓.๒ ตรวจสอบความเรยี บรอ้ ยของชน้ิ งาน
๓.๓ นำใบไมแ้ หง้ ขยำใหล้ ะเอียดใสล่ ง 1/๒ ของแกว้
๓.๔. ใส่ EM ลงเพ่อื เร่งการย่อยสลายของใบไม้
๓.๕.นำใบไม้แหง้ ขยำใหล้ ะเอียดใสล่ งในเสวยี นจำลองอีกคร่ึงแก้ว
๔.ตรวจสอบความเรยี บร้อยของชน้ิ งานแล้วผู้เข้าศึกษาฐานประเมนิ ความสวยงามของชิ้นงาน
๕.ร่วมกนั ตง้ั ช่อื เรียกใหม่ ในหัวข้อ “หากส่ิงน้ีไม่เรียกว่าเสวียน จะเรียกวา่ .............”

ขน้ั สรปุ
1. วิทยากรและผู้เข้าศึกษาฐานการเรียนรู้รว่ มกนั สรุปกจิ กรรมด้วยการใชค้ ำถามสะท้อนความคดิ การ
เรยี นรู้
๒.รว่ มกนั อภิปรายวา่ จะสามารถพฒั นาเสวียนในรปู แบบอน่ื ๆ ไดอ้ ย่างไรบา้ ง

R-Reflect
๑) รสู้ กึ อย่างไรบ้างที่ได้เขา้ มาศึกษาในฐานการเรียนรู้

C-Connect
๑) เคยมีความรู้เกย่ี วกับ แนวคดิ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงหรือไม่ อย่างไร
๒) เคยมคี วามรเู้ กย่ี วกับเสวยี นมาก่อนหรอื ไม่ อยา่ งไร
๓) ที่ผ่านมาเศรษฐกจิ พอเพยี งส่งผลอย่างไรต่อตนเองและผอู้ ่ืน

A-Apply
๑) สามารถนำไปประยุกตใ์ ช้ในชีวติ ประจำวันได้อย่างไร

2. ให้ผูเ้ ขา้ ศกึ ษาฐานการเรียนรู้สรุปความร้ทู ไ่ี ด้รับอย่างไร โดยการอภปิ รายรว่ มกัน
3. ผู้เข้าศกึ ษาฐานการเรยี นรู้ นำผลงานของกลุ่มนำเสนอต่อผอู้ นื่ ได้อย่างไรบา้ ง
สื่อ/อุปกรณ์
๑. ใบความรู้ เรือ่ ง แนวคิดตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง และ “เสวยี น”
๒. แกว้ น้ำ
๓. พลาสติกอ่อน (สำหรับสาน)
๔. .ใบไมแ้ หง้
๕.ปยุ๋ จุลินทรยี ์ (Effective Microorganisms)
ผลผลิต/ชิน้ งาน
๑. ปุย๋ ชวี ภาพจากการทำปยุ๋ ไมก่ ลับกอง
๒. เสวียนจำลอง
การวัดและประเมินผล
๑. สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม (แบบสงั เกตพฤตกิ รรมกลมุ่ )
๒. ประเมนิ ชน้ิ งาน (เกณฑก์ ารประเมนิ ช้นิ งาน)
๓.แบบประเมนิ ความพงึ พอใจฐานการเรียนรู้

เกณฑ์การประเมนิ ชิ้นงาน

รายการ ระดับคะแนน/ระดบั คุณภาพ
การประเมนิ
ดีมาก(4) ด(ี 3) พอใช้(2) ปรบั ปรงุ (1)
รูปแบบ
รูปแบบถกู ต้อง มี รปู แบบถูกต้อง มี รูปแบบถกู ต้อง รูปแบบถูกต้องบางสว่ น
ความสวยงาม ความคงทน แขง็ แรง ความคงทน บางสว่ น มคี วาม ไมม่ ีความคงทน แขง็ แรง
แข็งแรงปานกลาง คงทน แข็งแรง
ความคิด เล็กน้อย
สรา้ งสรรค์
มีการตกแตง่ ตกแตง่ สวยงาม ตกแตง่ บ้าง ไมต่ กแตง่ เลย
ออกแบบอยา่ ง เป็นบางสว่ น
สวยงาม

มีการออกแบบ ทีม่ ี มกี ารออกแบบที่ มกี ารใช้ความคิดใน ไม่มีการออกแบบจาก
ความคิดสรา้ งสรรค์ สร้างสรรคบ์ า้ งเปน็ การออกแบบ แต่ยัง ความคิดของตนเองเลย
เกดิ จากความคิดของ ไมส่ ร้างสรรค์ อนั เกิด
บางส่วน จากการพฒั นาจาก
ตนเอง ความคดิ ของตนเอง

ช่วงคะแนน เกณฑ์การตดั สินคุณภาพ
7-10 ระดับคุณภาพ
4-6 ดีมาก
1-3 ดี
0 พอใช้
ปรบั ปรุง

แบบสังเกตพฤตกิ รรมการทำงานกลุ่ม

ลำดบั ท่ี รายการประเมิน ระดบั คะแนน
321
1 การแบง่ หนา้ ท่ีกันอย่างเหมาะสม
2 ความร่วมมือกนั ทำงาน รวม
3 การแสดงความคิดเหน็
4 การรบั ฟังความคดิ เหน็
5 ความมนี ้ำใจช่วยเหลือกนั

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ

ช่วงคะแนน ระดับคณุ ภาพ

12 - 15 ดี

18 - 11 พอใช้

ต่ำกว่า 8 ปรบั ปรงุ

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

ปฏิบตั ิหรอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน

ปฏิบัติหรอื แสดงพฤติกรรมบ่อยคร้ัง ให้ 2 คะแนน

ปฏิบัตหิ รอื แสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน

แบบประเมนิ การเขา้ ศกึ ษาฐานการเรยี นรู้ “เสวียนรักษโ์ ลก” (Save the world by fertilizer)
ตอนท่ี ๑ ข้อมลู ทว่ั ไปเก่ยี วกบั ผตู้ อบแบบสอบถาม
คำช้แี จง โปรดทำเครอ่ื งหมาย ✓ ใหต้ รงกบั ความเปน็ จริงของทา่ น

๑. เพศ ( ) ชาย ( ) หญงิ

๒. ผู้มีส่วนรว่ ม ( ) คณะกรรมการสถานศึกษาข้ันพน้ื ฐาน ( ) ผ้บู รหิ าร ( ) ครู
( ) ผู้ปกครอง ( ) นักเรียน ( ) อืน่ ๆ ระบุ…………………………

ตอนที่ ๒ ขอ้ มลู ทว่ั ไปเก่ียวกบั การตอบแบบสอบถาม ๔ หมายถึง พึงพอใจมาก
คำช้แี จง โปรดทำเครื่องหมาย ✓ ให้ตรงกับระดับความพงึ พอใจของท่าน ๒ หมายถึง พึงพอใจนอ้ ย

ระดบั ความพึงพอใจ ๕ หมายถึง พงึ พอใจมากท่สี ุด ระดับความพึงพอใจ
๓ หมายถงึ พงึ พอใจปานกลาง
๑ หมายถงึ พึงพอใจน้อยท่สี ุด 54321

ที่ หัวข้อการประเมนิ

1 การตอ้ นรบั ของบคุ ลากรประจำฐานการเรยี นรู้
2 การให้ความรู้ของวทิ ยากร
3 การจัดกจิ กรรมในฐานการเรยี นรู้
4 เวลาทีใ่ ชใ้ นการจัดกจิ กรรมในฐานการเรยี นรู้
5 ความนา่ สนใจของสอ่ื การเรียนรู้
6 วิทยากรมกี ารสอดแทรกหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
7 บรรยากาศการเรียนรูใ้ นฐานการเรยี นรู้
8 ความพร้อมในฐานการเรยี นรู้ในการเผยแพร่ความรู้
9 ประโยชน์ท่ไี ด้รบั จากการเข้าศกึ ษาฐานการเรยี นรู้
10 ความรู้ทไี่ ดจ้ ากการศกึ ษาฐานการเรียนรนู้ ำไปเผยแพรใ่ ห้ผู้อื่น

รวม

ความรทู้ ่ีไดร้ บั จากการเรยี นรฐู้ านเสวยี น
............................................................................................................................. .......................................................
.................................................................................................................................................................................
ขอ้ เสนอแนะ
............................................................................................................................. ....................................................
.................................................................................................................................................................................