กลไกราคาในระบบเศรษฐกิจ

กลไกราคา
ในระบบเศรษฐกิจ

กลไกราคาในระบบเศรษฐกิจ

กลไกราคา หมายถึง ภาวการณ์เปลี่ยนแปลงในระดับราคา
สินค้าและบริการอันเกิดจากแรงผลักดันของอุปสงค์และ
อุปทาน เมื่อผู้ผลิตพยายามปรับปรุงการผลิตและบริการ
ให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค

ระบบเศรษฐกิจ คือ ระบบการผลิตและกระจายสินค้าและ
บริการ ตลอดจนการจัดสรรทรัพยากรในสังคม หนึ่ง
ระบบเศรษฐกิจประกอบด้วยการรวมสถาบัน หน่วยงานและ
ผู้บริโภคซึ่งประกอบเป็นโครงสร้างทางเศรษฐกิจของชุมชน
หนึ่ง มโนทัศน์ที่เกี่ยวข้อง คือ วิถีการผลิต
ในบรรดาระบบเศรษฐกิจที่มีอยู่ มีการพัฒนาวิธีการวิเคราะห์
แตกต่างกันไป เช่น เศรษฐศาสตร์สังคมนิยมและธรรมศาสตร์
เศรษฐกิจอิสลาม

ปัจจุบัน การจัดระเบียบทางเศรษฐกิจรูปแบบที่พบมากที่สุด
ในระดับโลกอาศัยเศรษฐกิจแบบผสมที่เน้นตลาดทุนนิยม

ตลาดในระบบเศรษฐกิจ

ตลาด (Market) : การที่ผู้ซื้อและผู้ขายมาทำการติดต่อซื้อขายกัน

หน้าที่ของการตลาด
การตลาด ซึ่งรวมถึงการรับเสี่ยงภัยและการขนส่ง ย่อมมีหน้า

ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตในฐานะเป็นขั้นหนึ่งของกระบวนการผลิต
ทั้งนี้ก็เพราะ การผลิต ในทางเศรษฐศาสตร์นั้นถือว่าจะมีผลผลิต
ก็ต่อเมื่อสินค้าได้ถึงมือผู้บริโภคแล้ว เท่านั้น จึงพอสรุปหน้าที่ได้
ดังนี้

• แสวงหาอุปสงค์และคาดการณ์ล่วงหน้าเกี่ยวกับอุปสงค์
• เสริมสร้างให้เกิดอุปสงค์
• สนองความต้องการอุปสงค์

ลักษณะตลาดในระบบเศรษฐกิจ
ถ้าแบ่งตลาดในทางเศรษฐกิจออกตามลักษณะของการแข่งขัน
อาจแบ่งได้ 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ ตลาดที่มีการแข่งขันสมบูรณ์ และ
ตลาดที่มีการเเข่งขันไม่สมบูรณ์

• ตลาดที่มีการแข่งขันสมบูรณ์
ลักษณะเด่นของตลาดแบบนี้ คือ
- ผู้ชื้อและผู้ขายมีจำนวนมาก
- สินค้าที่ซื้อขายมีลักษณะคุณภาพมาตรฐานใกล้เคียงกันมาก
- การติดต่อซื้อขายจะต้องกระทำได้โดยสะดวก
- หน่วยธุรกิจสามารถเข้าหรือออกจากธุรกิจการค้าได้โดยง่าย
- การเคลื่อนย้ายสินค้าและปัจจัยการผลิต จะต้องกระทำได้อย่าง
สมบูรณ์
- สินค้าในตลาดเป็นชนิดเดียวกันทุกประการ

• ตลาดที่มีการแข่งขันไม่สมบูรณ์
ผู้ซื้อหรือผู้ขายมีอิทธิพลในการกำหนดราคาหรือปริมาณสินค้าใน
ตลาด เนื่องจากสินค้าส่วนมากมีลักษณะไม่เหมือนกัน ทำให้ผู้ซื้อ
เกิดความพึงพอใจสินค้าของผู้ค้าคนใดคนหนึ่งมากกว่ากัน

1.ตลาดกึงแข่งขันกึงผูกขาด มีผู้ขายและสินค้าจำนวนมาก สินค้าที่
ขายมีลักษณะคล้ายคลึงกันมาก แต่ไม่สามารถทำให้แตกต่างกันได้

2.ตลาดที่มีผู้ขายน้อยราย โดยทั่วไปจะมีผู้ขายเพียง 3-5 รายใน
ตลาดเท่านั้น ส่วนใหญ่มักเป็นพวกอุตสาหกรรมหนัก

3.ตลาดที่มีการผูกขาดด้านการขายที่แท้จริง คือตลาดที่มีผู้ขาย
เพียงรายเดียว ผู้ขายจะมีอิทธิพลเหนือราคา

กลไกราคา

อุปสงค์ (Demand) หมายถึงปริมาณความต้องการของ
ประชนที่จะซื้อสินค้าและบริการในราคาที่กำหนดและมีความ
สามารถที่จะซื้อสินค้าและบริการนั้น ๆ ได้
โดยทั่วไปและอุปสงค์หรือความต้องการของบุคคลนั้น อาจ
จะได้รับการตอบสนองหรือไม่ได้รับก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความ
สามารถและกำลังซื้อของแต่ละบุคคล

กฏของอุปสงค์ : สินค้าราคาถูกลง ซื้อเพิ่มขึ้น
สินค้าราคาแพงขึ้น ซื้อน้อยลง

อุปทาน (Supply) หมายถึง ปริมาณของสินค้าและบริการที่ผู้
ผลิตหรือผู้ขายนำออกมาขายในตลาดตามราคาที่กำหนด
อุปทานของสินค้าและบริการชนิดใดก็ตามจะมีมากหรือมีน้อย
ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการไม่ว่าจะเป็นราคาของสินค้าที่
ทำให้ผู้ผลิตพอใจที่จะนำออกมาขาย ปัจจัยการผลิตทุก
ประเภท สภาพอากาศ หรือการเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
อื่น ๆ โดยผู้ผลิตจะพิจารณาปัจจัยเหล่านี้ว่าจะมีผลกระทบต่อ
การผลิตหรือการนำออกมาจำหน่ายหรือไม่เพียงใด

กฏของอุปทาน : สินค้าราคาแพงขึ้น ผลิตเพิ่ม
สินค้าราคาถูกลง ลดการผลิต

การกำหนดราคาในระบบเศรษฐกิจ

ราคาสินค้าและบริการสูงขึ้น : อุปทานสูงขึ้น อุปสงค์ต่ำลง

ราคาสินค้าและบริการต่ำลง : อุปทานต่ำลง อุปสงค์สูงขึ้น

ราคาดุลยภาพ คือ ระดับราคาที่ปริมาณความต้องการ
ซื้อสินค้าชนิดหนึ่งเท่ากับปริมาณความต้องการขาย
สินค้าชนิดนั้น

อุปทานส่วนเกินหรืออุปสงค์ส่วนขาด
อุปสงค์(D) น้อยกว่าอุปทาน(S) ความต้องการบริโภค
สินค้าน้อยลง แต่สินค้าและการผลิตมีเท่าเดิม ส่งผลให้
สินค้าล้นตลาด

อุปสงค์ส่วนเกินหรืออุปทานส่วนขาด
อุปสงค์(D) มากกว่าอุปทาน(S) ความต้องการบริโภค
สินค้ามีมาก แต่การผลิตเท่าเดิมหรือลดลง ทำให้
สินค้าขาดตลาด

ปัจจัยในการกำหนดราคา

สภาวะทางเศรษฐกิจ

เศรษฐกิจดี เศรษฐกิจตกต่ำ

- ประชาชนมีรายได้ดี - ประชาชนมีรายได้ลดลง
- ปริมาณเงินในตลาดมาก - ปริมาณเงินในตลาดน้อย
- คนมีกำลังซื้อ - คนมีกำลังซื้อน้อย

ผู้ขาย ผู้ขาย
ตั้งราคาสินค้าสูง ตั้งราคาสินค้าต่ำ

ปัจจัยในการกำหนดราคา

กลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มลูกค้าที่มีรายได้สูง กลุ่มลูกค้าที่มีรายได้ต่ำ

ผู้ขาย ผู้ขาย
ตั้งราคาสินค้าสูง ตั้งราคาสินค้าต่ำ

การแข่งขันของตลาด

ตลาดที่มีสินค้าประเภทเดียวกัน
- สินค้ามีลักษณะเหมือนกัน
- มีผู้ขายหลายคน

ผู้ขาย กำหนดราคาสินค้าเท่าๆกัน

ตลาดที่มีสินค้าเพียงไม่กี่เจ้า
- สินค้ามีการลงทุนสูง
- มีผู้ขายเพียงคนเดียว
- กำหนดราคาได้ตามความตามการ

ผู้ขาย กำหนดราคาสินค้าสูง

การตั้งราคาสินค้า

ตั้งราคาจากต้นทุนของสินค้า

ราคาขาย = ต้นทุน + (% กำไรที่ต้องการ * ต้นทุน)

สรุปสาระสำคัญ

ตลาดในระบบเศรษฐกิจ

ตลาดมีหลายลักษณะขึ้นอยู่กับ
วัตถุประสงค์ในการแบ่ง เช่น แบ่งตาม
ลักษณะการขาย , แบ่งตามลักษณะการ
แข่งขัน , แบ่งตามชนิดสินค้าและแบ่งตาม
วัตถุประสงค์ของการใช้สินค้า

กลไกราคา

ภาวะการเปลี่ยนแปลง
ในระดับราคาสินค้าและบริการอันเกิดจากแรงผลักดัน
ของอุปสงค์ อุปทาน โดยราคาสินค้าเป็นตัวแปรสำคัญใน
การกำหนดอุปสงค์ อุปทาน รวมทั้งเป็นกระบวนการปรับ
เปลี่ยนราคาให้เข้าสู่จุดดุลยภาพ

การกำหนดราคาในระบบเศรษฐกิจ

การจะกำหนดราคาสินค้าได้ก็ต่อเมื่อมีการเปรียบ
เทียบระหว่างปริมาณของอุปสงค์กับอุปทานในขณะ
นั้น กลไกราคาจะเป็นตัวกำหนดในการผลิตสินค้าและ
บริการว่าจะผลิตปริมาณเท่าใด ราคาเท่าไร