โครงงาน การจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย นายพงษ ์ วรินทร ์ นุชแทน นางสาวพรทิชา ใจนันต๊ะ โครงงานนี้เป็ นส่วนหนึ่งของการศึกษา ตามหลกัสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพช้ันสูง พุทธศักราช 2563 ประเภทวิชาบริหารธุรกจิสาขาวิชาการบัญชี วิทยาลยัเทคนิคราชบุรี ปี การศึกษา 2566
โครงงานการจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย นายพงษ ์ วรินทร ์ นุชแทน นางสาวพรทิชา ใจนันต๊ะ โครงงานนี้เป็ นส่วนหนึ่งของการศึกษา ตามหลกัสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพช้ันสูง พุทธศักราช 2563 ประเภทวิชาบริหารธุรกจิสาขาวิชาการบัญชี วิทยาลยัเทคนิคราชบุรี ปี การศึกษา 2566
ใบรับรองผลการสอบโครงงาน เรื่อง โครงงานการจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย โดย นายพงษ์วรินทร์ นุชแทน นางสาวพรทิชา ใจนันต๊ะ หลกัสูตร ประกาศนียบตัรวิชาชีพช้นัสูง พุทธศกัราช 2563 ประเภทวิชา บริหารธุรกิจ สาขาวิชาการบัญชี ครูที่ปรึกษาวิชาโครงงาน นางสาวเพ็ญธนา ภู่ระหงษ์ ครูที่ปรึกษาร่วมโครงงาน นางสาววรัมพร อินทรา คณะกรรมการสอบวิชาโครงงาน ลายมือชื่อ 1. นางเยาวพา นาคพันธุ์ 2. นางสาวเพ็ญธนา ภู่ระหงษ์ 3. นายสมาน สืบนุช วัน/เดือน/ปี ที่สอบ 22 กุภาพันธ์2567 ระหว่าง 08:00-12:00 น. สถานที่สอบ อาคารจิตภักดี วิทยาลัยเทคนิคราชบุรี อนุมัติผลการสอบ ลงชื่อ.......................................................... (นางสาวจันทร์เพ็ญ โชคธนานุกูล) รองผู้อ านวยการฝ่ ายวิชาการ วันที่.........เดือน....................พ.ศ...............
ก กิตติกรรมประกาศ จากการจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชี ด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้น คุณหน่อยผจู้ดัทา โครงงานขอขอบคุณผใู้หก้ารสนบัสนุนดงัต่อไปน้ี ขอขอบคุณครูเพ็ญธนา ภู่ระหงษ์ ครูที่ปรึกษาโครงงานที่คอยให้ความช่วยเหลือและให้ ค าปรึกษาแนะน าเกี่ยวกับแนวทางในการจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย ขอขอบคุณคณะครูแผนกวิชาการบัญชีวิทยาลัยเทคนิคราชบุรี ทุกท่านที่ได้ประสิทธิ์ ประสาทวิชาจนท าให้สามารถน าเอาความรู้ที่ได้มาจัดท าโครงงานเล่มน้ีไดส้า เร็จ ขอขอบคุณ บิดา มารดา ที่อยู่เบ้ืองหลงัความส าเร็จ ไดใ้ห้ความช่วยเหลือสนับสนุนและ ให้ก าลังใจตลอดมา คุณประโยชน์และความดีอนัพึงมีจากโครงงานเล่มน้ีผูจ้ดัทา โครงงานขอมอบให้แก่บิดา มารดาที่ไดอ้บรมสั่งสอน ปลูกฝังคุณงามความดีและความมานะอดทน ตลอดจนคุณครูทุกท่านที่ได้ ประสิทธ์ิประสาทความรู้อนัเป็นพ้ืนฐานสา คญัทา ใหป้ระสบความสา เร็จทางการศึกษา พงษ์วรินทร์ นุชแทน พรทิชา ใจนันต๊ะ
ข ชื่อโครงงาน โครงงานการจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย นักศึกษา นายพงษ์วรินทร์ นุชแทน นางสาวพรทิชา ใจนันต๊ะ ประเภทวิชา บริหารธุรกิจ สาขาวิชาการบัญชี ครูประจ าวิชา นางสาวเพ็ญธนา ภู่ระหงษ์ ปี การศึกษา 2566 บทคัดย่อ โครงงานการจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย เพื่อศึกษา ต้นทุนของการผลิตวุ้นมะพร้าว เพื่อทราบผลการด าเนินงานของกิจการและเพื่อให้ทราบฐานะ การเงินของกิจการ การจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย ผู้จัดท าโครงงานได้จัดท าบัญชีส าหรับระยะเวลา 3 เดือน ต้ังแต่วนัที่ 1 ตุลาคม 2566 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2566 ซ่ึงไดจ้ดัทา บญัชีตามหลกับญัชีที่รับรองทวั่ ไปเพื่อให้ทราบผลกา ไรขาดทุนและ ฐานะการเงินของกิจการส าหรับระยะเวลา 3 เดือน โดยมีต้นทุนการผลิต 59,783.23 บาท และมีก าไร สุทธิรวมท้ังสิ้น 10,110.20 บาท มีสินทรัพย์หน้ีสิน และส่วนของเจ้าของ(ทุน) รวมท้ังสิ้น 128,549.70 บาท ซึ่งปรากฏในงบต้นทุนการผลิต งบก าไรขาดทุน และงบแสดงฐานะการเงิน ผู้จัดท าโครงงานได้ทราบผลการด าเนินงาน ฐานะการเงินและต้นทุนการผลิตอย่างแท้จริง สามารถน าข้อมูลไปประยุกต์ใช้ในการจัดท าบัญชีและใช้ในการวางแผนการด าเนินงานต่อไป
ค สารบัญ เรื่อง หน้า กิตติกรรมประกาศ……………………………………………………………………….…………ก บทคัดย่อ……………………………………………………………………………………………ข สารบัญ……………………………………………………………………………………………..ค บทที่ 1 บทน า 1.1 หลักการและเหตุผล…………………………………………………………………...1 1.2 วัตถุประสงค์…………………………………………………………………………..2 1.3 ขอบเขตของการศึกษา…………………………………………………………………2 1.4 นิยามศัพท์เฉพาะ………………………………………………………………………2 1.5 ผลที่คาดว่าจะได้รับ……………………………………………………………………3 บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง 2.1 ความหมายของการบัญชี………………………………………………………………4 2.2 วัตถุประสงค์ของการจัดท าบัญชี………………………………………………………9 2.3 รูปแบบของธุรกิจ……………………………………………………………………...9 2.4 ความหมายของวงจรบัญชี……………………………………………………………12 2.5 ระบบการท างานของโปรแกรม Formula Smartbiz…………………………………..14 2.6 ประวัติของร้านวุ้นคุณหน่อย…………………………………………………………25 บทที่ 3 วิธีการด าเนินงาน 3.1 ขอ้มูลเบ้ืองตน้เกี่ยวกบัร้านวุ้นคุณหน่อย……………………………………………..26 3.2 รวบรวมข้อมูลที่ใช้ประกอบการบันทึกบัญชี………………………………………...26 3.3 การจัดวางผังบัญชี……………………………………………………………………27 3.4 การบันทึกบัญชี………………………………………………………………………28 บทที่ 4 ผลการด าเนินงาน 4.1 เครื่องมือที่ใช้ในการสรุปผลการด าเนินงาน………………………………………….38 4.2 สรุปผลก าไรขาดทุนในกิจการ.....................................................................................38
ง สารบัญ (ต่อ) เรื่อง หน้า บทที่ 5 สรุปผลการด าเนินงาน 5.1 วัตถุประสงค์ของการด าเนินโครงงาน………………………………………………..42 5.2 ขอบเขตของการด าเนินโครงงาน…………………………………………………….42 5.3 สมุดบัญชีที่ใช้ในการบันทึกบัญชี……………………………………………………42 5.4 เครื่องมือที่ใช้ในการจัดท าโครงงาน………………………………………………….43 5.5 สรุปผลการจัดท าโครงงาน…………………………………………………………...43 5.6 ข้อเสนอแนะเพื่อการปรับปรุงพัฒนา………………………………………………...43 บรรณานุกรม ภาคผนวก ภาคผนวก ก ใบอนุมัติโครงงาน………………………………………………………….46 ภาคผนวก ข รูปภาพจากการด าเนินงาน………………………………………………….52 ภาคผนวก ค ประวัติย่อของผู้จัดท าโครงงาน…………………………………………….56
บทที่ 1 บทน า 1.1 หลกัการและเหตุผล คนไทยชอบรับประทานขนมหวานมาต้งัแต่สมยัโบราณ หรือที่เรียกกันว่า “ขนมไทย” ซึ่ งขนมไทยเป็ นขนมหวานที่ถือว่าเป็ นเอกลักษณ์ และวัฒนธรรมของชาติที่อยู่คู่กับสังคมไทย มาช้านาน ในสมยัก่อนขนมไทยจะทา เฉพาะเวลามีงานส าคญัเท่าน้ัน และการประกอบพิธีกรรม ต่าง ๆ แทจ้ริงแลว้ขนมไทยด้งัเดิมมีส่วนผสมเพียงสามอยา่งคือแป้ง น้า ตาลกะทิเท่าน้นั โดยการทา ขนมไทยน้ีบ่งบอกถึงลกัษณะนิสัยของคนไทยในเรื่องความอดทน ใจเย็น ละเอียดอ่อนประณีต ในการเลือกสรรวัตถุดิบ และวิธีการท าที่พิถีพิถัน เราจึงเลือกวุ้นกะทิใบเตย วุ้นมะพร้าว วุ้นเป็ ด ที่สามารถท าได้ง่าย ๆ และมีรสชาติที่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริ โภค(ที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki/ขนมไทย : สืบค้นเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2566) วุ้นกะทิ เป็ นขนมไทยโบราณที่ได้รับอิทธิพลมาจากขนมโปรตุเกส เหมือนกันกับ ขนมทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทองและขนมลูกชุบ ซ่ึงที่มาน้ันมาจาก ทา้วทองกีบมา้หัวหน้าห้อง เครื่องตน้ ในสมยัอยุธยา ที่เป็นคนเช้ือชาติญี่ปุ่น-โปรตุเกส ได้น าสูตรขนมโปรตุเกสมากมายมา ดัดแปลงจนกลายเป็นขนมสูตรชาววงัหน่ึงในน้นัมีเมนูขนมวุน้ชาววงัรวมอยดู่ว้ย วุ้นชาววังหรือวุ้น กะทิได้รับความนิยมเป็นอย่างมากต้ังแต่น้ันเป็นต้นมา โดยนอกจากวุ้นกะทิในรสชาติอื่น ๆ อย่างวุ้นมะพร้าว วุ้นสังขยาอีกด้วย รวมถึงต่อมาที่ ยุคสมัยเปลี่ยนไป ด้วยความคิดสร้างสรรค์ของ คนไทยทา ให้เมนูวุน้กะทิเดิมน้ันพฒันาออกมาในรสชาติและหน้าตาใหม่ๆ กลิ่นใหม่ๆ คุณสมบัติ ของวุ้นกะทิใบเตยยังช่วยในการบ ารุงการท างานของหัวใจ มีฤทธิ์ เย็นช่วยขับร้อน ช่วยป้องกัน การแขง็ตวัของหลอดเลือดและทา ใหส้ดชื่นและกระปร้ีกระเปร่า บรรเทาอาการอ่อนลา้หากตอ้งการ กินเพื่อสุขภาพก็สามารถนา มาดดัแปลง โดยการใช้หญา้หวานหรือน้า ตาลเทียมประเภทต่างๆได้ ท้ังน้ีร้านวุ้นคุณหน่อย จังหวัดราชบุรีเป็ นอีกร้านหนึ่ งที่ขายวุ้นกะทิใบเตย วุ้นมะพร้าว วุ้นเป็ ด จนได้รับความนิยมจากประชาชนเป็ นจ านวนมาก โดยได้เปิ ดกิจการมาเป็ นระยะเวลาหลายปี แต่ไม่ได้มีการจัดเก็บเอกสารและบันทึกบัญชีอย่างจริงจัง ท าให้ไม่สามารถทราบต้นทุนการผลิต และผลการด าเนินงานของกิจการอย่างแท้จริง
2 ดงัน้ันผูจ้ดัทา โครงงานจึงมีความสนใจที่จะนา ความรู้และทกัษะวิชาชีพมาประยุกต์ใชใ้น การจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีร้านวุ้นคุณหน่อย เพื่อให้กิจการสามารถทราบต้นทุนการผลิตและ ทราบผลการด าเนินงานของกิจการได้อย่างแท้จริง 1.2 วตัถุประสงค ์ 1.2.1 เพื่อให้ทราบผลการด าเนินงานและฐานะการเงินของกิจการร้านวุ้นคุณหน่อย 1.2.2 เพื่อให้สามารถบันทึกบัญชีได้ถูกต้องตามมาตราฐานการบัญชี 1.2.3 เพื่อน าความรู้ในด้านบัญชีมาประยุกต์ใช้ 1.3 ขอบเขตของการศึกษา บันทึกบัญชีการจ าหน่ายขนมวุ้นกะทิใบเตย ร้านวุ้นคุณหน่อย จังหวัดราชบุรีส าหรับ ระยะเวลา 3 เดือน ต้งัแต่วนัที่1 ตุลาคม 2666ถึงวันที่ 31ธันวาคม 2566 1.4 นิยามศัพท์เฉพาะ กิจการเจ้าของคนเดียว หมายถึง กิจการที่บุคลธรรมดาเพียงคนเดียวเป็ นผู้ลงทุน กรรมสิทธิ์ ในทรัพย์สินท้ังหมดของกิจการเป็นของผูล้งทุนเพียงคนเดียว และรับภาระหน้ีสินของกิจการ ที่เกิดข้ึนอยา่งไม่จา กดัความรับผิดชอบ การจัดท าบัญชี หมายถึง การเก็บบันทึกการบัญชีการเงิน และเกี่ยวข้องกับการ เตรียมเอกสารตน้ฉบบัสา หรับธุรกรรมการดา เนินงานและกิจกรรมอื่นๆของธุรกิจท้งัหมด ต้นทุนการผลิต หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่ผู้ผลิตจ่ายออกไปเพื่อให้ได้มาซึ่ งจ านวน สินค้า หรือบริการที่ตอ้งการ หรือ ค่าใชจ้่ายที่ทา ให้มูลค่าของสินคา้หรือ บริการเพิ่มข้ึนโดยทวั่ ไปตน้ทุน ที่ผู้ผลิตจ่ายออกไปมักจะเน้นต้นทุนที่เป็ นตัวเงิน เช่น ค่าจ้างแรงงาน ค่าใช้จ่ายในการ จัดหาวัตถุดิบ ค่าเช่าค่าดอกเบ้ียค่าภาษีเป็นตน้ ต้นทุนขาย หมายถึง ตน้ทุนโดยตรงที่เกี่ยวขอ้งกบัการผลิตหรือการซ้ือสินคา้หรือบริการ ที่บริษัทขาย ซึ่งรวมถึงค่าวัสดุ ค่าแรง และค่าใช้จ่ายอื่นใดที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการผลิตสินค้า หรือบริการ วุ้น หมายถึง กินชนิดหน่ึง ทา จากสาหร่ายทะเลเป็นตน้เมื่อนา มาตม้แลว้ทิ้งไวใ้ห้เย็นจะ แข็งตัว มีลักษณะค่อนข้างใสและนุ่ม ใช้ท าเป็ นของหวานบางอย่าง เช่น วุ้นกะทิใบเตยวุ้นมะพร้าว วุ้นเป็ ด ที่ท าเป็ นรูปร่างเป็ ดเพื่อให้เป็ นรูปร่างที่น่าสนใจ
3 1.5 ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1.5.1 ทราบผลการด าเนินงานและฐานะการเงินของกิจการร้านวุ้นคุณหน่อย 1.5.2 บันทึกบัญชีได้ถูกต้องตามมาตราฐานการบัญชี 1.5.3 น าความรู้ในด้านบัญชีมาประยุกต์ใช้ในโครงงาน
บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง ในการจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีร้านวุ้นคุณหน่อยด้วยโปรแกรม Formula Smartbizได้ศึกษา เอกสารที่เกี่ยวขอ้งดงัน้ี 2.1ความหมายของการบัญชี 2.2วัตถุประสงค์ของการจัดท าบัญชี 2.3รูปแบบของธุรกิจ 2.4ความหมายของวงจรบัญชี 2.5ระบบการท างานของโปรแกรม Formula Smartbiz 2.6 ประวัติของร้านวุ้นหน่อย 2.1 ความหมายของการบัญชี สมาคมนักบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่ งประเทศไทย ซึ่ งเรี ยกโดยย่อว่า ส.บช. (The institutg os certisied accountants and audtor of Thailand : ICAAT) ได้ให้ความหมายของ การ บญัชีไว้ดังน้ี“ การบัญชี (Accounting) หมายถึง ศิลปะของการเก็บรวบรวม บันทึก จ าแนก และท าสรุป ขอ้มูลอนัเกี่ยวกบัเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจในรูปตวัเงิน ผลงานข้นัสุดทา้ยของการบญัชีคือการให้ขอ้มูลทาง การเงิน ซ่ึงเป็นประโยชน์แก่บุคคลหลายฝ่ายและผสู้นใจในกิจกรรมของกิจการ ” สมาคมผู้สอบบัญชีรับอนุญาตของประเทศสหรัฐอเมริกา (Tha anerican institute of certisied public accountants : AICPA) ไดใ้ห้ความหมายของบญัชีไว้ดงัน้ี“การบัญชีเป็ นศิลปะของการจดบันทึกรายการ หรือเหตุการณ์และรายละเอียดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเงินไว้ในรูปของเงินตรา การจัดหมวดหมู่รายการ เหล่าน้นัการสรุปผลรวมท้งัการตีความของผลน้นั” ศาสตราจารย์ W.A. PATON แห่งมหาวิทยาลัยมิซิแกน ได้ให้ค าจ ากัดความ “ การบัญชี ” (Accounting) ว่ า ก า ร บัญ ชี คื อ “ ก า ร ช่ ว ย อ า น ว ย ใ ห้ ก า ร บ ริ ห า ร ง า น เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ด า เ นิ น ไ ป ไ ด้ อย่างราบรื่น” นักบัญชีจึงมีหน้าที่บันทึกรายการ ซ่ึงเกิดข้ึนได้กับหน่วยงานธุรกิจเฉพาะที่สามารถ ตีค่าเป็นตัวเงินได้รวมท้ังเรียบเรียงจัดแยกประเภท วิเคราะห์และรายงานผลสรุปของรายการ ที่เกิดข้นึ
5 สภาวิชาชีพ (Federation of accounting professions : FAP) ได้ก าหนดความหมายของค าว่า การบญัชีไวด้งัน้ี“ การบัญชี (Accounting) คือ ศิลปะของการเก็บรวบรวม บันทึก จ าแนก และสรุป ขอ้มูลเกี่ยวกบัเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจในรูปตวัเงิน ผลงานข้นัสุดทา้ยของการบญัชีคือการใหข้อ้มูล ทางการเงินซึ่ง เป็ นประโยชน์ต่อบุคคลหลายฝ่ ายในกิจกรรมของกิจการ ” จากคา นิยามขา้งตน้ความหมายของการบญัชีสรุปไดด้งัน้ีการบญัชีหมายถึงการรวบรวม วิเคราะห์การจดบันทึกข้อมูลที่เกิดข้ึนจากการดา เนินงานตามเหตุการณ์ที่เกิดข้ึนก่อน-หลังใน รูปของเงินตราและจ าแนกออกเป็ นหมวดหมู่ รวมถึงการสรุปข้อมูลในรูปของรายงานทางการเงิน 2.1.1การบัญชีมีความหมายที่ส าคัญ 2 ประการคือ 2.1.1.1การท าบัญชี (Bookkeeping) เป็ นหน้าที่ของผู้ท าบัญชี (Bookkeeper) ซึ่งมี ข้นัตอนการปฏิบตัิดงัน้ี 1)การรวบรวม (Collecting) หมายถึง การรวบรวมข้อมูลหรือรายการค้า ที่ เกิดข้ึนประจา วนัและหลกัฐานขอ้มูลที่เกี่ยว กบัการดา เนินธุรกิจ เช่น หลกัฐานการซ้ือเชื่อและ ขายเชื่อ หลักฐานการับและจ่ายเงิน เป็ นต้น 2) การบันทึก (Recording) หมายถึง การจดบันทึกรายการค้าที่เกิดข้ึน แต่ละคร้ังให้ถูกต้องตามหลกัการบัญชีที่รับรองทั่วไป พร้อมกับบันทึกข้อมูลให้อยู่ในรูปของ หน่วยเงินตรา 3)การจ าแนก (Classifying) หมายถึง การน าข้อมูลที่จดบันทึกไว้แล้ว มา จา แนกให้เป็นหมวดหมู่ของบัญชีประเภทต่างๆ เช่น หมวดสินทรัพย์หน้ีสิน ส่วนของเจ้าของ รายได้และค่าใช้จ่าย 4) การสรุปข้อมูล (Summarizing) เป็ นการน าข้อมูลที่ได้จ าแนกให้เป็ น หมวดหมู่ดังกล่าวมาแล้วมาสรุปเป็ นรายงาน ทางการเงิน (Accounting report) ซึ่ งแสดงถึงผล การด าเนินงานและฐานะการเงินของธุรกิจตลอดจนการได้มาและใช้ไป ของเงินสดใน รอบระยะเวลาบัญชีหนึ่ง 2.1.1.2การใหข้อ้มูลทางการเงิน เพื่อประโยชน์แก่บุคคลที่เกี่ยวขอ้งหลายฝ่ายเช่น ฝ่ายบริหารผใู้หกู้้เจา้หน้ีตวัแทนรัฐบาล นักลงทุน เป็นตน้นอกจากน้ีขอ้มูลทางการเงินยงัสามารถ น าไปใช้ประโยชน์ในการวิเคราะห์ทางด้าน การเงิน การจัดท างบประมาณ การปรับปรุงระบบบัญชี เป็ นต้น
6 2.1.2 หลักการบันทึกบัญชี หลักการบันทึกรายการทางบัญชี แบ่งเป็ น 2ระบบ ดงัน้ี ระบบบัญชีเดี่ยว เป็นวิธีการบนัทึกบญัชีเพียงดา้นเดียวเท่าน้นัคือ ดา้นเดบิตหรือดา้นเครดิต ระบบบัญชีเดี่ยวน้ีจะบันทึกเฉพาะรายการในบัญชีเงินสด หรือ บัญชีที่ส าคัญบางบัญชีเช่น บญัชีลูกหน้ีหรือบญัชีเจา้หน้ีเท่าน้ัน โดยไม่ไดใ้ชก้ารบนัทึกรายการตามระบบบญัชีคู่ที่ตอ้งบนัทึก รายการบัญชีท้งัด้านเดบิตและเครดิต การบนัทึกบญัชีตามระบบบัญชีเดี่ยวน้ีนิยมใช้ในกิจการ ขนาดเล็กที่เจา้ของเป็น ผูค้วบคุมและจดบนัทึกเอง ส าหรับธุรกิจขนาดย่อมข้ึนไปไม่ควรนา ระบบ บัญชีเดี่ยวมาใช้ เนื่องจากจะมีปัญหาในการเก็บรวบรวมข้อมูล การตรวจสอบความถูกต้อง ของข้อมูลทางการบัญชีและการจัดท างบการเงิน ระบบบัญชีคู่ เป็ นวิธีการที่ใช้ปฏิบัติในการบันทึกรายการบัญชีต่าง ๆ ประกอบด้วยรายการ ในสมุดรายวนัทวั่ ไป รายการในสมุดบญัชีแยกประเภท ตลอดจนเอกสารหลกัฐาน การบนัทึกเหล่าน้ี มีระบบการและประเพณีปฏิบตัิต่าง ๆ ซ่ึงอาจใชไ้ดก้บัท้งักิจการขนาดเล็กและขนาดใหญ่ท้งัน้ีเพื่อ วัตถุประสงค์ที่จะท าให้สามารถเสนอรายงานทางการเงินได้ถูกต้อง ตามที่ควรและทันต่อเหตุการณ์ การบันทึกบัญชีตามระบบบัญชีคู่แต่ละรายการจะ เกี่ยวข้องกับบัญชีสองด้าน คือบันทึกด้านเดบิต บัญชีหนึ่งและบันทึกด้านเครดิตในอีกบัญชีหนึ่งด้วยจ านวน เงินที่เท่ากัน และจะมีผลท าให้เกิด ดุลข้ึนในตวัเอง และในขณะเดียวกนัก็จะทา ให้ผลรวมของยอดบญัชีที่เกิดจากทุกรายการรวมกัน แล้ว ได้ค่าเป็นศูนย์นั่นก็คือ ผลรวมของยอดดุลเดบิตเท่ากับผลรวมยอดดุลเครดิต การจัดทา รายละเอียดของยอดบญัชีต่าง ๆ ประกอบกนัเป็นยอดรวมท้งัสิ้น เรียกวา่“งบทดลอง” ภาพที่1 หลักการบัญชีคู่
7 การบนัทึกบญัชีจะใช้หลกัระบบบญัชีคู่ดงัน้ันรายการคา้ทุกรายการตอ้งบนัทึกโดยเดบิต บัญชีหนึ่ง และเครดิตอีกบัญชีหนึ่งด้วยจ านวนเงินที่เท่ากันเสมอ เรียกว่า บญัชีน้ันได้ดุลกันแต่ ในบางคร้ังรายการคา้ที่เกิดข้ึนในเวลาเดียวกนัมีหลายบญัชีอาจบญัชีอาจบนัทึกบญัชีโดยเดบิตหรือ เครดิตบัญชีหลายบัญชีรวมกันได้ เรียกว่า การรวมรายการ แต่จ านวนเงินรวมของเดบิตและเครดิต จะต้องเท่ากันเสมอ นอกจากน้นัเมื่อบนัทึกรายการคา้เรียบร้อยแลว้ยอดคงเหลือของแต่ละบญัชีที่มี ยอดดุลเดบิต เมื่อน ามารวมกันจะเท่ากับยอดคงเหลือของแต่ละบัญชีที่มียอดดุลเครดิต ซึ่งเป็ นไป ตามหลักสมการบัญชีที่ว่าสินทรัพย์เท่ากับหน้ีสินและทุนรวมกนั 2.1.3 หลกัการบันทึกบัญชีตามระบบบัญชีคู่ การบนัทึกบญัชีตามระบบบญัชีคู่ของแต่ละหมวดบญัชีมีหลกัดงัน้ี 2.1.3.1 หมวดบัญชีสินทรัพย์รายการค้าใดที่วิเคราะห์แล้วมีผลท าให้สินทรัพย์ เพิ่มข้ึนจะบนัทึกไวด้า้นเดบิต ส่วนรายการคา้ใดที่วิเคราะห์แลว้มีผลท าให้สินทรัพย์ลดลงจะบันทึก ไว้ด้านเครดิต 2.1.3.2 หมวดบญัชีหน้ีสิน รายการคา้ใดที่วิเคราะห์แล้วมีผลท าให้หน้ีสินเพิ่มข้ึน จะบันทึกไว้ด้านเครดิตส่วนรายการ ค้าใดที่วิเคราะห์แล้วมีผลท าให้หน้ีสินลดลงจะบันทึก ไว้ด้านเดบิต 2.1.3.3 หมวดบัญชีทุน รายการคา้ใดที่วิเคราะห์แลว้มีผลทา ใหทุ้นเพิ่มข้ึนจะบันทึก บัญชีไว้ด้านเครดิต ส่วนรายการค้าใดที่วิเคราะห์แล้วมีผลท าให้ทุนลดลงจะบันทึกไว้ด้านเดบิต 2.1.3.4 หมวดบัญชีรายได้จากการวิเคราะห์สมการบญัชีถา้บญัชีรายได้เพิ่มข้ึน มีผลทา ให้บญัชีทุนเพิ่ม ดงัน้ันการวิเคราะห์ยึดตามหลกัหมวดบญัชีทุน กล่าวคือถา้รายไดเ้พิ่มข้ึน จะบันทึกบัญชีด้านเครดิต ถ้ารายได้ลดลงจะบันทึกบัญชีด้านเดบิต 2.1.3.5 หมวดบัญชีค่าใช้จ่าย จากการวิเคราะห์สมการบัญชี ถ้าบัญชีค่าใช้จ่าย เพิ่มข้ึนมีผลท าให้บัญชีทุนลดลงดังน้ันหลักการวิเคราะห์ยึดตามหลักหมวดบัญชีทุนเช่นกัน กล่าวคือ ถ้าค่าใชจ้่ายเพิ่มข้ึนจะบนัทึกด้านเดบิตถ้าค่าใช้จ่ายลดลงจะบันทึกด้านเครดิต 2.1.4 หมวดบัญชีและสมการบัญชี หมวดบัญชี หมายถึง การจัดหมวดหมู่บัญชีโดยแยกประเภทออกเป็ น 5 หมวดบญัชีดงัน้ี หมวดสินทรัพย์ ใช้แทนด้วยเลข 1 หมวดหน้ีสิน ใชแ้ทนดว้ยเลข2 หมวดส่วนของเจ้าของ หรือทุน ใช้แทนด้วยเลข 3 หมวดรายได้ ใช้แทนด้วยเลข 4 หมวดค่าใช้จ่าย ใช้แทนด้วยเลข 5
8 2.1.5 สมการบัญชี จากงบแสดงฐานะการเงิน ยอดรวมของสินทรัพย์จะเท่ากับยอดรวมของหน้ีสินและ ส่วนของเจา้ของเสมอไม่ว่ากิจการจะมีรายการคา้เกิดข้ึนหรือเปลี่ยนแปลงไปในรูปแบบใดก็ตาม เมื่อพิจารณาทางดา้นสินทรัพยจ์ะเป็นการแสดงถึงสิ่งที่กิจการเป็นเจา้ของ ส่วนทางดา้นหน้ีสินและ ส่วนของเจ้าของจะเป็นการแสดงถึงแหล่งที่มาของเงินลง ทุนของกิจการว่ามาจากเจ้าหน้ีและ เจ้าของกิจการเป็นจ านวนเท่าใดในแต่ละกลุ่ม ดังน้ันสินทธิเรียกร้องของเจ้าหน้ีรวมกับสิทธิ เรียกร้องของส่วนเจ้าของจึงเท่ากบัสินทรัพยท์ ้งัหมดของกิจการ ซ่ึงแสดงออกมาเป็น สมการบญชี ั (Accounting equation) หรือสมการงบแสดงฐานะการเงิน ไดด้งัน้ี สินทรัพย์= หน้ีสิน + ส่วนของเจา้ของ รายการค้า คือ เหตุการณ์ทางการเงินที่มีผลทา ให้การดา เนินงานของกิจการและก่อให้เกิด การเปลี่ยนแปลงในสินทรัพย์หน้ีสินและส่วนของเจา้ของ ตน้ทุนขาย หมายถึง ตน้ทุนของสินคา้ที่ขายหรือบริการที่ให้กล่าวคือในกิจการซ้ือเพื่อขาย ตน้ทุนของสินคา้ที่ขายจะรวมราคาซ้ือและค่าใชจ้่ายอื่นๆ ที่จา เป็น เพื่อให้สินคา้อยู่ในสภาพพร้อม ที่จะขาย ส่วนในกิจการผลิตเพื่อขายต้นทุนของสินค้าที่ขายคือ ต้นทุนการผลิตของสินค้าน้ัน ซึ่งประกอบด้วย ค่าวัตถุดิบ ค่าแรงงานและโสหุ้ยการผลิต ส่วนประกอบของงบการเงินที่สมบูรณ์ ประกอบด้วย งบแสดงฐานะการเงิน เป็นรายงานที่จัดท าข้ึนเพื่อแสดงฐานะการเงินของกิจการ ณ วนัใดวนัหน่ึงวา่มีสินทรัพยแ์ละหน้ีสินประเภทอะไรเป็นมูลค่าเท่าใด และมีเงินทุนเป็นเท่าใด งบกา ไรขาดทุน เป็นรายงานที่จดัทา ข้ึนเพื่อแสดงผลการดา เนินงานของกิจการในระหว่าง งวดบญัชีหรือสิ้นงวดบญัชีใดบญัชีหน่ึง งบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของเจ้าของ หมายถึง รายงานที่จัดท าข้ึนเพื่อแสดง การเปลี่ยนแปลงในส่วนของเจ้าของ งบกระแสเงินสด เป็ นรายงานที่แสดงถึงการได้มาและใช้ไปของเงินสดและรายการ เทียบเท่าเงินสด
9 2.2วตัถุประสงค ์ ของการจัดท าบัญชี 2.2.1 เพื่อเป็ นการบันทึกเหตุการณ์ทางการค้า 2.2.2 เพื่อใหเ้จา้ของกิจการไดท้ราบวา่ช่วงเวลาน้นัๆ มีสินทรัพย์หน้ีสินและส่วนของ เจ้าของ อยู่เป็ นจ านวนเท่าใดและอย่างไร 2.2.3 เพื่อเป็ นปัจจัยหนึ่งประกอบการตัดสินใจในการลงทุนของนักธุรกิจและประกอบการ ตัดสินใจในการบริหารของเจ้าของกิจการ 2.2.4 เพื่อเป็ นการป้องกันการทุจริตและการสูญหายของสินทรัพย์ 2.2.5 เพื่อให้เป็ นไปตามข้อบังคับของกฎหมาย 2.2.6 เพื่อเป็นเครื่องมือนา มาใชใ้นการคา นวณภาษีที่จะตอ้งจ่ายแก่รัฐ 2.3รูปแบบของธุรกจิ การประกอบธุรกิจการค้าอาจด าเนินการได้หลายรูปแบบท้งัโดยบุคคลคนเดียวเป็ นเจ้าของ กิจการโดยล าพังหรืออาจด าเนินการโดยร่วมลงทุนกับบุคคลอื่นเป็ นกลุ่มคณะก็ได้ การที่จะตัดสินใจ เลือกดา เนินธุรกิจการคา้ในรูปแบบใดน้ัน ผูป้ระกอบการจะต้องคา นึงถึงองค์ประกอบที่ส าคัญ หลายประการด้วยกัน เช่น ลักษณะของกิจการค้า เงินทุน ความรู้ความสามารถในการด าเนินธุรกิจ เป็ นต้น ท้งัน้ีเพื่อใหก้ารประกอบธุรกิจน้นั ประสบผลสา เร็จ นา มาซ่ึงผลประโยชน์และกา ไรสูงสุด 2.3.1กิจการเจ้าของคนเดียว คือ กิจการที่มีบุคคลคนเดียวเป็ นเจ้าของหรือลงทุนคนเดียว ควบคุมการดา เนินเองท้ังหมด เมื่อกิจการประสบผลส าเร็จมีผลกา ไร ก็จะได้รับผลประโยชน์ เพียงคนเดียว ในขณะเดียวกันก็ยอมรับการเสี่ยงภัยจากการขาดทุนเพียงคนเดียวเช่นกัน กิจการ ประเภทน้ีมีอยู่ทั่วประเทศจ านวนมาก ได้รับความนิยมสูงสุดและเป็นธุรกิจที่เก่าแก่ที่สุด การด าเนินงานไม่สลับซับซ้อน มีความคล่องตัวสูงในการตัดสินใจด าเนินงาน กิจการมีขนาดเล็ก กว่า ธุรกิจ ประเภทอื่น ตัวอย่างกิจการประเภทน้ีเช่น หาบเร่แผงลอย ร้านค้าปลีก ร้านค้าส่ง ร้านเสริมสวย ร้านตดัเยบ็เส้ือผา้การทา ไร่การทา นา เป็นตน้ 2.3.1.1 ลักษณะของกิจการเจ้าของคนเดียว 1) มีเจ้าของกิจการเพียงคนเดียว ใช้เงินลงทุนน้อย 2) เจ้าของกิจการมีความรับผิดชอบในหน้ีสินท้ังหมดไม่จา กัดจา นวน เจา้หน้ีมีสิทธิเรียกร้องเอาทรัพยส์ินของเจา้ของได้ถา้ทรัพยส์ินของกิจการไม่เพียงพอ ชา ระหน้ี 3) เจา้ของกิจการไดร้ับผลตอบแทนจากการลงทุนท้งัผลกา ไรผลขาดทุน เพียงคนเดียวและควบคุมการด าเนินงานโดยเจ้าของกิจการคนเดียว
10 2.3.2 ห้างหุ้นส่วน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1012 บัญญัติว่า “ห้างหุ้นส่วนคือ สัญญาซ่ึงบุคคลต้งัแต่สองคนข้ึนไปตกลงเขา้กนัเพื่อกระท ากิจการร่วมกันด้วย ประสงค์จะแบ่งปันก าไรอนัจะพึงไดแ้ก่กิจการที่ทา น้นั” จากบทบัญญัติดังกล่าวสามารถสรุปได้ว่า กิจการห้างหุ้นส่วน คือ กิจการที่มีบุคคลต้ังแต่2 คน ข้ึนไป ร่วมกันลงทุนและด าเนินกิจการ โดย มีวตัถุประสงคเ์พื่อแบ่งผลกา ไรที่ไดจ้ากการดา เนินงาน ซ่ึงธุรกิจประเภทน้ีสืบต่อมาจากธุรกิจ เจา้ของคนเดียวเมื่อกิจการดา เนินงานกา้วหนา้ข้ึน ตอ้งการเงินทุนและการจดัการเพิ่มข้ึน จึงตอ้งหา บุคคลที่ไวว้างใจไดเ้ขา้มาเป็นหุ้นส่วนร่วมดา เนินงาน ทา ใหก้ิจการ มีขนาดใหญ่ข้ึน การบริหารงาน มีประสิทธิภาพมีสูงกว่าเดิม 2.3.2.1 ลักษณะของกิจการห้างหุ้นส่วน 1) มีผู้ร่วมเป็นหุ้นส่วนต้ังแต่ 2 คนข้ึนไป ตกลงท าสัญญาร่วมกัน ด าเนินงาน ซึ่งอาจกระท าด้วยวาจาหรือเป็ นลายลักษณ์อักษร 2) มีการร่วมกันลงทุน โดยน าเงินสด ทรัพย์สินหรือแรงงานมาลงทุนตาม ข้อตกลง 3) มีการกระท ากิจการอย่างเดียวกันร่วมกัน 4) มีความประสงค์แบ่งผลก าไรกันตามข้อตกลง 2.3.2.2 ประเภทกิจการห้างหุ้นส่วน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ แบ่ง ห้างหุ้นส่วนออกเป็ น 2 ประเภท ดงัน้ี 1) ห้างหุ้นส่วนสามัญ คือ ห้างหุ้นส่วนที่ผู้เป็ นหุ้นส่วนทุกคนต้องรับผิด ในหน้ีสินท้งัหมดของหา้งหุน้ ส่วนโดยไม่จา กดัจา นวน ดงัน้นัผเู้ป็นหุน้ ส่วนทุกคนจึงมีสิทธิดา เนิน กิจการในนามห้างหุ้นส่วนได้ ซึ่งห้างหุ้นส่วนสามัญจะจดทะเบียนหรือไม่ก็ได้ จึงแบ่งห้างหุ้นส่วน สามัญได้เป็ น 2 ประเภท คือ ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียนหรือห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล มีสภาพ เป็ นนิติบุคคล จะต้องใช้ค าว่า ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล ประกอบหน้าชื่อห้างเสมอ ห้างหุ้นส่วน ประเภทน้ีจะตอ้งระบุชื่อผูเ้ป็นหุ้นส่วนผูจ้ดัการไวช้ ัดเจน ซ่ึงจะมีคนเดียวหรือหลายคนก็ได้และ หุ้นส่วนผู้จดัการเท่าน้ัน ที่มีสิทธิเขา้จดัการงาน ของห้างหุ้นส่วน และทา นิติกรรมต่าง ๆ ในนาม ห้างหุ้นส่วนได้ ห้างหุ้นส่วนสามัญไม่จดทะเบียน มีฐานะเป็ นบุคคลธรรมดา ถ้าผู้เป็ น หุ้นส่วนไม่ได้ตกลงกันไว้ในสัญญาของห้างหุ้นส่วน กฎหมายให้ถือว่า ผู้เป็ นหุ้นส่วน ทุกคน มีสิทธิ เข้าจัดการงานของห้างหุ้นส่วนได้
11 2) ห้างหุ้นส่วนจ ากัด คือ ห้างหุ้นส่วนที่ต้องจดทะเบียนเป็ นนิติบุคคล ตามกฎหมาย ห้างหุ้นส่วนประเภทน้ีต้องใช้คา ว่า "ห้างหุ้นส่วนจ ากัด" ประกอบหน้าชื่อของ ห้างหุ้นส่วนเสมอ ห้างหุ้นส่วนจ ากัดประกอบด้วยผู้เป็ นหุ้นส่วน 2 ประเภท คือ หุ้นส่วนประเภทจ ากัดความรับผิดชอบ เป็ นหุ้นส่วนประเภทที่จ ากัด ความรับผิดชอบในหน้ีสินของหา้งหุน้ ส่วนเพียงไม่เกิน จา นวนเงินที่ตนรับ จะลงทุนในหา้งหุน้ ส่วน หุ้นส่วนประเภทน้ีไม่มีสิทธิเขา้จัดการงานของห้างหุ้นส่วน มีสิทธิเพียงออกความเห็น รับเป็น ที่ปรึกษาและทุนที่นา มาลงทุนตอ้งเป็นเงิน หรือทรัพยส์ินเท่าน้นัจะเป็นแรงงานไม่ได้ หุ้นส่วนประเภทไม่จ ากัดความรับผิดชอบ เป็ นหุ้นส่วนประเภทที่ต้อง รับผิดชอบร่วมกนั ในหน้ีสินของห้างหุ้นส่วนโดยไม่จา กดัจา นวน กฎหมายระบุว่า ตอ้งมีหุ้นส่วน ไม่จ ากัดความรับผิดชอบอย่างน้อย 1คน ในห้างหุ้นส่วนจา กดัหุ้นส่วนประเภทน้ีมีสิทธิเขา้จดัการ งานของห้างหุ้นส่วน และทุนที่น ามา ลงทุน เป็ นเงิน ทรัพย์สินหรือแรงงานก็ได้ 2.3.3 บริษัทจ ากัด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิ ชย์ มาตรา 1096 บัญญัติว่า “บริษทัจา กดัคือ บริษทั ประเภทซ่ึงต้งัข้ึนดว้ยแบ่งทุนเป็นหุ้นมีมูลค่าหุ้นเท่า ๆ กนั โดยผูถ้ือหุ้นต่าง รับผิดจ ากัดเพียงไม่เกินจ านวนเงินที่ตนยังส่งใช้ไม่ครบมูลค่าของหุ้นที่ตนถือ” จะเห็นได้ว่าปัจจุบัน น้ีการประกอบกิจการในรูปแบบ บริษทัจา กดัน้ีเป็นที่นิยมมากเพราะการประกอบธุรกิจส่วนใหญ่ มกัตอ้งใช้เงินทุนจา นวนมากการระดมเงินทุนกิจการในรูปแบบน้ีจดัทา ไดง้่ายและไดจ้า นวนมาก นอกจากเงินทุนที่ไดจ้ะไดจ้ากเจา้ของกิจการผูเ้ริ่มก่อต้งัแลว้ยงัมีการระดมเงินทุนจากบุคคลทวั่ ไป ดว้ย รวมท้งัการบริหารงานที่มีประสิทธิภาพ โดยผูบ้ริหาร ที่มีความสามารถร่วมกนัดา เนินกิจการ ส่งผลให้เป็นกิจการที่มีความมั่นคงและน่าเชื่อถือมากประเภทหน่ึงลักษณะของบริ ษัทจ ากัด ตามบทบัญญัติของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 3 มาตรา 1096 ได้บัญญัติว่า บริษัท จา กดัคือ บริษทั ประเภทที่จดัต้งัข้ึนดว้ยการแบ่งทุนเป็นหุน้มีมูลค่าเท่า ๆ กนัผถู้ือหุน้ต่างรับผิดชอบ จ ากัดไม่เกินจ านวนเงินที่ตนส่งใช้ให้ครบมูลค่าหุ้นที่ตนถือ 2.3.4 บริษัทมหาชนจ ากัด ตามพระราชบัญญัติบริ ษัทมหาชนจ ากัด พ.ศ. 2511 บริ ษัท มหาชนจ ากัดมีโครงสร้างเหมือนกับบริษัทจ ากัด คือ มีผู้ลงทุนเรียกว่า ผู้ถือหุ้น รับผิดชอบจ ากัด ไม่เกินจ านวนเงินค่าหุ้นที่ยังไม่ช าระมีคณะกรรมการเป็ นผู้บริ หาร แต่มีลักษณะบางประการ ที่แตกต่างจากบริษัทจ ากัด คือ 2.3.4.1 มีกลุ่มผกู้่อการเป็นบุคคลธรรมดาต้งัแต่15คนข้ึนไป และมีกรรมการต้งัแต่ 5คนข้ึนไป
12 2.3.4.2 มีผถู้ือหุน้ต้งัแต่100คนข้ึนไป โดยผถู้ือหุน้คนหน่ึงถือหุน้ ไดไ้ม่เกินร้อยละ 0.6ของจา นวนหุ้นที่จา หน่ายท้งัหมดรวมกนัและไม่นอ้ยกว่าร้อยละ 50ของจ านวนหุ้นที่จ าหน่าย ไดท้ ้งัหมด ส่วนหุน้จา นวนที่เหลือบุคคลใดบุคคลหน่ึงจะถือไวไ้ดร้ายละไม่เกินร้อยละ10 2.3.4.3 ต้องมีทุนที่ช าระด้วยตัวเงินไม่น้อยกว่า 5ล้านบาท โดยมีมูลค่าหุ้นละเท่า ๆ กันและจะต้องมีมูลค่าไม่ต ่ากว่าหุ้นละ 20 บาท และไม่เกินหุ้นละ 100 บาท 2.4 ความหมายของวงจรบัญชี การท าบญัชีจะมีกระบวนการเริ่มตน้ต้งัแต่เอกสารทางการคา้นา มาวิเคราะห์รายการคา้เพื่อ จา แนกหมวดหมู่ของผลกระทบว่ามีผลต่อสินทรัพย์หน้ีสิน และส่วนของเจา้ของอ่างไร จึงนา มา บนัทึกบญัชีสุดทา้ยจึงทา การสรุปเป็นงบการเงิน ดงัน้นัการทา บญัชีจะเป็นกระบวนการที่ทา ซ้า ๆ กันทุก ๆ งวดบัญชี เรียกว่า “วงจรบัญชี” วงจรบัญชีหมาถึง ข้ันตอนของกระบวนการทางบัญชีที่ท าให้ได้ซ่ึงงบการเงินใน รอบระยะเวลาปีบญัชีหน่ึง ๆ วงจรบญัชีน้ันเริ่มจากการวิเคราะห์รายการคา้หรือเหตุการณ์ทาง เศรษฐกิจ การบนัทึกรายการในสมุดรายวนัทวั่ ไป การผ่านรายการไปยงัสมุดบญัชีแยกประเภท ทวั่ ไป การจดัทา งบทดลองการปรับปรุงและแกไ้ขขอ้ผิดพลาดในสมุดรายวนัทวั่ ไปและผา่นรายการ ไปยังบัญชีแยกประเภทที่เกี่ยวข้อง การจัดท างบทดลองหลังการปรับปรุง การจัดท างบการเงิน (งบกา ไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน) การปิดบัญชีในสมุดรายวนัทั่วไปและผ่านบัญชีแยก ประเภทที่เกี่ยวข้อง และการจัดท างบทดลองหลังการปิ ดบัญชี เพื่อหายอดคงเหลือไปของสินทรัพย์ หน้ีสิน และส่วนของเจา้ของและนา ไปเปิดบญัชีในปีบญัชีถดัไป จากความหมายวงจรบญัชีดงักล่าวขา้งตน้ สรุปไดว้่า วงจรบญัชีหมายถึงข้นัตอนในการ จดบันทึกรายการที่เกิดข้ึนในสมุดบัญชีต่าง ๆ เริ่มต้ังแต่การวิเคราะห์รายการค้า น ารายการค้า มาบันทึกบัญชีในสมุดรายการข้ันต้น สมุดรายการข้ันปลาย รายการปรับปรุ ง งบทดลอง สรุปผลการด าเนินและฐานะทางการเงินของกิจการ
13 ภาพที่ 2วงจรบัญชี วงจรบญัชีสามารถจดัทา ไดต้ามข้นัตอนดงัน้ี 1.การวิเคราะห์รายการคา้เริ่มตน้จากเอกสารทางการคา้ถูกนา มาวิเคราะห์หาผลกระทบ ของรายการที่เกิดการเปลี่ยนแปลง 2. บันทึกสมุดรายวัน เป็ นการน าผลการวิเคราะห์รายการค้าข้อ 1. มาบันทึกในสมุดรายการ ข้นัตน้คือ สมุดรายวนัทวั่ ไปเรียงลา ดบัตามวนัที่เกิดรายการคา้ 3. ผ่านรายการไปแยกประเภท สมุดรายวนัทวั่ ไปมาผ่านรายการไปยงับญัชีแยกประเภท ที่เกี่ยวขอ้งจนครบทุกรายการแยกตามหมวดหมู่เป็นสินทรัพย์หน้ีสิน ส่วนของเจา้ของรายได้หรือ ค่าใช้จ่าย แล้วสรุปยอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภททุกบัญชี 1 วิเคราะห์รายการค้า 2 บันทึกสมุดรายวัน 9 จัดท างบทดลองหลังปิ ดบัญชี 8 บันทึกรายการปิ ดบัญชีในสมุดรายวันทวั่ ไป และผ่านรายการไปยังไปแยกประเภท 7 จัดท างบการเงิน งบก าไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน 6 จัดท างบทดลองหลังปรับปรุง 3 ผ่านรายการไปแยกประเภท 4 จัดท างบการเงิน 5 บันทึกรายการปรับปรุงและผ่าน รายการไปยังแยกประเภท
14 4. จัดท างบทดลอง น ายอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภททุกบัญชีมาจัดท างบทดลอง หากถูกต้องยอดรวมด้านเดบิต จะเท่ากับยอดรวมด้านเครดิตเสมอ 5. บันทึกรายการปรับปรุงและผ่านรายการไปยังบัญชีแยกประเภท การปรับปรุงบัญชีจะท า ตอนสิ้นงวดบญัชีโดยนา รายการที่บนัทึกไวแ้ลว้มาปรับปรุงบนัทึกในสมุดรายวนัทวั่ ไปให้มียอด ที่ถูกต้อง หรือบางรายการยังไม่ได้ท าการบันทึกราการก็จะถูกน ามาบันทึกให้ถูกต้อง 6.จดทา งบทดลองหลงัปรับปรุง เมื่อทา รายการปรับปรุงแลว้ในสมุดรายวนัทวั่ ไปแลว้ให้ ผา่นรายการไปยงับญัชีแยกประเภทที่เกี่ยวขอ้งอีกคร้ังหน่ึง หายอดคงเหลือในบญัชีแยกประเภทแลว้ น ามาจัดท างบทดลอง 7. จัดท างบการเงิน งบการเงินที่ต้องจัดท าได้แก่งบก าไรขาดทุน งบดุล งบแสดง การเปลี่ยนแปลงในส่วนของเจ้าของหรืองบก าไรขาดทุนเบ็ดเสร็จ งบกระแสเงินสด และหมายเหตุ ประกอบงบการเงิน 8. บันทึกรายการปิดบัญชีในสมุดรายวันทั่วไป และผ่านรายการไปยังแยกประเภท การปิ ดบัญชีจะท าการปิ ดเฉพาะรายได้ กับค่าใช้จ่ายเพื่อหาก าไร (ขาดทุน) สุ ทธิจากผล การด าเนินงาน 9. จัดท างบทดลองหลังปิ ดบัญชี หลังปิ ดรายได้ และค่าใช้จ่ายแล้วจะยังคงเหลือบัญชี สินทรัพย์หน้ีสิน และส่วนของเจ้าของ ที่แสดงยอดคงเหลือเพื่อยกไปในปีหน้า น ามาจัดท า งบทดลองหลงัปิดบญัชีทดสอบความถูกตอ้งอีกคร้ังหน่ึง 2.5ระบบการท างานของโปรแกรม Formula Smartbiz โ ป ร แ ก ร ม Formula Smartbiz ห รือเรียก ส้ัน ๆ ว่า โ ป รแกร ม บัญ ชีSmartbiz เป็ นโปรแกรมส าเร็จรูปทางการบัญชีโปรแกรมหนึ่งที่บริษัทคริสตอลซอฟท์ จ ากัด (มหาชน) และ บริษทัคริสตอลฟอร์มูล่าจา กดัร่วมกบัมหาวิทยาลยัรามคา แหงไดพ้ฒันาข้ึนเพื่อให้ผูป้ระกอบการ ไทย (SME) ผูเ้รียนหรือผูท้ ี่สนใจทวั่ ไปได้ใช้ซอฟท์แวร์ระบบบัญชีที่ใช้งานได้จริงไม่มีการล็อก การใช้งานหรือจา กัดการใช้งานสามารถใช้กับธุรกิจซ้ือมา-ขายไป ธุรกิจบริการและธุรกิจผลิต อย่างง่าย โดยบริ ษัทคริ สตอลชอฟท์ จ ากัด (มหาชน) เปิ ดให้ Download โปรแกรม Formula Smartbiz และคู่มือได้ที่ Page Download และมีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน โ ป ร แ ก ร ม Formula Smartbiz ป ระกอ บ ด้วยระ บ บ จัด ซ้ือและวิเคราะ ห์ซ้ือ (Purchase Order and Purchase Analysis System: PO) เพื่อใช้ในการจัดซ้ือสินค้าหรือจ้างท างาน ระบบขายและวิเคราะ ห์การขาย (Sale Order Entry and Sale Analysis System: SO) เพื่อใ ช้ ในการออกเอกสารขาย รายงานวิเคราะห์รายการขาย ระบบลูกหน้ีและวิเคราะห์ลูกหน้ี
15 (Account Receivable System: AR) เพื่อทา การติดตามหน้ีพิมพ์ใบเสร็จรับเงิน ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ระบบเจา้หน้ีและวิเคราะห์เจา้หน้ี(Account Payable and Analysis System: AP) เพื่อทา การชา ระหน้ี และวิเคราะห์เจ้าหน้ีระบบควบคุมสินคา้คงคลัง(Inventory Control System: IC) เพื่อช่วยในการ บริ หารจัดการสินค้าคงเหลือ ระบบเช็คและเงินฝากธนาคาร (Chegue and Bank 'Transaction System: CQ) เพื่อใช้ในการบันทึกรายละเอียดการรับ-จ่ายเงิน ระบบสินทรัพย์และค่าเสื่อมราคา สินทรัพย์(Fixed Assets and Depreciation System :FA) ใช้ในการจัดท าทะเบียนสินทรัพย์ของ ธุรกิจและค านวณค่าเสื่อมราคา ระบบบัญชีแยกประเภท(General Ledger System: G1) เพื่อจัดท า งบการเงินของธุรกิจ ซึ่งระบบย่อยต่างๆ ใน FormulaSmartbiz จะมีการท างานเชื่อมโยง ดังภาพที่ 3 นอกจากน้ียงัมีระบบงานที่ใช้ในการเชื่อมต่อ และส่งขอ้มูลกับส านักงานบญัชีที่รับทา บญัชีด้วย คริสตอลออนไลน์ โดยส่งผ่านข้อมูลทางอินเทอร์เน็ต และมีระบบ Business Intelligent อย่างง่าย ซึ่งเป็ นโปรแกรมสร้างรายงานส าหรับผู้บริหาร (แบบ Viewer) Formula Smartbiz module : Linkage ภาพที่ 3ระบบย่อยและการเชื่อมโยงระหว่างระบบต่างๆใน FormulaSmartbiz
16 ภาพรวมของการท างานโปรแกรม FormulaSmartbiz ประกอบด้วย 4ข้นัตอนดงัน้ี ภาพที่ 4 ภาพรวมของการท างานโปรแกรม FormulaSmartbiz 2.5.1 การก าหนดโครงสร้ างองค์กร (Organization Structure) เช่น บริ ษัทที่จะใช้งาน มีบริษัทใด มีกี่สาขา มีฝ่ ายและแผนกในการท างานอะไรบ้าง นอกจากรู้ยังมีการก าหนดนโยบาย ทางบัญชีที่ส าคัญ ซึ่ งจะก าหนดไว้ที่ฐานข้อมูลบริ ษัทหรื อฐานข้อมูลสาขาเนื่องจากมีผลต่อ การทา งานท้งับริษทัเช่น ที่ฐานขอ้มูลบริษทัมีให้กา หนดวิธีการบนัทึกบัญชีสินคา้ว่าเป็นแบบ Perpetual หรือ Periodic ก าหนดการตีราคาสินค้าส าเร็จรูปเป็ นแบบ FIFO, Average หรือSpecific 2.5.2การบันทึกฐานข้อมูลของระบบต่างๆ (Setup Master Files) เป็ นการเตรียมฐานข้อมูล ของระบบต่างๆ ที่ถูกเรียกใช้งานช้ าๆ เอาไว้เป็น Master Files เช่น ในระบบขาย Master Files ที่ต้องเตรียมก็คือ รายชื่อลูกค้า เมื่อมีการบันทึกรายการค้าต่างๆ ก็ดึงรายชื่อลูกค้าจาก Master Flies มาใช้ไม่ตอ้งพิมพร์ายชื่อลูกคา้ซ้า ๆ ทุกคร้ังที่ทา รายการในระบบบริหารสินคา้คงคลงั Master F1es ที่ต้องเตรียมก็คือรายชื่อสินค้า รายชื่อหน่วยนับของสินค้า เป็ นต้น 2.5.3การบันทึกยอดยกมาก่อนเริ่มใช้งานโปรแกรม (Set Balance Data) เป็ นการบันทึก ยอดยกมาของรายการคา้ที่เกิดข้ึนก่อนที่มาเริ่มใช้งานโปรแกรม แต่ถา้ธุรกิจใดเริ่มใช้โปรแกรม พร้อมกบัการจดทะเบียนจดัต้งับริษทัฯ จะไม่ตอ้งทา ข้นัตอนน้ีตวัอย่างยอดยกมาของระบบต่างๆ เช่น ยอดยกมาที่จะมาบันทึกเข้าในระบบบริหารสินค้าคงคลังคือยอดสินค้าคงเหลือยกมา ซึ่ ง เราจะไดจ้ากรายงานมูลค่าสินคา้คงเหลือของรอบบญัชีก่อนมาบนัทึกเป็นยอดยกมาในรอบบญัชีน้ี ยอดยกมาที่จะมาบันทึกเข้าในระบบลูกหน้ีคือรายการใบส่งของที่ยงัค้างช าระ ใบลดหน้ีที่ยงั ค้างช าระ ยอดยกมาที่จะมาบันทึกเข้าในระบบบัญชีแยกประเภทคือยอดยกมาของบัญชีต่างๆ โดยเอาตวัเลขมาจากงบแสดงฐานะการเงินของรอบบญัชีก่อน
17 2.5.4 บันทึกรา ยกา รค้ า และ กา รท า รา ยงา น (Entry Transactions and Reporting) เป็นการบนัทึกรายการคา้ต่างๆ ที่เกิดข้ึน และการจดัทา รายงาน ซ่ึงจะเกี่ยวขอ้งกบักระบบต่างๆ เช่น 2.5.4.1 ระบบซ้ือ (Purchase Order System หรือ PO) มีการบันทึกรายการค้าและ การจัดทา รายงานที่เกี่ยวกับการซ้ือสินค้าและบริการเริ่มต้ังแต่การทา ใบเสนอขออนุมัติจัดซ้ือ การสั่งซ้ือสินคา้การซ้ือสินคา้และบริการ ท้งัการซ้ือสด ซ้ือเชื่อการส่งคืนสินคา้และไดร้ับใบลดหน้ี จากเจา้หน้ีเป็นตน้ ภาพที่ 5 ภาพรวมของการท างานของระบบซ้ือ 2.5.4.2 ระบบขาย (Sales Order System หรื อ SO) มีการบันทึกรายการค้าและ การจดัทา รายงานที่เกี่ยวกบัการขายสินคา้และบริการเริ่มต้งัแต่การทา ใบเสนอราคา การรับคา สั่งขาย การขายสินค้าและบริ การที่เป็ นการขายสด ขายเชื่อ การรับคืนสินค้าจากลูกค้า และออกเป็ น ใบลดหน้ีใหก้บัลูกหน้ีเป็นตน้ ภาพที่ 6 ภาพรวมของการท างานของระบบขาย
18 2.5.4.3 ระบบเจา้หน้ี(Account Payable System หรือ AP) มีการบันทึกรายการค้า และการจดัทา รายงานที่เกี่ยวกบัเจา้หน้ีเช่น การรับวางบิลการจ่ายชา ระหน้ีค่าสินค้าและค่าบริการ ให้กับเจ้าหน้ีและรายการเช็ดจ่าย การบันทึกรายการภาษีหัก ณ ที่จ่ายส าหรับงานบริการ และ ใหก้บัเจา้หน้ี ภาพที่ 7 ภาพรวมของการท างานของระบบเจา้หน้ี 2.5.4.4 ระบบลูกหน้ี(Account Receivable System ห รื อ AR) มี ก า ร บัน ทึ ก รายการคา้และการจดัทา รายงานที่เกี่ยวกับลูกหน้ีเช่น การติดตามหน้ีโดยจดัทา ใบวางบิล ซ่ึงมี ท้งัแบบจดัทา เองทีละใบหรือให้โปรแกรมสร้างใบวางบิลให้อตัโนมตัิส าหรับ Invoice ค้างช าระ ท้งัหมดของลูกหน้ีทุกรายการรับชา ระหน้ีค่าสินคา้และค่าบริการจากลูกหน้ีและรายการเช็ครับ หรือใบโอนเงิน การบันที่กรายการภาษีหัก ณ ที่จ่ายส าหรับงานบริการ ภาพที่ 8 ภาพรวมของการท างานของระบบลูกหน้ี
19 2.5.4.5 ร ะ บ บ บ ริ ห า ร สิ น ค้า ค ง ค ลัง ( Inventory Control System ห รื อ IC) โดยส่วนใหญ่การเพิ่มข้ึน หรือลดลงของสินค้าคงคลังได้มาจากการบันทึกรายการซ้ือ ขาย ในระบบซ้ือและระบบขาย ซึ่งโปรแกรมจะท าการปรับปรุงยอดสินค้าคงเหลือ (Update Inventory Balance) ให้อัตโนมัติโดยผู้ใช้งานไม่ต้องมาบันทึกรายการซ้ าซ้อนอีก แต่การเพิ่มข้ึนหรือลดลง ของสินค้าอาจเกิดจากกรณีอื่นๆ ได้อีก เช่น 1) สิ นค้าแตกหัก ช ารุ ด ท าให้ต้องตัดสิ นค้าที่ช ารุ ดออกมาจากคลัง ก็จะบันทึกปรับปรุงยอดให้ถูกต้องโดยใช้ใบปรับยอดสินค้าจึงจะมาบันทึกใบตรวจนับสินค้า เพื่อตรวจสอบกับจ านวนสินค้าในระบบ 2) ท าการตรวจนับสินค้าประจ าปี เมื่อตรวจนับจ านวนสินค้าที่มีอยู่จริง ได้เท่าไหร่ 3) การเบิกวสัดุสิ้นเปลือง/วสัดุสา นกังานไปใช้ 4) บางธุรกิจที่มีคลังสินค้าหลายคลัง อาจจะมีการบันทึกโอนสินค้า ระหว่างคลังต่างๆโดยใช้ใบโอนสินค้าระหว่างคลัง 5) ธุรกิจผลิตอาจท าการบันทึกเบิกวัตถุดิบไปใช้ในการผลิต การบันทึก รับสินค้าส าเร็จรูปที่ผลิตเสร็จแล้วเข้าคลัง เป็ นต้น ภาพที่ 9 ภาพรวมของการท างานของระบบบริหารสินค้าคงคลัง 2.5.4.6 ระบบเช็คและเงินฝากธนาคาร (Cheque and Bank Account System) โดยทวั่ ไปมกัจะบนัทึกรายการเช็ครับเช็คจ่ายไปพร้อมกบัการบนัทึกใบเสร็จรับเงินในระบบลูกหน้ี ระบบเจา้หน้ีซ่ึงรายการเช็คที่บนัทึกจากระบบลูกหน้ีระบบเจา้หน้ีจะปรากฎให้เห็นที่ระบบเช็ค และเงินฝากน้ีดว้ยแต่ยงัมีบางกรณีที่จะมาบนัทึกรายการในระบบเช็คโดยตรง เช่น
20 1) น าฝากเช็ครับที่ถึงก าหนดน าฝาก โดยท าเป็ นใบน าฝาก (Pay in) 2) ปรับปรุงสถานะของเช็ครับว่าผ่านบัญชี โดยท าการปรับปรุงสถานะ เช็ครับตามวันที่ที่เช็คได้ผ่านบัญชีแล้ว 3) ปรับปรุงสถานะของเช็คจ่ายว่าผ่านบัญชีแล้ว โดยท าการปรับปรุง สถานะเช็คจ่ายตามวนัที่ที่เจา้หน้ีนา เช็คมาข้ึนเงิน 4) ปรับปรุ งสถานะของเช็ครับที่ไม่ผ่านบัญชี (เช็คเด้ง) โดยท าการ ปรับปรุงสถานะของเช็คและระบุสาเหตุที่ไม่ผ่านบัญชีตามเอกสารที่ได้จากธนาคาร 5) ปรับปรุ งสถานะของเช็คจ่ายที่ไม่ผ่านบัญชี (เช็คเด้ง)โดยท าการ ปรับปรุงสถานะของเช็คและระบุสาเหตุที่ไม่ผ่านบัญชี ตามเอกสารที่ได้จากธนาคาร 6) บันทึ ก ใ บ ถ อนเงินจากบัญชี ออม ทรั พ ย์ เพื่ อน าฝาก เข้าบัญชี กระแสรายวัน ส าหรับเช็คที่ได้จ่ายออกไปซึ่งเรามักจะท าไปพร้อมกับการบันทึกใบส าคัญลงบัญชี ภาพที่ 10 ภาพรวมของการท างานของระบบเช็คและเงินฝากธนาคาร 2.5.4.7ระบบสินทรัพย์และค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ (Fixed Assets and Depreciation system หรือ FA) การทา งานในระบบน้ีจะเป็นการคา นวณค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์โดยผูใ้ช้งาน สามารถสั่งประมวลค่าเสื่อมราคาสินทรัพยใ์นช่วงเดือนที่ต้องการ โปรแกรมจะทา การคา นวณ ค่าเสื่อมราคาให้ตามจ านวนวันของแต่ละเดือน และท าการลงบัญชีให้อัตโนมัติไปยังระบบบัญชี แยกประเภท แต่ในกรณีที่ผู้ใช้งานต้องการปรับปรุงตัวเลขค่าเสื่อมราคาที่ได้จากการค านวณ ต้องท า การปรับปรุงที่ระบบสินทรัพย์ให้เรียบร้อยก่อน แล้วโปรแกรมจะ Update รายการไปลงบัญชี ให้ถูกต้อง
21 ภาพที่ 11 ภาพรวมของการท างานของระบบสินทรัพย์และค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ 2.5.4.8 ระบบบัญชีแยกประเภท (General Ledger System หรื อ GL) เป็ นระบบ Back End ซึ่งได้ข้อมูลมาจาก 2แหล่ง คือส่วนที่ 1ได้จากการบันทึกบัญชีจากระบบ Front End เช่น จากระบขายจากรบบซ้ือจากระบบควบคุมสินคา้คงคลงัส่วนที่2 ได้จากการบันทึกรายการบัญชี เข้าไปเองโดยตรง เช่น บันทีกรายการรายวันเงินสดจ่าย บันทึกรายวันปรับปรุงสินค้าคงเหลือ สิ้นงวดบนัทึก ปรับปรุงก าไรสะสม นอกจากรายการรายวันที่บันทึกผ่าน Voucher แล้ว โปรแกรม ยงัมีความสามารถเพิ่มเติมในการเชื่อมโยงไปยงัระบบยอ่ย หรือระบบ Front End ต่างๆ โดยใช้หน้า เชื่อมโยง (Link)โดยมีรูปแบบ ดงัน้ี รูปแบบแรก เป็ นการตรวจสอบเอกสารที่ถูกส่ งมาจากระบบ Front End ซึ่ งผู้ใช้งานไม่สามารถแก้ไขเอกสารต้นตอได้ แต่สามารถแก้ไขหรื อปรับปรุงรายการบัญชีที่ หน้า Voucher ได้ รูปแบบที่สอง ผู้ใช้งานบันทึกเอกสารประกอบการลงบัญชี เสมือนว่าท างาน Front End ด้วยขณะที่บันทึกรายการ Voucher ถ้าเป็นลักษณะน้ีผู้ใช้งานเป็นผู้สร้างเอกสาร ตน้ตอเอง ดงัน้นั ผู้ใช้งานก็สามารถแก้ไขเอกสารประกอบการลงบัญชีได้ การทา งานในระบบบญัชีแยกประเภท มีข้นัตอนการทา งานสรุปเป็นแผนภาพไดด้งัน้ี ภาพที่ 12 ภาพรวมของการท างานของระบบบัญชีแยกประเภท
22 1) การตรวจสอบย้อนกลับรายการและเอกสารที่บันทึกมาจากระบบอื่น (Trace Back)ในระบบน้ีจะมีเมนูที่ใช้ในการบนัทึกเอกสาร คือเมนูบนัทึกรายการรายวนั โดยจะมี สมุดรายวันให้เลือกเข้าท างาน ซ่ึงส่วนใหญ่รายการรายวนัเหล่าน้ีจะเกิดจากการลงบญัชีอตัโนมตัิ มาจากระบบต่างๆ เข้ามาที่ระบบบัญชีแยกประเภทเป็ นการตรวจสอบเอกสารที่ถูกส่งมาจากระบบ Front End ซึ่งผู้ใช้งาน ไม่สามารถแก้ไขเอกสารต้นตอได้ แต่สามารถก้ไขหรือปรับปรุงรายการบัญชี ที่หน้า Voucher ได้ (1)ระบบซ้ือเมื่อทา รายการซ้ือเชื่อลดหน้ีเงินเชื่อจะบนัทึกบญัชีอตัโนมตัิ โดยมาสร้างใบสา คญัซ้ือเชื่อไวใ้นสมุดรายวนัซ้ือเชื่อ(Purchase on Credit Journal! PD) หรือเมื่อท า การซ้ือสด ลดหน้ีเงินสด จะลงบัญชีที่สมุดรายวันเงินสดจ่าย (Purchase on Cash Journal: PC) (2) ระบบเจ้าหน้ีเมื่อท าการจ่ายช าระหน้ีโปรแกรมจะบันทึกบัญชี อัตโนมัติโดยมาสร้างใบส าคัญเงินสดจ่ายไว้ในสมุดรายวันเงินสดจ่าย (3) ระบบขาย เมื่อท ารายการขายเชื่อ ลดหน้ีเงินเชื่อ จะบันทึกบัญชี อัตโนมัติโดยมาสร้างใบส าคัญขายเชื่อไว้ในสมุดรายวันขายเชื่อ (Sale on Credit Journal: SD) หรือ เมื่อทา การขายสด ลดหน้ีเงินสด จะลงบญัชีที่สมุดรายวนัเงินสดรับ (Sale on Cash Journal: SC) (4) ระบบลูกหน้ีเมื่อท าการรับช าระหน้ีโปรแกรมจะบันทึกบัญชี อัตโนมัติโดยมาสร้างใบส าคัญเงินสดรับไว้ในสมุดรายวันเงินสดรับ (5) ระบบเช็คและเงินฝากธนาคาร เมื่อท าการน าฝากเช็ค (Pay in) โปรแกรมจะสร้างใบสา คญัทวั่ ไปไวใ้นสมุดรายวนัทวั่ ไป (General Journal: GJ) 2) การบันทึกรายการโดยตรงที่ระบบบัญชีแยกประเภท นอกจากรายการรายวัน ที่เกิดจากการลงบัญชีอัตโนมัติที่เกิดจากการบันทึกรายการค้าจากระบบอื่นๆ แล้ว ผู้ใช้ยังสามารถ บันทึกรายการค้าต่างๆ ได้เอง โดยบันทึกเป็ นเอกสารประกอบการลงบัญชีขณะบันทึกรายการ เสมือนว่าท างาน Front End ด้วย หากเป็นลักษณะน้ีหมายความว่าผูใ้ช้งานเป็นผูส้ร้างเอกสาร ตน้ตอเอง ดงัน้นัก็สามารถแกไ้ขเอกสารประกอบการลงบญัชีได้เช่น (1) บนัทึกต้งัคา้งจ่ายค่าน้า ค่าไฟ ค่าโทรศพัท์ซ่ึงเป็นใบส่งของ/ใบแจง้หน้ี 3 รายการ แต่จดัทา ใบส าคญัซ้ือเชื่อ (Voucher) 1 ใบ จึงบนัทึกในสมุดรายวนัทวั่ ไปของระบบบญัชี แยกประเภท (2) บันทึกใบเสร็จจ่ายค่าน้ าค่าไฟ ค่าโทรศัพท์ที่เคยต้ังหน้ีไว้ซ่ึงเป็น ใบเสร็จ 3 รายการ แต่มีใบส าคัญจ่าย (Voucher) เพียง 1 ใบ เราสามารถบันทึกในระบบบัญชี แยกประเภทได้ที่เมนู"บนัทึกรายการรายวนั" และเขา้ไปบนัทึกใบเสร็จท้งั 3 ใบ โดยใบเสร็จน้ี ตดัชา ระใบส่งของ/ใบแจง้หน้ีที่เคยต้งัหน้ีเอาไวไ้ด้
23 (3) บันทึกขายสด ขายเชื่อ สินค้า แบบไม่บันทึกรายการสินค้า เช่น รายการที่ไม่ต้องการควบคุมยอดสินค้าคงเหลือก็จะบันทึกที่รายการรายวันหน้า Link เชื่อมโยง (F7-Link) (4) บนัทึกซ้ือสด ซ้ือเชื่อ สินคา้แบบไม่บนัทึกรายการสินคา้เช่น รายการ ที่ไม่ต้องการควบคุมยอดสินค้าคงเหลือก็จะบันทึกที่รายการรายวันหน้า Link เชื่อมโยง (F7-Link) (5) เมื่อท าใบเสร็ จรับเงินที่เป็ นงานบริ การ จะบันทึกใบเสร็ จและ ใบภาษีหัก ณ ที่จ่ายรวมถึงเช็ครับไปพร้อมกัน ก็จะบันทึกที่รายการรายวัน และบันทึกเอกสาร ประกอบการลงบญัชีท้งัใบเสร็จใบหัก ณ ที่จ่าย เช็ครับไปพร้อมกนัเอกสารประกอบการลงบญัชี ที่ได้บันทึกไว้จากหน้า F7-Link น้ีจะไปปรากฎที่ระบบน้ันๆ ด้วย เช่น บันทึก Invoice ขายเชื่อ ไว้ที่หน้าเอกสารประกอบการลงบัญชี 37-Linkที่ระบบบัญชีแยกประเภทเมื่อเข้าไปที่ระบบขาย ที่เล่มขายเชื่อก็จะเห็น Invoice ขายเชื่อรายการน้ีด้วย 3) การก าหนดการบันทึกบัญชีอัตโนมัติ ก าหนดได้ 4ระดบัดงัน้ี (1) กา หนดให้ลงบญัชีเหมือนกนัท้งับริษทัทา ที่เมนู"กา หนดหนา้ที่ของ ผงับญัชีในสภาวะทวั่ ไป" (2) ก าหนดให้ลงบัญชีแยกตามเล่มเอกสาร เช่น บริษัทฯ จะเพิ่มเล่ม ขายเชื่อเล่มที่ 2โดยให้มีการลงบัญชีอัตโนมัติต่างจากการขายเชื่อเล่มเดิม (3) ก าหนดให้ลงบัญชีแยกตามกลุ่มฐานข้อมูล เช่น ลงบัญชีต่างกันไปตาม กลุ่มสินค้า กลุ่มลูกค้า (4) ก าหนดให้ลงบัญชีแยกตามฐานข้อมูล เช่น ลงบัญชีต่างกันส าหรับ สินค้าแต่ละรายการ ลูกค้าแต่ละราย หรือ ต่างกันตามผู้จ าหน่ายแต่ละราย 4) การปรับปรุงรายการตอนสิ้นงวด และปิดบัญชีนอกจากรายการรายวันที่ กล่าวมาแล้ว มีรายการรับ-จ่าย ต่างๆ เช่น การจ่ายเงินเดือนเป็ นเงินสด การน าส่งเงินสมทบประกัน ส านักงานประกันสังคมซึ่งเป็ นการบันทึกรายการตามปกติโดยท าการเดบิต เครดิต บัญชีที่ต้องการ และหากรายการเหล่าน้ีไม่มีเอกสารประกอบการลงบญัชีก็ไม่ต้องเขา้ไปคีย์รายการที่หน้า Link เชื่อมโยง(F7- L ink) และเมื่อถึงสิ้นงวดบญัชีในที่น้ีสมมติว่างวดบญัชีคือสิ้นเดือน เราจะทา การ ปรับปรุงรายการต่างๆ เช่น ต้งัคา้งรับรายไดค้า้งรับ ต้งัคา้งจ่ายค่าใชจ้่ายคา้งจ่ายคา นวณค่าเสื่อมราคา สินทรัพย์แล้วทา การปิดบัญชีภาษีซ้ือ ภาษีขาย การโอนปิดสินค้าคงเหลือต้นงวด และบันทึก ยอดสินค้าคงเหลือปลายงวด การปิ ดบัญชีรายได้-ค่าใช้จ่าย และการปิ ดบัญชีก าไร-ขาดทุนเข้าบัญชี ก าไรสะสม
24 5) การยกเลิกการปิ ดบัญชีหลังจากท าการปิ ดบัญชีแล้วหากพบว่ามีรายการที่ต้อง แก้ไขผู้ใช้ไม่สามารถกลับไปแก้ไขรายการที่อยู่ในงวดที่ปิ ดบัญชีแล้วได้ จะต้องท าการยกเลิกการ ปิ ดบัญชีจึงจะกลับไปแก้ไขรายการเดิมได้ ประเภทเอกสารประกอบการลงบัญชีในโปรแกรม Formula Smartbiz 1. เอกสารที่ใชส้า หรับธุรกิจซ้ือมา-ขายไป หรือค่าใช้จ่ายอื่นๆ ชื่อเอกสาร ประเภทเอกสาร ซื้อ/จ่าย ขาย/รับ 1. ใบส่งของ/ใบก ากับภาษี/ใบเสร็จรับเงิน (บิลเงินสด) BR SR 2. ใบเพิ่มหน้ีเงินสด BD SD 3. ใบลดหน้ีเงินสด BC SC 4. ใบส่งของ/ใบก ากับภาษี/ใบแจง้หน้ี(บิลเงินเชื่อ) BI SI 5. ใบส่งของ/ใบก ากับภาษี/พิมพใ์บแจง้หน้ีแยก - SQ 6.ใบเพิ่มหน้ีเงินเชื่อ BX SX 7. ใบลดหน้ีเงินเชื่อ BM SM 8. ใบเสร็จรับเงิน PI RI 2. เอกสารที่ใช้ส าหรับธุรกิจบริการ (เป็ นภาษีไม่ถึงก าหนด) ชื่อเอกสาร ประเภทเอกสาร ซื้อ/จ่าย ขาย/รับ 1. ใบส่งของ/ใบก ากับภาษี/ใบเสร็จรับเงิน (บิลเงินสด) BU SU 2. ใบเพิ่มหน้ีเงินสด BB SB 3. ใบลดหน้ีเงินสด BA SA 4. ใบส่งของ/ใบก ากับภาษี/ใบแจง้หน้ี(บิลเงินเชื่อ) BV SV 5. ใบเพิ่มหน้ีเงินเชื่อ BZ SZ 6. ใบลดหน้ีเงินเชื่อ BN SX 7. ใบเสร็จรับเงิน PV RV
25 2.6 ประวัติของร้านวุ้นคณุหน่อย ร้านวุ้นคุณหน่อย เริ่มธุรกิจให้บริการด้านขนมไทย ที่ประกอบกิจการมากกว่า 10 ปี โดยเริ่มจากความคิดและความฝันต้งัแต่วยัเยาวท์ ี่อยากจะเปิดร้านขนมเป็นของตวัเอง และเกิดปัญหา ทางด้านการเงินฝื ดเคืองลง คุณหน่อยจึงน าความสามารถที่มีในการท าขนมออกจ าหน่าย เมนูแรก คือ “วุ้นกะทิใบเตย ” เพราะลงทุนนอ้ย กา ไรดีข้นัตอนไม่ยุ่งยาก และไดม้ีเมนูวุน้มะพร้าว วุน้เป็ด เพิ่มข้ึนมาตามความทนัสมยัอีกดว้ย แม้ว่าในช่วงแรกธุรกิจร้านวุ้นคุณหน่อยจะต้องพบกับอุปสรรคอยู่บ้างแต่ความรักที่มี ต่อขนม และความฝันที่อยากจะเปิ ดร้านขนมเป็ นของตนเองก็ได้ท าให้คุณหน่อยยังคงยืนหยัดที่จะ คิดคน้และสร้างสรรค์เมนูขนมออกมาอย่างไม่หยุดย้งัรวมถึงความซื่อสัตยแ์ละจริงใจที่มีต่อลูกคา้ ที่ร้านวุ้นคุณหน่อยมีไม่เคยเปลี่ยน ก็ท าให้ร้านวุ้นคุณหน่อย กลายเป็ นร้านขนมที่ได้รับความนิยม เพิ่มมากข้ึน วุ้นกะทิใบเตย ก็ได้รับยกย่องให้เป็ นเมนูที่ได้รับความนิยมเป็ นอย่างมาก เนื่องจากราคาถูก รสชาติดีอีกได้รับการติชมและตอบรับจากท้ังลูกค้าใหม่และลูกค้าเก่าเป็นอย่างดีกินได้ ท้งัเด็กและผูใ้หญ่หากนา ไปทา ให้เยน็ก็จะยิ่งทา ให้สดชื่น นอกจากน้ีวุน้มะพร้าวและวุน้เป็ดก็ได้ กระแสตอบรับที่ดี เนื่องจากวุ้นเป็ ดมีรูปร่าง ลักษณะที่ที่น่ารักและกลิ่นหอม
26 บทที่ 3 วิธีการด าเนินงาน ในการด าเนินโครงงานคร้ังน้ีผจู้ดัทา โครงงานได้ด าเนินงานโครงงานการจัดท าบัญชี ด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย ตามข้นัตอนดงัน้ี 3.1ขอ้มูลเบ้ืองตน้เกี่ยวกบัร้านวุ้นคุณหน่อย 3.2 รวบรวมข้อมูลที่ใช้ประกอบการบันทึกบัญชี 3.3การจัดวางผังบัญชี 3.4 การบันทึกบัญชี 3.1 ข้อมูลเบ ื้องต้นเกยี่วกับร้านวุ้นคุณหน่อย ร้านขนมคุณน้า จัดต้ังอยู่ที่ 49/5 หมู่ 1 ต าบลห้วยไผ่อ าเภอเมือง จังหวัดราชบุรี 70000 โดยมีนางสาวนิดหน่อย ปิ่นเอก เป็ นเจ้าของคนเดียวหรือเป็ นผู้ลงทุนเพียงคนเดียว ควบคุมการ ด าเนินงานของร้านวุ้นคุณหน่อย เป็ นธุรกิจเจ้าของคนเดียวในการขายวุ้นมะพร้าว วุ้นกะทิใบเตย และวุ้นเป็ ด กิจการมีความจ าเป็ นที่จะต้องจัดท าบัญชีเพื่อให้ทราบถึงผลการด าเนินงานของกิจการว่า มีผลก าไรขาดทุนอย่างไร และทราบถึงฐานะการเงินของกิจการ เพื่อที่จะสามารถควบคุมค่าใช้จ่าย ต่าง ๆ ที่เกินความจา เป็น อีกท้งัยงัทา ให้กิจการร้านวุ้นคุณหน่อย สามารถวางแผนการใช้จ่ายต่าง ๆ ได้อย่างเหมาะสม 3.2รวบรวมข้อมูลที่ใช้ประกอบการบันทึกบัญชี คณะผจู้ดัทา ไดท้า การเก็บรวบรวมขอ้มูลเกี่ยวกบัสินทรัพย์หน้ีสิน และส่วนของเจา้ของที่ เป็ นของร้านวุ้นคุณหน่อย ซ่ึงมีรายละเอียดดงัน้ี สินทรัพย์ เงินสด 50,000 วัตถุดิบ 435 อุปกรณ์ในการท าวุ้นมะพร้าว 6,480
27 ส่วนของเจ้าของ (ทุน) ทุน – นางสาวนิดหน่อย 51,568 3.3การจัดวางผังบัญชี การจัดหมวดหมู่บัญชี นิยมเรียงตามล าดับของบัญชีในงบแสดงฐานะการเงิน และงบก าไร ขาดทุน คือ หมวดสินทรัพย์หมวดหน้ีสิน หมวดส่วนของเจา้ของ (ทุน) หมวดรายได้และหมวด ค่าใช้จ่าย โดยให้เลขที่บัญชีหรือก าหนดรหัสบัญชีแทนชื่อบัญชีตามหมวดหมู่บัญชี ซึ่งมีอยู่ 5 หมวด คือ หมวดบัญชีสินทรัพย์ เงินสด 101101 สินค้าส าเร็จรูป 101401 งานระหว่างท า 101402 วัตถุดิบ 101403 วสัดุสิ้นเปลือง 101408 อุปกรณ์ในการท าวุ้น 102007 ค่าเสื่อมราคาสะสม-อุปกรณ์ในการท าวุ้น 102008 หมวดบัญชีหนี้สิน - หมวดบัญชีส่วนของเจ้าของ ทุน –ร้านคุณหน่อยน 31001 ก าไรขาดทุน 31006 หมวดบัญชีรายได้ รายได้จากการขายวุ้น 41105 หมวดค่าใช้จ่าย ค่าแรงงาน 512002 ค่าน้า 512004 ค่าไฟฟ้า 512005 วสัดุสิ้นเปลืองใชไ้ป 512010 ค่าเสื่อมราคา-อุปกรณ์ในการท าวุ้น 514002
28 3.4การบันทึกบัญชี 3.4.1 สมุดรายวันทั่วไป เป็นสมุดที่ใช้บนัทึกรายการคา้ที่เกิดข้ึนในกิจการโดยบนัทึกเรียง ตามลา ดบัวนัที่เกิดรายการข้ึน ใชบ้นัทึกเบิกวัตถุดิบ โอนงานที่ผลิตเสร็จเป็ นสินค้าส าเร็จรูป รายการ ปรับปรุง และปิ ดบัญชี ภาพที่ 13แสดงตัวอย่างสมุดรายวนัทวั่ ไป ภาพที่ 14แสดงตัวอย่างสมุดรายวนัทวั่ ไป
29 3.4.2 สมุดรายวันรับเงิน เป็ นสมุดรายวันที่ใช้บันทึกรายการค้าที่เกี่ยวกับการรับเงิน เท่าน้นั เช่น การรับรายได้จากการขายวุ้น ร้านวุ้นคุณหน่อย ภาพที่ 15แสดงตัวอย่างสมุดเงินสดรับ ภาพที่ 16แสดงตัวอย่างสมุดเงินสดรับ
30 3.4.3 สมุดรายวันจ่ายเงิน เป็ นสมุดรายวันที่ใช้บันทึกรายการค้าที่เกี่ยวกับการจ่ายเงิน เท่าน้นัเช่น จ่ายค่าใชจ้่าย ซ้ือวตัถุดิบ ของร้านวุ้นคุณหน่อย ภาพที่ 17แสดงตัวอย่างสมุดเงินสดจ่าย ภาพที่ 18แสดงตัวอย่างสมุดเงินสดจ่าย
31 3.4.4 สมุดบัญชีแยกประเภท เป็นบญัชีที่รวบรวมการบันทึกรายการค้าที่เกิดข้ึนไว้เป็น หมวดหมู่หลงัจากการบนัทึกรายการในสมุดรายวนัทวั่ ไปเรียบร้อยแลว้จดัเรียงลา ดบัตามผงับญัชี ของร้านวุ้นคุณหน่อย ภาพที่ 19แสดงตัวอย่างสมุดบัญชีแยกประเภทหมวดสินทรัพย์ ภาพที่ 20แสดงตัวอย่างสมุดบัญชีแยกประเภทหมวดหน้ีสินและส่วนของเจา้ของ
32 ภาพที่ 21แสดงตัวอย่างสมุดบัญชีแยกประเภทหมวดรายได้ ภาพที่ 22แสดงตัวอย่างสมุดบัญชีแยกประเภทหมวดค่าใช้จ่าย
33 3.4.5 งบทดลอง เป็นงบที่ทา ข้ึนเพื่อพิสูจน์ความถูกต้องของการบันทึกบัญชีต้ังแต่การ บนัทึกรายการในสมุดรายวนัทวั่ ไป การผา่นรายการ ภาพที่ 23แสดงตัวอย่างงบทดลองก่อนปรับปรุงและปิดบญัชี 3.4.6 รายการปรับปรุงและปิดบัญชีการปิ ดยอดคงเหลือบัญชีรายได้และค่าใช้จ่ายโอนไป บัญชีก าไรขาดทุน และยอดคงเหลือของบัญชีก าไรขาดทุนจะถูกโอนไปยังบัญชีทุนเช่นเดียวกับยอด คงเหลือบัญชีถอนใช้ส่วนตัว ซึ่ งการปิ ดบัญชีจะต้องท าให้ตัวเลขในบัญชีตรงกับความเป็ นจริง สามารถพิสูจน์ได้โดยการจัดท างบทดลองหลังปิ ดบัญชี ภาพที่ 24แสดงตัวอย่างรายการปรับปรุงและปิ ดบัญชี
34 3.4.7 งบทดลองหลังปิ ดบัญชีงบทดลองที่ทา ข้ึนหลงัจากที่กิจการปิดบญัชีเรียบร้อยแลว้ ประกอบด้วยบัญชีหมวดสินทรัพย์หมวดหน้ีสินและหมวดส่วนของเจ้าของเท่าน้ันซ่ึงยอด คงเหลือที่ยกไปในงวดบัญชีถัดไปงบทดลองหลังปิดบัญชีจะต่างจากงบทดลองก่อนปิ ด บัญชีตรงที่งบทดลองก่อนปิดบัญชีจะแสดงรายการ3 หมวด ภาพที่ 25แสดงตัวอย่างงบทดลองหลังปิ ดบัญชี
35 3.4.8 งบต้นทุนการผลิต รายงานต้นทุนการผลิต (Manufacturing Cost Statement) คือ งบที่แสดงค่าใช้จ่ายที่เกิดข้ึนจากการแปรสภาพวตัถุดิบให้กลายเป็นสินค้าส าเร็จรูป หรือแสดง ตน้ทุนค่าใชจ้่ายที่เกิดข้ึนอนัเนื่องมาจากกระบวนการผลิตสินคา้ ภาพที่ 26แสดงตัวอย่างงบต้นทุนการผลิต
36 3.4.9 งบก าไรขาดทุน คืองบที่แสดงผลการด าเนินงานของร้านวุ้นคุณหน่อยในช่วง ระยะเวลา 3 เดือน เพื่อให้ทราบว่ากิจการมีผลก าไรหรือขาดทุน ภาพที่ 27แสดงตัวอย่างงบก าไรขาดทุน
37 3.4.10 งบแสดงฐานะการเงิน เป็นรายงานทางการเงินที่จดัทา ข้ึนเพื่อทราบฐานะการเงิน ของกิจการ ณ วนัใดวนัหน่ึงโดยจะแสดงขอ้มูลของบญัชีสินทรัพย์หน้ีสิน และส่วนของเจา้ของ ภาพที่ 28แสดงตัวอย่างงบแสดงฐานะการเงิน
38 บทที่ 4 ผลการด าเนินงาน ในการน าเสนอผลการด าเนินการจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อยผจู้ดัทา ไดน้า เสนอการดา เนินงานตามลา ดบัดงัน้ี 4.1 เครื่องมือที่ใช้ในการสรุปผลการด าเนินงาน 4.2 สรุปผลก าไรขาดทุนในกิจการ 4.1 เคร ื่องม ื อที่ใช้ในการสรุปผลการด าเนินงาน สมุดรายวนัทวั่ ไป สมุดรายวันรับเงิน สมุดรายวันจ่ายเงิน สมุดบัญชีแยกประเภท งบทดลอง ก่อนปรับปรุง รายการปรับปรุง งบทดลองหลังรายการปรับปรุง งบต้นทุนการผลิต งบก าไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน ปิ ดบัญชี งบทดลองหลังปิ ดบัญชี 4.2 สรุปผลกา ไรขาดทุนในกจิการ จากการท า “โครงงานการจัดท าบัญชีด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ร้านวุ้นคุณหน่อย” เพื่อใหบ้รรลุวตัถุประสงคท์ ี่กา หนดไว้ผจู้ดัทา โครงงานไดจ้ดัทา บญัชีตามหลกับญัชีที่รับรองทวั่ ไป ท าให้ทราบผลการด าเนินงานและฐานะการเงินของกิจการส าหรับระยะเวลา 3 เดือน ต้งัแต่วนัที่ 1 ตุลาคม 2566 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2566 ซึ่งมีต้นทุนการผลิต 59,783.23 บาท และมีก าไรสุทธิรวม ท้งัสิ้น 10,110.20 บาท มีสินทรัพย์หน้ีสิน และส่วนของเจา้ของ(ทุน) รวมท้งัสิ้น 128,549.70 บาท ซ่ึงปรากฎในงบกา ไรขาดทุนงบแสดงฐานะการเงินและงบตน้ทุนการผลิตดงัน้ี
39 ภาพที่ 29 งบต้นทุนการผลิต
40 ภาพที่ 30 งบก าไรขาดทุน
41 ภาพที่ 31 งบแสดงฐานะการเงิน
44 บทที่ 5 สรุปผลการด าเนินงาน การจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีร้านวุ้นคุณหน่อยด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ผจู้ดัทา โครงงานไดส้รุปผลการดา เนินงานดงัน้ี 5.1วัตถุประสงค์ของการด าเนินโครงงาน 5.2ขอบเขตของการด าเนินโครงงาน 5.3 สมุดบัญชีที่ใช้ในการบันทึกบัญชี 5.4 เครื่องมือที่ใช้ในการจัดท าโครงงาน 5.5 สรุปผลการจัดท าโครงงาน 5.6ข้อเสนอแนะเพื่อการปรับปรุงและพัฒนา 5.1วตัถุประสงค ์ ของการด าเนินโครงงาน 5.1.1 เพื่อศึกษาต้นทุนการผลิตวุ้น 5.1.2 เพื่อให้ทราบผลการด าเนินงานของกิจการ 5.1.3 เพื่อให้ทราบฐานะการเงินของกิจการ 5.2 ขอบเขตของการด าเนินโครงงาน การจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีร้านวุ้นคุณหน่อยด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ผู้จัดท า โครงงานได้ด าเนินงานที่บ้านเลขที่ 49/5 หมู่ 1 ต าบล ห้วยไผ่อ าเภอเมืองจังหวัด ราชบุรี 70000 5.3 สมดุบัญชีที่ใช้ในการบันทึกบัญชี 5.3.1 สมุดรายวนัทวั่ ไป 5.3.2 สมุดรายวันรับเงิน สมุดรายวันจ่ายเงิน 5.3.3 สมุดบัญชีแยกประเภท งบทดลอง กระดาษท าการ งบก าไรขาดทุน และงบแสดง ฐานะการเงิน
43 5.4 เครื่องมือที่ใช้ในการจัดท าโครงงาน การจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีร้านวุ้นคุณหน่อย ด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ผู้จัดท า โครงงานไดจ้ดัทา แบบฟอร์มในการบนัทึกบญัชีดงัน้ีสมุดรายวนัทวั่ ไป สมุดรายวันรับเงิน สมุดรายวัน จ่ายเงิน สมุดบัญชีแยกประเภท งบทดลองก่อนปรับปรุง รายการปรับปรุ ง กระดาษท าการ งบต้นทุนการผลิต งบก าไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน ปิ ดบัญชีและงบทดลองหลังปิ ดบัญชี โดยแบบฟอร์มที่กล่าวข้างต้นได้ผ่านการตรวจสอบจากครูประจ าวิชาก่อนการดา เนินการบนัทึกบญัชี อีกท้งัยงัมีเอกสารใบส าคญัจ่ายและใบส าคัญรับ เป็ นหลักฐานการบันทึกบัญชีด้วย 5.5 สรุปผลการจัดท าโครงงาน การจัดท าโครงงานการจัดท าบัญชีร้านวุ้นคุณหน่อยด้วยโปรแกรม Formula Smartbiz ผู้จัดท า โครงงานได้จัดท าบัญชีส าหรับระยะเวลา 3เดือนต้งัแต่วนัที่1 ตุลาคม 2566ถึง วันที่ 31 ธันวาคม 2566ซึ่ง ได้จดัทา บญัชีตามหลกับญัชีที่รับรองทวั่ ไปเพื่อให้ทราบผลก าไรขาดทุนและฐานะการเงินของกิจการ ส าหรับระยะเวลา 3เดือน ซึ่งมีต้นทุนการผลิต 59,783.23 บาท และมีกา ไรสุทธิรวมท้งัสิ้น 10,110.20 บาท มีสินทรัพย์หน้ีสิน และส่วนของเจ้าของ(ทุน) รวมท้ังสิ้น 128,549.70 บาท ซึ่ งปรากฏใน งบก าไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงินและงบต้นทุนการผลิต ท าให้กิจการทราบผลการด าเนินงาน ฐานะการเงินและต้นทุนการผลิตอย่างแท้จริง สามารถน าข้อมูลไปประยุกต์ใช้ในการจัดท าบัญชีและใช้ใน การวางแผนการด าเนินงานต่อไป 5.6 ข้อเสนอแนะเพ ื่อการปรับปรุงและพฒันา กิจการควรรวบรวมเอกสารเพื่อใชเ้ป็นหลกัฐานในการบนัทึกบญัชีใหค้รบถว้นมากกวา่น้ี