คู่มือการลงชื่อและตำแหน่ง อมรรัตน์ 10

คมู่ อื การลงชอ่ื และตาแหน่ง

การลงชอ่ื และตาแหน่งในหนังสอื ราชการ ให้ปฏิบตั ดิ ังนี้

1. หนา้ ส่วนราชการระดบั กรมขึน้ ไป หรือผ้วู า่ งราชการจงั หวดั เปน็ ผูล้ งชอ่ื ในหนงั สอื ทุกกรณี นอกจาก
ที่กาหนดใน 2

การลงชื่อแทนจะต้องเปน็ ผู้ท่ีไดร้ บั มอบหมาย หรอื มอบอานาจให้ปฏิบัติหนา้ ท่แี ทน รักษาราชการแทน
รักษาการแทน หรือทาแทนตามทม่ี ีกฎหมายกาหนด

2. หวั หน้าราชการระดับกรมขน้ึ ไป หรือผ้วู ่าราชการจงั หวัด จะกาหนดใหผ้ ูด้ ารงตาแหน่งใดลงชอื่ ใน
หนงั สอื ไดเ้ ฉพาะหนังสือท่ีอยู่ในหนา้ ท่ผี ู้ดารงตาแหนง่ นั้น หรอื ของส่วนราชการซึ่งอยู่ในบังคบั บญั ชาของผดู้ ารง
ตาแหนง่ นน้ั และหนงั สือดังกลา่ วไม่ก่อให้เกดิ นิติสัมพันธ์กับสว่ นราชการระดับกรม หรือจงั หวดั

ผลู้ งช่อื ตามวรรคหน่งึ ซง่ึ เปน็ หัวหน้าส่วนราชการระดบั ต่ากว่ากรม หรือหวั หนา้ หนว่ ยงานจะมอบหมาย
เปน็ หนังสือให้ผู้ดารงตาแหน่งรองลงไปผู้ลงชอ่ื แทนในเร่ืองใดก็ได้

3. การพมิ พช์ ่ือเจ้าของลายมือช่อื ใหใ้ ชค้ านาหน้านามว่า นาย นาง นางสาว หนา้ ชื่อเต็มได้ ลายมือชื่อ
เวน้ แตก่ รณดี ังต่อไปนี้

3.1 ในกรณที ่เี จ้าของลายมอื ชอื่ เปน็ สตรีท่ไี ดร้ บั พระราชทานเครื่องราชอสิ รยิ าภรณ์ใหใ้ ช้คานา
นามตามกฎหมายว่าดว้ ยการให้ใช้คานานามสตรี เช่น สตรที ัว่ ไปซ่งึ มสี ามีทไ่ี ดร้ ับพระราชทาน
เคร่อื งราชอสิ รยิ าภรณ์ ชั้นทตุ ิยจลุ จอมเกลา้ ตติยจุลจอมเกลา้ และจตุตถจลุ จอมเกลา้ ให้ใช้คานานามวา่ ท่าน
ผหู้ ญงิ หรอื คุณหญิง แล้วแต่กรณี หนา้ ชือ่ เต็มใตล้ ายมือชื่อ

ตัวอย่าง ขอแสดงความนบั ถือ

(ทา่ นผหู้ ญงิ จรุงจิตต์ ทรี ะ)
ราชเลขาธกิ ารในพระองค์สมเดจ็ พระบรมราชนิ ีนาถ

3.2 ในกรณีท่ีเจ้าของลายมือมีบรรดาศักดิ์ หรือฐานันดรศกั ดิ์ ให้พมิ พ์คาเต็มของบรรดาศักด์หิ รือ
ฐานันดรศกั ด์ิ ไว้ใต้ลายมือชื่อ

ตัวอยา่ ง ขอแสดงความนบั ถือ

(พระยาโนปกรณ์นิตธิ าดา)
นายกรัฐมนตรี

ขอแสดงความนบั ถือ

(หม่อมราชงาคส์ ขุ ุมพนั ธ์ บริพัฒ ณ อยธุ ยา)
ผู้ราชการกรงุ เทพมหานคร

3.3 ในกรณีเจ้าของลายมือข่ือมียศท่ตี ้องใช้ยศประกอบชื่อ ให้พมิ พค์ าเตม็ ของยศไวห้ นา้ ลายมือช่ือ

และพิมพช์ ่ือเตม็ ไวใ้ ต้ลายมือช่อื

ตวั อย่าง ขอแสดงความนบั ถือ

พลเอก
(ประยทุ ธ์ จนั ทร์โอชา)
ผู้บัญชาการทหารบก

3.4 ในกรณที ม่ี ีกฎหมาย หรอื ระเบยี บกาหนดใหใ้ ชต้ าแหนง่ ทางวชิ าการเป็นคานาม ให้ถือปฏิบัติ
ตามกฎหมาย หรอื ระเบยี บว่าด้วยการนั้น

4. การลงตาแหนง่ ของเจา้ ของหนังสอื ให้ลงตาแหน่งของเจ้าของหนังสือ ถ้าผลู้ งชอื่ มใิ ชเ่ จ้าของหนงั สือ
โดยตรง ให้ลงตาแหน่งของผลู้ งชอื่ ส่วนการลงตาแหน่งของราชการทหารให้เป็นไปตามระเบยี บข้อบงั คับและ
แบบธรรมเนยี มของกระทรวงกลาโหม

ตัวอย่าง ขอแสดงความนบั ถือ

(นายอเนก เพิม่ วงศ์เสนีย์)

รองปลดั สานกั นายกรัฐมนตรี ปฏิบตั ิราชการแทน

ปลดั สานกั นายกรัฐมนตรี

7. การลงช่ือแทน ผลู้ งชือ่ แทนจะต้องเปน็ ผ้ไู ดร้ บั มอบหมาย หรือมอบอานาจใหป้ ฏบิ ตั หิ นา้ ทีเ่ ปน็ ลาย
ลกั ษณ์อักษรโดยทาเปน็ คาส่งั ซ่ึงคาทใ่ี ชใ้ นการลงชือ่ แทน ต้องใช้ตามทกี่ ฎหมายกาหนดแล้วแต่กรณี มดี ังน้ี

7.1 ปฏิบตั ิหน้าท่ีแทน ใช้ในกรณที ี่คณะรฐั มนตรีมอบหมายให้รองนายกรฐั มนตรีคนใดคนหน่งึ
ปฏิบัตหิ นา้ ท่ีแทนนายกรัฐมนตรี

7.2 รกั ษาราชการแทน ใช้ในกรณีท่ไี ม่มผี ู้ดารงตาแหนง่ หรอื มี แต่ไม่อาจปฏิบัติราชการได้การใชค้ า
"รักษาราชการแทน" ใหใ้ ช้ดงั นี้

รักษาราชการแทนนายกรัฐมนตรี
รกั ษาราชการแทนรฐั มนตรวี ่าการกระทรวงหรือรฐั มนตรีว่าการทบวง
รักษาราชการแทนปลดั กระทรวงหรือปลดั ทบวง
รกั ษาราชการแทนรองปลัดกระทรวงหรอื รองปลัดทบวง
รกั ษาราชการแทนอธบิ ดี
รักษาราชการแทนรองอธิบดี
รักษาราชการแทนหวั หน้าสว่ นราชการ หรอื รองหัวหน้าสว่ นราชการที่เรียกชือ่ อย่างอ่นื ทม่ี ฐี านะเป็น
กรม
7.3 ปฏิบัตริ าชการแทน ใช้ในกรณีผู้ดารงตาแหน่งมอบอานาจให้ปฏิบัติราชการแทนในการสง่ั การ
อนญุ าต การอนุมัติ การปฏบิ ัติราชการ หรือการดาเนนิ การอ่ืนทผี่ ู้ดารงตาแหนง่ จะพงึ ปฏิบัตหิ รือดาเนนิ ตาม

กฎหมาย ระเบยี บ ข้อบงั คับ คาสง่ั หรอื มติของคณะรัฐมนตรใี นเร่ืองใด และไม่มีกฎหมาย ระเบยี บ ขอ้ บังคบั

คาส่งั หรอื มติคณะรัฐมนตรีในเรื่องนน้ั กาหนดเรอ่ื งการมอบอานาจไว้เป็นอยา่ งอน่ื ซงึ่ ผู้ดารงตาแหน่งอาจอยู่

ปฏิบตั ริ าชการดว้ ยหรือไม่ก็ตาม และผปู้ ฏิบัตริ าชการแทนก็สามารถลงชื่อตามกฎหมายได้

7.4 รักษาการแทน กฎหมายว่าดว้ ยมหาวทิ ยาลยั กฎหมายว่าดว้ นสถาบันเทคโนโลยกี ารเกษตร

กฎหมายว่าด้วยสถาบนั เทคโนโลยรี าชมงคล กฎหมายวา่ ด้วยสถาบันราชภฏั เปน็ ตน้ กาหนดให้ใชค้ าว่า

"รกั ษาการแทน" ใชใ้ นกรณีการบดไี ม่อาจปฏบิ ตั หิ น้าที่ได้

ตวั อยา่ ง ขอแสดงความนบั ถือ

(ดร.ประสิทธ์ิ เมธีพพิ ฒั น์)
รองอธกิ ารบดฝี ่ายวชิ าการ รกั ษาการแทน
อธิการบดสี ถาบนั เทคโนโลยีราชมงคล

วิทยาเขตพณิชยก์ ารพระนคร

7.5 รกั ษาการในตาแหน่ง กฎหมายวา่ ดว้ ยระเบียบข้าราชการ เช่น กฎหมายว่าด้วยระเบยี บขา้ ราชการ

พลเรอื น กฎหมายวา่ ด้วยระเบียบขา้ ราชการครู เป็นตน้ กาหนดให้ใชค้ าว่า "รักษาการในตาแหนง่ " ใช้ในกรณีท่ี

ตาแหนง่ ข้าราชการว่าลง หรือผู้ดารงตาแหนง่ ไมส่ ามารถปฏิบัติราชการได้ ตวั อยา่ งเช่น

ตวั อย่าง ขอแสดงความนบั ถือ

(นายสมพงศ์ ม่งุ ถาวร)
รองผ้อู านวยการวทิ ยาลยั ฝ่ายวิชาการ

รักษาการในตาแหนง่
ผู้อานวยการวทิ ยาลยั พณชิ ยก์ ารธนบรุ ี

7.6 ทาการแทน พระธรรมนญู ศาลยุติธรรม กาหนดใหใ้ ชค้ าว่า "ทาการแทน" ในกรณที ี่ตาแหน่ง
ข้าราชการฝ่ายตลุ าการว่างลง หรือผ้ดู ารงตาแหน่งไม่อาจปฏิบตั ิราชการได้

7.7 แทน ใชใ้ นกรณีที่ไมม่ ีกฎหมายกาหนดไว้ โดยให้พมิ พ์คาว่า "แทน" แลว้ ให้ลงตาแหนง่ ของเจ้าของ

หนังสอื

ตวั อย่างเชน่ ในกรณีทรี่ องผอู้ านวยการวยิ าลยั และครูคนใดคนหนงึ่ ของวิทยาลยั พณิชย์การธนบุรี ซง่ึ

ได้รบั การแต่งต้ังใหเ้ ปน็ ผูร้ ักษาการในตาแหน่งไม่อยู่ และจาเป็นตอ้ งทาหนังสอื ส่งออกผทู้ ่ีจะลงชือ่ ในหนงั สือ

สง่ ออกนตี้ ้องเป็นผ้ทู ผ่ี ูอ้ านวยการวิทยาลัยมอบหมายใหท้ าหน้าท่ีแทนเป็นลายลกั ษณ์อักษรไวด้ ว้ ย จงึ จะลงชื่อ

แทนมนหนงั สือราชการและใช้คาว่า "แทน" ได้

ตวั อย่าง ขอแสดงความนับถือ

(นางสมพิศ เลก็ เฟ่ืองฟ)ู
ครเู ชยี่ วชาญ วิทยาลัยพาณชิ ยการธนบรุ ี
แทน ผู้อานวยการวิทยาลยั พาณิชยการธนบรุ ี