Haji dan Umrah

FEQAH 1: HAJI DAN UMRAH

1- Maksud Haji dan Umrah

Perkara HAJI UMRAH
Ziarah
Bahasa Tujuan dan Maksud Mengunjungi Baitullah al-Haram pada bila-bila masa
untuk mengerjakan ibadat tertentu menurut syarat-syarat
Istilah Mengunjungi Baitullah al-Haram pada bulan-bulan haji tertentu
untuk mengerjakan ibadat tertentu menurut syarat-syarat
tertentu

2- Hukum Haji dan Umrah
a. WAJIB
(Sekali seumur hidup bagi setiap individu yang mukallaf dan berkemampuan)

3- Dalil Naqli Haji dan Umrah

Allah berfirman:

ِۚ ‫َوأَ ِﺗ ﱡﻣو ْا ٱۡﻟ َﺣ ﱠﺞ َوٱۡﻟ ُﻌ ۡﻣ َر َة ِ ﱠ‬

Maksudnya: Dan sempurnakan ibadat Haji dan Umrah kerana Allah SWT

( Surah al-Baqarah: 196)

4- Syarat Wajib Haji dan Umrah Keterangan
Tidak diwajibkan keatas orang kafir
Syarat Wajib Haji Cukup umur dan tidak wajib kepada kanak-kanak
1 Islam Waras dan tidak wajib kepada orang gila
2 Baligh Tidak wajib kepada hamba
3 Berakal Mampu dari segi kesihatan, kewangan dan keselamatan
4 Merdeka
5 Berkemampuan( Istito’ah)

5- Ciri Berkemampuan (Istito’ah)
 Cukup perbelanjaan untuk mengerjakan haji dan umrah pergi dan balik
 Cukup keperluan nafkah asas bagi orang yang dibawah tanggungan
 Ada kenderaan pergi dan balik
 Aman perjalanan pergi dan balik
 Sihat tubuh badan
 Mendapat keizinan suami atau walinya bagi perempuan
 Ditemani oleh suami atau mahram atau kumpulan perempuan yang boleh dipercayai

6- Rukun Haji dan Umrah

Bil Rukun HAJI UMRAH Keterangan
Niat Mengerjakan Haji:
1 Niat Niat Umrah Sahaja Aku Mengerjakan Haji dan Aku berihram dengannya kerana
mengerjakan Allah
Haji
Umrah:
2 Wuquf Wuquf di Tiada Wuquf Sahaja Aku Mengerjakan Umrah dan Aku berihram dengannya kerana
3 Tawaf Allah
Padang Arafah Wuquf pada ibadah haji : berada di Arafah walaupun sektika bermula
dari masuk waktu zohor 9 Zulhijjah sehingga sebelum masuk waktu
Tawaf di Kaabah subuh 10 Zulhijjah.
Mengelilingi Kaabah sebanyak 7 pusingan bermula dipenjuru Hajarul
4 Saie Berjalan Ulang Alik Aswad dan berakhir pada sudut yang sama menurut syarat-syarat
tertentu.
5 Bergunting Bercukur rambut Berjalan ulang alik sebanyak 7 kali bermula di Bukit Safa dan berakhir
di Bukit Marwah menurut syarat-syarat tertentu.
atau Bercukur Lelaki: Sunat bercukur bagi lelaki
Perempuan: Sekurang-kurangnya tiga helai rambut
rambut
Melakukan perbuatan mengikut urutan
6 Tertib Tertib pada Tertib pada semua

kebanyakkan rukun

rukun

7- Tahallul Menurut Syarak
 Maksud Tahallul: membebaskan diri daripada larangan yang terdapat semasa ihram
 Jenis Tahallul

o Tahallul Bagi Umrah
 Para jemaah bercukur atau bergunting selepas selasai melaksanakan saie

o Tahallul Bagi Haji
 Tahallul Awwal

 Boleh dilaksanakan oleh jemaah haji apabila telah melaksanakan oleh jemaah haji apabila telah
melaksanakan dua daripada tiga perkara berikut:

o Melontar Jamrah Kubra

o Tawaf dan Saie

o Bercukur atau bergunting
 Tahallul Thani (Sani)

 Boleh dilakukan setelah menyempurnakan tiga perkara tersebut.

1 NIAT IHRAM DI MIQAT PERKARA WAJIB HAJI BERMALAM (MABIT) DI MUZDALIFAH

2

i- Berniat Ihram di Miqat ialah ketentuan tempat atau masa i. Berada di Muzdalifah selepas tengah malam 10 Zulhijjah hingga
untuk berniat ihram, haji dan umrah sebelum terbit fajar.

ii- Miqat ialah Sempadan masa atau tempat bagi memulakan ii. Wajib berada di Muzdalifah walaupun seketika.
ibadat haji dan umrah Amalan sunat ketika di Muzdalifah

iii- Jenis-jenis Miqat: i. Mengutip anak batu sebanyak 70 biji
a. Miqat Zamani ( Sempadan Masa ): ii. Berada di Muzdalifah sehingga terbit fajar
i. Ketentuan masa bagi seseorang untuk berniat
ihram. 3 MELONTAR JAMRAH KUBRA (AQABAH)
ii. Haji : Bermula 1 Syawal sehingga masuk waktu
subuh 10 Zulhijjah i. Masa melontar jamrah Kubra (Aqabah) ialah selepas tengah malam
iii. Umrah : Sepanjang tahun pada 10 Zulhijjah.

b. Miqat Makani ( Sempadan Tempat ): ii. Melontar berlanjutan sehingga terbenam matahari 13 Zulhijjah.
i. Zuhilaifah ( Bi’r Ali ) : bagi penduduk Madinah & iii. Melontar dengan 7 anak batu
sekitarnya @ Jemaah Malaysia yang datang dari Waktu paling afdal melontar Jamrah Aqabah: pada pagi 10 Zulhijjah
arah Madinah.
ii. Zatul Irqin: bagi jemaah dari Iraq 4 BERMALAM (MABIT) DI MINA
iii. Qarnul Manazil: bagi penduduk Kuwait @
Jemaah Asia yang datang menggunakan Kapal i. Berada di Mina pada malam-malam hari tasyrik 11,12 dan 13
Terbang.
iv. Yalamlam : bagi penduduk India, Yaman & Zulhijjah. Wajib bermalam di sana
negara-negara sebelah timur @ Jemaah yang Amalan Sunat ketika bermalam di Mina :Berzikir, Berdoa , membaca al-
menggunakan kapal laut dari Asia. Quran Solat sunat
v. Al-Juhfah : bagi penduduk Mesir, Syria, Maghribi,
Sepanyol atau berhampirannya.

iv- Jika Jemaah Berniat Di Tempat Lain, Hajinya Sah Tetapi
Dikenakan Dam.

5 MELONTAR KETIGA-TIGA JAMRAH 6 MENINGGALKAN LARANGAN IHRAM

i. Waktu melontar ketiga-tiga jamrah ialah: pada 11,12 i. Larangan-larang yang dikenakan dam jika dilakukan:
dan 13 Zulhijjah selepas azan subuh sehingga
1. Menyapu minyak pada rambut dan janggut
terbenam matahari 13 Zulhijjah. 2. Mencabut bulu atau rambut
ii. Nama-nama Jamrah : 3. Memotong kuku
4. Menggunakan bau-bauan pada badan, pakaian dan
a. Jumrah Sughra @ Jumrah al-Ula ( paling kecil )
b. Jumrah al- Wusta ( sedang-sedang ) menghidunya.
c. Jamrah al-Kubra @ Jamrah al-Aqabah ( paling
5. Memakai pakaian berjahit @ bercantum bagi
besar )
lelaki
iii. Syarat-syarat melontar :
6. Menutup kepala bagi Lelaki
a. Menggunakan 7 biji anak batu setiap jamrah. 7. Menutup muka bagi perempuan
b. Melontar ikut tertib dimulai dengan Jamrah Al-Ula, 8. Memakai sarung tangan.
9. Memburu binatang yang halal di makan.
Jamrah Al-Wusta dan Jamrah Al-Aqabah. 10. memotong atau merosakkan tumbuhan di tanah

c. Melontor dengan gaya merejam @ melontar haram.

yang telah ditetapkan oleh syarak. 11. Berkahwin @ menjadi wali nikah
d. Berniat kerana Allah Taala. 12. Melakukan perbuatan merangsang syahwat

e. Melontar menggunakan tangan yang boleh menaikkan syahwat

iv. HIKMAH MELONTAR: 13. Melakukan persetubuhan suami isteri

a. Mengambil pengajaran perbuatan Nabi Ibrahim ii. Hikmah larangan ihram ialah:
a.s untuk usir syaitan. 1. Supaya jemaah dapat tumpukan perhatian kepada ibadat.
2. Latihan supaya berdisiplin ketika beribadat
b. Menghalau sebarang gangguan untuk lakukan 3. Supaya mengetahui setiap larangan ada hukumannya.
4. Latihan sifat bersabar ketika beribadat
kebaikan. 5. Supaya lupa kepada keduniaan ketika menghadap Allah taala.

c. Mengingatkan tentang musuh-musuh Islam

di sekeliling.

SUNAT-SUNAT HAJI DAN UMRAH

 Mandi sunat ihram sebelum berpakaian ihram  Solat Sunat Ihram 2 rakaat selepas selesai memakai pakaian ihram
 Banyakkan ucapanTalbiah  Mengutip anak batu di Muzdalifah ( Umrah Tidak ada )
 Solat sunat selepas melakukan tawaf

CARA MENGERJAKAN HAJI / JENIS HAJI

Cara Pengertian Kebaikan Keburukan Waktu

HAJI IFRAD Mengerjakan haji dahulu,  Lebih afdhal @ baik  Masa sangat panjang Sebelum atau selepas
HAJI TAMATTU’ kemudian mengerjakan umrah  Tidak dikenakan Dam untuk jemaah bulan-bulan haji
 Masa yang panjang untuk sempurnakan ibadat
HAJI QIRAN pada tahun yang sama haji Contoh: Umrah di bulan
beribadat Ramadhan dan seterusnya
Mengerjakan umrah dahulu Haji.
dalam bulan haji, kemudian  Jemaah boleh berehat  Kena bayar Dam
mengerjakan haji pada tahun  Jemaah boleh  Kurang afdhal ( Bulan-bulan Haji )
1 Syawal sehingga 10
yang sama. meninggalkan ihram berbanding ifrad Zulhijjah
umrah
Mengerjakan haji dan Umrah  Syawal
secara serentak setelah  Kesenangan kepada  Kena bayar Dam  Zulkaedah
masuk bulan haji para jemaah yang uzur  Kurang afdhal  Zulhijjah
Contoh : Mengerjakan
 Masa yang singkat berbanding cara umrah di bulan Zulkaedah
Tamattuk dan seterusnya Haji

( Bulan Haji )
9 Zulhijjah – 13 Zulhijjah
Contoh: Umrah pada 9

Zulhijjah

KAIFIYAH PELAKSANAAN HAJI TAMATTU’/ CARA MENGERJAKAN HAJI TAMATTU’

NIAT IHRAM WUKUF DI ARAFAH BERMALAM DI MUZDALIFAH

SAIE TAWAF IFADAH BERMALAM DI MINA

BERCUKUR TERTIB

Tarikh GARIS MASA HAJI TAMATTU’ ( Bulan Zulhijjah )
6 Zulhijjah
8 Zulhijjah Tindakan
9 Zulhijjah
10 Zulhijjah Berihram Umrah
Melaksanakan Umrah
11 – 13 Zulhijjah Berniat Ihram Haji di Masjidil Al-Haram
14 – Sehingga Waktu Pulang Meninggalkan larangan Ihram Haji
Wuquf di Padang Arafah
Bermalam di Muzdalifah
Melontar Jamrah Kubra
Bercukur
Tawaf Ifadah
Saie

 Melontar di Ketiga-tiga Jamrah
 Bermalam di Mina
 Tawaf Widak dilaksanakan di Mekah sebelum balik ketanah air.

HIKMAH HAJI DAN UMRAH

ASPEK HURAIAN
Rohani
 Menghapuskan dosa dan meraih ganjaran syurga kerana pengorbanan harta dan tenaga dalam melakukan perintah Allah SWT
Sosial  Menzahirkan ketaatan dalam melaksanakan perintah Allah SWT bagi mencapai kasih sayang dan rahmat daripada Allah SWT
Politik  Saling mengenali sesama umat Islam walaupun berbeza bangsa dan negara
Dakwah
Ekonomi  Menzahirkan kekuatan umat Islam

 Menyemarakkan perkembangan dakwah Islam keseluruh alam

 Meningkatkan taraf hidup umat Islam dengan menabung dalam tabung haji supaya dana umat Islam meningkat
 Meningkatkan dana umat Islam dan mewujudkan sumber pendapatan baharu.