Google Apps for Education

ชื่อบทความวชิ าการ “Google Applications for Education”
ชื่อผูเขยี น เทคโนโลยีสงเสรมิ การเรยี นรใู นศตวรรษท่ี 21
เผยแพรเ ม่ือ อาจารย ดร.ภญิ โญ วงษทอง
จัดทำโดย อาจารย ดร.สมเสมอ ทักษณิ
15 เมษายน 2563
ศูนยวิจยั พฒั นา และสาธติ การศกึ ษา
สถาบนั วิจยั พัฒนา และสาธิตการศกึ ษา
มหาวิทยาลัยศรนี ครินทรวโิ รฒ
63 หมู 7 ถนนรงั สติ - นครนายก ตำบลองครักษ
อำเภอองครักษ จังหวดั นครนายก 26120
โทร. 02 649 5000 ตอ 27604 อีเมล: [email protected]
เว็บไซต: http://erdi.swu.ac.th Line ID: @eyw1624u

2

“Google Apps for Education คืออะไร ……
”จะนาํ ไปประยกุ ตใ ในการจดั การเรยี นรูไ ดอยางไร

3

“Google Applications for Education” เทคโนโลยีสง เสรมิ การเรียนรใู นศตวรรษท่ี 21

ดร.ภญิ โญ วงษทอง01*
ดร.สมเสมอ ทกั ษิณ2

ปจจุบันวิทยาศาสตรและเทคโนโลยีมีความเจริญอยางรวดเร็ว เปนยุคดิจิทัลที่มีการแลกเปลี่ยนขอมูล
ขาวสารอยางสะดวกสบายและรวดเร็วผานสังคมออนไลน (Social media) โดยใชชองทางตาง ๆ เพื่อเชื่อมโยง
ขอ มลู ถึงกนั เชน เว็บไซต (Website) และ แอพพลิเคชัน (Application) โดยแอพพลิเคชันเปนโปรแกรมที่อำนวย
ความสะดวกในดานตาง ๆ ที่ออกแบบมาสำหรับมือถือ (Mobile) แท็บเล็ต (Tablet) หรือ คอมพิวเตอรพกพา
(Notebook) มีการพัฒนาแอพพลิเคชันขึ้นมากมายเพื่อใหสอดคลองกับความตองการของผูใชงานในดานตาง ๆ
เชน ดา นการสอื่ สาร ดา นธรุ กิจ ดา นความบนั เทิง และดานการศึกษา

ในบทความนี้มุงนำเสนอ Google Applications for Education ซึ่งเปนเทคโนโลยีที่ชวยสงเสริม
การเรียนรูในศตวรรษที่ 21 และยกตัวอยางการประยุกตใช Google Apps for Education สำหรับการจัด
กิจกรรมการเรยี นรู ดังนี้
คำสำคัญ (Keywords): Google Applications, ส่ือการเรยี นรู, ทกั ษะในศตวรรษท่ี 21

แอพพลเิ คชัน คืออะไร
แอพพลิเคชัน (Application) คือ โปรแกรมที่สรางขึ้นเพื่อตอบสนองความตองการและชวยอำนวย

ความสะดวกในดานตาง ๆ ของมนุษย ซึ่งออกแบบมาสำหรับมือถือ แท็บเล็ต หรือ คอมพิวเตอรพกพา ซ่ึง
แอพพลิเคชันไดถูกพัฒนาขึ้นมากมายเพื่อใหสอดคลองกับความตองการของผูใชงานในดานตาง ๆ เชน ดาน
การส่ือสาร ดา นธุรกิจ ดา นความบันเทงิ และดานการศึกษา เปนตน (www.mindphp.com)

1,2 อาจารย สังกดั สถาบันวจิ ัย พฒั นา และสาธิตการศึกษา มหาวทิ ยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ Email address: [email protected]

4

Google Applications คืออะไร
Google Applications หรือ Google Apps คือแอปพลิเคชันที่ถูกพัฒนาขึ้นโดย Google เพื่อ

ใหบริการทางดานการบริหารจัดการภายในองคกร เชน Gmail, Google Calendar, Google Docs, Google
Talk, และ Google Talk โดยขอมูลถูกจัดเก็บในระบบคลาวด (Cloud) การใช Google Apps มีขอดีคือสามารถ
ใชง านรว มกับโปรแกรมอ่ืน ๆ ได เชน การใชง าน Google Docs รวมกบั Gmail โดย Google Apps มีใหเลือกใช
ทั้งแบบฟรีและเสียคาใชจาย สำหรับสถานศึกษาขอแนะนำเวอรชั่นฟรีคือ Google Apps for Education ซึ่งเปน
เครือ่ งมอื ทีส่ ถานศึกษา มหาวิทยาลัย หรอื โรงเรยี นสามารถใชรว มกันได (https://www.armyhosting.com)

Google Apps for Education คืออะไร
Google Apps for Education คอื ชดุ โปรแกรมตา ง ๆ ของ Google ทีเ่ ปด บรกิ ารใหสถาบันการศึกษา

ใชเปนเครื่องมือเสริมประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรูแบบออนไลน หรือเปนเทคโนโลยีเพื่อการสงเสริม
การเรียนรู ใหกับผูเรียนผานการคนควา การเขียน การอาน การสรางเนื้อหา การเก็บรวบรวม การนำเสนอใน
รูปแบบดิจิทลั สรางการเรียนรูรวมกันไดทุกเวลา ทุกท่ี ผานเทคโนโลยีการส่ือสารและระบบเครือขา ยอินเทอรเน็ต
ดังแสดงในภาพที่ 1 (https://is.gd/0UH4Gc)

รปู ท่ี 1 ชดุ เครื่องมือ Google Apps for Education
(ท่ีมา: https://is.gd/0UH4Gc)

5

1. Google Drive ใชส ำหรบั เก็บขอ มูลออนไลน สรา งระบบจดั เก็บไฟลต า งๆ เชน คลงั ขอสอบ ส่ือการสอน
ไฟลเอกสาร ไฟลภาพ ไฟลเสียง คลิปวิดีโอ เปนตน สามารถสงเปนสื่อการสอนออนไลนสำหรับ
การเรียนการสอนได ดังรูปที่ 2

รูปท่ี 2 Google Drive
(ทม่ี า: https://seeklogo.net/google-drive-eps-crd-ai-6716.html)
2. Google Classroom ใชสำหรับสรางหองเรียนประจำวิชาหรือสรางหองเรียนในการทำกิจกรรมการ
เรยี นรู โดยผูสอนและผูเรียนสามารถติดตอกับสมาชิกในชั้นเรียน ติดตามงาน หรือทำงานดวยกันไดทุกท่ี
ทุกเวลา สามารถสั่งงาน สงความคิดเห็น และตรวจสอบกิจกรรมทุกอยางไดทันทีผาน web browser
หรอื Classroom Apps ท้ังในระบบปฏบิ ตั กิ าร Androids และ IOS ดงั รปู ที่ 3

รูปที่ 3 Google Classroom
(ท่ีมา: https://bit.ly/3cdmXJw)
3. Google Calendar เปนโปรแกรม Calendar ออนไลนทำงานบนเว็บไซต โดยสามารถสรางตาราง
ตารางนดั หมายหรอื ตารางงานได ดังรูปที่ 4

รปู ที่ 4 Google Calendar
(ทม่ี า: https://bit.ly/2xv5fTc)
6

4. Google Docs ใชสำหรับสรางเอกสาร Excel หรือ Word เหมือนกับโปรแกรมของ Microsoft ได
สามารถ Export ขอ มูลใหเ ปน ไฟล PDF ได โดยไฟลต า ง ๆ จะถูกเก็บไวท ี่เวบ็ ไซตของ Google ดงั รปู ที่ 5

รูปท่ี 5 Google Docs
(ที่มา: https://pngimage.net/google-docs-logo-png-6/)
5. Gmail ใชสำหรับสงจดหมายอิเล็กทรอนิกส หรืออีเมลของ Google สามารถทำงานไดทั้งบนเว็บไซต
http://gmail.com และเครื่อง PC โดยใชโปรแกรม Mail Client เชน Outlook ใชรับและสงจดหมาย
อเิ ล็กทรอนิกส ดว ยระบบปองกนั ความปลอดภยั ท่ีไดมาตรฐาน ดังรูปที่ 6

รปู ท่ี 6 Google Gmail
(ทม่ี า: https://freebiesupply.com/logos/gmail-logo/)
6. Google Forms ใชสำหรับสรางแบบทดสอบในรูปแบบตาง ๆ สรางแบบสอบถาม และแบบสำรวจที่
สามารถสงใหผูเรียนหรือผูเขารวมกิจกรรมทำแบบทดสอบหรือแบบประเมินออนไลนได โดยระบบจะ
ทำการตรวจ รายงานคาคะแนน และคา สถิติดว ยระบบออนไลนทงี่ า ยและสะดวกสบาย ดงั รปู ที่ 7

รปู ท่ี 7 Google Forms
(ทมี่ า: https://torisconsulting.com/formrecycler-how-to-merge-google-forms/)

7

7. Google Site ผูใชงานสามารถสรางเว็บไซตของตัวเองขึ้นมาใชงานได ซึ่งจะมีรูปแบบหรือ Template
ใหเลือก ผูสอนสามารถสรางเว็บไซตสำหรับนำเสนอเนื้อหา ใชเปนสื่อการเรียนการสอนในรูแบบดิจิทัล
หรอื ผูเรียนสามารถสรา งเว็บไซตนำเสนอผลงาน การดำเนินโครงการ ทำรายงาน และ ใบงาน เปน ตน ดัง
รูปท่ี 8

รปู ท่ี 8 Google Sites
(ที่มา: https://pngimage.net/google-sites-logo-png-4/)
8. Google YouTube ใชสำหรับคนหาคลิปวีดิทัศน และเลือกใชเพื่อเปนสื่อประกอบการจัดกิจกรรม
การเรยี นรไู ด ดังรูปที่ 9

รปู ท่ี 9 Google YouTube
(ท่มี า: https://logodix.com/logos/317825)
9. Google Search ใชสำหรับคนหาขอมูลตาง ๆ โดยใชคำคน และจะปรากฏขอมูลในรูปแบบที่เรา
ตองการ เชน ไฟลข อ มูลในรูป Word, PDF, Excel หรือ เปนไฟลภาพและเสียง เปน ตน ดงั รปู ที่ 10

รูปที่ 10 Google Search
(ท่ีมา: https://www.logolynx.com/topic/google+search#&gid=1&pid=20)
8

10. Google Sheets ใชสำหรับการทำตาราง สามารถใชงานเหมือนโปรแกรม Excel Google Sheets
เปนการทำงานบนระบบคลาวด (Cloud) ซึ่งหมายถึงไฟลขอมูลจะถูกเก็บรักษาอยูบนระบบคลาวด
และมคี วามปลอดภยั ดังรปู ที่ 11

รปู ท่ี 11 Google Sheets
(ทม่ี า: https://bit.ly/3bbUPGy)
11. Google Slides ใชสำหรับสรางไฟลนำเสนอขอมูลตาง ๆ มีรูปแบบคลายโปรแกรม PowerPoint
สามารถทำงานรว มกันแบบ real-time ซึ่งเราและผูอนื่ สามารถแกไขสไลดไปพรอมๆ กันได โดยผูแ กไ ขไฟล
จะตอ งเปนบุคคลที่ไดรับอนุญาตเทา นั้น สามารถแทรกภาพและวดี ีโอจาก YouTube ไดดว ย ดงั รูปที่ 12

รปู ที่ 12 Google Slides
(ท่ีมา: https://www.gtricks.com/docs/improve-presentation-skills-google-slides/)
12. Google Talk เปนโปรแกรมสำหรับใชสนทนากันผานระบบเครือขายอินเทอรเน็ตดวยเสียงที่คมชัด
สามารถใชสื่อสารกันไดแบบ Real-time ไดหลากหลายวิธี เชน สนทนาแบบพิมพขอความ สนทนาโดย
การโทรคุยกัน สงขอ ความเสียง ฟง เพลงรว มกันได และสง ไฟลถึงกัน เปน ตน สามารถศึกษาวิธีการติดตั้ง
และใชงาน Google Talk ไดท่ีเว็บไซต http://ccwiwa.blogspot.com/2011/08/google-app.html
ดังรปู ท่ี 13

รปู ที่ 13 Google Talk
(ท่มี า: https://andro4all.com/2015/02/google-talk-cierra-para-hangouts)

9

การประยุกตใช Google Apps for Education สำหรบั การจัดกจิ กรรมการเรียนรู

1. การจดั การเรียนรูแบบสบื เสาะ (Inquiry-based learning)

ขั้นตอน รายละเอยี ด Google Apps
1) ขน้ั สรา งความสนใจ
เปนขั้นสรางความสนใจหรือกระหายที่อยากจะ o Google YouTube
(Engagement) เรียนรู โดยเปนการนำเขาสูบทเรียนดวยเรื่องท่ี
นาสนใจ อาจเร่ิมจากความสนใจของตัวผูเรียน
2) ขั้นสำรวจและคน หา การอภิปรายกลุม หรือจากเหตุการณตาง ๆ ท่ี
(Exploration) นาสนใจเปนตัวกระตุนใหนักเรียนสรางคำถาม
และกำหนดประเด็นท่จี ะศึกษารว มกัน
3) ขัน้ อธบิ ายและลงขอสรุป
(Explanation) เปนขั้นการวางแผนและกำหนดแนวทางการ o Google Search
สำรวจ การตรวจสอบ ตั้งสมมติฐาน กำหนด o Google Calendar
4) ขน้ั ขยายความรู ทางเลือกที่เปนไปได และลงมือปฏิบัติเพื่อเก็บ
(Elaboration) รวบรวมขอมูล

5) ขั้นประเมิน เปนขั้นวิเคราะหขอมูล แปลผล สรุปผล และ o Google Docs
(Evaluation) นำเสนอผลที่ไดในรูปตาง ๆ เชน บรรยาย วาดรูป o Google Sheets
สรุป สรา งตาราง หรือสรางแบบจำลอง เปน ตน o Google Slides

เปนขั้นนำความรูที่ไดไปเชื่อมโยงกับความรูเดิม o Google Docs
หรือการนำขอสรุปที่ไดไปใชอธิบายสถานการณ o Google Search
หรือเหตุการณอื่น ๆ ทำใหเกิดการขยายความรูท่ี
กวางขวางข้ึน

เปนขั้นประเมินการจัดกิจกรรมการเรียนรูเพ่ือ o Google Forms
ประเมินวาผูเรียนเกิดองคความรูและทักษะ o Google Docs
อะไรบาง และจะนำไปประยุกตใชอยางไร o Google Site

10

2. การจัดการเรียนรโู ดยใชโ ครงงานเปน ฐาน (Project-based learning)

ข้นั ตอน รายละเอียด Google Apps

1) การคิดและเลือก เปนขั้นการคิดและเลือกหัวขอที่สนใจจะทำ o Google Search
หัวขอเรอื่ ง โครงงาน ซึ่งจะตองสืบคนขอมูล ศึกษาเอกสารที่ o Google YouTube
(Identifying topic) เกี่ยวของ และรวบรวมขอมูลเพื่อวิเคราะหหรือ
สังเคราะหเปนโครงงานที่ใหม หรืออาจจะเปนการ
คิดตอ ยอดงานท่ีคนอ่นื ไดทำไวแลว

2) การวางแผน เปนขั้นการวางแผนเพื่อกำหนดแนวทางในการทำ o Google Docs
(Plan) โครงงานอยางเปนขั้นตอนและเปนระบบ และ o Google Calendar
เขียนเปนเคาโครงของโครงงาน ประกอบดวย
3) การดำเนนิ งาน 1. ชือ่ โครงงาน 2. ช่อื ผทู ำโครงงาน 3. ชื่อที่ปรึกษา
(Practice) โครงงาน 4. หลักการและเหตุผล 5.วัตถุประสงค
6.สมมติฐาน 7. ขั้นตอนการดำเนินงาน 8. ปฏิบัติ
โครงงาน 9. ผลที่คาดวา จะไดร ับ 10.บรรณานุกรม

เปนข้นั การปฏบิ ัติโครงงานโดยดำเนนิ งานตามแผน o Google Docs
ที่กำหนดไวและตองจดบันทึกขอมูลอยางละเอียด o Google Sheets
และนำขอมูลที่ไดมาวิเคราะห แปลผล สรุปผล o Google Forms
และนำเสนอผลที่ได o Google Classroom

4) การเขียนรายงาน เปนขั้นการเขียนรายงานสรุปผลการทำโครงงาน o Google Docs
(Report) ควรใชภาษาที่เขาใจงาย กระชับ ชัดเจน และ o Google Site
ครอบคลุมประเด็นสำคัญของโครงงาน โดย
สามารถเขียนใหอยูในรูปตาง ๆ เชน เลมรายงาน
ผลการทำโครงงาน การสรุปเปนแผนผังความคิด
(mind mapping) การสรุปโดยใชอินโฟกราฟก
(Infographic) เปน ตน

5) การนำเสนอผลงาน เปนขั้นการนำเสนอผลงาน สามารถทำไดหลาย o Google Slides
(Presentation) รูปแบบ เชน การนำเสนอแบบปากเปลาหนาชั้น o Google Site
เรียน (Oral) การจัดนิทรรศการ (Exhibition) การ o Google Talk
ทำเปนสื่อสิ่งพิมพ (Printing) การนำเสนอแบบ
โปสเตอร (Poster) เปน ตน

11

บทสรปุ
การประยุกตใช Google Apps for Education เหมาะสำหรับการจัดการเรียนรูในยุคไทยแลนด 4.0

ซึ่งเนนการเรียนรูเชิงรุก (Active learning) ที่ยึดผูเรียนเปนศูนยกลาง เนนพัฒนาทักษะกระบวนการคิด การ
เรียนรูจากสถานการณจริง สถานการณจําลอง กิจกรรมการเรียนรูจากปญหา ผูเรียนมีสวนรวมและมี
ปฏิสัมพันธกับกิจกรรมการเรียนรูผานการปฏิบัติ สามารถเรียนรูไดทุกที่ทุกเวลา และเรียนรูอยางมีความสุข
โดยผูสอนควรลดบทบาทในการถายทอดความรูหรือบรรยายลง และเพิ่มบทบาทในการกระตุนใหผูเรียนมี
ความกระตือรีอรนในการทำกิจกรรมตาง ๆ ผูสอนเปนผูอำนวยความสะดวก คอยใหคำปรึกษา ชี้แนะ เตรียม
สภาพแวดลอมใหพ รอมในการเรียนรูและใชเ ทคโนโลยีสารสนเทศที่เหมาะสมและทันสมัย เพ่ือพัฒนาผูเรียนให
มีความรแู ละทักษะในในศตวรรษที่ 21

เอกสารอางอิง
1. แอพพลิเคชันคืออะไร. สบื คนเมอื่ 8 กุมภาพนั ธ 2563, จาก www.mindphp.com
2. Google Applications คอื อะไร. สบื คน เมื่อ 8 กมุ ภาพนั ธ 2563,

จาก https://www.armyhosting.com
3. Google Apps for Education คืออะไร. สืบคน เมอ่ื 8 กมุ ภาพันธ 2563,

จาก https://is.gd/0UH4Gc
4. วิธีการตดิ ตง้ั และใชงาน Google Talk. สบื คน เม่อื 9 กมุ ภาพันธ 2563

จาก http://ccwiwa.blogspot.com/2011/08/google-app.html
ท่ีมารปู ภาพสวนบทนำ

https://www.it.chula.ac.th/th/googleapps

12