คู่มือโปรแกรมท่องเที่ยวชุมชนบ้านเกาะไชย

โปรแสสมุมุมุดมุดคู่คู่คู่คู่คู่คู่ชุมชนบ้านเกาะไชย

แผนการท่องเที่ยวชุมชนบ้านเกาะไชยอำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราชชุมชนบ้านเกาะไชย ตั้งอยู่ในตำบลปากพนังฝั่งตะวันออก อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นชุมชนริมน้ำที่มีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม ประเพณี และทรัพยากรธรรมชาติที่โดดเด่น โดยเฉพาะระบบนิเวศทางน้ำ ป่าชายเลน และวิถีชีวิตประมงพื้นบ้าน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่สามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และชุมชนได้อย่างยั่งยืนคู่มือการจัดโปรแกรมฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นแนวทางการจัดโปรแกรมท่องเที่ยวชุมชนบ้านเกาะไชย โดยเน้นการมีส่วนร่วมของคนในพื้นที่ การพัฒนาแบบยั่งยืน และการเชื่อมโยงกับแหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียง เพื่อสร้างรายได้ เสริมสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชน และอนุรักษ์ทรัพยากรในระยะยาว1. วัตถุประสงค์(objective)1.1 เพื่อเป็นแนวทางให้ทางชุมชนสามารถจัดโปรแกรมท่องเที่ยวให้กับนักท่องเที่ยวที่มาท่องเที่ยว ชุมชนบ้านเกาะไชยได้ด้วยทางชุมชนเอง1.2 เพื่อสร้างรายได้และส่งเสริมเศรษฐกิจภายในชุมชนบ้านเกาะไชย2. การวางแผนการจัดโปรแกรมท่องเที่ยววิเคราะห์จุดแข็ง -จุดอ่อน เพื่อจุดขายก าหนดกลุ่มเป้าหมายออกแบบโปรแกรมท่องเที่ยวประเมินความพร้อมชุมชนเตรียมความพร้อมชุมชนประชาสัมพันธ์โปรแกรมท่องเที่ยวการจัดโปรแกรมท่องเที่ยว

2.1 การวิเคราะห์จุดแข็ง - จุดอ่อน ชุมชนบ้านกาะไชยStrengths (จุดแข็ง)- มีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ เป็นเขตอนุรักษ์- มีเอกลักษณ์ด้านอาหารทะเลแปรรูป เช่น ปลากระบอกร้า ปลาเขือแห้ง กะปิกุ้ง เป็นต้น- มีกิจกรรมเชิงประสบการณ์และวัฒนธรรมชุมชน เช่น ปลูกต้นจาก เก็บขยะ ดูการยกยอ เป็นต้น- การบริหารจัดการโดย อบต. และผู้ใหญ่บ้าน ส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนWeaknesses (จุดอ่อน)- การเดินทางค่อนข้างยาก ต้องนั่งเรือหรือ ใช้รถจักรยานยนต์เท่านั้น ในการเดินทางเข้าเกาะ- โครงสร้างพื้นฐานยังไม่พร้อม เช่น สะพานชำรุด ท่าเรือไม่ปลอดภัย- ปัญหาขยะทะเลส่งผลกระทบต่อทัศนียภาพ- การรับรู้ของเกาะยังต่ำ ไม่เป็นที่รู้จัก- รายได้ชุมชนจำกัด ทำให้ขาดการลงทุน ในการพัฒนาOpportunities (โอกาส)- กระแสท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และการท่องเที่ยว โดยชุมชน (Community-Based Tourism) กำลังเป็นที่นิยม- ตลาดการท่องเที่ยวแบบทริปสั้น ราคาย่อมเยา ในประเทศมีแนวโน้มเติบโต- จังหวัดนครศรีธรรมราชกำลังเป็นจุดหมายใหม่ ด้านการท่องเที่ยวในภาคใต้- การใช้สื่อออนไลน์สร้างการรับรู้Threats (อุปสรรค)- คู่แข่งรอบพื้นที่ ที่มีความพร้อมมากกว่า- ปัญหาสิ่งแวดล้อม เช่น ขยะทะเลและ การกัดเซาะชายฝั่ง- ความไม่ต่อเนื่องของการบริหารจัดการ หากขาดความร่วมมือของชุมชน- ความปลอดภัยในการเดินทางและ โครงสร้างพื้นฐานที่ยังเป็นปัญหา2.1.1 การวิเคราะห์และรับมือตามสถานการณ์กลยุทธ์ SO (ใช้จุดแข็งเพื่อคว้าโอกาส)- พัฒนาแพ็กเกจท่องเที่ยวเชิงชุมชน ใน ราคาย่อมเยา เชื่อมโยงกับกระแส การท่องเที่ยว Green Tourism- ยกระดับอาหารทะเลแปรรูปให้เป็นสินค้าของฝากประจำเกาะไชย- ใช้สื่อสังคมออนไลน์เพื่อสร้างการรับรู้และสร้างแบรนด์เกาะไชยกลยุทธ์ ST (ใช้จุดแข็งเพื่อลดผลกระทบจากอุปสรรค)- สร้างภาพลักษณ์ “วิถีชีวิตชาวประมงแท้จริง” นักท่องเที่ยวได้สัมผัสชีวิตชาวประมงของจริง- พัฒนาโปรแกรมกิจกรรมเชิงอนุรักษ์ ได้แก่ ปลูกต้นจาก เก็บขยะ แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม- ใช้ราคาย่อมเยาเป็นจุดขายเพื่อแข่งขันกับ คู่แข่งใกล้เคียงที่มีค่าใช้จ่ายสูงกว่า

กลยุทธ์ WO (ลดจุดอ่อนโดยใช้โอกาส)- ของบประมาณสนับสนุนจากภาครัฐเพื่อพัฒนาสะพานและท่าเรือให้มีความปลอดภัยเป็นมาตรฐาน- ของบประมาณสนับสนุนจากภาครัฐ ในการทำอวนดักขยะ แก้ปัญหาทัศนียภาพ- จัดกิจกรรม Workshop ให้นักท่องเที่ยว ร่วมกันเก็บขยะและปลูกต้นจากกลยุทธ์ WT (ลดจุดอ่อนและป้องกันอุปสรรค)- จัดทำมาตรการความปลอดภัยและยกระดับมาตรฐานทริปการท่องเที่ยวในเกาะไชย- สร้างเครือข่ายการท่องเที่ยวร่วมกับแหล่งใกล้เคียง เช่น คีรีวง เพื่อทำการตลาดร่วมกัน- อบรมและพัฒนาศักยภาพคนในชุมชนด้านการเป็นไกด์ การไลฟ์สด การทำบัญชีกลุ่ม2.2 การวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายด้านประชากรศาสตร์ (Demographic)- นักเรียน/นักศึกษา อายุ 10–25 ปี สถานบันศึกษา ทางนำมาศึกษาวิถีชีวิตชาวประมง- กลุ่มครอบครัว อายุ 25–45 ปีที่ต้องการทริป ท่องเที่ยวเดินทางแบบเช้าไปเย็นกลับ- กลุ่มวัยทำงาน อายุ 25–40 ปี ที่ต้องการ หาประสบการณ์ใหม่ๆ ในชีวิต- หน่วยงานราชการ/เอกชน ที่จัดกิจกรรมดูงาน หรือศึกษาดูงานด้านพฤติกรรม (Behavioral)- เน้นการเดินทางท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์- ใช้โซเชียลมีเดียเป็นช่องทางหาข้อมูลและตัดสินใจ- ให้ความสำคัญกับความปลอดภัย ราคาสมเหตุสมผลและกิจกรรมที่คุ้มค่าด้านภูมิศาสตร์ (Geographic)- นักท่องเที่ยวในจังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดใกล้เคียง - นักท่องเที่ยวจากกรุงเทพฯ ภาคกลางที่วางแผน มาเที่ยวหลายจุดหมายในภาคใต้ด้านจิตวิทยา (Psychographic)- ให้คุณค่ากับท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และความยั่งยืน- ชื่นชอบเรียนรู้วิถีชีวิตท้องถิ่นและประสบการณ์จริง- ผู้ที่ต้องการคอนเทนต์แปลกใหม่สำหรับโซเชียลจากการวิเคราะห์ผู้บริโภคทำให้เราสามารถสรุปและวิเคราะห์หากลุ่มเป้าหมายหลักของการจัดโปรแกรมแผนการท่องเที่ยวชุมชนบ้านเกาะไชย ได้แก่:• นักท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และผู้สนใจเรียนรู้วิถีชุมชน• นักเรียน นักศึกษา และกลุ่มเยาวชน• นักวิจัย และผู้สนใจการท่องเที่ยวแบบ Slow Life

2.3 รูปแบบกิจกรรมท่องเที่ยว (Trip Design)โปรแกรมที่ 1 ทริปท่องเที่ยวครึ่งวัน (HALF - DAY TOUR)- กลุ่มเป้าหมาย: นักท่องเที่ยวทั่วไปกลุ่มครอบครัว- จำนวนผู้เข้าร่วม: 10-20 คน- ราคาประมาณ / คนละ 300 บาท- ระยะเวลา 08.00 – 12.00 น. หรือ 13.00 – 17.00 น.รายละเอียดโปรแกรม08.00 น. คณะเดินทางถึงท่าเรือ ลงเรือเดินทางสู่เกาะไชย08.30 – 09.00 น. พิธีต้อนรับโดยผู้นำชุมชน พร้อมแนะนำประวัติศาสตร์และวิถีชีวิต09.00 – 10.00 น. เดินชมหมู่บ้านและถ่ายภาพซิกเนเจอร์ 2 จุด- ภาพถ่ายปีนต้นไม้หน้าบ้านผู้ใหญ่- ภาพถ่ายมุ้งต้นจากตรงทางเดิน10.00 – 11.00 น. ล่องเรือชม ป่าชายเลน รอบเกาะ เรียนรู้ระบบนิเวศสัตว์น้ำ ตามหาเสียงแห่งชีวิต11.00 – 11.30 น. ภารกิจส่งเสียงแห่งชีวิต (ถ่ายวิดีโอ/รูปภาพ ตอนกรี๊ดหรือตะโกนบนสะพานตารีน)11.30 – 12.00 น. ดูสินค้าพื้นบ้านและของฝาก ขึ้นเรือข้ามฟากเดินทางกลับฝั่ง

โปรแกรมที่ 2 ทัศนศึกษาเชิงวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม 1 วัน- กลุ่มเป้าหมาย: นักเรียน/นักศึกษา/หน่วยงานราชการ/สถาบันการศึกษา- จำนวนผู้เข้าร่วม: 10-20 คน- ราคาประมาณ / คนละ 500 บาท- ระยะเวลา: 08.30 - 15.30 น.รายละเอียดโปรแกรม08.00 น. คณะเดินทางถึงท่าเรือ ลงเรือเดินทางสู่เกาะไชย08.30 – 09.00 น. พิธีต้อนรับโดยผู้นำชุมชน พร้อมแนะนำประวัติศาสตร์และวิถีชีวิต09.00 – 10.00 น. เดินชมหมู่บ้านและถ่ายภาพซิกเนเจอร์ 2 จุด- ภาพถ่ายปีนต้นไม้หน้าบ้านผู้ใหญ่- ภาพถ่ายมุ้งต้นจากตรงทางเดิน10.00 – 11.00 น. ล่องเรือชม ป่าชายเลน รอบเกาะ เรียนรู้ระบบนิเวศสัตว์น้ำ ตามหาเสียงแห่งชีวิต11.00 – 11.30 น. ชมวิถีชีวิตจับปลาชาวประมง11.30 – 12.30 น. พักเที่ยง รับประทานอาหารท้องถิ่น12.30 – 13.30 น. เลือกทำ Workshop ได้แก่ การงมหอย, สานปลาตะเพียน และทำกะปิป็อป 13.30 – 14.30 น. ภารกิจเพิ่มต้นกล้าแห่งชีวิตและเก็บขยะให้ชุมชน14.30 – 14.45 น. พักเบรก รับประทานอาหารว่างและเครื่องดื่มเย็นๆ14.45 – 16.00 น. ภารกิจ “ร่วมสุขปันทุกข์”

กิจกรรมที่ให้นักท่องเที่ยวมานั่งวงคุยกันเพื่อ เล่าหรือส่งเสียง แบ่งปันเรื่องราวให้ผู้อื่นได้ฟัง ตัวอย่างหัวข้อ เช่น ความลับของฉัน ปัญหาที่อยู่ภายในใจ เป็นต้น16.00 – 16.30 น. ภารกิจส่งเสียงแห่งชีวิต (ถ่ายวิดีโอ/รูปภาพ ตอนกรี๊ดหรือตะโกนบนสะพานตารีน)16.30 – 17.00 น. ดูสินค้าพื้นบ้านและของฝาก ขึ้นเรือข้ามฟากเดินทางกลับฝั่งโปรแกรมที่ 3 ทริปค้างคืน 2 วัน 1 คืน- กลุ่มเป้าหมาย: นักท่องเที่ยวที่อยากสัมผัสกับวิถีชีวิตชุมชน- จำนวนผู้เข้าร่วม: 10-20 คน- ราคาประมาณ / คนละ 1,800 บาท- ระยะเวลา: 2 วัน 1 คืนรายละเอียดโปรแกรมวันที่ 1 : ชุมชนบ้านเกาะไชย09.00 น. คณะเดินทางถึงท่าเรือ ลงเรือเดินทางสู่เกาะไชย09.00 – 09.30 น. พิธีต้อนรับโดยผู้นำชุมชน พร้อมแนะนำประวัติศาสตร์และวิถีชีวิต09.30 – 10.30 น. เดินชมหมู่บ้านและถ่ายภาพซิกเนเจอร์ 2 จุด- ภาพถ่ายปีนต้นไม้หน้าบ้านผู้ใหญ่- ภาพถ่ายมุ้งต้นจากตรงทางเดิน10.30 – 11.30 น. ล่องเรือชม ป่าชายเลน รอบเกาะ เรียนรู้ระบบนิเวศสัตว์น้ำ ตามหาเสียงแห่งชีวิต11.30 – 12.00 น. ชมวิถีชีวิตจับปลาชาวประมง

12.00 – 13.00 น. พักเที่ยง รับประทานอาหารท้องถิ่น13.00 – 14.00 น. เลือกทำ Workshop ได้แก่ การงมหอย, สานปลาตะเพียน และทำกะปิป็อป 14.00 – 15.00 น. ภารกิจเพิ่มต้นกล้าแห่งชีวิตและเก็บขยะให้ชุมชน15.00 – 15.15 น. พักเบรก รับประทานอาหารว่างและเครื่องดื่มเย็นๆ15.15 – 16.30 น. ภารกิจ “ร่วมสุขปันทุกข์”กิจกรรมที่ให้นักท่องเที่ยวมานั่งวงคุยกันเพื่อ เล่าหรือส่งเสียง แบ่งปันเรื่องราวให้ผู้อื่นได้ฟัง ตัวอย่างหัวข้อ เช่น ความลับของฉัน ปัญหาที่อยู่ภายในใจ เป็นต้น16.30 – 17.00 น. ภารกิจส่งเสียงแห่งชีวิต (ถ่ายวิดีโอ/รูปภาพ ตอนกรี๊ดหรือตะโกนบนสะพานตารีน)17.00 – 18.00 น. ตามอัธยาศัย18.00 – 19.30 น. เดินเที่ยวชมตลาด 100 ปี ย้อนยุคปากพนัง19.45 น. พักผ่อน ในโฮมสเตย์ท้องถิ่นวิถีชาวริมเลวันที่ 2 : ชุมชนบ้านเกาะไชย04.30 – 05.30 น. ตื่นเช้าล่องเรือรับลมทะเล พร้อมชมทิวทัน์พระอาทิตย์ขึ้น05.30 – 08.30 น. พักผ่อนตามอัธยาศัย เตรียมตัวกลับ08.30 – 09.30 น. รับประทานอาหารเช้า10.00 – 10.30 น. แนะนำสินค้าพื้นบ้านของชุมชนและของฝาก10.30 – 11.30 น. ชาวบ้านบอกลานักท่องเที่ยว และเดินทางกลับขึ้นฝั่งโปรแกรมที่ 4 ทริปพักผ่อน Slow Life เต็มวัน

- กลุ่มเป้าหมาย: นักท่องเที่ยวที่ไม่อยากทำ Workshop ต้องการพักผ่อน เดินชมวิว ใช้เวลาบนเกาะ- จำนวนผู้เข้าร่วม: 10-20 คน- ราคาประมาณ / คนละ 200 บาท- ระยะเวลา: 08.30 – 11.30 น. หรือ 13.00 – 17.00 น.รายละเอียดโปรแกรม08.30 – 09.00 น. รับจากวัดสุชาโตและล่องเรือรอบเกาะ ชมป่าชายเลน และวิถีชีวิตประมงพื้นบ้าน09.00 – 10.00 น. เดินเล่นในหมู่บ้าน เยี่ยมชมบ้านเรือนชาวประมงดูวิถีชีวิตด้วยตนเองพักผ่อนตามอัธยาศัย เช่น อ่านหนังสือ ทำงาน บนเกาะ พร้อมน้ำสมุนไพรและขนมที่ทางชุมชนจัดไว้ให้10.00 – 11.00 น. ภารกิจร่องรอยผู้ตามหาเสียง11.30 – 11.30 น. ขึ้นเรือข้ามฟากเดินทางกลับฝั่ง2.4 การประเมินความพร้อมของชุมชนการประเมินความพร้อมเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนเริ่มจัดโปรแกรมท่องเที่ยว เพื่อให้มั่นใจว่าชุมชนมีศักยภาพเพียงพอในการรองรับนักท่องเที่ยว ทั้งด้านบุคลากร สถานที่ ระบบบริหารจัดการ และความปลอดภัย การประเมินที่ดีจะช่วยลดปัญหาหน้างาน เพิ่มความพึงพอใจให้นักท่องเที่ยว และส่งเสริมความยั่งยืนของการท่องเที่ยวชุมชน ฉะนั้น ทางชุมชนต้องมีการประเมินความพร้อมก่อนการจัดโปรแกรมท่องเที่ยว2.5 การเตรียมความพร้อมของชุมชนก่อนที่ทางชุมชนจะประชาสัมพันธ์และจัดโปรแกรมท่องเที่ยวให้กับนักท่องเที่ยว ควรมีการเตรียมพร้อมทั้งด้านบุคลากร สถานที่ ระบบบริหารจัดการ และความปลอดภัย หากมีส่วนที่มีการประเมินแล้วยังไม่ผ่านเกณฑ์ ควรปรับปรุงแก้ไขให้เรียบร้อย ก่อนจัดโปรแกรมท่องเที่ยวจริง2.6 การประชาสัมพันธ์โปรแกรมท่องเที่ยว

การประชาสัมพันธ์โปรแกรมท่องเที่ยวเป็นขั้นตอนที่จะกระตุ้นให้ผู้คนมองเห็นและตัดสินใจจองได้ง่ายขึ้น โดยการสื่อสารที่ดีจะช่วยเพิ่มจำนวนผู้มาเยือน เนื้อหาที่สื่อสารต้องเป็นไปในทางเดียวกันในการโปรโมทโปรแกรม โดยต้องมีใจความหลักที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวสนใจและจำได้ เช่น ตามหาเสียงแห่งชีวิต ณ เกาะไชย 2.7 การจัดโปรแกรมท่องเที่ยวทางชุมชนจัดโปรแกรมท่องเที่ยวตามที่ได้ออกแบบและวางแผนเอาไว้ ตามที่ได้ประชาสัมพันธ์เอาไว้ โดยหลังจากการจัดโปรแกรมท่องเที่ยวเก็บข้อมูลความต้องการ ข้อผิดพลาดและความพึงพอใจของลูกค้าในการจัดโปรแกรม เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้น3. รายละเอียดกิจกรรม Workshop

1) Workshop ปลูกต้นไม้ (ปลูกป่าชายเลน / ปลูกต้นไม้ท้องถิ่น)ขั้นตอนกิจกรรม 1. แนะนำบทบาทของต้นไม้พื้นที่ที่ปลูก ประเภทต้นไม้ และผลต่อระบบนิเวศ2. สาธิตการปลูกและวิธีขุดหลุมเบื้องต้น3. คอยดูแลนักท่องเที่ยวที่ปฏิบัติลงมือปลูกต้นกล้า4. สรุปกิจกรรมและถ่ายถ่ายกลุ่มนักท่องเที่ยวอุปกรณ์/วัสดุที่ต้องเตรียม1. ต้นกล้าพันธุ์ไม้2. พลั่ว/จอบขนาดเล็ก-กลาง3. ถุงมือทำสวน 4. รองเท้าบูทบุคลากรที่ต้องกำกับดูแล1. ไกด์/วิทยากรด้านพฤกษศาสตร์/ชาวบ้านผู้รู้พื้นที่ 1–2 คน2. เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย/ผู้ดูแลที่จุด 1 คน3. ผู้ประสานงานรับอุปกรณ์ 1 คน

2) Workshop เก็บขยะขั้นตอนกิจกรรม 1. ให้ความรู้ความปลอดภัย วิธีเก็บขยะ ป้ายโซน 2. แบ่งกลุ่มและแจกอุปกรณ์3. คอยดูแลนักท่องเที่ยวที่ปฏิบัติลงมือเก็บขยะ4. สรุปกิจกรรมและถ่ายถ่ายกลุ่มนักท่องเที่ยวอุปกรณ์/วัสดุที่ต้องเตรียม1. ถุงดำเก็บขยะ2. ถุงมือเก็บขยะ3. รองเท้าบูทบุคลากรที่ต้องกำกับดูแล1. ไกด์/วิทยากร/ชาวบ้านผู้รู้พื้นที่ 1–2 คน2. เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย/ผู้ดูแลที่จุด 1 คน3. ผู้ประสานงานรับอุปกรณ์ 1 คน

3) Workshop งมหอยขั้นตอนกิจกรรม 1. แนะนำเรื่องชนิดหอยที่อนุญาตให้เก็บ พื้นที่ที่ปลอดภัย วิธีสังเกต และข้อห้าม2. สาธิตการงมหอยจากชาวบ้านผู้ชำนาญ3. คอยดูแลนักท่องเที่ยวที่ปฏิบัติลงมืองมหอย4. นำหอยไปล้าง/เตรียมการประกอบอาหาร5. สรุปกิจกรรมและถ่ายถ่ายกลุ่มนักท่องเที่ยวอุปกรณ์/วัสดุที่ต้องเตรียม1. ถังหรือภาชนะสำหรับใส่หอย2. พลั่ว/จอบขนาดเล็ก-กลาง3. ถุงมือ4. รองเท้าบูทบุคลากรที่ต้องกำกับดูแล1. ไกด์/วิทยากร/ชาวบ้านผู้รู้พื้นที่ 1–2 คน2. เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย/ผู้ดูแลที่จุด 1 คน3. ผู้ประสานงานรับอุปกรณ์ 1 คน

4) Workshop ทำอาหารท้องถิ่นขั้นตอนกิจกรรม 1. ต้อนรับและแนะนำเมนูและวัตถุดิบ2. สาธิตการปรุงจากแม่ครัวชุมชน3. คอยดูแลนักท่องเที่ยวที่ปฏิบัติลงทำอาหาร4. รับประทานร่วมกันและแลกเปลี่ยน5. สรุปกิจกรรมและถ่ายถ่ายกลุ่มนักท่องเที่ยวอุปกรณ์/วัสดุที่ต้องเตรียม1. วัตถุดิบสดจากชุมชน2. อุปกรณ์ครัว เช่น เตาแก๊ส/เตาถ่าน, หม้อกระทะ, มีด, เขียง, ช้อน, ถ้วยชาม3. ผ้ากันเปื้อน/ผ้าคาดเอวสำหรับผู้ร่วม4. อุปกรณ์สุขอนามัย: น้ำล้าง, สบู่, เจลแอลกอฮอล์บุคลากรที่ต้องกำกับดูแล1. แม่ครัวที่สอนทำอาหารแก่นักท่องเที่ยว2. ผู้ช่วยเตรียมวัตถุดิบ 1–2 คน

5) Workshop สานปลาตะเพียน (งานหัตถกรรมท้องถิ่น)ขั้นตอนกิจกรรม 1. แนะนำวัสดุและที่มาของงานสาน2. สาธิตเทคนิคพื้นฐานในการสานปลาตะเพียน3. สาธิตการพับปลาตะเพียน4. คอยดูแลนักท่องเที่ยวที่ปฏิบัติลงทำ5. สรุปกิจกรรมและถ่ายถ่ายกลุ่มนักท่องเที่ยวอุปกรณ์/วัสดุที่ต้องเตรียม1. วัสดุสาน ได้แก่ ใบจาก เป็นต้น2. กรรไกร/มีดเล็กสำหรับงานฝีมือบุคลากรที่ต้องกำกับดูแล1. ช่างสาน/ครูฝีมือ 1–2 คน (ต่อกลุ่มไม่เกิน 10 คนต่อครู)2. ผู้ช่วยเตรียมวัสดุและจัดพื้นที่ 1 คน

6) Workshop กิจกรรมร่วม “สุข-ปัน-ทุกข์”รูปแบบกิจกรรม (ตัวอย่าง):• วงเล่าชีวิต (Story Circle): สมาชิกชุมชนเล่าชีวิต/การทำมาหากิน นักท่องเที่ยวแชร์มุมมอง • กิจกรรมร่วมทำของประดิษฐ์มอบให้ชุมชน/ผู้สูงอายุ: ทำของใช้เล็ก ๆ เพื่อนำไปบริจาค • กิจกรรมแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม: ร้องเพลงพื้นบ้าน เล่นเกมพื้นบ้านร่วมกัน อุปกรณ์/วัสดุที่ต้องเตรียม1. เก้าอี้/ผ้าปูวงประชุม2. กระดาษ/ปากกา/สติกเกอร์สำหรับเขียนข้อความให้ชุมชน3. วัสดุทำของขวัญ (เช่น กระดาษ ผ้าเล็ก ๆ ของประดิษฐ์)4. ของว่าง/เครื่องดื่มสำหรับการพบปะบุคลากรที่ต้องกำกับดูแล1. ไกด์/วิทยากร/ชาวบ้านผู้รู้พื้นที่ 1–2 คน2. เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย/ผู้ดูแลที่จุด 1 คน3. ผู้ประสานงานรับอุปกรณ์ 1 คน

4. จุดถ่ายภาพ Highlight5. อุปกรณ์รักษาความปลอดภัยในการจัดโปรแกรมท่องเที่ยวรายการอุปกรณ์ตัวอย่างที่ทางชุมชนควรจัดเตรียมก่อนทุกครั้งก่อนจัดโปรแกรมท่องเที่ยวเพื่อให้การจัดโปรแกรมมีความปลอดภัยตามมาตรฐาน ได้แก่1. เสื้อชูชีพทุกขนาด (เด็ก–ผู้ใหญ่) จำนวนเพียงพอและอยู่ในสภาพสมบูรณ์2. ห่วงชูชีพ พร้อมเชือกยาวอย่างน้อย 20 เมตร3. เชือกช่วยชีวิตแบบลอยน้ำ4. นกหวีดสำหรับส่งสัญญาณฉุกเฉิน5. ไฟฉายหรือไฟสัญญาณฉุกเฉินแบบกันน้ำ6. รองเท้ากันลื่น/รองเท้าลุยน้ำ สำหรับกิจกรรมเดินลุย–งมหอย7. ถุงมือป้องกันการบาดเจ็บ (ใช้กับกิจกรรมงมหอย เก็บขยะ)8. เครื่องยนต์เรือสำรอง หรือใบพายสำรองบนเรือ9. เชือกผูกเรือและอุปกรณ์สำหรับควบคุมเรือ10. ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง ขนาดพกพา11. ชุดปฐมพยาบาล (First Aid Kit) ครบชุด12. น้ำเกลือล้างแผล เบตาดีน ผ้าก๊อซ และอุปกรณ์ทำแผล13. ยาดม–แอมโมเนีย สำหรับกรณีหน้ามืดหรือเวียนหัว14. ถุงมือแพทย์และผ้าห่มฉุกเฉิน15. โทรศัพท์มือถือกันน้ำ หรือวิทยุสื่อสาร ประจำเรือ

16. เอกสารสำคัญของเรือและใบอนุญาตคนขับเรือ17. ร่มหรือเสื้อกันฝน สำหรับสภาพอากาศไม่คาดคิด18. ที่คีบเก็บขยะ สำหรับลดความเสี่ยงการบาดเจ็บ19. ถุงดำและถุงแยกประเภทขยะ20. ป้ายเตือนพื้นที่อันตราย / ป้ายจุดรวมพล21. เสื้อกั๊กเจ้าหน้าที่สำหรับแยกแยะผู้ดูแลกิจกรรม22. ไมโครโฟนพกพาหรือเมก้าโฟน ใช้ควบคุมกลุ่ม23. สมุดเช็กชื่อเข้า–ออกนักท่องเที่ยว24. เบอร์โทรฉุกเฉินและแผนเผชิญเหตุ ติดไว้ทุกจุด25. แผงกั้นหรือเชือกกั้นพื้นที่เสี่ยง เช่น โคลนลึก น้ำลึก26. น้ำดื่มสำรองและถังน้ำจืดบนเรือ27. กล่องกันน้ำสำหรับเก็บอุปกรณ์สำคัญ28. ครีมกันแดดสำรองและหมวกกันแดด สำหรับนักท่องเที่ยว29. ผ้าปิดแผลแบบกันน้ำ สำหรับกิจกรรมทางน้ำ30. อุปกรณ์ตรวจเช็กเรือเบื้องต้น เช่น ไขควง ประแจ น้ำมันสำรอง6. วิธีการต้อนรับนักท่องเที่ยว (Tourist Welcome Protocol)การต้อนรับเป็นภาพลักษณ์สำคัญที่สะท้อนความเป็นมิตรของชุมชนบ้านเกาะไชย ช่วยสร้างประสบการณ์ที่ดีตั้งแต่ก้าวแรก และทำให้นักท่องเที่ยวเกิดความประทับใจ อยากกลับมาอีก ดังนั้นชุมชนควรมีมาตรฐานการต้อนรับที่เหมือนกันทุกครั้ง6.1 การเตรียมความพร้อมก่อนวันจัดโปรแกรม6.1.1 ตรวจสอบจำนวนผู้เดินทาง รายชื่อ และข้อมูลพิเศษ เช่น อาหารที่แพ้ เป็นต้น6.1.2 ยืนยันเวลาเดินทางเข้า–ออก การรับ–ส่ง และพาหนะในการเดินทาง 6.1.3 เตรียมพื้นที่ต้อนรับให้พร้อม เช่น ศาลาชุมชน จุดเช็คอิน ป้ายต้อนรับ6.1.4 เตรียมน้ำดื่ม ขนมอาควร หรือ Welcome Drink (น้ำตะไคร้/น้ำอ้อย/น้ำสมุนไพร)6.1.5 เตรียมอุปกรณ์ประกอบ เช่น ป้ายชื่อ ป้ายไกด์ เสื้อทีมงาน วิทยุสื่อสาร ชุดปฐมพยาบาล6.1.6 Brief ทีมงานทุกคนถึงหน้าที่ เช่น6.1.6.1 ทีมพิธีกร/แนะนำชุมชน6.1.6.2 ทีมเรือ/ความปลอดภัย6.1.6.3 ทีมดูแลกิจกรรม6.1.7 เตรียมเอกสาร เช่น ใบลงทะเบียน กำหนดการ ใบประเมินความพึงพอใจ เป็นต้น

6.2 ขั้นตอนการต้อนรับนักท่องเที่ยว ณ จุดรับ 6.2.1 ทีมงานประจำจุดยืนต้อนรับพร้อมรอยยิ้ม และทักทายอย่างสุภาพ6.2.2 ตรวจเช็คความถูกต้องของรายชื่อ และจำนวนผู้เดินทาง6.2.3 แจกน้ำดื่มและจัดให้ผู้มาเยือนได้พักผ่อนสั้น ๆ6.2.4 กล่าวต้อนรับและแจ้งข้อมูลสำคัญแก่ผู้มาเยือน เช่น6.2.4.1 ข้อควรระวังระหว่างกิจกรรม6.2.4.2 จุดห้องน้ำ6.2.4.3 ตารางกิจกรรมวันนี้6.2.5 แนะนำทีมงานและผู้ประสานงานของชุมชน6.3 ขั้นตอนพานักท่องเที่ยวเข้าสู่กิจกรรม6.3.1 ตรวจสอบอุปกรณ์ของแต่ละคน เช่น หมวก ร่ม รองเท้าลุยน้ำ เสื้อชูชีพ6.3.2 อธิบายกติกา ความปลอดภัย และเวลาของแต่ละกิจกรรม6.3.3 จัดแบ่งกลุ่มให้เหมาะสม หากมีนักท่องเที่ยวจำนวนมาก6.3.4 คอยดูแลความปลอดภัยอย่างใกล้ชิด และเตรียมทีมงาน Stand-by ตลอดเวลา6.3.5 ระหว่างทำกิจกรรม ให้ไกด์หรือทีมงานเล่าเรื่องราว สร้างประสบการณ์เชิงความรู้6.4 ขั้นตอนการดูแลระหว่างโปรแกรม6.4.1 ทีมงานคอยดูแล ให้คำแนะนำ และตอบคำถามนักท่องเที่ยว6.4.2 ตรวจสอบความเรียบร้อยในจุดเสี่ยง เช่น ทางเดินไม้เรือ ป่าชายเลน6.4.3 บันทึกภาพ ให้นักท่องเที่ยวมีความประทับใจ6.5 ขั้นตอนการปิดกิจกรรม6.5.1 แจ้งสรุปกิจกรรมที่เกิดขึ้นในทริป (recap)6.5.2 เปิดโอกาสให้ถ่ายรูปเป็นที่ระลึกกับป้ายชุมชน6.5.3 เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวดูชมและซื้อของที่ระลึก เช่น6.5.3.1 ผลิตภัณฑ์รีไซเคิลจากธนาคารขยะ 6.5.3.2 ของฝากอัตลักษณ์เกาะไชย เช่น เสื้อ กระเป๋า กางเกงช้าง เป็นต้น6.5.3.3 ของฝากอาหารท้องถิ่นชุมชน เช่น กะปิป๊อป ปลาบอกร้า เป็นต้น6.5.4 ขอให้นักท่องเที่ยวกรอก แบบประเมินความพึงพอใจ6.5.5 ส่งผู้มาเยือนตรงจุดส่งนักท่องเที่ยว พร้อมกล่าวขอบคุณด้วยมารยาทชุมชน

7. ขอบเขตการดำเนินงาน (Scope)ขอบเขตของแผนครอบคลุมพื้นที่:▪ ชุมชนบ้านเกาะไชยและคลองรอบเกาะ▪ ตำบลปากพนังฝั่งตะวันออก และตำบลใกล้เคียง▪ เชื่อมโยงการทำงานความร่วมมือระหว่างชุมชนบ้านเกาะไชย เทศบาลปากพนังฝั่งตะวันออก และกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งปากพนัง8. งบประมาณเบื้องต้น (Estimated Budget)โปรแกรมที่ 1 แบบครึ่งวันแบบเต็มทริป 20 คน (300 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบเต็มทริป 20 คน 6,000 บาท 300 บาท2 ต้นทุนจากแบบเต็มทริป 20 คน 2,300 บาท 115 บาท3 กำไรสุทธิ 3,700 บาท 185 บาทแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน (300 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 3,000 บาท 300 บาท2 ต้นทุนจากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 1,400 บาท 140 บาท3 กำไรสุทธิ 1,600 บาท 160 บาทโปรแกรมที่ 2 แบบเต็มวันแบบเต็มทริป 20 คน (500 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบเต็มทริป 20 คน 10,000 บาท 500 บาท2 ต้นทุนจากแบบเต็มทริป 20 คน 4,300 บาท 215 บาท3 กำไรสุทธิ 5,700 บาท 285 บาทแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน (500 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 5,000 บาท 500 บาท

2 ต้นทุนจากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 2,900 บาท 290 บาท3 กำไรสุทธิ 2,100 บาท 210 บาทโปรแกรมที่ 3 แบบค้างคืน 2 วัน 1 คืน (แบบกางมุ้งนอน)แบบเต็มทริป 20 คน (1,500 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบเต็มทริป 20 คน 30,000 บาท 1,500 บาท2 ต้นทุนจากแบบเต็มทริป 20 คน 23,300 บาท 1,165 บาท3 กำไรสุทธิ 6,700 บาท 335 บาทแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน (1,500 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 15,000 บาท 1,500 บาท2 ต้นทุนจากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 12,900 บาท 1,290 บาท3 กำไรสุทธิ 2,100 บาท 210 บาทโปรแกรมที่ 3 แบบค้างคืน 2 วัน 1 คืน (แบบนอนในบ้าน)แบบเต็มทริป 20 คน (1,800 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบเต็มทริป 20 คน 36,000 บาท 1,800 บาท2 ต้นทุนจากแบบเต็มทริป 20 คน 25,300 บาท 1,265 บาท3 กำไรสุทธิ 10,700 บาท 535 บาทแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน (1,800 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 18,000 บาท 1,800 บาท2 ต้นทุนจากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 13,900 บาท 1,390 บาท3 กำไรสุทธิ 4,100 บาท 410 บาท

โปรแกรมที่ 4 แบบพักผ่อน Slow Life เต็มวันแบบเต็มทริป 20 คน (200 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบเต็มทริป 20 คน 4,000 บาท 200 บาท2 ต้นทุนจากแบบเต็มทริป 20 คน 1,700 บาท 115 บาท3 กำไรสุทธิ 2,300 บาท 85 บาทแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน (200 บาทต่อคน)ลำดับ รายการ ราคารวม ราคาต่อคน1 รายได้จากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 2,000 บาท 200 บาท2 ต้นทุนจากแบบทริปขั้นต่ำ 10 คน 1,100 บาท 110 บาท3 กำไรสุทธิ 900 บาท 90 บาท9. ผลประโยชน์ต่อชุมชนเกาะไชย- สร้างรายได้หมุนเวียนให้กับคนในชุมชน ทั้งจากกิจกรรมท่องเที่ยว การขายอาหารพื้นบ้าน และผลิตภัณฑ์ชุมชน เช่น กะปิ ปลากระบอกร้า และของที่ระลึก- ส่งเสริมให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรม เช่น การเป็นวิทยากรท้องถิ่น การสาธิตทำอาหารพื้นบ้านชุมชนเกาะไชย การล่องเรือชมธรรมชาติระบบนิเวศ- ช่วยอนุรักษ์ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมพื้นถิ่น เช่น การทำกะปิกุ้ง การแปรรูปอาหารทะเล- สร้างแรงจูงใจให้เยาวชนในเห็นความสำคัญของถิ่นฐานบ้านเกิด และกลับมาพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน10. แนวทางการดำเนินงาน- ใช้กลไก “กลุ่มท่องเที่ยวโดยชุมชนเกาะไชย” หรือกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในพื้นที่เป็นหน่วยหลักในการบริหารจัดการโปรแกรมท่องเที่ยวเกาะไชย- แบ่งหน้าที่กันอย่างชัดเจน ได้แก่กลุ่มแม่บ้านดูแลอาหารและของฝาก, กลุ่มเรือท้องถิ่นดูแลการรับ - ส่ง นักท่องเที่ยวเดินทางน้ำ และกลุ่มเยาวชนเป็นไกด์นำเที่ยว- วางแผนเส้นทางท่องเที่ยวให้ครอบคลุมจุดเด่น เช่น• การล่องเรือชมป่าชายเลน• เยี่ยมชม Workshop สาธิตผลิตอาหารแปรรูปพื้นบ้าน• การทำอาหารทะเลท้องถิ่นต้อนรับนักท่องเที่ยว- จัดรอบโปรแกรมเป็นแบบครึ่งวัน / เต็มวัน / 2 วัน 1 คืน และแบบพักผ่อน Slow Life เต็มวัน

11. ข้อเสนอขอความร่วมมือจากหัวหน้าชุมชน- ขอความอนุเคราะห์จากหัวหน้าชุมชนในการประชาสัมพันธ์โปรแกรมนี้ให้คนในพื้นที่ร่วมมือกัน เช่น เชิญประชุมหมู่บ้าน หรือใช้หอกระจายข่าว- สนับสนุนให้ใช้พื้นที่ส่วนกลาง เช่น ศาลากลางบ้านผู้ใหญ่บ้าน เป็นจุดรวมตัวของนักท่องเที่ยว - ช่วยกำหนดกติกาและข้อพึงปฏิบัติร่วมกันระหว่างนักท่องเที่ยวและชุมชน เช่น เรื่องความสะอาด ความปลอดภัย การเคารพวัฒนธรรมท้องถิ่น และการรักษาทรัพยากรธรรมชาติเป็นต้น- ช่วยผลักดันให้โปรแกรมนี้เข้าสู่แผนพัฒนาหมู่บ้านในอนาคต เพื่อให้ได้รับงบประมาณสนับสนุนเพิ่มเติมจากทางรัฐ