หน้าปก-คำอธิบายรายวิชา-โครงการสอน.pdf

3. การเล้ียงปลาแบบพฒั นา หมายถึง การเล้ียงปลาโดยใหอ้ าหารสาเร็จรูปเท่าน้ัน ซ่ึงอาหารเหล่าน้ีจะมีคุณค่า
ทางโภชนาการสูง ทาให้ปลาจะไดร้ ับสารอาหารอย่างเพียงพอ มีอตั ราการเติบโตเร็ว อาหารเหล่าน้ีมกั เป็น
อาหารท่ชี ้ือตามทอ้ งตลาดหรือเป็นอาหารทผี่ สมเองตามสูตรทใี่ หค้ ณุ ค่าทางอาหารทเ่ี พยี งพอ
การเล้ยี งปลาตามลกั ษณะพ้นื ท่ี ไดแ้ ก่

1. การเล้ียงปลาในบ่อดิน หมายถึง การเล้ียงปลาในบอ่ ดินท่ขี ุดข้ึนตามพ้นื ที่วา่ ง โดยใชด้ ินเป็นคนั บอ่
และพ้ืนกน้ บอ่ สาหรับเพาะเล้ียงปลาตลอดฤดกู าล

2. การเล้ียงปลาในกระชัง หมายถึง การเล้ียงปลาในภาชนะท่ีสามารถกักขงั ได้ ต้งั แต่ระยะเป็นลูกปลาไป
จนถงึ ปลามีขนาดใหญ่ โดยกระชงั ที่ใชต้ อ้ งมีลกั ษณะทน่ี ้าำาสามารถไหลเวยี นผ่านดา้ นนอกได้

3. การเล้ียงปลาในบ่อซีเมนต์ หมายถึง การเล้ียงปลาในบอ่ ที่ก่อดว้ ยซีเมนตส์ าเร็จรูป ท้งั ชนิดท่ีก่อข้นึ
เอง และชนิดท่ีซ้ือตามทอ้ งตลาด สาหรบั ชนิดบอ่ ซีเมนตท์ ี่ซ้ือตามทอ้ งตลาดจะใชเ้ ล้ียงปลาเพียงไม่ก่ี
ประเภทเท่าน้นั เนื่องจากบอ่ มีขนาดเลก็ ปริมาณน้า และออกซิเจนนอ้ ย ปลาท่เี หมาะสม เช่น ปลาดุก
หรือปลาหมอ

4. การเล้ียงปลาในบ่อผา้ พลาสติก หมายถึง การเล้ียงปลาในบ่อท่ีปูรองด้วยผา้ พลาสติกเพื่อกักขงั น้าไม่ให้
รวั่ ซึมสู่ดิน บ่อลกั ษณะน้ีจะมีขนาดเล็ก และต้ืนตามขอ้ จากดั ของขนาดผา้ พลาสติกที่ใช้ การเล้ียงปลาชนิดน้ี
นิยมเล้ียงปลาประเภทเดียวกนั กบั ปลาทเ่ี ล้ียงในบ่อซีเมนตส์ าเร็จรูปท่ีซ้ือตามทอ้ งตลาด

ข้นั ตอนการเลยี้ งปลา (บ่อดนิ )
การเลือกสถานที่
1. ควรเลือกสถานทที่ ่อี ยู่ใกลแ้ หลง่ น้า เช่น แม่น้า ลาคลอง รวมถงึ พ้นื ท่ีทมี่ ีระบบชลประทานเขา้ ถงึ
2. ควรเลอื กสถานท่ที ่มี ปี ริมาณน้าพอใชไ้ ดต้ ลอดท้งั ปี เชน่ มบี ่อเกบ็ น้าขนาดใหญ่ และควรเป็นสถานที่ที่น้า
ไมท่ ว่ มถึง โดยเฉพาะในฤดฝู น และไม่ขาดแคลนน้าในฤดูแลง้
3. ควรเลือกสถานท่ที ีเ่ ป็นดินดินเหนียว ซ่ึงจะอุม้ น้าไดด้ ี ป้องกนั การซึมผ่านของน้าออกบอ่
4. ควรเลอื กสถานทีใ่ กลแ้ หลง่ พนั ธุ์ปลา และการคมนาคมเขา้ ถงึ สะดวก
5. ควรเลือกสถานท่ีที่อยู่ใกลต้ ลาดหรือชุมชน เพื่อความสะดวก และมีความรวดเร็วสาหรับการส่งปลา
จาหน่าย
การสร้างบ่อเลยี้ ง/การเตรียมบ่อ
1. ออกแบบ และวางผงั บอ่ โดยควรออกแบบสาหรบั การเพมิ่ หรือขยายบ่อในอนาคต
2. ขุดบ่อ และยกคนั บ่อ โดยให้สูงกว่าระดบั น้าสูงสุดบริเวณโดยรอบในรอบปี ท่มี ีน้าท่วมสูง ซ่ึงต้องใหเ้ ผ่ือ
สูงไวเ้ กินประมาณ 30 เซนตเิ มตร
3. สรา้ งประตรู ะบายน้า บริเวณจุดตา่ สุดของคนั บอ่ โดยประกอบดว้ ยตะแกรงตาถท่ี ีท่ าจากไมไ้ ผ่หรือเหล็ก
4. บ่อปลาท่ีขดุ ควรเป็นสี่เหลยี่ มผืนผา้ และพ้ืนดา้ นลา่ งควรลาดเทไปดา้ นใดดา้ นหน่ึงในทศิ ทางการไหลของ
น้า

5. เม่ือขุดบ่อเสร็จใหโ้ รยปูนขาวให้ทวั่ ก้นบอ่ ขอบบอ่ และตากทิ้งไวป้ ระมาณ 15 วนั จงึ จะปลอ่ ยน้าเขา้ อีก
ประมาณ 7 วนั ตอ่ มาจงึ ถา่ ยน้าออกเพื่อรบั น้าใหม่ หากน้าไมเ่ พียงพอก็ไม่จาเป็นตอ้ งเปลีย่ นทา่ ยออก

6. หวา่ นโรยมลู สตั ว์ เพื่อให้เกิดอาหารจาพวกแพลงกต์ อนพชื และไรน้า สาหรับระยะทป่ี ล่อยปลาขนาดเล็ก

7. พ้ืนที่คันบ่อโดยรอบ ควรปลูกต้นไมไ้ ว้เป็ นร่มเงาแก่ปลา ท้งั น้ี ควรเลือกปลูกไม้ท่ีสามารถนามาใช้
ประโยชน์ได้ ท้งั ดา้ นสมนุ ไพร ผลไม้ เครื่องเทศ รวมถงึ การให้เน้ือไม้

การเตรียม และปล่อยพนั ธ์ปุ ลา

การเตรียมพนั ธุป์ ลา สิ่งทต่ี อ้ งพจิ ารณา คอื ชนิดปลา อตั ราการเล้ยี งท่ีเหมาะสมกบั บ่อเล้ยี ง

1. ชนิดปลาท่ีจะเล้ียง ควรพิจารณาที่ความเขา้ ใจ และความชานาญของผูเ้ ล้ียงเป็นสาคญั รวมถึง การตลาด
และราคาปลา

2. อตั ราการปลอ่ ยทีเ่ หมาะสมกบั บ่อเล้ยี ง พิจารณาระดบั การเล้ียงแบบเขม้ ขน้ นอ้ ย ปานกลาง และสูงซ่ึงตอ้ ง
พจิ ารณาปัจจยั อ่ืนร่วมดว้ ย เช่น คุณภาพน้า อาหาร การจดั การ และเงินทุน

3. ลกั ษณะการกินอาหารปลา

– ประเภทกนิ พืช หมายถงึ ปลาทก่ี ินพืชเป็นอาหารเป็นหลกั ไดแ้ ก่ ปลานิล ปลาทบั ทมิ ปลาไน ปลาตะเพียน
ปลาหมอ ปลาจีน ปลาประเภทน้ีชอบกินราข้าว ปลายข้าว เศษพืชผกั หญ้า และเศษอาหารในครัวเรือน
นอกจากน้ี ยงั อาจแบ่งปลากินพืชออกย่อยเป็นปลากินตะไคร่น้า สาหร่ายหรือพืชสีเขียว ในน้า ไดแ้ ก่ ปลา
ย่สี กเทศ ปลาสลดิ ปลาจนี เป็นตน้

– ประเภทกนิ เน้ือ หมายถึง ปลาที่กินเน้ือเป็นอาหารเป็นหลกั ไดแ้ ก่ ปลาบู่ ปลาชอ่ น ปลาดุก ปลาประเภทน้ี
ชอบกินเศษปลาบดผสมกบั ราเป็นอาหาร รวมถงึ สัตวน์ ้าขนาดเล็ก

– ประเภทกินไดท้ ้งั พืช และเน้ือ หมายถงึ ปลาท่ีกินท้งั พืช และเน้ือเป็นอาหารหลกั ไดแ้ ก่ ปลาสวาย ปลายส่ี ก

การปล่อยพนั ธุ์ปลา ควรปล่อยในตอนเชา้ หรือตอนเยน็ โดยนาถงุ พนั ธุ์ปลาวางในบ่อประมาณ 30 นาที กอ่ น
ปล่อยใหน้ าน้าจากบ่อไหลเขา้ ในถงุ พนั ธุ์ปลาก่อน กอ่ นที่จะปล่อยปลาออกลงบ่อ

อาหาร และการให้อาหาร

การเล้ียงปลาเพ่ือจาหน่าย โดยทว่ั ไปนิยมใช้อาหารสาเร็จรูป เพราะจะทาให้ผลผลิตสูง การให้อาหารปลา
ตอ้ งคานึงถงึ ชนิดปลา ว่าเป็นปลากินพืชหรือปลากนิ เน้ือ ส่วนอาหารทใ่ี ห้ ตอ้ งคานึงถึงคุณค่าทางอาหารท่ีมี
ประโยชนต์ ่อปลา และใชป้ ริมาณเท่าใด

บรรณานกุ รม

three seven 33778. กลุ่มสาระการเรียนรูว้ ิชา การงานอาชีพและเทคโนโลยี.2561
แหลง่ ทมี่ า : https://shorturl.asia/6arj0

ประเภทสัตว์เลยี้ งในประเทศไทย

1.สัตว์เคีย้ วเออื้ ง

ได้แก่ สัตว์เล้ียงพวกโค กระบือ แพะ และแกะ ซ่ึงเป็ นสัตวส์ ี่กระเพาะ เมื่อกินอาหารเขา้ ไปแล้ว จะคาย
ออกมาเค้ียวเอ้ืองอีกคร้ัง ก่อนจะถูกนาไปใชเ้ ป็ นประโยชน์ สัตวเ์ ค้ียวเอ้ืองอาจแบ่งแยกประเภทออกได้ ตาม
วตั ถุประสงคท์ ี่สาคญั ของการเล้ียงดงั น้ีคือ

1.1 โคเน้ือ

โคที่เล้ียงในบา้ นเรา เป็ นโคขนาดเล็ก มีการเจริญเติบโตชา้ ส่วนใหญ่เล้ียงไวใ้ ช้งานเช่น ไถนา ทาไร่ และ
เทียมเกวียนหรือลอ้ เพื่อใชใ้ นการขนส่งระยะส้ันๆ หลงั จากเลิกใชง้ านแลว้ ก็ส่งเขา้ โรงฆ่า ชาแหละออกมา
เป็ นเน้ือววั สาหรับบริโภคโคท่ีนิยมเล้ียงในบา้ นเราเป็ นโคขนาดเล็กโคท่ีนิยมเล้ียงในบา้ นเรา เป็ นโคขนาด
เล็กปัจจุบนั ทางราชการได้นาโคพนั ธุ์เน้ือจากต่างประเทศเข้ามาเล้ียงหลายพนั ธุ์ และพบว่าโคเน้ือพนั ธุ์
อเมริกันบราห์มัน หรือโค ลูกผสมอเมริกันบราห์มนั (เช่น โคพนั ธุ์เดราต์มาสเตอร์) สามารถเล้ียง และ
เจริญเติบโตไดด้ ีในบา้ นเรา นอกจากน้ียงั มีความทนทานตอ่ โรคเหมือน โคพ้ืนเมืองของไทย

1.2 โคนม

โคพ้ืนเมืองของไทยให้ นมน้อยประมาณวนั ละ ๒-๓ ลิตร ทางราชการ จึงได้ทดลองนาโคพันธุ์จาก
ต่างประเทศ เขา้ มาเล้ียงหลายพนั ธุ์ดว้ ยกนั และพบวา่ โคพนั ธุ์แท้ ท่ีนาเขา้ มาทดลองเล้ียงในบา้ นเรา ยงั ไม่มี
ความเหมาะสมกบั บา้ นเรา โดยเฉพาะมีการแพโ้ รคต่างๆ มาก และมกั จะเสียชีวิตหลงั จากนาเขา้ ไม่นานนกั
จึงไดผ้ ลิตโคลูกผสม โดยใช้โคพนั ธุ์นมจากต่างประเทศที่นาเขา้ มา ผสมกบั ววั พ้ืนเมือง และพบวา่ โคนม
ลูกผสมขาวดา (โฮลสไตน์ ฟรีเชียน) กบั โคพ้ืนเมือง เป็ นโคนมลูกผสม ที่ให้นมดีที่สุด บางตวั ให้นมสูงถึง
๓๘ ลิตรตอ่ วนั และทว่ั ๆ ไปใหน้ มมากกวา่ ๑๐ ลิตรตอ่ วนั โคนมลูกผสมขาวดา (Holstein Friesian)

1.3 กระบืองานหรือกระบือปลกั

กระบือบ้านเราเรียกทัว่ ๆ ไปว่า กระบือปลัก หรือกระบือท่ีเล้ียงไว้ เพ่ือใช้งานเป็ นหลัก ให้น้านมน้อย
ประมาณวนั ละ ๑-๒ ลิตร และเม่ือเลิกใชง้ านแลว้ ก็ส่งเขา้ โรงฆา่ เอาเน้ือมาบริโภค

1.4 กระบือนมหรือกระบือแม่น้า

กระบือชนิดน้ี เป็ นกระบือที่นาเขา้ มาจากต่างประเทศ เพื่อเล้ียงเอาไวร้ ีดนมโดยเฉพาะ ที่เรียกว่า กระบือ
แม่น้า เป็ นการเรียกตามชาวต่างประเทศ ท่ีเรียกวา่ ริเวอร์บฟั ฟาโล (River buffalo) กระบือลูกผสมพนั ธุ์มูร์
ราห์ (Murrah) กบั พนั ธุ์พ้ืนเมืองตวั เมีย กระบือนมมีหลายพนั ธุ์แต่ที่นาเข้ามาทดลองเล้ียงในบ้านเราคือ
กระบือพนั ธุ์มูร์ราห์ ซ่ึงมีการให้นมประมาณวนั ละ ๗-๘ ลิตร แต่ บางตวั ให้นมสูงถึง ๒๐ ลิตรหรือกวา่ น้นั
กระบือพนั ธุ์น้ีนอกจากใหน้ ม แลว้ ยงั ใชง้ านไดด้ ว้ ย และเม่ือรีดนมแลว้ กส็ ามารถ ใชเ้ น้ือบริโภคไดเ้ ป็นอยา่ งดี
ปัจจุบนั ไดม้ ีการนากระบือมูร์ราห์ มาผสมกบั กระบือบา้ นเรา ปรากฏว่าลูกออกมา ให้น้านมมากข้ึน และ
สามารถใชง้ านไดด้ ีเช่น กระบือพ้ืนเมือง และเน้ือก็มีคุณภาพดี

1.5 แพะ

แพะพ้ืนเมืองของบา้ นเรา มีเล้ียงกนั มากในภาคใต้ ตวั คอ่ นขา้ งเล็ก หนกั ประมาณ ๑๐-๑๘ กิโลกรัม และมีนม
นอ้ ย ทางราชการจึงไดน้ าแพะพนั ธุ์นมจากต่างประเทศ เขา้ มาทดลองเล้ียงในบา้ นเรา และพบวา่ แพะพนั ธุ์
ซาเนนเหมาะสม ที่จะเล้ียงขยายพนั ธุ์ในบา้ นเรา โดยเฉพาะซาเนนลูกผสม ซ่ึงใหน้ ้านมประมาณ วนั ละ ๒-๔
ลิตร และมีความทนทานตอ่ โรคมากกวา่ แพะพนั ธุ์แท้ ท่ีนาเขา้ มาทดลองเล้ียง แพะพนั ธุ์ซาเนน (Saanen) ตวั
เมียแพะพนั ธุ์ซาเนน (Saanen)

1.6 แกะ

แกะพ้ืนเมืองเล้ียงกนั มาก ในภาคใตเ้ ช่นเดียวกบั แพะ ตวั มีขนาดเล็กมาก ประมาณ ๘-๑๒ กิโลกรัม แต่มี
ความทนทานต่อโรคดี ทางราชการได้ทดลองนาแกะพนั ธุ์ต่างๆ เขา้ มาทดลองเล้ียงในบา้ นเรา และพบว่า
แกะพนั ธุ์แทท้ ่ีนาเขา้ มา ยงั ไม่สามารถเล้ียงไดใ้ นสภาพแวดลอ้ มของบา้ นเรา แต่แกะลูกผสมที่เกิดจากแกะ
พนั ธุ์ดอร์เซต และพนั ธุ์พ้ืนเมือง จะสามารถเล้ียงในบา้ นเราไดเ้ ป็ นอยา่ งดี และมีน้าหนกั ประมาณ ๒๕-๓๐
กิโลกรัม ซ่ึงเหมาะสมจะนามาใชส้ ่งเสริมใหเ้ ล้ียงแกะในบา้ นเราแกะพนั ธุ์ดอร์เซต (Dorset) ตวั เมีย

2. สัตว์กระเพาะเดียว

สตั วก์ ระเพาะเดียวที่มีความสาคญั ตอ่ เศรษฐกิจของประเทศคือ สุกร ซ่ึงมีการเล้ียงกนั มากทวั่ ประเทศ
สุกรพ้ืนเมืองเดิมมีชื่อต่างๆ กนั เช่น พวง แรด และอ่ืนๆ มีลาตวั ค่อนข้างเล็ก แต่ให้ลูกดก และมีความ
ทนทานต่อโรคต่างๆ ไดด้ ี ซ่ึงไม่เหมาะสมจะใชเ้ ล้ียงเพ่ือธุรกิจการคา้ สุกรพนั ธุ์ดูร็อกเจอร์ซี (Duroc Jersy)
ตวั เมียต่อมาจึงไดม้ ีการนาสุกรพนั ธุ์จากต่างประเทศ เขา้ มาทดลองเล้ียงในบา้ นเรา หลายพนั ธุ์ดว้ ยกนั และ
พบวา่ สุกรพนั ธุ์แทบ้ างพนั ธุ์สามารถเล้ียงไดด้ ีในบา้ นเรา นอกจากน้ีก็ไดม้ ีผนู้ าสุกรพนั ธุ์ผสมเขา้ มาเล้ียงอีก
หลายพนั ธุ์ แตส่ ่วนใหญเ่ ป็นสุกรพนั ธุ์ ผสมซ่ึงเกิดจากสุกรท้งั สามพนั ธุ์ดงั กล่าวขา้ งตน้
3. สัตว์ปี ก

3.1 ไก่
ไก่พ้ืนเมืองท่ีเล้ียงในบา้ นเรา เป็ นไก่ท่ีเจริญเติบโตชา้ ใหไ้ ข่นอ้ ย และมีลาตวั ค่อนขา้ งเล็ก แต่มีความทนทาน
ต่อโรคต่างๆ ไดด้ ี ปัจจุบนั มีผนู้ าไก่จากต่างประเทศ มาเล้ียงในรูปของการคา้ กนั มาก จนถึงกบั มีการส่งเน้ือ
ไก่ออกไปขายต่างประเทศจานวนมาก ไก่ท่ีนาเขา้ มาจากตา่ งประเทศมี ๒ ประเภทใหญ่ๆ ดว้ ยกนั ไก่เน้ือ คือ
ไก่ท่ีเล้ียง ประมาณ ๘ สัปดาห์ หรือ ๕๖ วนั ก็จะส่งตลาด หรือเขา้ โรงฆ่า เป็ นไก่ท่ีมีการเจริญเติบโตเร็ว และ
มีเน้ือมาก หากมีการใหอ้ าหารตามคุณภาพท่ีกาหนด

3.2 เป็ด

เป็ ดพ้ืนเมืองของเรามีเล้ียงมากท่ีนครปฐม สมุทรปราการ และชลบุรี จึงมกั เรียกช่ือเป็ ดพ้ืนเมือง ตามแหล่งที่
เล้ียงวา่ เป็ดนครปฐม เป็ดปากน้า และเป็ดชลบุรี เป็นตน้

เป็ ดพ้ืนเมืองตวั ค่อนขา้ งเล็ก การ เจริญเติบโตชา้ แต่มีไข่ดกดีพอสมควร มกั จะพบบ่อยๆ วา่ เป็ ดพ้ืนเมืองไข่
เกิน ๒๐๐ ฟองต่อปี แตไ่ ข่มีขนาดเล็ก เป็ดท่ีนาเขา้ มาเล้ียงในบา้ นเรา แบ่งออกเป็น ๒ ประเภทใหญ่ๆ ดว้ ยกนั
คือ เป็ดไข่ เป็ดเน้ือ

เป็ ดไข่ที่นาเขา้ มาเล้ียงในบา้ นเราส่วนใหญ่ เป็ นเป็ ดพนั ธุ์กากีแคมเบลล์ เป็ นเป็ ดท่ีมีอตั ราการไข่ค่อนขา้ งสูง
บางตวั ไข่ถึง ๓๐๐ ฟองต่อปี แต่บางคร้ังก็มีปัญหาเร่ืองโรค จึงไดม้ าผสมขา้ มพนั ธุ์กบั เป็ ดพ้ืนเมือง ปรากฏวา่
เป็ดลูกผสมกากีแคมเบลลใ์ หไ้ ข่ดก และไข่ใหญ่กวา่ เป็ดพ้ืนเมืองมาก จึงเป็นท่ีนิยมเล้ียงกนั ทวั่ ไป

เป็ ดเน้ือ

เป็ ดเน้ือท่ีนาเขา้ มาเล้ียงในบา้ นเรามีหลายพนั ธุ์ แต่พนั ธุ์ที่นิยมมากท่ีสุดคือ เป็ ดพนั ธุ์ปักกิ่ง และสมเด็จ
พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ก็ได้พระราชทานไข่เป็ ดพนั ธุ์ปักก่ิง ซ่ึงประเทศสาธารณรัฐ
ประชาชนจีนน้อมเกล้าฯ ถวาย ให้กรมปศุสัตว์ นาไปฟัก และเล้ียงขยายพนั ธุ์ ปรากฏว่า เป็ ดน้ีสามารถ
เจริญเติบโตไดด้ ีในบา้ นเรา แตบ่ างคร้ังก็ยงั มีปัญหาเร่ืองโรค จึงผสมเป็ดระหวา่ งพนั ธุ์ปักกิ่งกบั พนั ธุ์พ้ืนเมือง
กป็ รากฏวา่ เป็ดลูกผสมดงั กล่าว มีการเจริญเติบโตไดด้ ีในบา้ นเรา และมีน้าหนกั มาก เมื่อถึงอายสุ ่งตลาด

3.3 ห่าน

ห่านที่เล้ียงในบา้ นเรา ส่วนใหญ่เป็ นห่านจีน มีท้งั ชนิดตวั สีขาว และสีน้าตาล ห่านกินอาหารไดท้ ุกชนิด ท้งั
หญา้ ผกั เมล็ดพืช ปลา หรืออาหารผสม แต่เน่ืองจากคนไทยยงั ไม่ค่อยนิยมบริโภค จึงมีการเล้ียงค่อนขา้ ง
จากดั ฝงู ห่านขาว-เทา

ฝงู ห่านขาว-เทา

3.4 ไก่งวง

ไก่งวงสามารถกินอาหารต่างๆ ไดค้ ลา้ ยกบั ห่าน เกษตรกรมกั จะเล้ียงปล่อยใหห้ าอาหารกินเอง ไก่งวงท่ีเล้ียง
ในบา้ นเรามีท้งั ชนิดสีขาว และสีเทาปนน้าตาล แต่ไม่ค่อยแพร่หลายนกั ยกเวน้ ในภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ
ค่อนขา้ งมากกวา่ ภาคอ่ืนๆ เพราะคนไทยยงั ไมน่ ิยมบริโภคไก่งวงมากนกั ไก่งวงสีเทาปนน้าตาล

3.5 นกกระทา
นกกระทาที่เล้ียง ในบา้ นเราส่วนใหญ่นามาจากประเทศญ่ีป่ ุน และ เล้ียงเพ่ือเอาไข่เป็ นหลกั มีการเล้ียงกนั
บา้ งใน ภาคกลางแตก่ ็ยงั ไม่แพร่หลายเท่าท่ีควร
เอกสารอ้างองิ
สารานุกรมไทยสาหรับเยาวชนฯ. ชนิดของสตั วเ์ ล้ียง.(ออนไลน)์ .2542.
แหล่งท่ีมา:https://shorturl.asia/fdEKP [13 กุมภาพนั ธ์ 2565]

นางสาวณฐั ณิชา คงขา ม.4/5 เลขที่ 23

ง30101 การดารงชีตและครอบครวั 1

ช่ือ - สกลุ นางสาวณฐั ณชิ า คงขา เลขที่ 23 ห้อง ม.4/5

ชื่อพนื้ เมอื ง ด้วงดินขอบทองแดง
ช่ือสามัญ Large Ground Beetle

ชื่อวทิ ยาศาสตร์ Mouhotia batesi Lewis
วงศ์ Carabidae

ลกั ษณะทว่ั ไป
ดว้ งดินขอบทองแดง เป็ นแมลงท่ีมีลกั ษณะเด่นคือ บริเวณขอบอกและรอบปี กมีเหลือบสีชมพสู วยงาม มีเข้ียวขนาดใหญ่ ลาตวั สี
ดา ขนาดตวั จากปลายเข้ียวจนถึงปลายทอ้ งยาว 34-60 มม. มีขายาวแขง็ แรง ปี กคู่แรกเน้ือปี กเชื่อมติดเป็ นชิ้นเดียว ช่วยปกป้ อง
อวยั วะภายใน ดว้ งดินขอบทองแดงยงั สามารถฉีดสารเคมีท่ีมีกล่ินฉุนรุนแรง เพ่ือป้ องกนั ตวั จากนกั ล่าดว้ งดินขอบทองแดงมีชื่อ
เรียกทอ้ งถ่ินในภาษาอีสานวา่ “แมงเล้ียงนอ้ ง”เนื่องจากมีความเชื่อแต่โบราณวา่ หากนาเปลือกของแมลงชนิดน้ีมาคลอ้ งคอหรือ
ขอ้ มือใหเ้ ด็กอ่อน จะทาให้เด็กเล้ียงง่าย ไมง่ อแง และเจบ็ ป่ วยบอ่ ย
ถนิ่ อาศัย :ในประเทศไทยสามารถพบดว้ งดินขอบทองแดงไดเ้ กือบทว่ั ประเทศ ยกเวน้ ภาคใต้ มกั พบในป่ าดิบแลง้ และป่ าเตง็ รัง
การเล้ียงดู : ถ่ินอาศยั :อยตู่ ามพ้นื ดิน ตามป่ าโคก ท่ีมีเศษซากพชื ทบั ถมและมีความช้ืนค่อนขา้ งมาก

อาหาร: กินกิ้งกือและตะขาบเป็นอาหาร
การป้ องกนั ตวั :หากทาใหม้ นั ตกใจมนั จะพน่ สารออกมถา้ ถูกผวิ หนงั จะทาใหแ้ สบร้อนและไหมค้ ลา้ ยถูกกรด
ประโยชน์ : เพ่อื ความอุดมสมบรู ณ์ของดิน
แหล่งขอ้ มูล : องุ่น ลิ่ววานิช และ สุระ พิมพะสาลี. (โปสเตอร์) .(2542) แมลงอนุรักษ์ กองกีฏและสตั ววทิ ยา กรมวชิ าการเกษตร
กรุงเทพฯ แหล่งที่มา : https://shorturl.asia/hnAjS
รูปนกั เรียน

ครูประจาวิชา : ครูวธญั ญู ทองเหลือ

ง30101 การดารงชีตและครอบครวั 1

ครปู ระจาวชิ า : ครูวธญั ญู ทองเหลอื

เครื่องมือช่าง

การทางานช่าง สิ่งท่ีสาคัญคือ เคร่ืองมือ เพราะเคร่ืองมือจะช่วยให้การทางานสะดวกและรวดเร็วขึน้ ซึ่งเคร่ืองมือท่ีใช้ใน
งานชา่ งต่างๆ ไม่วา่ จะเป็นงานบารุงรักษา งานตดิ ตงั้ งานซอ่ มแซม/ดดั แปลง หรืองานผลิต ส่วนใหญ่จะใช้เคร่ืองมอื วดั ตดั
ตอก เจาะ ไส ประกอบการเชื่อมประสาน

1. ไขควง (Screwdrivers)
ไขควงถือวา่ เป็นเครื่องมอื ช่างพ้ืนฐานทสี่ ามารถพบเจอไดท้ วั่ ไป เป็นเครื่องมอื สาหรับใชค้ ลายและขนั นอต
สกรูต่างๆ ไขควงทีม่ คี ุณภาพจะทาจากเหล็กกลา้ หรือเหลก็ เครื่องมือใชว้ ิธีตีข้นึ รูปและชบุ เพอื่ ใหผ้ วิ ของไข
ควงแขง็ ใชง้ านไดด้ ี ไขควงมีลกั ษณะเป็นแท่งโลหะทรงสูงยาวมหี ลากหลายขนาด ต้งั แต่หัวเลก็ ถึงหวั ใหญ่
ปลายไขควงจะมีลกั ษณะแหลมคม มรี ูปลกั ษณ์ท่แี ตกตา่ งกันไปบา้ ง เพราะฉะน้นั จึงควรมีไขควงไวท้ ่บี า้ น
เพอ่ื ใชซ้ ่อมแซมเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้า หรือส่ิงของต่างๆหน่ึงในเคร่ืองมือช่างทช่ี ว่ ยประหยดั เวลาและแรงงานมาก
ทีส่ ุดของคณุ ดงั น้นั จงึ สมเหตุสมผลที่ไขควงเป็นเคร่ืองมือชา่ งทส่ี าคญั อย่างหน่ึง แมว้ า่ จะมีหลายแบบแตก่ ม็ ี
ไขควงมี 2 ประเภทหลกั ๆคือ

ไขควงหลกั ที่ตอ้ งมไี วใ้ ชง้ าน
– ไขควงปากแบน (Standard tip Screwdriver)
เป็นไขควงท่ีใชก้ บั สกรูท่มี หี วั เป็นร่องผ่า การใชไ้ ขควงประเภทน้ีจาเป็นอยา่ งย่งิ ทีจ่ ะตอ้ งใหป้ ากของไขควง
กบั ร่องของสกรูเหมาะสมกนั โดยปากของไขควงจะตอ้ งไมใ่ หญ่ หรือเล็กจนเกนิ ไปเพราะอาจจะทาใหเ้ กิด

อนั ตรายตอ่ ไขควง หรือร่องสกรูได้
– ไขควงปากแฉก (Phillips type Screwdriver)
ไขควงประเภทน้ีจะใชก้ บั หวั สกรูทเี่ ป็นร่องจบี สี่เหลย่ี ม การใชไ้ ขควงประเภทน้ีจะมีลกั ษณะการใช้
เหมอื นกบั ไขควงปากแบน และทสี่ าคญั ก็คอื จะตอ้ งให้ปลายของไขควงเหมาะสมกบั หัวของสกรูมากทส่ี ุด
2. คอ้ น (Hammers)
คากาจดั ความของคอ้ นที่ทกุ คนรูๆ้ กนั ก็คือการตอกหรือทบุ บนวตั ถุนนั่ เอง สาหรบั การใชง้ านเช่น การตอก
ตะปู การจดั ชิน้ ส่วนให้เขา้ รูป การทุบทลายวตั ถุ คอ้ นอาจไดร้ บั การออกแบบมาใหใ้ ชง้ านเฉพาะทาง และมี
รูปร่างกบั โครงสร้างทห่ี ลากหลาย แต่มโี ครงสรา้ งพ้ืนฐานทเี่ หมอื นกนั คือดา้ มจบั และหัวคอ้ น ซ่ึงน้าหนกั จะ
คอ่ นไปทางหัวคอ้ นมากกว่าแรงท่ีกระทบเป้าหมายจะมากเท่าใด ข้นึ อยกู่ บั มวลของคอ้ นและความเร่งของ
การตอก ดงั น้นั เมือ่ คอ้ นยงิ่ หนักมากและหวดดว้ ยความเร่งมาก แรงท่ไี ดจ้ ากคอ้ นยิง่ มากตามไปดว้ ยเรามีคอ้ น
หลายแบบและงานทค่ี ุณทาจะเป็นตวั กาหนดเคร่ืองมือท่คี ณุ เลอื ก

คอ้ นประเภทตา่ งๆ
– คอ้ นหงอน (Hammer tool) เป็นคอ้ นทใี่ ชส้ าหรับตอก ส่วนปลายของคอ้ นหงอนใชถ้ อนตะปไู ด้ นอกจากน้ี
ยงั ใชค้ อ้ นหงอนในการตอกสิ่ว และตอกไมเ้ วลาทาโครงร่างไดอ้ ีกดว้ ย
– คอ้ นหวั กลม (Ball Peen Hammer) เป็นคอ้ นทใ่ี ชก้ นั มากทส่ี ุด ลกั ษณะทว่ั ไปของคอ้ นหัวกลมจะมีหนา้
เรียบส่วนหนา้ ตดั จะมีลกั ษณะกลม ผวิ นูนโคง้ เลก็ นอ้ ยใชง้ านไดท้ ้งั สองหนา้ คอ้ นหัวกลมจะถูกใชใ้ นงาน

เคาะข้ึนรูป และย้าหมดุ ทว่ั ไป
– คอ้ นไม้ (Mallet) เป็นคอ้ นที่ไมไ่ ดท้ ามาจากโลหะแต่ทาจากเน้ือไมแ้ ข็งแทน จงึ ทาใหม้ ีความยืดหยุ่นดีกวา่
เหลก็ เมอ่ื ใชเ้ คาะชิ้นส่วนใด ๆ จงึ ไมเ่ กดิ ความเสียหายหรือเกิดความเสียหายนอ้ ยมาก
– คอ้ นเดนิ สายไฟ (Electrician Hammer) ส่วนใหญจ่ ะใชก้ บั งานไฟฟ้า หัวคอ้ นทาดว้ ยเหลก็ มีปลายดา้ นหน่ึง
หนา้ เรียบตรง และอกี ดา้ นหน่ึงแบนแหลมใชต้ อกในทแ่ี คบได้ นอกจากน้ียงั ใชค้ อ้ นเดินสายไฟกบั การตอก
ตะปเู ฟอร์นิเจอร์เลก็ ๆ ไดอ้ ีก
– คอ้ นยาง (Rubber Hammer) หัวคอ้ นทามาจากยางพารา ทาให้มคี ณุ สมบตั เิ หนียวนุ่ม คอ้ นยางใชส้ าหรับข้นึ
รูปชิ้นงานทีม่ ีเน้ืออ่อน หรือใชต้ อกเพื่อรกั ษาสภาพผวิ งาน
– คอ้ นพลาสติก (Plastic Hammer) หัวคอ้ นทาจากพลาสติกแข็ง หนา้ ตดั มีลกั ษณะกลมผิวนูนเลก็ นอ้ ย
บริเวณขอบมนคอ้ นพลาสติกหัวท้งั สองขา้ งจะเหมอื นกนั มกั ใชต้ อกเพ่ือรักษาสภาพผวิ งาน เพยี งแตว่ า่ หัว
คอ้ นจะสามารถถอดเปลยี่ นได้ และยงั มีน้าหนกั ในการเคาะชิ้นงานได้
– คอ้ นปอนด์ (Heavy Hammer) มรี ูปร่างเป็นรูปแปดเหลย่ี มผิวหนา้ จะมน และลาดเอียงไปทางขอบมตี ้งั แต่
ขนาดกลางถึงขนาดใหญเ่ หมาะสาหรบั ใชง้ านหนกั ทว่ั ไป

3. คมี (Pliers)

เป็นเคร่ืองมอื จบั ยึดชนิดหน่ึง ใชส้ าหรับการจบั ชิน้ งานเพื่อทางานตา่ งๆ ใหต้ ิดกนั หรือดงึ ชิน้ งาน
นอกจากน้นั ยงั ใชจ้ บั บบี ดดั ตดั คือใชใ้ นงานตดั วตั ถุท่ไี ม่แข็งแรงมากนกั เชน่ สายไฟฟ้า ลวด หรือสลกั ลอ็ ค
ขนาดเลก็ คีมมรี ูปร่างและขนาดต่างๆ กนั ตามลกั ษณะการใช้งาน คมี บางตวั ออกแบบมาเพื่อใชง้ านหลาย
หนา้ ท่ี เชน่ ท้งั ในการจบั งาน และตดั ชิ้นงาน คีมบางแบบ มขี อ้ ตอ่ เล่ือนทส่ี ามารถปรบั ขนาดความกวา้ งของ
ปากในการจบั ชิน้ งานไดก้ ารแบง่ ประเภทของคีม และเรียกชื่อ จะเป็นไปตามลกั ษณะ การใชง้ าน ซ่ึงมหี ลาย
รูปแบบดว้ ยกนั คือ มีส่วนดา้ มจบั และส่วนหวั จบั สามารถแบ่งประเภทใหญๆ่ ไดด้ งั น้ี

– คมี ปากจระเข้ เป็นเคร่ืองมอื ชา่ งทม่ี ลี กั ษณะการนาไปใชง้ านไดอ้ ย่างหลากหลาย ปากคมี มีคมไวส้ าหรบั ตดั
ดา้ นขา้ ง และสามารถใชจ้ บั ชิน้ งานไดอ้ ยภู่ ายในตวั เดยี วกนั

– คมี ปากจงิ้ จก ใชส้ าหรับจบั โลหะแบนหรือสายไฟ ปากคีมมีลกั ษณะเรียวแหลม และ มีขนาดเล็ก เหมาะกบั
การใชง้ านในทแี่ คบ และ งานไฟฟ้า

– คมี ปากขยาย ปากคมี มลี กั ษณะโคง้ มน และสามารถขยายออก ลด ใหแ้ คบลงได้ ลกั ษณะดา้ นใน จะทาโคง้
เวา้ ไวท้ ้งั สองขา้ งและมีร่องฟัน เพ่ือใชใ้ นการจบั งานกลม บริเวณปลายปากจะแบนเรียบมรี ่องฟัน สามารถ
ปรับปากใหแ้ คบ หรือขยายใหก้ วา้ งไดด้ ว้ ยสลกั เกลยี ว ซ่ึงทาหนา้ ที่เป็นจดุ หมนุ ใชจ้ บั งานทว่ั ไป ไม่ตอ้ งการ

ความละเอยี ด หรือ ความประณีตมากนกั เหมาะสาหรับจบั งานรอ้ นและงานท่ีมขี นาดใหญ่ที่คมี ธรรมดาไม่
สามารถจบั ได้ หรือ การใชง้ านทีเ่ ก่ยี วกบั เครื่องกลและงานเครื่องยนตป์ ระเภทต่างๆ

คมี ปากขยาย
– คมี ปากกลม ปากดา้ นนอกมีลกั ษณะกลม ส่วนปากดา้ นในจะเจยี ระไนใหม้ ีลกั ษณะแบนท้งั สองขา้ ง ดา้ ม
หุ้มดว้ ยปลอกพลาสตกิ หุ้มเหมาะสาหรบั งานดดั งานท่ีเป็นรูหว่ ง หรือดดั ห่วง และงานทีม่ ีความละเอียด เช่น
งานไฟฟ้า งานอิเลก็ ทรอนิกส์

คีมปากกลม

– คีมตดั เป็นเครื่องมอื ชา่ งทใ่ี ชส้ าหรับงานตดั โดยเฉพาะ ปากคีมมลี กั ษณะคลา้ ยกบั ปากนกแกว้ ส่วนปลาย
ของปากจะมีลกั ษณะเป็นคมตดั โดยหนั ขวางกบั ดา้ นคม ท่ีดา้ มจบั มฉี นวนหุ้มเพอื่ ความปลอดภยั ของผใู้ ชง้ าน
ใชส้ าหรับตดั เหล็ก เส้นลวด คมี ชนิดน้ีไมส่ ามารถจบั ชิน้ งานได้

4. ตลบั เมตร (Measurement Tape)
การตดั ท่คี ุณทาในวสั ดุเกือบทกุ ชนิดจาเป็นตอ้ งทาเพือ่ การวดั ทแ่ี มน่ ยาตลบั เมตรมหี ลายขนาด ต้งั แตค่ วาม
ยาวเทป 12 น้ิว (30.48 ซม.) ถงึ 30 ฟตุ (9.14 เมตร) และเทปวดั พเิ ศษสามารถยาวไดห้ ลายเมตรนนั่ เอง ตลบั
เมตร เป็นเครื่องมอื พ้นื ฐานของ เคร่ืองมอื ชา่ ง ตลบั เมตรถอื วา่ เป็นส่ิงประดิษฐแ์ รกๆ ท่ีใชว้ ดั ระยะหรือขนาด
ได้ อีกท้งั เป็นตน้ แบบของเครื่องมือที่คิดคน้ ข้ึนมาในปัจจบุ นั อีกมาก ไมว่ ่า ตลบั เมตรเลเซอร์ ลอ้ วดั ระยะ
หรือ เทปวดั ระยะ แต่ตลบั เมตรก็ยงั ไดร้ บั ความนิยมตลอดมา ในหลายยห่ี ้อที่ผลิตไดม้ ีการพฒั นาตลบั เมตรให้
มีความสะดวกตอ่ ผใู้ ชง้ านเร่ือยๆ การออกแบบแต่ละยี่หอ้ ก็ตา่ งกนั ออกไป

รูปลกั ษณ์ภายนอก การใชง้ าน หรือรายละเอยี ดของเทปตลบั เมตร ตวั เลขทบี่ อกระยะการวดั บางยี่ห้อเริ่มการ
วดั จากตวั เลข 0 และอกี ยห่ี ้อเริ่มจากตวั เลข 1 ส่วนใหญท่ พ่ี บเหน็ ในปัจจุบนั เริ่มจากตวั เลข 1 แตก่ ม็ ีบางยห่ี อ้ ที่
ยงั เริ่มจากตวั เลข 0 ช่างอาชีพหรือบคุ คลทวั่ ไปที่คงรู้วธิ ีอ่านค่าเบ้อื งตน้ ของตลบั เมตรไปแลว้ เพราะถอื วา่ เป็น
พ้นื ฐาน บางคนอยากศึกษาเกี่ยวกบั ตลบั เมตร สัญลกั ษณ์ หรือองคป์ ระกอบทเี่ รียกกนั ตลบั เมตรเกือบ
ท้งั หมดมกี ลไกสปริงภายในทีจ่ ะดึงเทปโดยอตั โนมตั เิ มอ่ื คุณใชง้ านเสร็จแลว้ และตวั ล็อคที่จะเปิ ดเทปไวใ้ น
ขณะทีค่ ุณทาเคร่ืองหมายสิ่งที่คุณตอ้ งการบนวสั ดขุ องคณุ

5. ประแจ (Wrenches)
เช่นเดยี วกบั คมี ประแจให้แรงบิดและให้ผใู้ ชห้ มุน หรือป้องกนั ไม่ให้หมุน โบลตห์ รือนอ็ ต ประแจน้นั ตา่ ง
จากคีมตรงที่มขี นาดเฉพาะ ในขณะท่ีคีมคูเ่ ดยี วกนั สามารถหมนุ นอ็ ตขนาดคร่ึงน้ิวและโบลตข์ นาดหน่ึงในส่ี
น้ิวได้ แตป่ ระแจกใ็ ชแ้ ทนกนั ได้ ขอ้ ดีคือประแจ ให้แรงบดิ มากกว่าคมี มปี ระแจมากมายหลากประประเภท
ตามใชง้ านแตกตา่ งกนั ไป

ประแจประเภทตา่ งๆ
– ประแจแหวน ลกั ษณะเด่นอยู่ท่ีปลายท้งั สองดา้ น มีลกั ษณะเป็นแหวนวงกลม ภายในวงแหวนจะมเี ข้ียว
ประมาณ 6-12 เข้ียว เพ่ือใชใ้ นการจบั เหลยี่ มแป้นเกลยี ว และสลกั เกลียวไดอ้ ย่างมน่ั คง
– ประแจปากตายปากคู่ ปลายท้งั สองดา้ นมีลกั ษณะเป็นรูปตวั ยู U ซ่ึงจะมีขนาดทไ่ี มเ่ ทา่ กนั ประแจชนิดน้ี
เหมาะกบั งานในท่แี คบมากทส่ี ุด ในการใชง้ านจะตอ้ งระวงั อย่าขนั แน่นมากเกนิ ไป เพราะจะทาให้สลกั
เกลียวชารุดเสียหายได้
– ประแจรวม ประแจชนิดน้ีไดร้ วมเอาประแจแหวนกบั ประแจปากตายปากคเู่ ขา้ ไวด้ ว้ ยกนั โดยท่ดี า้ นหน่ึงมี
ลกั ษณะเหมือนกบั ประแจแหวน ส่วนอกี ดา้ นจะเหมอื นกบั ประแจปากตายปากคู่ ทาใหส้ ามารถนาไปใชง้ าน
ไดห้ ลากหลาย ขนาดของหัวประแจจะมีขนาดทเี่ ท่ากนั ท้งั สองดา้ น
– ประแจขันฟรี ประแจชนิดน้ีสามารถนาไปใชง้ านไดเ้ หมือนกบั ประแจแหวน แต่ลกั ษณะท่แี ตกตา่ งกนั จะ
อย่ตู รงทต่ี วั ประแจจะประกอบดว้ ย 2 ส่วนหลกั ๆ คือดา้ มประแจ และหัวประแจ ในส่วนของดา้ มประแจน้นั
ปลายดา้ นหน่ึงจะมีลกั ษณะเป็นดา้ มจบั อกี ดา้ นจะมลี กั ษณะเป็นหัวต่อ เพือ่ นาไปต่อกบั หวั ประแจอกี ทีหน่ึง

ลกั ษณะพเิ ศษของหวั ตอ่ คอื สามารถหมุนไดใ้ นทิศทางเดยี ว ทาใหส้ ะดวกในการใชง้ านมากยงิ่ ข้นึ ส่วนท่หี วั
ประแจจะมีลกั ษณะเป็นบลอ็ กหกเหลีย่ มตามขนาดของแป้นเกลียว หวั ประแจนอกจากจะมลี กั ษณะเป็น
บล็อกแลว้ ยงั มีลกั ษณะเป็นรูปแบบอ่ืนๆ อีก เชน่ หัวเป็นไขควง, ประแจหกเหลีย่ ม เป็นตน้
– ประแจหกเหล่ียมหรือประแจแอล ในการเรียกชื่อของประแจประเภทน้ีสามารถเรียกได้ 3 แบบคือ หากเป็น
แบบอเมริกนั จะเรียกว่า “Hex Wrench” หรือ “Allen Wrench” แตถ่ า้ เป็นองั กฤษจะเรียกวา่ “Allen Key”
ลกั ษณะภายนอกของประแจประเภทน้ีกค็ อื มลี กั ษณะเป็นตวั แอล L โดยลาตวั มีลกั ษณะเป็นหกเหลีย่ ม
ประแจประเภทน้ีจะถกู นาไปใชใ้ นการขนั นอตทม่ี หี วั เป็นหลุมหกเหลยี่ มหรือสลกั เกลีย่ วทีท่ าเป็นหัวกลม
ส่วนกลางทาเป็นรูหกเหลี่ยม ซ่ึงใชส้ าหรับงานทม่ี ีความพเิ ศษ เชน่ สลกั เกลยี วปรบั ชิน้ งาน เป็นตน้ ขอ้ ควร
ระวงั ในการใชง้ านคือ ความพอดขี องแรงท่ใี ชใ้ นการขนั จะตอ้ งไม่ออกแรงมากเกินไป
– ประแจเลื่อน ประแจชนิดน้ีเป็นประแจทส่ี ามารถปรับขนาดได้ เพอ่ื ใหเ้ หมาะสมกบั ขนาดของแป้นเกลยี ว
การปรับขนาดน้ันจะปรับตรงส่วนทเ่ี ป็นสลกั เกลียว ซ่ึงถือไดว้ า่ ไดว้ า่ เป็นขอ้ ดขี องประแจชนิดน้ี ทาให้
สะดวกในการพกพาเพยี งตวั เดยี วก็สามารถใชไ้ ดเ้ กอื บทกุ ขนาด เม่อื เทยี บกบั ประแจปากตายแลว้ ถอื ว่า
สะดวกกว่ามาก แตจ่ ดุ ดอ้ ยของประแจเล่อื นก็คือ มีปากดา้ นหน่ึงท่ีสามารถปรบั เขา้ ออกได้ เป็นผลใหป้ าก
ดา้ นน้ีไมแ่ ข็งแรงในการใชง้ านจงึ ตอ้ งให้ปากประแจดา้ นทไี่ ม่เคลอ่ื นเป็นดา้ นทรี่ บั แรงมากและปรบั ขนาด
ของปากใหแ้ นบสนิทกบั แป้นเกลยี วทกุ คร้ัง

6. เล่อื ยมือ (Hand Saw)

เชน่ เดียวกบั เครื่องมอื ส่วนใหญ่ เลือ่ ยเป็นส่ิงท่ตี อ้ งเลือกข้นึ อยกู่ บั งาน แตท่ ่ีรากของมนั เล่อื ยเป็นเคร่ืองมอื ที่
มใี บมดี โลหะหยกั การใชเ้ ล่ือยจะถกู กาหนดโดยขนาดและจานวนฟันของมนั มากกว่าปัจจยั อ่ืนๆ ดงั น้นั
เช่นเดียวกบั หลายๆ คณุ จะตอ้ งเลือกเครื่องมอื ที่เหมาะสมสาหรับงานมาดกู นั วา่ มีเลื่อยแบบไหนที่เหมาะสม
กบั คุณ

– เล่อื ยลันดา เราจะเหน็ เล่ือยชนิดน้ีกนั บอ่ ยทีส่ ุด เพราะสามารถใชไ้ ดท้ ้งั ตดั และงานโกรกไม้ ข้นึ อยูก่ บั คม
ฟันของเลื่อยโดยฟันเลื่อยที่ค่อนขา้ งถี่ 10-12 ซี่ ตอ่ 1 น้ิว มกั จะใชส้ าหรบั ตดั ขวางเน้ือไมเ้ พอื่ ใหเ้ กิดรอยตดั ท่ี
เรียบ ส่วนฟันเลื่อยหยาบหรือฟันห่าง 5-6 ซ่ี ต่อ 1 น้ิว สามารถตดั ไมไ้ ดอ้ ยา่ งรวดเร็ว เหมาะกบั งานตดั ตาม
แนวยาวของเน้ือไม้ โดยมีความยาวของใบเลื่อยใหเ้ ลอื กใชง้ านต้งั แต่ 14-28 น้ิว ตามขนาดของหนา้ ตดั ของ
ไม้
– เลอ่ื ยลอ มลี กั ษณะคลา้ ยเลื่อยสันแข็งต่างกนั ทีด่ า้ มจบั ซ่ึงเป็นดา้ มยาว ฟันเล่อื ยมที ้งั ชนิดหยาบและละเอยี ด
ใบเลื่อยกวา้ ง 2.5 นิ้ว ยาว 8 น้ิว 10 นิ้วและ 12 นิ้ว แตท่ ี่นิยมใชก้ นั มากคือ 10 น้ิว เหมาะสาหรับใชบ้ ากปากไม้
เพือ่ ทาเดือยเขา้ ไมแ้ บบต่างๆ และงานไมท้ ่ตี อ้ งการความประณีตเป็นพิเศษ
– เลือ่ ยฉลุ นิยมใชท้ างานประดษิ ฐ์ ใชก้ บั งานไม้ เหมาะสาหรบั งานตดั โคง้ ทาลวดลาย เวลาใชง้ านตอ้ งขงึ ใบ
เลอื่ ยกบั ดา้ มและคนั เล่ือยให้ตึง ใบเล่ือยมขี นาดคอ่ นขา้ งเลก็ มากเหมือนเสน้ ลวด มีความอ่อนตวั เหมาะกบั
ชิน้ งานท่ีมขี นาดไมใ่ หญ่ ไม่หนา มากนกั
– เลอ่ื ยตดั เหลก็ เป็นเคร่ืองมือทใี่ ชใ้ นการตดั เหล็ก มีลกั ษณะคลา้ ยเลือ่ ยฉลุ แตค่ นั เลื่อยโคง้ ไมม่ าก การใชง้ าน
ส่วนใหญจ่ ะใชต้ ดั โลหะทว่ั ไป อาทิ ตะปู น็อต สกรู เหลก็ ฉาก หรือ ทอ่ พีวซี ี ใบเลื่อยมีลกั ษณะเป็นแถบยาว
ปลายใบเลือ่ ยท้งั 2 ขา้ ง ติดกบั ปลายและโคน คนั เล่ือย ขนาดยาวตามมาตรฐาน 12 น้ิว เหมาะสาหรับที่มพี ้นื ที่
จากดั สามารถเปล่ียนใบเลอื่ ยได้
– เลื่อยหางหนู หรือ เลือ่ ยฉลุฝา้ ใชเ้ ล่อื ยชิน้ งานเป็นแนวโคง้ หรือวงกลมและลวดลายตา่ งๆ ใชง้ านไดท้ ้งั
ภายในและภายนอกสามารถใชเ้ จาะฝ้าหรือผนงั ยปิ ซ่มั ได้ ใบเล่อื ยมขี นาดเล็ก โคนใหญ่มมี อื จบั ปลายใบ
เลอื่ ยเรียว แหลม เล็ก สามารถถอดเปลี่ยนใบเลือ่ ยได้
– เลอ่ื ยคนั ธนู เป็นเลื่อยทม่ี ลี กั ษณะคลา้ ยคนั ธนู เหมาะสาหรับใชเ้ ล่อื ยตดั ก่งิ ไมท้ ้งั ไมส้ ด และแห้ง หรือตดั
ตน้ ไมเ้ ป็นทอ่ นๆเพือ่ การเคลอ่ื นยา้ ยสาหรับงานกอ่ สร้าง ใบเลื่อยผลติ จากเหลก็ กลา้ และชบุ แข็งทฟ่ี ันเลื่อย จึง
มีความคมและแกร่งเป็นพเิ ศษ สามารถตดั ชิ้นงานไดท้ ้งั จงั หวะเล่ือยข้นึ และลง โดยมใี ห้เลอื กหลายขนาด
อาทิ 12 น้ิว21 น้ิว24 นิ้วหรือ 30 น้ิว
– เลอ่ื ยตัดกงิ่ ไม้ ใชต้ ดั แตง่ กิง่ ไม้ ตดั กอ่ ไผ่ ฯลฯ ดว้ ยลกั ษณะความโคง้ ของคมเลอ่ื ย และฟันเลอ่ื ย จงึ ทางานได้
อย่างสะดวกรวดเร็ว นอกจากน้ียงั สามารถตดั แต่งกิ่งไมใ้ นที่สูงได้ โดยต่อดา้ มเลอ่ื ยเขา้ กบั ลาไมไ้ ผ่ แคน่ ้ีเราก็
ไมต่ อ้ งปี นตน้ ไมใ้ ห้เสี่ยงตอ่ การเกดิ อบุ ตั เิ หตุอกี ดว้ ย

7. คตั เตอร์ (Cutter)

เคร่ืองมอื ชา่ งท่ขี าดไมไ่ ดอ้ กี อยา่ งในรายการคือ คตั เตอร์ มีดขนาดเล็กทมี่ ีไวส้ าหรับตดั กรีด ใบมีดบางเล่ือน
ออกจากดา้ มทค่ี รอบอยู่ ซ่ึงหลายคนอาจจะเกิดอบุ ตั ิเหตเุ ก่ยี วกบั คตั เตอร์มาอยา่ งแน่นอน เพราะย่งิ คตั เตอร์

เป็นอุปกรณเ์ ครื่องมอื ทีเ่ ราใชก้ นั มานาน และใชง้ านอยูบ่ ่อยคร้ัง ย่ิงทาใหเ้ ราละเลยเรื่องความปลอดภยั ในการ
ใชง้ าน เพราะฉะน้นั เราตอ้ งยง่ิ ใหค้ วามสาคญั ในการใชง้ านให้ปลอดภยั ดกี วา่ ใบมดี สามารถเปลย่ี นไดง้ า่ ย
เม่อื ใบมีดทื่อ หากคุณกลวั ว่าจะตดั บางส่ิงที่ลกึ เกินไป ให้ดงึ ใบมดี กลบั เขา้ ไปแลว้ ล็อคเขา้ ท่เี พอื่ หั่นให้ต้ืนข้ึน
เราจงึ ตอ้ งใชค้ วามระมดั ระวงั เป็นพเิ ศษ อย่าใส่มดี น้ีกลบั เขา้ ไปในกระเป๋ าเครื่องมอื หรือกระเป๋ าของคุณโดย
ไมไ่ ดด้ งึ ใบมดี กลบั เขา้ ท่ี และตอ้ งแน่ใจว่าไดเ้ กบ็ ใบมีดคมไวใ้ นมดี

8. ขวาน (Axe)
เป็นเครื่องมือทีม่ มี าแตอ่ ดตี ใชใ้ นการตดั ไม้ หรือหน่ั ไม้ รวมไปถงึ การใชเ้ ป็นอาวธุ โดยทว่ั ไปขวานจะ
ประกอบดว้ ยสองส่วนหลกั คือ ส่วนหัว และส่วนดา้ มจบั โดยจะเหน็ ไดว้ ่าขวานเป็นตวั อย่างหน่ึงท่เี ป็น
เทคโนโลยเี กยี่ วกบั ล่ิม ทีใ่ ชใ้ นการผอ่ นแรง ขวานในสมยั โบราณ ส่วนหัวทาจากหิน และผกู เขา้ กันกบั ดา้ ม
ไม้ ในขณะที่ขวานในยุคปัจจุบนั ส่วนหัว จะสร้างจากเหล็กและดา้ มจบั ไม้ โดยขวานจะมีท้งั แบบทีด่ า้ มยาว
และแบบดา้ มส้ันข้นึ อยู่กบั ประเภทการใชง้ านของขวานน้ัน ๆ ดงั น้นั การเลอื กของคุณจะถูกควบคุมโดยงาน
ท่คี ุณทา สาหรับการทางานกบั ไมเ้ พียงอย่างเดยี ว ก็มีแกนหลายแบบ เลือกขวานขนาดเลก็ ท่ถี อื ไดง้ ่ายดว้ ยมือ
เดียว และพกพาสะดวก สามารถจดั เกบ็ ไดม้ ากกวา่ ดา้ มขนาดใหญ่ การหาเครื่องมือทเี่ หมาะสมสาหรบั งาน

น้นั ซับซอ้ นกวา่ เลก็ นอ้ ยเมอื่ พูดถงึ ขวาน เพราะมเี ครื่องมือหลายประเภททแ่ี ตกตา่ งกนั ออกไป แต่นน่ั ก็
หมายความว่าส่ิงท่คี ณุ ตอ้ งเลือกในที่สุดจะเป็นสิ่งที่คณุ ตอ้ งการอย่างแทจ้ ริงนนั่ เอง

9. แท่งแงะ (Pry Bars)
แท่งแงะเป็นเครื่องมือท่ีตอ้ งใชม้ ือและไม่ตอ้ งใชไ้ ฟฟ้า มหี ลายขนาดและหลายสไตล์ งานก่อสรา้ งส่วนใหญ่
มีงานหลายงานในสถานทเ่ี พ่ือใหแ้ ถบแงะที่เหมาะสมสามารถใชเ้ พอื่ ทาใหง้ านเร็วข้นึ แถบแงะ เป็น
เครื่องมืออเนกประสงคท์ ่ใี ชง้ านไดห้ ลากหลายสาหรับงานก่อสร้าง และงานหลงั คา
โดยทวั่ ไปแลว้ จะมปี ลายตรงดา้ นหน่ึง และปลายโคง้ หน่ึงดา้ น และปลายแต่ละดา้ นมกี า้ มปูที่มกั ใชเ้ พ่ือชว่ ย
ในการถอดต่างๆ สิ่งเหล่าน้ีใชใ้ นการกอ่ สร้างบ่อยกวา่ ในการร้ือถอน ซ่ึงตา่ งจากชะแลงซ่ึงส่วนใหญม่ กั เป็น
เครื่องมือในการร้ือถอน งดั แงะมหี ลายขนาดแตโ่ ดยทวั่ ไปจะเล็กกวา่ ชะแลง พวกมนั ใชง้ านไดห้ ลากหลาย
และบางคร้ังกใ็ หค้ วามยาวท่ีปรบั ได้ ทาใหม้ ีแรงบดิ มากหรือนอ้ ยในการงดั จริง

10. ปื นลวดเยบ็ กระดาษ (Staple Guns)

เมอื่ คณุ รูว้ ่าจะใชล้ วดเยบ็ แบบใด กถ็ ึงเวลาเลอื กปื นลวดเยบ็ กระดาษท่เี หมาะกบั งานของคุณ และผลิตข้ึน
สาหรับประเภทลวดเยบ็ กระดาษและความยาวของขาทค่ี ุณต้องการ ปื นหลกั และคอ้ นตอกตะปปู ระเภทตา่ งๆ
ใหก้ าลงั ความแมน่ ยา และประสิทธิภาพท่ีแตกต่างกนั มหี ลายสิ่งทีค่ วรพจิ ารณากอ่ นเลือกเครื่องมอื ของคณุ
– ปื นเยบ็ กระดาษแบบแมนนวล งา่ ยต่อการจดั การ และพกพาตดิ ตวั ไปกบั คณุ เหมาะอย่างยง่ิ เมือ่ ใชล้ วดเยบ็
กระดาษจานวนจากดั แตต่ อ้ งการพลงั ของกลา้ มเน้ือมาก หากคุณใชใ้ นงานขนาดใหญ่ ปื นลวดเยบ็ กระดาษ
แบบแมนนวลมีใหเ้ ลอื กท้งั แบบพลาสติก อะลมู ิเนียม และเหล็กกลา้ ปื นเยบ็ กระดาษพลาสติกมีน้าหนักเบา
และใชง้ านงา่ ย เหมาะสาหรบั งานที่เรียบง่ายกว่าทีบ่ า้ น ปื นส้ันอะลมู เิ นียม และเหล็กกลา้ มีความเปราะบาง
นอ้ ยกว่า และมีอายุการใชง้ านยาวนานกว่า เหมาะอยา่ งย่ิงสาหรับงานขนาดใหญ่ วสั ดทุ ใี่ ชง้ านหนกั และการ
ใชง้ านกลางแจง้

– ปื นลวดเยบ็ กระดาษไฟฟ้า ให้กาลงั และความแม่นยามากกวา่ แบบแมนนวล ช่วยใหค้ ณุ ทางานไดเ้ ร็วข้ึน มี
ประสิทธิภาพในการเยบ็ เลม่ บนเพดาน มมุ และพ้นื ทีแ่ คบที่แรงมอื ไมเ่ พยี งพอเสมอไป บางรุ่นมสี ายไฟ
ขณะทบ่ี างรุ่นใชแ้ บตเตอรี่และใชง้ านไดเ้ มือ่ ไม่มีไฟฟ้าใช้ เชน่ เมื่อทางานกลางแจง้
– ปื นเยบ็ กระดาษลม ทรงพลงั และมปี ระสิทธิภาพอยา่ งยิง่ ส่วนใหญ่จะใชส้ าหรับงานกอ่ สรา้ งแบบมอื อาชีพ
แต่ยงั สาหรบั การตดิ ต้งั กรุ ปพู ้นื และงานท่ีคลา้ ยกนั ซ่ึงตอ้ งใชล้ วดเยบ็ กระดาษจานวนมากหรือยาว ปื นหลกั
นิวเมตกิ มนี ้าหนกั เบา แต่มีความคล่องตวั จากดั เนื่องจากเช่ือมตอ่ กบั คอมเพรสเซอร์

แหลง่ ขอ้ มลู :บเี อน็ บี โฮม. (โปสเตอร์) .(2560). 10 เคร่ืองมอื ช่างพ้ืนฐาน ที่คณุ ตอ้ งมตี ิดบา้ นไว้
แหล่งที่มา : https://shorturl.asia/ZpmqO