MODUL SEJARAH F2

Rosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

F5 Kerajaan Majapahit dibuktikan dengan penemuan Bahagian C: Soalan Struktur
batu bersurat Trowulan bertarikh 1358 yang ditulis
dalam bahasa Jawa Kuno bertulisan kawi. 1.
F1 Raja Funan yang berperanan besar terhadap
F6 Kkerajaan Kedah Tua dibuktikan dengan
penemuan batu bersurat di Bukit Choras dan perkembangan agama Buddha termasuklah Fan
Bukit Meriam bertarikh abad kelima. Shih-man.
F2 Agama Hindu tersebar dalam kerajaan Champa
4 ketika pemerintahan Bhadravarman.
F1 Mereka membina sistem pengairan H2a Beliau mendirikan candi Hindu di Lembah Mi
F2 Membina baray berukuran 2x8 kilometer Son yang dikenali sebagai Siva-Bhadresvara.
F3 Dapat menampung 30 juta meter padu air Candi Hindu turut dibina di Po Nagar.
F4 Disalurkan ke sawah-sawah padi di sekitarnya. F3 Agama Hindu menjadi gemilang semasa
F5 Tanaman padi dapat dijalankan sepanjang tahun pemerintahan Suryavarman II
WWW.TESTPAPER.COM.MY H3a Agama Hindu anutan utama masyarakat
JAWAPAN BAB 4 kerajaan Angkor.
F4 Raja Hayam Wuruk menyatukan aliran agama
Bahagian A Hindu dan Buddha dalam kerajaan Majapahit
yang dipanggil Tripaksa pada abad ke-14.
1. A 2. C 3. D 4. B 5. B
6. A 7. D 8. C 9. D 10. A 2.
11. C 12. D F1 Memilih lokasi yang strategik sebagai pusat

Bahagian B pemerintahan, petempatan dan pelabuhan
H1a Di pesisiran pantai atau lembah sungai.
4.1 Agama dan Kepercayaan H1b Menunjukkan kebijaksanaan pemerintah

1 Animisme menggunakan alam sekitar.
F1 Kepercayaan setiap makhluk, hidupan dan F2 Kegiatan pertanian di kawasan subur
C2a Lembah sungai, contoh di Angkor dan
tumbuhan memiliki roh atau semangat.
F2 Kepercayaan terhadap makhluk halus dan Majapahit.
F3 Sungai sebagai laluan pengangkutan utama.
penyembahan kepada roh nenek moyang yang H3a Memilih tempat yang menjadi laluan
telah meninggal dunia yang dipanggil hyang.
F3 Penyembahan roh nenek moyang penting untuk antarabangsa, timur dan barat
memastikan keluarga yang masih hidup C3a seperti pelabuhan Oc Eo di Funan dan
mendapat kebaikan atau menghindar kesusahan
di dunia. Palembang di Srivijaya.
F4 Mengambil kira petunjuk arah yang
. Dinamisme
F1 Kepercayaan terhadap kekuatan yang dikenali memudahkan pedagang singgah di pelabuhan
C4a Contohnya, Gunung Jerai yang menjadi mercu
sebagai mana atau semangat.
F2 Setiap benda dan makhluk dianggap mempunyai tanda kerajaan Kedah.
H4a Bukit dan teluk juga membantu dalam aspek
mana yang boleh mempengaruhi kehidupan
seseorang. pertahanan.
F3 Contohnya, upacara pemujaan semangat
tanaman dilakukan agar mendapat hasil tanaman 3.
yang subur dan banyak. F1 Memanfaatkan Kesuburan Tanah.
H1a Memanfaatkan kesuburan tanah untuk
2. Candi Buddha
F1 Candi Go Cay Thi kerajaan Funan menjalankan kegiatan pertanian.
F2 Candi Dong Duong kerajaan Champa. H1b Kawasan lembah Sungai Mekong, Sungai Musi,
F3 Candi Muara Jambi, Candi Bahai dan Candi
Sungai Bengawan Solo dan Sungai Brantas
Muara Takus Kerajaan Srivijaya H1c Menjadi tapak pertanian yang penting dan
F4 Candi di Bukit Choras, Bukit Pendiat dan Bukit
diwarisi dari zaman ke zaman.
Meriam. F2 Mencipta Sistem Pengairan
H2a Memiliki kemahiran mencipta sistem pengairan
3. Candi Hindu C2a seperti baray dan sistem saliran
F1 Candi Siva-Bhadresvara di Lembah Mi Son, H2b Bertujuan memastikan bekalan air mencukupi

Candi Po Nagar kerajaan Champa di kawasan pertanian.
F2 Candi Angkor Wat kerajaan Angkor. H2c Tanaman utama seperti padi dan rempah-ratus
F3 Candi di Bukit Batu Pahat dan Bendang Dalam
serta tanaman sampingan dapat diusahakan
Kedah Tua sepanjang tahun.
H2d Keunikan dalam kemahiran ini merupakan
4.2 Keunikan Warisan Masyarakat Kerajaan Alam warisan yang penting terhadap perkembangan
Melayu ekonomi tamadun Melayu.
F3 Membina Pelabuhan
2. H3a Mendirikan pelabuhan di lokasi yang strategik
F1 Hubungan persahabatan dan mudah dikunjungi oleh para pedagang dari
F2 Bantuan ketenteraan atau senjata timur dan barat.
F3 Perkahwinan H3b Pelabuhan pembekal: pelabuhan persinggahan
untuk membekalkan bahan dagangan dan
bekalan makanan kepada pedagang.
H3c Pelabuhan kerajaan: pelabuhan pembekal yang
berkembang apabila wujudnya pusat
pentadbiran atau kerajaan di pelabuhan
tersebut.

50

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

Rosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

H3d Pelabuhan entrepot: pelabuhan ini menjadi Laksamana
tumpuan pedagang dan berperanan sebagai F1 Ketua angkatan laut.
pengumpul, pengendali dan pengedar barang F2 Pengawal peribadi raja.
dagangan daripada para pedagang serantau F3 Ketua duta.
dan antarabangsa. F4 Ketua utusan ke negara luar.
F5 Hakim di laut.
JAWAPAN BAB 5
3. Penaklukan
Bahagian A F1 Untuk menjamin keselamatan dan kemakmuran

1. C 2. D 3. D 4. A 5. D Kesultanan Melayu Melaka.
6. A 7. C 8. B 9. C 10. B F2 Kawasan taklukan di Semenanjung Tanah
11. B 12. A 13. A 14. D 15. D
16. B 17. B Melayu ialah seperti Kuala Linggi, Beruas,
WWW.TESTPAPER.COM.MY Pahang, Terengganu dan Kelantan.
Bahagian B F3 Kawasan taklukan di Sumatera pula ialah Siak,
Rokan, Kampar dan Rupat.
5. 1 Pengasasan Kesultanan Melayu Melaka
Perkahwinan
1. Laluan Perdagangan F1 Sultan Melaka dengan puteri diraja kerajaan lain.
F1 Kedudukan Melaka di laluan perdagangan utama F2 Mengukuhkan hubungan persahabatan dan

antara timur dengan barat membolehkannya kekeluargaan Melaka dengan kerajaan lain.
mengawal laluan kapal dagang. F3 Sultan Mansur Shah dengan puteri Majapahit,

Bentuk muka bumi Raden Galuh Cendera Kirana menyebabkan
F1 Melaka mempunyai bentuk muka bumi yang pengaruh Melaka meluas.

berbukit-bukau yang sesuai dijadikan benteng Naungan
pertahanan dan menjadi panduan kapal dagang. F1 Pemerintah kerajaan lain yang rela bernaung di

Benteng pertahanan bawah Kesultanan Melayu Melaka.
F1 Pokok bakau dan api-api yang terdapat di pesisir F2 Raja yang berada di bawah naungan Melaka

pantai pula menjadikannya sebagai benteng ditabalkan oleh sultan Melaka.
pertahanan dan pelindung semula jadi yang sukar F3 Kerajaan yang rela bernaung termasuklah
ditembusi oleh musuh.
Lingga, Patani dan Kedah.
Terlindung tiupan angin monsun
F1 Muara sungai yang terletak di Selat Melaka 4.
F1 Pasai
terlindung daripada tiupan angin monsun. F2 Demak
Membolehkan kapal dagang datang dan berlabuh F3 Majapahit
di pelabuhan Melaka dengan selamat. F4 Makasar

5. 2 Kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka 5. 3 Pengakhiran Kesultanan Melayu Melaka yang
Berpusat di Melaka
1.
F1 Cap mohor 1. Masalah Kepimpinan
F2 Nobat F1 Kelemahan Sultan dan pembesar dalam
F3 Keris
F4 Lembing pemerintahan dan pentadbiran menyebabkan
F5 Mahkota ketidakstabilan politik.
F2 Amalan pilih kasih, rasuah dan penyelewengan
2. Bendahara dalam pentadbiran.
F1 Penasihat raja. F3 Perbalahan sesama sendiri dalam kalangan
F2 Menteri utama peringkat pusat. pembesar.
F3 Ketua turns angkatan perang.
F4 Ketua hakim. Masalah Perpaduan
F5 Pemangku sultan. F1 Rakyat tidak bersatu padu.
F2 Berlaku persaingan kuasa antara pembesar
Penghulu Bendahari
F1 Pemungut hasil atau ufti. Melaka yang menyebabkan perpecahan.
F2 Ketua segala bendahari. F3 Askar upahan dari luar yang tidak taat setia
F3 Ketua urus setia istana.
F4 Ketua syahbandar. kepada Melaka.

Temenggung Bahagian C : Soalan Struktur
F1 Ketua polis dan penjara.
F2 Penguasa bandar dan kota Melaka. 1.
F3 Pegawai protocol istana. F1 Kedudukan strategik
F4 Hakim di darat. H1a Laluan Perdagangan utama antara timur

dengan barat
H1b Membolehkannya mengawal laluan kapal

dagang.
F2 Bentuk muka bumi berbukit-bukau.
H2a Sesuai dijadikan benteng pertahanan
H2b Menjadi panduan kapal dagang.
F3 Benteng pertahanan

51

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

WWW.TESTPAPER.COM.MYRosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

H3a Pokok bakau dan api-api yang terdapat di 6.
pesisir pantai menjadi benteng pertahanan F1 Pengislaman Pemerintah
H1a Pengislaman Sultan Iskandar Shah pada tahun
H3b Pelindung semula jadi yang sukar ditembusi
musuh. 1414 diikuti oleh para pembesar dan rakyat.
H1b Sultan Muzaffar Shah telah menjadikan agama
F4 Terlindung Angin Monsun
H4a Muara sungai yang terletak di Selat Melaka Islam sebagai agama rasmi Kesultanan Melayu
Melaka.
terlindung daripada tiupan angin monsun. F2 Dengana cara perkahwinan
Membolehkan kapal dagang datang dan H2a Perkahwinan puteri Sultan Mansur Shah dengan
H4b berlabuh di pelabuhan Melaka dengan selamat. putera Raja Siak.
F3 Peranan Ulama dan Mubaligh
2. H3a Pemerintah Melaka menghantar ulama dan
F1 Kepimpinan yang adil mubaligh ke seluruh kawasan pengaruhnya.
H1a Sultan Mansur Shah menasihatkan puteranya, H3b Ajaran tasawuf dan sufi dikembangkan melalui
ulama dari Timur Tengah dan India.
Sultan Alauddin Riayat Shah supaya bersikap H3c Sultan Alauddin Riayat Syah menghantar ulama
adil terhadap rakyat untuk mengajar Raja Pahang, Kampar dan
H1b Menyiasat segala tuduhan dengan teliti Inderagiri tentang hal ehwal agama.
F2 Kewibawaan raja F4 Islam tersebar melalui pedagang Arab, India dan
H2a bekerjasama dengan pegawai-pegawainya China yang datang ke Melaka.
F3 Mengambil berat kebajikan rakyat H4a Selain berjual beli, mereka juga mempunyai sifal
H3a Sultan Muzaffar Shah dan Sultan Mansur Shah mubaligh yang mendorong penyeharan Islam.
merupakan pemerintah yang mengutamakan H4b Mereka juga menyebarkan Islam ke kawasan
keamanan dan kebajikan rakyat lain yang disinggahi seperti Brunei, Filipina dan
F4 Memerintah berdasarkan bidangkuasa yang kepulauan Indonesia.
ditetapkan F5 Menyebarkan agama Islam melalui proses
H4a Mengikut Hukum Kanun Melaka perluasan kuasa.
F5 Mengutamakan keamanan negeri H5a Negeri naungan dan jajahan memeluk Islam
sebagai tanda taat setia kepada pemerintah
3. Melaka.
F1 Sistem Serah pemberian sebahagian daripada
7
hasil tanaman yang diusahakan oleh rakyat F1 Kedudukan pelabuhan Melaka yang strategik
kepada pemerintah.
H1a Pemberian ini dilakukan sebagai balasan terletak di laluan perdagangan antara India
kepada pembesar yang menyediakan tanah dengan China.
H1b untuk rakyat. Kadar dan nilai serahan H1a Menyebabkan Melaka dikunjungi oleh pedagang
bergantung pada hasil tanaman dan temakan dari dalam dan luar Alam Melayu.
yang diperoleh. H1b Kesannya, Melaka muncul sebagai pusat
F2 Sistem Kerah merupakan pekerjaan yang dibuat perdagangan dan pelabuhan yang maju.
tanpa diberi upah. F2 Pusat pengumpulan dan pengedaran pelbagai
C2a Contohnya membina istana, kubu, jalan dan barangan
saliran. H2a Barang yang dikumpul dan diedarkan kepada
H2a Sistem kerah menunjukkan wujud sikap taat pedagang luar.
setia, sedia berkorban dan rakyat berganding C2a Contohnya timah, emas, kapur barus, hasil
bahu untuk membantu pemerintah. hutan dan rempah-ratus.
H2b Barangan ini diperoleh daripada negeri naungan
4. dan jajahan serta kawasan sekitar Alam Melayu.
F1 Menjamin keamanan H2c Barangan luar yang dibawa masuk ke Melaka
F2 Menentukan hak kerajaan ialah benang emas, kain pelikat, batu delima,
F3 Menjamin kestabilan negara tembikar, wangian dan bahan makanan.
F4 Keselamatan negara terjamin H2d Kepelbagaian barang dagangan ini
F5 Kehidupan rakyat harmoni membuktikan pelabuhan Melaka sebagai
F6 Membangunkan negara dengan lebih pesat emporium yang maju.
F3 Dikunjungi Pedagang dari Dalam dan Luar Alam
5. Politik Melayu
F1 Meluaskan wilayah dan jajahan takluk. H3a Pedagang yang paling ramai mengunjungi
H1a Mengukuhkan hubungan dengan kerajaan yang pelabuhan Melaka ialah pedagang Arab, China
dan Gujerat.
ditakluk. H3b Pedagang Pasai dan Jawa merupakan
H1b Menyekat pengaruh kuasa serantau seperti pedagang yang paling ramai dari Alam Melayu.
H3c Pelabuhan Melaka juga dikunjungi oleh
Siam, Majapahit dan Pasai. pedagang dari Brunei, Pegu, Parsi, Turki, Mesir,
Ekonomi Luzon, Ceylon, Burma, Kemboja, Champa dan
F2 Menerima hadiah dalam bentuk Wang, emas, Annam.
timah dan bantuan ketenteraan. F4 Merupakan pusat perkapalan
H2a Mendapat bekalan seperti hasil pertanian, H4a Pelabuhan Melaka dikunjungi oleh pelbagai
rempah-ratus dan bijih timah untuk jenis kapal besar dan kecil..
diperdagangkan di pelabuhan Melaka. H4b Kapal kecil terdiri daripada perahu, sampan,
H2b Menguasai perdagangan di Selat Melaka. ghurab, penjajap, sagur, payar, baluk, lancang,
Agama kakap, balang dan kelulus.
F3 Untuk menyebarkan agama Islam.
H3a Islam telah berkembang luas ke Pahang,
Kelantan, Perak, timur Sumatera dan Patani.

52

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

Rosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

H4c Kapal besar pula seperti jong dan bahtera. Kelemahan Sultan dan pembesar dalam
F2 pemerintahan dan pentadbiran menyebabkan
8
F1 Peranan syahbandar mengurus pelabuhan ketidakstabilan politik.
F3 Amalan pilih kasih, rasuah dan penyelewengan
dengan teratur dan cekap..
H1a Mengurus pasar dan gudang, menjaga dalam pentadbiran.
Perbalahan sesama sendiri dalam kalangan
kebajikan serta keselamatan pedagang. pembesar.
H1b Bertanggungjawab memeriksa alat timbang,
Masalah Perpaduan
sukat dan mata wang, menjadi hakim di F1 Rakyat tidak bersatu padu.
pelabuhan, mengurus cukai dan F2 Berlaku persaingan kuasa antara pembesar
menguatkuasakan peraturan keluar masuk
kapal. Melaka yang menyebabkan perpecahan.
F2 Pengurusan cukai barangan yang cekap dan F3 Askar upahan dari luar yang tidak taat setia
sistematik.
H2a Cukai pelabuhan yang rendah menarik minat kepada Melaka.
WWW.TESTPAPER.COM.MY pedagang ke Melaka.
H2b Dua jenis cukai yang dikenakan, pertama, cukai JAWAPAN BAB 6
rasmi, iaitu cukai import yang dikenali sebagai Bahagian A
panduan.
H2c Kedua, cukai tidak rasmi, iaitu dalam bentuk 1. D 2. A 3. A 4. B 5. C
hadiah. 6. D 7. A 8. A 9. C 10. D
H2d Pedagang dari China dan Jepun hanya 11. B 12. C 13. C 14. B 15. A
dikehendaki memberikan hadiah yang nilainya 16. D 17. B
sama dengan cukai lima peratus.
F3 Urusan jual beli dijalankan dalam dua bentuk, Bahagian B
iaitu pertukaran barangan dan menggunakan
mata wang. 6.1 : Pengasasan Kesultanan Johor Riau
H3a Perdagangan tukar barang berlaku antara
barangan dari China dan Alam Melayu dengan 1. Pengasasan Kerajaan
barangan dari Barat dan India. F1 Diasaskan oleh Raja Ali, putera Sultan Mahmud
H3b Penggunaan mata wang telah melancarkan lagi
urusan jual beli. Shah dan Tun Fatimah. Baginda menggunakan
H3c Peringkat awal, digunakan tukaran nilaian gelaran Sultan Alauddin Riayat Shah I (1528-
seperti jongkong timah, serbuk emas dan kulit 1564).
siput (cowrie). F2 Bendahara Seri Nara Diraja dititahkan
H3d Terdapat juga mata wang emas dan perak. menghimpunkan rakyat untuk membuka negeri
H3e Mata wang dari Pasai, Hormuz dan Cambay di pesisir Sungai Johor.
juga digunakan.
F4 Peranan orang Laut memberikan taat setia 1. Pusat Pemerintahan Kota Kara, Pekan Tua
kepada raja mengekalkan kestabilan kerajaan. F1 Sultan Alauddin Riayat Shah I membina pusat
H4a Orang Laut bertanggungjawab sebagai tentera
untuk menjamin keselamatan pedagang yang pemerintahan di Kota Kara, Pekan Tua pada
berdagang di Melaka. tahun 1528.
H4b Memastikan urusan perdagangan dapat F2 Kota Kara terletak berhampiran sungai yang
dijalankan tanpa gangguan. lebar dan dalam memudahkan kapal keluar
F5 Pelabuhan di Melaka dilengkapi dengan masuk.
pelbagai kemudahan F3 Kawasan berbukit bukau di sekitarnya menjadi
H5a Kemudahan yang gudang tempat menyimpan banteng pertahanan daripada ancaman luar.
barang, kemudahan pengangkutan, bekalan
makanan dan minuman, khidmat membaiki 2.
H5b kapal dan tempat penginapan. F1 Persaingan Johor-Acheh-Portugis
Syahbandar yang menjaga kebajikan pedagang. F2 Peang Johor Jambi
F3 Konflik Pembesar
9. F4 Ancaman Raja Kechil
F1 Hubungan dengan China berbentuk hubungan
3.
diplomatik, persahabatan dan perdagangan F1 Pemindahan pusat pemerintahan
F2 Hubungan terjalin dengan kunjungan utusan F2 Membina Kota pertahanan
F3 Menjalinkan hubungan dengan Portugis
diketuai oleh Yin Ching pada tahun 1403 dan
Laksamana Zheng He pada tahun 1405. 6.2 : Kegemilangan Kesultanan Johor Riau
F3 Pengumiaan payung kuning, cap mohor dan
sepersalinan pakaian sebagai tanda pengiktirafan 1.
kepada Sultan Melaka. F1 Kedudukan yang strategic
F4 Melaka mendapat naungan dan perlindungan F2 Tumpuan para pedagang
daripada China. F3 Pusat pengumpulan dan pengedaran pelbagai
F5 Pengiktirafan dan perlindungan daripada China
dapat mengelakkan ancaman Siam. barang dagangan
F4 Kesibukan pelabuhan Johor Riau
10. Masalah Kepimpinan
F1 2.
F1 Kemudahan pelabuhan
F2 Urusan jual beli

53

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

Rosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

F3 Sistem naungan F2 Menanam kesedaran pentingnya keamanan
F4 Peranan Orang Laut
F5 Kemudahan membaiki dan membina kapal F3 Berbaik-baik dengan semua negara

3. Sulalatus Salatin F4 Mengadakan hubungan diplomatik dengan
F1 Bermaksud Salasilah Raja-Raja atau Peraturan
negara luar
Segala Raja-Raja.
F2 Naskhah asal bemama Hikayat Melayu telah F5 Mematuhi matlamat Piagam PBB

disusun dan ditulis semula oleh Tun Seri Lanang. F6 Kerjasama di peringkat antarabangsa
F3 Kandungannya menceritakan asal usul keturunan
F7 Bersama-sama menentang keganasan
raja-raja Melaka, adat istiadat kerajaan dan
sejarah Kesultanan Melayu Melaka. 4
3. Hikayat Hang Tuah F1 Keperluan strategi ketenteraan dan pertahanan
F1 Sejarawan menyatakan bahawa naskhah ini F2 Muslihat mempertahankan diri daripada
dihasilkan oleh pengarang dari Johor selepas
kekalahan Portugis di Melaka pada tahun 1641. ancaman musuh
F2 Hikayat Hang Tnah ialah sebuah epik C2a Portugis di Melaka dan Acheh
WWW.TESTPAPER.COM.MY kepahlawanan sepanjang zaman kegemilangan
Kesultanan Melayu Melaka. 5
F3 Kandungannya berkaitan dertgan ketaatan atau F1 Kedudukan yang strategik
kesetiaan Hang Tuah kepada raja dan H1a Pelabuhan Johor boleh dimudiki oleh kapal
Kesultanan Melayu Melaka.
besar
4. H1b Sungai Johor luas dan dalam
F1 Nama sebenar ialah Tun Muhammad bin Tun H1c Pelabuhan di selatan Selat Melaka

Ahmad Paduka Raja. membolehkannya mengawal lalu lintas kapal
F2 Dilahirkan di Bukit Seluyut, Kota Tinggi pada dagang dari Timur dan Barat
F2 Tumpuan para pedagang
tahun 1565. H2a Dari China, Gujerat, Belanda dan pedagang
F3 Menjadi Bendahara Johor semasa pemerintahan Inggeris.
H2b Pedagang Jawa menjadikan Johor sebagai
Sultan Alauddin Riayat Shah II pelabuhan pilihan kerana tidak berminat
F4 Menyusun dan menulis semula Sulalatus Salatin berdagang dengan Portugis di Melaka.
H2c Pedagang Siam memasarkan hasil pertanian
atas titah Raja Abdullah, adinda Sultan Alauddin seperti beras.
Riayat Shah II. H2d Tumpuan pedagang dari tanah jajahan dan
F5 Dilantik sebagai penasihat Sultan Iskandar Muda, naungan serta kerajaan lain di Alam Melayu.
Acheh dan menjadi Raja Uleebalang di
Samarlanga. 6.
F1 Kemudahan Pelabuhan
Bahagian C : Soalan Struktur H1a Menyediakan gudang bawah tanah untuk

1. menyimpan barangan bagi mengelakkan
F1 Memindahkan pusat pemerintahan daripada kebakaran.
H1a Strategi ketenteraan dan pertahanan H1b Menyediakan pegawai terlatih untuk
H1b Muslihat mempertahankan diri daripada mengendalikan urusan perdagangan.
H1c Membekalkan barang yang diperlukan oleh
ancaman musuh pedagang seperti lada hitam dan rempah-ratus.
F2 Membina kota pertahanan F2 Urusan Jual Beli dijalankan secara tukar barang
H2a Sering berubah mengikut lokasi pusat dan menggunakan mata wang.
H2a Sultan Alauddin Riayat Shah I memperkenalkan
pemerintahan mata wang emas yang dikenali sebagai mas,
H2b Mempunyai bentuk dan ciri yang tersendiri wang perak sebagai kupang dan wang timah
C2a Kota Kara sebagaikatun.
F3 Menjalinkan hubungan dengan Belanda H2b Pada akhir abad ke-18, mata wang asing
H3a Strategi untuk menghadapi ancaman Portugis Dolar Sepanyol, Dolar Mexico dan duit Belanda
digunakan.
dan Acheh F3 Syahbandar bertanggungjawab mengurus
sistem jual beli dan kutipan cukai pelabuhan.
2. H3a Cukai pelabuhan yang dikenakan adalah
F1 Memindahkan pusat pentadbirannya berpatutan.
H1a Strategi pertahanan ketenteraan dan H3b Syahbandar menetapkan ukuran dan berat
timbangan barangan.
pertahanan F4 Sistem naungan
H1b Muslihat mempertahankan diri daripada H4a Pedagang mendapat naungan daripada
Bendahara, Temenggung, Laksamana dan Raja
ancaman Portugis dan Acheh Indera Bongsu.
F2 Membina Kota pertahanan H4b Sebahagian hasil keuntungan diberikan kepada
C2a Kota Kara di Kuala Sungai Telor pihak yang memberikan naungan dalam bentuk
F3 Menjallnkan hubungan dengan Belanda cukai perdagangan berdasarkan sistem
C3a Mengadakan perjanjian pesahabatan naungan.
H3a Strategi untuk menghadapi ancaman Portugis H4c Melalui sistem ini pedagang mudah mendapat
surat kebenaran daripada Belanda
di Melaka dan Acheh H4d Dapat belayar tanpa gangguan di Selat Melaka.
H3b Johor membantu Belanda menyerang Melaka F5 Peranan Orang Laut

3
F1 Mematuhi dan mengamalkan undang-undang

Menghormati hak orang lain

54

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

Rosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2
F4 Sistem pentadbiran masih berasaskan
H5a Ditugaskan sebagai pengawal pelabuhan,
penunda kapal dagang, penunjuk arah kepada pembesar empat, lapan dan enam belas.
para pedagang
1.b
H5b Pengawal perairan Johor dan Selat Melaka. F1 Mengamalkan sistem penggiliran.
F6 Kemudahan membaiki dan membuat Kapal F2 Dewan Negara Perak bertanggungjawab memilih

bersaiz kecil. dan melantik sultan.
H6a Orang Laut mahir dalam pembinaan kapal. F3 Sistem penggiliran menurut susunan Sultan, Raja

pesisir pantai Muda, Raja Di Hilir, Raia Kecil Besar, Raia Kecil
C6a seperti kolek, banteng, penjajap, balok dan Sulong, Raia Kecil Tengah dan Raia Kecil
Bongsu.
pencalang. 1.c
F1 Mengamalkan sistem perwarisan takhta.
JAWAPAN BAB 7 F2 Waris ganti digelar Yang Di-Pertuan Muda.
F3 Dewan Pangkuan Diraja berhak memilih dan
WWW.TESTPAPER.COM.MYBahagian A melantik sultan (dikenali sebagai Ahli al-Hal wa
al-Aqad yang beirnaksud ahli yang memilih dan
1. B 2. A 3. B 4. A 5. C menjadikan raja).
6. D 7. A 8. D 9. A 10. A
11. C 12. D 13. C 14. C 15. D 1.d
16. B 17. A 18. A F1 Mengamalkan sistem perwarisan takhta.
F2 Waris ganti digelar Raja Muda.
Bahagian B F3 Pelantikan sultan atas nasihat dan pengesahan

7.1 :Pengasasan Kesultanan Pahang, Perak, Dewan di-Raja.
Terengganu dan Selangor. F4 Dewan di-Raja bertanggungjawab membantu

1 dan menasihati sultan dalam menjalankan fungsi
F1 Sultan Mansur Shah, baginda telah menghantar baginda.

puteranya, Raja Muhammad untuk ditabalkan 2.
sebagai Sultan Pahang. F1 Sultan merupakan ketua agama bagi setiap
F2 Raja Muhammad berangkat ke Pahang diiringi
oleh golongan bangsawan Melaka. negeri.
F3 Raja Muhammad mengasaskan Kesultanan F2 Institusi agama berperanan penting di setiap
Pahang pada tahun 1470 dengan gelaran Sultan
Muhammad Shah. negeri dan bidang kuasa mereka mestilah
F4 Baginda mendirikan pusat pemerintahan di dihormati. Misalnya, peranan mufti, kadi,
Pekan. mahkamah syariah dan Jabatan Agama Islam.
F5 Sultan Abdul Jamil Shah merupakan sultan ketiga
memerintah Pahang (1495-1512). Baginda juga 3.
berjaya mempertahankan Pahang semasa F1 Fasal berhubung peraturan dan larangan istana.
diserang oleh Siam dengan bantuan Melaka. F2 Fasal kekeluargaan Islam
F6 Sultan Abdul Ghafur Muhaiyuddin Shah (1592- F3 Fasal jenayah.
1614) tidak meninggalkan waris. Oleh itu, Pahang F4 Fasal hutang-piutang
diperintah oleh Kesultanan Johor Riau. F5 Fasal hukum jual beli.
F7 Keluarga Bendahara Johor yang mentadbir
Pahang, kemudian mengasaskan Kesultanan 4.
Pahang yang baharu. F1 Hikayat Pahang
F2 Misa Melayu
2 F3 Syair Tawarikh Zainal Abidin
F1 Pedang Cura Si Manja Kini F4 Kenang-kenangan Selangor
F2 Keris Taming Sari
F3 Mahkota Diraja 5.
F1 Mata wang bongkah timah yang dinamakan bidor
3. F2 Mata wang pitis yang diperbuat daripada timah
F1 Menggubal undang-undang tubuh, iaitu Undang- F3 Mata wang tampang
F4 Mata wang berupa kupang emas.
Undang Bagi Diri Kerajaan Terengganu yang F5 Mata wang pitis.
dikenali sebagai Itqan al-muluk bi ta'dil al-suluk. F6 Mata wang syiling
F3 Memperkemaskan sistem sukat dan timbang
F4 Menubuhkan mahkamah Syariah Bahagian C : Soalan Struktur
F5 Menubuhkan pasukan polis
F6 Membina Istana Maziah, istana rasmi Kesultanan 1.
Terengganu. F1 Pada abad ke-15 Perak sebahagian naungan

7.2 : Warisan Kesultanan Melayu Melaka di Pahang, Melaka.
Perak, Terengganu dan Selangor F2 Serangan Portugis menyebabkan Sultan Mahmud

1.a Shah berpindah ke Kampar, Sumatera.
F1 Mengamalkan sistem perwarisan takhta. F3 Tun Saban dan Nakhoda Kassim telah ke Kampar
F2 Waris ganti digelar Tengku Mahkota.
F3 Pelantikan sultan atas persetujuan Jumaah menjemput putera Sultan Mahmud Shah bernama
Raja Muzaffar untuk ditabalkan sebagai Sultan
Pangkuan Diraja Negeri. Perak.

55

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

Rosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

F4 Raja Muzaffar berangkat ke Perak bersama-sama F3 Bercukur, apabila PMtera atau puteri berusia
alat kebesaran berupa sebilah pedang Cura Si tujuh hari.
Manja Kini, sebilah keris, cap mohor, nobat dan
Surat Ciri. F4 Berendoi, iaitu meletakkan bayi di dalam buaian
dan diperdengarkan alunan marhaban.
F5 Raja Muzaffar mengasaskan Kesuitanan Perak
pada tahun 1528 dengan gelaran Sultan Muzaffar JAWAPAN BAB 8
Shah.
Bahagian A
F6 Sultan Muzaffar Shah mendirikan pusat
pemerintahan yang pertama di Tanah Abang, di 1. B 2. A 3. A 4. D 5. B
pesisir Sungai Perak. 6. C 7. D 8. A 9. D 10. A
11. D 12. D 13. C 14. A 15. D
2. 16. B 17. A 18. D
WWW.TESTPAPER.COM.MY F1 Selangor sebahagian wilayah naungan
Bahagian B
Kesultanan Johor Riau sejak abad ke-16.
F2 Pada abad ke-18, Daeng Chelak berketurunan 8.1 : Pengasasan Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri
Sembilan dan Perlis.
Bugis menjadi Yang di-Pertuan Muda Kesultanan
Johor Riau. 1.
F3 Putera Daeng Chelak, Raja Lumu telah F1 Maharaja Derbar Raja dari Parsi datang ke
menghadap Sultan Perak, Sultan Mahmud Shah
untuk mendapatkan pengiktirafan. Kuala Sungai Merbok, Kedah tahun 630 M.
F4 Sultan Mahmud Shah telah menabalkan Raja F2 Tan Dermadewa dan Tun Perkasa, ketua orang
Lumu sebagai sultan Selangor.
F5 Baginda dianugerahkan nobat dan cap mohor. Melayu di Kedah telah menghadap dan melantik
F6 Raja Lumu mengasaskan Kesultanan Selangor Maharaja Derbar Raja menjadi Raja Kedah.
pada tahun 1766 dengan gelaran Sultan F3 Pemasyhuran Maharaja Derbar disusuli dengan
Salehuddin Shah. pengiktirafan alat kebesaran yang dibawa dari
. Parsi, iaitu nobat. Kini, nobat diwarisi sebagai
3. antara alat kebesaran kerajaan Kedah.
F1 Mengamalkan sistem perwarisan takhta. F4 Baginda kemudiannya telah membina pusat
F2 Waris ganti digelar Tengku Mahkota. kerajaan di Sungai Mas.
F3 Pelantikan sultan juga atas persetujuan Jumaah
2. Che Siti Wan Kembang
Pangkuan Diraja Negeri. F1 Memerintah wilayah tebing Sungai Lebir yang kini
F4 Sistem pentadbiran masih berasaskan
dikenali sebagai Kampung Chali pada awal abad
pembesar empat, lapan dan enam belas. ke-17.
F5 Empat pembesar utama Pahang ialah: F2 Kijang yang merupakan binatang kesayangan
C5a Orang Kaya Indera Shahbandar baginda telah dijadikan sebagai antara simbol
C5b Orang Kaya Indera Segara pemerintahan kerajaan Kelantan.
C5c Orang Kaya Pahlawan
C5d Orang Kaya Indera Perba Jelai Puteri Saadong
F6 Pemerintahan kerajaan negeri dijalankan F1 Memerintah wilayah di kota Jelasin pada tahun

bersama-sama Majlis Mesyuarat Kerajaan. 1667 kini dikenali sebagai Kampuna Kota
F2 Baginda pernah ditawan dan dibawa ke Siam.
4.
F1 Sultan merupakan ketua agama bagi setiap 3.
F1 Merujuk persekutuan sembilan buah "negeri"
negerinya.
F2 Institusi agama berperanan penting di setiap dalam istilah Minangkabau yang membawa
pengertian kawasan atau daerah.
negeri dan bidang kuasa mereka mestilah F2 Sembilan buah "negeri" tersebut ialah Sungai
dihormati. Ujong, Jelebu, Jempol, Johol, Rembau, Tampin,
C2a Misalnya, peranan mufti, kadi, mahkamah Ulu Muar, Inas dan Gunung Pasir.
syariah dan Jabatan Agama Islam.
F3 Institusi kesultanan mempunyai ikatan yang 4.
rapat dengan institusi agama. F1 Pada peringkat awal, Perlis merupakan
F4 Tokoh-tokoh agama berperanan dalam
pentadbiran istana dan negeri. sebahagian daripada wilayah Kedah.
C4a Misalnya, di negeri Selangor, mufti merupakan F2 Sultan Kedah, iaitu Sultan Muhyiddin Mansur
anggota Dewan di-Raja.
F5 Sultan juga bertanggungjawab dalam Shah, Sultan Dhiauddin Mukan Shah I dan Sultan
mendaulatkan syiar Islam. Dhiauddin Mukarram Shah II telah menjadikan
C5a Misalnya, tauliah penceramah agama Perlis sebagai pusat pemerintahan kerajaan.
dikeluarkan oleh pejabat istana setelah F3 Sultan Muhyiddin Mansur Shah, Sultan Kedah
ditandatangani oleh sultan. Ke-14 (1651-1661) telah membina Kota Sena
yang menjadi asas kepada perkembangan
5. bandar Kangar.
F1 Melenggang perut ketika kandungan berusia tujuh F4 Sultan Dhiauddin Mukarram Shah I, Sultan Kedah
Ke-15 (1661-1688) telah mengasas dan
bulan untuk membetulkan kedudukan bayi di membangunkan Kota Kayang yang merangkumi
dalam perut ibu bagi memudahkan proses kawasan pelabuhan Kuala Perlis dan Kota Keran.
kelahiran. Baginda mangkat pada tahun 1688 dan
F2 Bayi diperdengarkan azan sebaik sahaja dimakamkan di Kota Kayang, Perlis.
dilahirkan.
56

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

Rosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

F5 Sultan Dhiauddin Mukarram Shah II, Sultan F2 Naskah Hikayat Merong Mahawangsa
Kedah Ke-21 (1798 - 1804) membangunkan Kota mencatatkan pengasas pertama daripada
Kayang II semasa menjadi Raja Muda dan keturunan Rom dan Sarjana berpendapat Rom
membentuk Mukim Arau dengan melantik Syed ialah Parsi pada masa tersebut
Harun Jamalullail sebagai Penghulu pada tahun
1798. 3.
F1 Kedudukan strategik
8.2 : Hubungan Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri F2 Kuala Sungai Merbok terletak di Selat Melaka
Sembilan dan Perlis dengan negeri- F3 Gunung Jerai, puncak tertinggi menjadi penanda

1.. Keserumpunan arah
F1 Persamaan dalam aspek Bahasa dan budaya F4 Kemudahan di pelabuhan
F2 Persamaan memudahkan berinteraksi F5 Pelbagai jenis barangan di perdagangkan
F3 Setiap kerajaan bersikap toleransi
WWW.TESTPAPER.COM.MY 4.
Geografi F1 Hubungan diplomatik menjamin kedaulatan
Sempadan antara negeri yang berjiran
F1 memudahkan perhubungan. kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan
Tarikan perhubungan termasuklah hasil sumber Perlis.
F2 alam dan sumber bumi. F2 Hubungan perdagangan menyumbang kepada
Sungai penting sebagai laluan perhubungan kemakmuran dan perkembangan kerajaan.
F3 dikongsi secara bersama-sama.
Kepentingan sungai ini mendorong setiap negeri 5.
F4 berusaha menjamin keselamatan laluan tersebut. F1 Perahu Sagor diperbuat daripada batang balak
Pembentukan pelabuhan di pinggir sungai
F5 menggalakkan hubungan dengan negeri berjiran yang ditebuk
dan kuasa luar. F2 Digunakan untuk membawa hasil dagangan

Agama tempatan ke pelabuhan Lembah Bujang Kedah
Berlaku melalui penerimaan Islam oleh
F1 pemerintah. 6.
Diperkukuhkan dalam kegiatan keagamaan F1 Jalan perhubungan
F2 menerusi peranan ulama. F2 Sumber minuman/ keperluan harian
Berkongsi institusi pendidikan agama menerusi F3 Mengairi Kawasan pertanian
F3 kehadiran penuntut dari pelbagai wilayah. F4 Sumber makanan /ikan
F5 Janakuasa elektirk
2. Pengiktirafan
F1 mengabsahkan sultan sebagai pemerintah. JAWAPAN BAB 9
F2 Mewujudkan hubungan antara kerajaan
Bahagian A
berdaulat yang mempunyai taraf yang sama.
1. A 2. B 3. D 4. B 5. A
Pertahanan 6. A 7. C 8. B 9. A 10. A
F3 Memastikan kelangsungan sesebuah kerajaan. 11. C 12. B 13. D 14. B 15. A
F4 Dapat mengekalkan kedaulatan sesebuah 16. A 17. D

kerajaan daripada campur tangan kuasa lain. Bahagian B

Perkahwinan 9.1 : Warisan Kerajaan Kedah, Kelantan dan Perlis.
F5 Perkahwinan diraja antara sesebuah kerajaan.
H5a Amalan tradisi kerajaan negeri-negeri Melayu. 1 Sultan
H5b Perkahwinan diraja akan mengukuhkan F1 Hierarki tertinggi dalam pemerintahan beraja.
F2 Ketua bagi negeri serta memiliki
hubungan dan menjamin kedaulatan sesebuah F3 keistimewaannya. Bertanggungjawab sebagai
kerajaan.
ketua agama Islam dan merupakan lambang
Bahagian C : Soalan Struktur perpaduan rakyat.

1. Pembesar
F1 Pelabuhan Kedah Lembah Bujang, Pangkalan F1 Pembesar dilantik sebagai wakil pentadbir bagi

Kuala Merbok pihak kerajaan
H1a Memperdagangkan beras, garam, damar, kapur F2 Bertanggungjawab terhadap jajahan atau daerah.
F3 Warisan pentadbiran secara unit daerah ini masih
barus, dan emas urai.
F2 Pangkalan Galoh wujud hingga kini.
H2a Memperdagangkan emas
F3 Pelabuhan Kuala Perlis Penghulu
H3a Memperdagangkan beras dan bijih timah F1 Penguasa pada peringkat mukim.
F4 Pangkalan Sungai Linggi F2 Berperanan sebagai orang perantaraan antara
H4a Memperdagangkan bijih timah, sirih, kayu
rakyat dengan pemerintah.
gaharu dan kapur barus F3 Warisan pentadbiran peringkat mukim ini masih

2. kekal hingga hari ini dengan kewujudan ketua
F1 Naskah Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah kampung

mencatatkan pengasas pertama dari Parsi 2. Peranan Sultan atau Raja
F1 Ketua Negeri.

57

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

Rosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

F2 Ketua Agama Islam. 2.
F1 Perkahwinan sesama suku tidak digalakkan
Penggantian Pemerintah
F1 Sultan atau Raja hendaklah lelaki, berketurunan kerana dianggap sebagai sebuah keluarga besar
dan bersaudara.
raja, berbangsa Melayu dan beragama Islam. F2 Seseorang lelaki yang berkahwin akan menjadi
anggota keluarga suku isterinya dan digelar
Tanggungjawab Sultan atau Raja "orang semenda" (orang mendatang).
F1 Larangan kepada Sultan atau Raja, Menteri dan F3 Wanita yang berkahwin sesama suku akan hilang
hak mewarisi pusaka.
Jemaah Menteri menyerahkan negeri atau kuasa Lelaki pula akan hilang hak untuk menyandang
kepada kerajaan lain. F4 jawatan dalam adat.
F2 Sultan atau Raja berhak memilih Menteri Besar. Jika hendak mengembalikan hak perlu
F5 menjalankan adat memulih pusaka.
WWW.TESTPAPER.COM.MY Hak Rakyat dalam Pentadbiran
F1 Warganegara berumur 21 tahun atau lebih yang Bahagian C : Soalan Struktur

tinggal di dalam negeri layak menjadi Ahli Dewan 1.
Undangan Negeri mengikut Perlembagaan F1 Dimulai dengan mempersembahkan naskhah al-
Persekutuan.
Quran dan alat kebesaran diraja.
Badan Penasihat Sultan atau Raja F2 Sultan atau Raja yang dimasyhurkan membaca
F1 Kuasa Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri diketuai
watikah pertabalan dan kemudian mengucup
oleh Menteri Besar sebagai Yang Dipertua keris kuasa.
membantu Sultan atau Raja mentadbir negeri dan F3 Menteri Besar mengetuai seruan "Daulat
rakyat. Tuanku".

3. Majlis Pemasyhuran 2
F1 Pengganti Sultan atau Raja disempurnakan F1 Darjah Kerabat Yang Amat Di-Hormati (D.K.)

sebelum jenazah pemerintah dimakamkan. Kelantan
F2 Darjah Dato' Paduka Seri Setia Sultan Abdul
Istiadat Pertabalan
F1 Dimulai dengan mempersembahkan naskhah al- Halim Mu'azzam Shah (D.H.M.S.)
F3 Darjah Setia Mahkota Perlis (S.M.P.)
Quran dan alat kebesaran diraja.
F2 Sultan atau Raja yang dimasyhurkan membaca 3.
F1 Menjamin keadilan rakyat
watikah pertabalan dan kemudian mengucup F2 Melancarkan pentadbiran kerajaan
keris kuasa. F3 Memakmurkan negeri..
F3 Menteri Besar mengetuai seruan "Daulat
Tuanku". 4.
F1 karya Muhammad Hassan bin Dato' Kerani
Penganugerahan Bintangdan Darjah
Kebesaran Muhammad Arshad pada tahun 1927.
F1 Penganugerahan melambangkan hubungan F2 Mencatatkan sejarah istana Kedah dan
antara pemerintah dengan rakyat.
F2 Lazimnya, penganugerahan ini disempurnakan pentadbiran di Perlis.
bersempena sambutan keputeraan pemerintah. F3 Mengisahkan pengasasan dan senarai
F3 Darjah Kebesaran dianugerahkan sebagai
pengiktirafan kepada Sultan atau Raja, kerabat pemerintah, pembukaan ibu kota, alat kebesaran
diraja dan rakyat yang berjasa. diraja, iaitu nobat dan pengislaman pemerintah
kerajaan Kedah.
4.
F1 Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah 5.
F2 Hikayat Merong Mahawangsa F1 Memilih Undang dan Penghulu.
F3 Salasilah Atau Tarikh Kerajaan Kedah F2 Menjaga keamanan dan keselamatan.
F4 Syair Sultan Maulana F3 Menyelesaikan pertelingkahan antara Suku.
F4 Mengurus pembahagian harta pusaka.
5.
F1 Warisan Seni Ukir JAWAPAN BAB 10
F2 Warisan Seni Bina
F3 Warisan Seni Pertukangan dan Barang Bahagian A

Perhiasan 1. C 2. B 3. A 4. D 5. D
F4 Warisan Seni Kraf Tangan 6. A 7. D 8. D 9. B 10. A
F5 Warisan Seni Persembahan 11. C 12. B 13. A 14. D 15. B
F6 Warisan Seni Silat 16. A 17. B 18. D

9.2 : Keunikan Adat dan Pemerintahan Negeri Bahagian B
Sembilan.
10. 1 : Sarawak dan Sabah Dalam Alam Melayu.
1. 1.
F1 Yam Tuan Besar/ Yang di-Pertuan Besar F1 Kemunculan pusat pembuatan tembikar di Gua
F2 Undang Niah, Sarawak
F3 Lembaga F2 Kemunculan pusat perdagangan di Bukit
F4 Buapak Tengkorak, Semporna, Sabah.
F5 Anak Buah dan Ibu Soko
58

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.

WWW.TESTPAPER.COM.MYRosle Yasin Modul Kendiri KSSM T2

2. 10.4: Keunikan Masyarakat Bumiputera Sarawak dan
F1 Di Pulau Banggi, Sabah Sabah.
F2 Di Santubong, Sarawak
1.
10.2: Kemunculan Pemerintahan Tempatan. F1 Iban, Melanau, Melayu, Bidayuh dan Orang Ulu

1. Sawaku 2.
F1 Santubong dan sekitar Sungai Sarawak. F1 Kadazandusun, Bajau/Sama, Murut, Suluk dan
F2 Datu Merpati
F3 Abad ketujuh. orang Sungai

Melano Bahagian C : Soalan Struktur
F1 Sungai Retus
F2 Tugau 1
F3 Abad ke-11. F1 Perkembangan pengaruh Kesultanan Melayu

Saribas Brunei dan Kesultanan Sulu di kawasan barat dan
F1 Lembah Sungai Saribas dan Sungai Rimbas. utara pantai Pulau Borneo.
F2 Pengiran Temenggung Abdul Kadir F2 Kesultanan Melayu Brunei meluaskan
F3 Abad ke-15. pengaruhnya ke utara Borneo.
F3 Kesultanan Sulu di utara Borneo menyebarkan
2. Wakil Raja pengaruh mereka di pantai timur laut Borneo.
F1 Pengaruh dari Brunei dan Sulu di Sabah
F2 Kuasa pemerrintah adalah dalam aspek 2.
F1 Kedua-dua kaum mempunyai seorang ketua
kehakiman, menjaga keamanan dan kebajikan
pendiuduk. yang dikenali sebagai Orang Tua.
F3 Mengutip cukai daripada penduduk dan aktiviti F2 Bobohizan/ Bobolian bagi kaum Kadazandusun
perdagangan.
dan Babalian bagi kaum Murut mengurus soal
Ketua Bebas adat dan pantang larang.
F1 Diketuai oleh seorang ketua bebas.
F2 Mentadbir wilayah di muara sungai. 3.
F3 Syarif Osman menguasai kawasan Marudu F1 Pesta Babulang merupakan pesta menuai.
F4 Datu Kurunding menguasai kawasan Tungku.
F5 Menjalankan undang-undang sendiri. Makan Tahun tanda kesyukuran atas hasil yang
F6 Mempunyai pertalian dengan keluarga diraja. diperoleh oleh petani.

10.3: Kegiatan ekonomi Masyarakat Sarawak dan 4. Rumah Panjang Murut
Sabah. F1 Terdapat pelbagai nama seperti Tulus dan Pahun.
F2 Fungsi dibina atas faktor keselamatan dan
1. Pesisir Pantai
F1 Perdagangan, menangkap ikan, membuat perahu pertahanan.
F3 Keunikan rumah panjang pintu rumahnya dibina
dan perusahaan sagu.
F2 Melayu, Kedayan dan Melanau di tepi rumah dan terdapat ruang memanjang
yang memisahkan bilik-bilik keluarga.
Lembah Sungai F4 Di bahagian tengah pula, terdapat tempat
F1 Menanam padi, menanam buah-buahan dan pertemuan dan lantai untuk tarian atau lansaran.
F5 Dibuat daripada kayu bulat, kulit kayu dan daun
sayur-sayuran. tolidus.
F2 Melayu, Iban, Bisaya, Melanau dan Bidayuh
5.
Pedalaman F1 Mengangkut barang dan dijadikan tempat
F1 Mengutip hasil hutan, memburu haiwan liar dan
kediaman.
menanam padi. F2 Diperbuat daripada pelbagai jenis kayu seperti
F2 Kenyah, Iban, Penan, Kayan, Kelabit dan
kayu obasuluk, seraya, mata-mata dan gagir.
Punan F3 Atapnya diperbuat daripada daun nipah.

2. Pesisir Pantai 6.
F1 menangkap ikan, membuat perahu, mengutip F1 Kegunaan harian bekalan air minuman, mandi,

hasil laut dan perdagangan membasuh pakaian dan pinggan mangkuk
F2 Berunai, Bajau/Sama, Iranun dan Suluk F2 Pengangkutan utama membawa penumpang dan

Lembah Sungai barangan
F1 Menanam padi, menanam buah-buahan dan F3 Dijadikan petempatan seperti kampung air.
F4 Sumber rezeki seperti ikan
sayur-sayuran. F5 Kegiatan perdagangan
F2 Kadazandusun, Rungus dan Orang Sungai F6 Kegiatan rekreasi seperti pesta regatta dan

Pedalaman perahu berhias
F1 Mengutip hasil hutan, menanam padi dan

mengutip sarang burung
F2 Murut

59

HAK CIPTA © : Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian modul ini dalam sebarang
bentuk atau cara sekalipun tanpa kebenaran bertulis daripada pihak Penulis dan Testpaper.com.my.