LABTECHNOLOGY September 2020
De moeilijkste 3D-puzzel
ter wereld
De montage van de kernfusiereac- gemonteerd, vaak met een speling van reactor, genaamd DEMO – verwacht rond
tor ITER is gestart. Het startschot slechts enkele micrometers. Mede daarom 2050 – daar wel toe in staat is.
kwam van de Franse president duurt het in elkaar zetten van de giga-
Emmanuel Macron en hij werd puzzel zeker vijf jaar. Het donutvormige
daarbij vergezeld door verschillende leiders reactorvat (de tokamak) krijgt een door
uit de landen die meewerken aan het gi- snede van 29 m.
gantische project, waaronder Nederland Tijdens de eerste experimenten gaan
vanuit onderzoeksinstituut DIFFER. wetenschappers waterstofgas ioniseren
Over de hele wereld bouwen onder- en proberen het ontstane plasma op zijn
zoeksinstituten en high-techbedrijven plek te houden. Uiteindelijk zal ITER met
aan de verschillende onderdelen van ITER. kernfusiereacties tussen deuterium en
Sommige componenten zijn 15 m lang tritium energie gaan produceren. Omdat
en wegen evenveel als een Boeing 747. het project experimenteel is, kan deze
Eenmaal in Frankrijk aangekomen, moeten energie nog niet worden opgevangen
de stukken uiterst zorgvuldig worden en gebruikt. Het plan is dat de volgende
Fotogrammetrie in het lab
Met enkel je smartphone en deze 3D-geprinte draaitafel kun je de dichtheid
van een bodemsample bepalen.
De dichtheid van een bodemsam- beweegt, maakt de telefoon meerdere foto’s foto’s en daar rolt binnen een kwartier het
ple zegt onder meer iets over de van het bodemsample. Een programma volume van het object uit. De onderzoekers
voorraad voedingsstoffen en maakt vervolgens een 3D-beeld van alle bepaalden van vijf verschillende bodemty-
koolstoffen. De massa bepalen is pes het volume en vergeleken de uitkomst
makkelijk, maar het volume van een onre- met de twee bestaande methodes. De
gelmatig gevormde klomp grond vergt metingen waren vrijwel identiek.
meer moeite. Je kunt de sample bedekken “De nieuwe benadering maakt het mogelijk
met een laagje was en onderdompelen in voor wetenschappers om hun werk te
water, een rommelig en tijdrovend klusje. versnellen met tools die ze al tot hun
Bovendien gaat je sample verloren. Tegen beschikking hebben of die gemakkelijk
woordig gebruiken onderzoekers laser te verkrijgen zijn”, zegt Brungard in het
scanning, een dure methode die bovendien persbericht. Het plan van de 3D-draaitafel
wel 1,5 uur kan duren. is vrij online te verkrijgen.
Dat kan anders, dachten bodemonderzoeker
Colby Brungard en collega’s van New Mexico Colofon
State University. Het volume van een object
kun je namelijk meten met foto’s. Samen met Labtechnology Magazine is een uitgave van Vakbladen.com.
student Michael Withing, tevens hoofdauteur Labtechnology Magazine verschijnt in C2W, Mens & Molecule
van de publicatie in Soil Science Society of (Vlaanderen) en Medicines.
America Journal, ontwikkelden ze een eenvou-
dige maar doeltreffende methode. Deze uitgave komt tot stand onder verantwoordelijkheid van
De set-up bestaat uit een kleine 3D-geprinte Rik Stuivenberg (uitgever), Michelle Wijma (tekst en redactie) en
draaitafel met houder voor je smartpho- Bas van den Engel (sales).
ne. Terwijl je met de hand de draaitafel
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bas van den Engel:
[email protected], 06-423 069 37
Persberichten naar Michelle Wijma: [email protected]
Oplage: 22.500
vjeemLJroanceanbietrcnruheeiwèeet!rrtdee
Als je geen vacature maar
een loopbaan zoekt.
JOBNET.NL
Weiss Technik Nederland BV
Newtonstraat 5
4004 KD Tiel, Nederland
Tel: +31 344 670400
E-mail: [email protected]
Website: www.weiss-technik.nl
KNCV
Finalisten Gouden Vlam
Nog drie kandi- Benzjie Kamphuis, Emma van Wijlen, Nienke Workel,
daten maken ROC van Twente Rijn IJssel College Novacollege Beverwijk
kans op de Het onderzoek van Benzjie Voor haar stage deed Emma Nienke heeft stage gelopen bij
Gouden Vlam, ging over optimalisatie van de aan de University of Eastern de Noordwest Ziekenhuis-
de prijs voor IVR-methode (InVitro Release) Finland onderzoek naar klei, groep in Alkmaar. ‘Hier heb ik
het beste van injecteerbare medicatie. met name bentoniet, als mate- op het KCHI laboratorium
mbo-afstu- ‘Hier heb ik gekeken naar de riaal voor waterzuivering. ‘Klei een nieuw Chinees analyse-
deerverslag. afgifte van een medicijn in ont- heeft van nature een hoog ad apparaat getest en gevalideerd,
Op 8 oktober, wikkeling. Onder meer tempe- sorptievermogen,’ vertelt de POCT Goldmag.’ Dat ap-
tijdens de digi- ratuur speelt hierbij een grote Emma, ‘dat we kunnen verbe- paraat gebruik je voor een
tale Avond van rol.’ Ze heeft vooral metingen teren door vrij simpele behan- snellere bepaling van het ge-
de Chemie, gedaan bij 45 ˚C, als een ver- delingen met bijvoorbeeld zuur halte aan procalcitonine, een
maken we de snelde test ten opzichte van of hitte.’ Het kan zelfs zware acutefase-eiwit. ‘Dit is van
winnaar be- 37 ˚C. ‘Ik heb de hele incuba- metalen en antibiotica zuiveren groot belang bij mensen met
kend! tor in kaart gebracht, om te uit het water. Doordat klei re- luchtwegklachten. Het resul-
kijken of er onderlinge ver- latief goedkoop is, is het ook taat geeft aan of het om een
schillen zijn per locatie. De heel interessant voor bijvoor- bacteriële of virale infectie
incubator bootst hierbij het beeld derdewereldlanden. ‘Met gaat, wat bepalend is voor de
menselijk lichaam na.’ Voor spectrofotometrische bepalin- behandeling.’ Het onderzochte
medicijnafgifte is het namelijk gen heb ik onderzocht hoe zui- apparaat geeft binnen vijftien
belangrijk dat concentraties ver het water precies wordt, minuten de uitslag. ‘Helaas
een maand lang constant blij- hoe lang het zuiveringsproces voldeed het toch niet aan de
ven. Benzjie heeft veel geleerd duurt en hoe lang de klei zijn verwachtingen. Zo hadden de
tijdens haar stage. ‘Met name functie behoudt.’ Volgens reproduceerbaarheid, betrouw-
de diepgang van medicijnont- Emma was de stage heel leer- baarheid en juistheid geen goe-
wikkeling vond ik erg interes- zaam. ‘Op sommige punten de correlatie.’ De makers in
sant. Achter elke specificatie was het best theoretisch, ook China gaan daarom verder met
gaat weer een andere chemi- heb ik geholpen bij de publica- de suggesties van Nienke. ‘Het
sche theorie schuil. Nanomi tie van een paper.’ Momenteel was heel interessant om zo in-
was voor mij het perfecte werkt Emma als analist bij het ternationaal bezig te zijn, dat
stagebedrijf.’ COVID-testteam. had ik van tevoren niet ver-
wacht.’
Hanneke Reinders
54 | september 2020
KNCV
Vier digitaal het feest
van de chemie
Op 8 oktober vindt voor de vijfde keer de
Avond van de Chemie plaats, digitaal dit
keer. De coronacrisis maakt het onmogelijk
om in een volle theaterzaal bijeen te komen.
Na de edities van de University. We hebben immers (2015), Japan Prize (2017), Spotlight Prijs. Bij de
Avond van de Che- de voordelen van een onli- NAS Award in Chemical Sci- Spotlight Prijs bepaal jij
mie vanuit verschil- ne-evenement, die we graag be- ences (2018) en de Wolf Prize als kijker welke promo-
lende theaters in Leiden, nutten. in Medicine (2020). vendus het best zijn on-
Amersfoort, Den Haag en Het onderzoek van prof. Bao derzoek pitcht en de
Zwolle, vindt deze lustrumedi- richt zich op de synthese van KNCV Prijzengala prijs mee naar huis
tie noodgedwongen online functionele organische materia- neemt.
plaats. Voor deze speciale gele- len en polymeren. Op Behalve (inter)nationale top-
genheid hebben wij een pro- eye-openers.nl legt zij dit uit in sprekers zetten wij ook ver- u Registreer nu
gramma van internationale al- één minuut. Ze werd in 2015 schillend talent in de spot- We bieden dit online-
lure samengesteld. benoemd in Nature’s 10 en ze lights. Zo overhandigen wij de evenement exclusief en
behoort tot een van de laurea- KNCV Gouden Medaille 2020 kosteloos aan alle KNCV-
Sprekers van formaat ten van de L’Oréal-UNESCO aan prof. dr. dr. Patricia Dan- en NBV-leden aan. Na
Award for Women in Science. kers. Die prijs is de hoogste registratie ontvang je
We trappen de avond af met Onlangs ontving zij ook de Nederlandse onderscheiding een bevestiging. Kijk
een spreker van eigen bodem: ACS Central Science Dis- voor chemisch toptalent. voor meer informatie
prof. dr. Jan van Maarseveen, ruptors and Innovators Prize. Daarnaast eren wij jong che- op www.kncv.nl/
Universiteit van Amsterdam, Prof. Doudna behoort tot de misch talent met de uitreikin- avondvandechemie.
legt uit waarom hij zijn onder- leidende figuren in de gen van de Gouden Vlam
zoek heeft verlegd naar duur- CRISPR-revolutie en ontrafelt (mbo), de Gouden Spatel
zaamheid en hoe belangrijk de geheimen rondom CRISPR- (hbo), de Golden Master
scheikunde is voor de gehele Cas. Ze was in 2015 een van de Award (wo) en de gloednieuwe
transitie naar een duurzame meest invloedrijke personen
maatschappij. Vooral de relatie volgens de Time 100. Sindsdien
met het klimaat fascineert hem geldt zij als veelgenoemd kan-
daarbij enorm. didaat voor de Nobelprijs. Die
Ook hebben wij twee internati- prijs zou een mooie plek in
onale topsprekers weten te bin- haar prijzenkast kunnen krijgen
den: prof. dr. Zhenan Bao, naast onder meer de Break-
Stanford University, en prof. through Prize in Life Sciences
dr. Jennifer Doudna, Berkeley
Van links naar rechts: prof. dr. Zhenan Bao, prof. dr. Jan van Maarseveen en prof. dr. Jennifer Doudna.
september 2020 | 55
KNCV
Puzzel
Natuurlijk ken je het 1 Element met muzikaal symbool (7)
periodiek systeem. 2 In het symbool van dit element kun je spullen bewaren (8)
Om hier ook eens op 3 Element met uitzicht voor hondachtigen (8)
een andere manier naar te 4 Dit element is een verpulverde groente (8)
kijken, hebben we een puzzel 5 Element met valutateken als symbool (9)
gemaakt. Het is de bedoeling 6 Element dat geld wil uitgeven (5)
dat je de veertien elementen 7 Dit element veegt in Engeland de vloer (5)
vindt die, enigszins cryptisch, 8 Element dat gaten maakt (4)
zijn omschreven. Weet je naar 9 Element met vaderlijk symbool (12)
welke elementen we op zoek 10 Element dat niet blijft drijven (4)
zijn? 11 Gelovig element (4)
Als je ze allemaal hebt gevon- 12 Element met een snavel (4)
den, lees je van boven naar be- 12 Dit element is een half Kuifje in Frankrijk (3)
neden de oplossing! 14 Dit element heeft een pijnlijk symbool (4)
Kom je er niet uit? Kijk dan op
kncv.nl/puzzel voor de ant-
woorden.
56 | september 2020
KNCV
Procestechnoloog in deeltijd
In 1975 begon de Universiteit Twente met als hbo’er instroomde. ‘Ik kan digitaal schoolbord waar-
een unieke mastercursus procestechnolo- nu dieper op de materie ingaan op je als docent kunt
gie. Afgelopen cursusjaar maakte de cursus en ik kan al direct mijn nieuwe schrijven terwijl je de stof
een grote sprong naar blended learning. kennis, vaardigheden en erva- toelicht. ‘Als geluk bij een
ringen nuttig inzetten tijdens ongeluk konden we in co-
De mastercursus pro- de procestechnologiecursus 45 mijn werk.’ ronatijd dit onderwijsma-
cestechnologie van jaar geleden is opgezet door teriaal tevens inzetten voor
de Universiteit een wens vanuit de industrie. Flexibiliteit thuisonderwijs van de re-
Twente gaat met zijn tijd mee. ‘Scheikundig technologen van- guliere studenten.’
Onder meer door blended uit het hbo en bijvoorbeeld Tot voorheen kwamen cursis-
learning, waarbij studenten ook universitaire werktuigbou- ten twee dagen per week naar Discipline
meer digitaal onderwijs krij- wers en natuurkundigen die al de campus, maar dat is terug-
gen aangeboden. Iets wat ach- een tijdje werkzaam zijn in de gebracht naar een à twee keer Afhankelijk van je voor-
teraf gezien, met alle corona chemische industrie, hadden per maand. ‘Een groot voor- kennis en de beschikbare
maatregelen, niet beter had behoefte aan bijscholing in deel is dat je als cursist zo een tijd naast je werk, ben je
kunnen worden getimed. chemische technologie op uni- stuk flexibeler bent. Je hebt twee tot drie jaar bezig
Ondanks zijn pensioen is Ben versitair niveau.’ echter wel minder contact met met de cursus. ‘Als je wilt,
Betlem nauw betrokken bij alle Als cursist blijf je werken en je medecursisten en ook het kun je daarna doorgaan
vernieuwingen van de cursus. volg je in deeltijd vakken aan contact tussen cursisten en re- voor een masterdiploma,’
Sinds eind jaren tachtig was hij de Universiteit Twente. Ideaal, guliere studenten verdwijnt’, vertelt Betlem, ‘daar horen
een van de cursusdocenten en aldus cursist Arjan Schutte, die concludeert Betlem. ook een ontwerp- en
tevens opleidingsdirecteur che- Desalniettemin ontvangen zo- eindopdracht bij, dat kan
mische technologie en nano- wel docenten als studenten de dan bij het eigen bedrijf.’
technologie. Betlem vertelt dat vernieuwde cursus procestech- ‘De cursus doe je echter
nologie goed. ‘De traditionele niet zomaar naast je huidi-
hoorcolleges hebben we achter- ge baan’, waarschuwt
wege gelaten. We gebruiken nu Schutte. ‘Je moet veel zelf-
vooral korte video’s met quizjes discipline hebben en steun
tussendoor.’ Ook komt er veel van je leidinggevende en
pencasting aan bod, een soort zeker ook van je gezin krij-
gen om een deeltijdcursus
succesvol af te ronden.’
Hanneke Reinders
u Kijk voor meer informatie op
www.utwente.nl/pt-cursus
Voor alle chemisch technologen is
er de KNCV-sectie NPT (Neder-
landse Procestechnologen), de be-
langrijkste community op het ge-
bied van procestechnologie in
Nederland.
10_CREDIT
september 2020 | 57
KNCV
Chemistry Europe
benoemt fellows
ISTOCK/LUOMAN Bas de Bruin, Matthias ‘Chemistry Europe is een sa- pa. Het is een serie van mooie
Bickelhaupt en Lene menwerking van 16 chemische wetenschappelijke vakbladen
Als erkenning Hviid uit Nederland en verenigingen van 15 landen die die ik graag lees, waarvoor ik
voor hun bij- Iris Cornet en Piet Herdewyn meer dan 75.000 chemici re- review en waarin ik graag pu-
dragen aan de uit Vlaanderen zijn door Che- presenteren’, zegt dr. Hviid. bliceer’.
chemische we- mistry Europe benoemd tot ‘Bij de Nederlandse vereni- ‘Ik kan me het ontstaan van,
tenschap, fellow. Het fellowschap is de ging, de KNCV, ben ik lange destijds, ChemPubSoc nog
heeft Chemis- hoogste onderscheiding die tijd betrokken geweest als pen- goed herinneren’, vertelt fellow
try Europe vijf Chemistry Europe uitreikt. ningmeester. Daarom is deze professor Herdewyn. ‘Alle lo-
scheikundigen Deze organisatie eert ieder jaar benoeming voor mij extra bij- kale journals, zoals Receuil uit
uit Nederland een aantal chemici, die aange- zonder’. Nederland en Bulletin uit Bel-
en Vlaanderen sloten zijn bij een van de Euro- gië, zijn toen gestopt om Euro-
tot fellow be- pese scheikundeverenigingen, Uitdagingen pese journals op te richten.’
noemd. met deze titel. Naast de vijf Volgens professor Cornet was
Nederlandstalige zijn er fellows ‘Mijn benoeming tot Che- het een belangrijk initiatief.
benoemd in onder meer Duits- mistry Europe Fellow is een ‘Het delen van expertise en
land, Spanje, Portugal en eer en een verdere stimulans onderzoeksresultaten op Euro-
Zwitserland. om mij voor de Europese
scheikundige community in te
zetten’, zegt professor Bickel-
haupt. Professor De Bruin be-
aamt dat. ‘Chemistry Europe
is de uitgever van de belang-
rijkste society journals in Euro-
58 | september 2020
KVCV
pees niveau is echt nodig. Sa- ook uitdagingen in de nabije andere delen van de wereld kaar te brengen en elkaar op
menwerking op dit niveau toekomst: ‘We bevinden ons aan te trekken.’ die manier te versterken’, be-
leidt tot een snellere aanpak nu in een transitieperiode. We ‘Gezien onze vakcollega’s niet sluit Hviid.
van de problemen van van- moeten onze journals volle- altijd in hetzelfde land wer-
daag.’ Cornet ziet ook in de dig open access maken, maar ken, is Chemistry Europe Jenny Hasenack
toekomst een belangrijke taak de meningen over wat de bes- met haar zestien tijdschriften
weggelegd voor Chemistry te manier is om dat te doen de ideale omgeving om che- u Kijk voor meer informatie op
Europe. ‘De chemische zijn verdeeld.’ mici uit heel Europa bij el- chemistryeurope.com
industrie staat voor grote uit-
dagingen in een wereld waar Krachtig Europees Lene Hviid is global manager
we noodgedwongen aardolie platform Shell research connect & game-
moeten vervangen door her- changer. Ze heeft een achtergrond
nieuwbare grondstoffen.’ ‘Samen hebben we een heel in organische en fysische chemie
Ook voor Chemistry Europe krachtig platform waar onze en studeerde aan universiteiten in
zelf zien de fellows in de ko- verenigingen in samenwer- Denemarken en Zweden. Ze pro-
mende tijd uitdagingen. Her- king met Wiley kunnen waar- moveerde in 2001 aan de Univer-
dewyn: ‘Ik denk dat het be- borgen dat inzichten van ons siteit van Amsterdam. Daarnaast
langrijk is dat we ons blijven innovatieve onderzoek met heeft ze uitgebreide ervaring op
inzetten om de impactfactor andere chemici worden ge- het gebied van industrieel onder-
van de journals zo hoog mo- deeld.’, zegt Hviid. Bickel- zoek en bekleedt ze meerdere we-
gelijk te maken en te hou- haupt beaamt dit. ‘Zo’n Eu- tenschappelijke advies- en be-
den.’ Bickelhaupt: ‘Dat kun- ropees platform is van groot stuursfuncties.
nen we het beste bereiken belang om op het wereldto-
door gewoon ons beste werk neel voldoende uitstraling te
in onze eigen tijdschriften te bereiken, en niet in de laatste
publiceren.’ De Bruin ziet plaats ook om onze eigen ta-
lenten te behouden en die uit
Iris Cornet is professor aan de Universiteit Antwerpen Matthias Bickelhaupt Bas de Bruin is hoogle-
bij BioWAVE (biochemical wastewater valorisation and uit Nederland is hoofd raar bio-inspired sustaina-
engineering). Die groep focust op de ontwikkeling van van de afdeling schei- ble Catalysis bij het Van ’t
duurzame oplossingen voor de industrie, door biochemi- kunde en farmaceutische Hoff Institute for Molecu-
sche techniek en industriële bi- wetenschappen en de lar Sciences aan de Uni-
otechnologie te combineren. sectie theoretische che- versiteit van Amsterdam.
Cornet leidt hier het onder- mie aan de Vrije Univer- Na zijn studie en promo-
zoek in de industriële bio siteit in Amsterdam. tie aan de Radboud Uni-
technologie. Daarnaast is zij Daarnaast is hij onder versiteit Nijmegen deed
vertegenwoordiger van België meer voorzitter van de hij een postdoc aan het
in de jaarlijkse Chemistry Eu- Holland Research Max Planck Institute for
rope-vergadering. Na haar stu- School of Molecular Bio-Organic Chemistry
die aan de Vrije Universiteit Chemistry (HRSMC). in Duitsland. Na een tijd
Brussel promoveerde Cornet Hij werd in 1997 as- als assistant professor in
bij de Katholieke Universiteit sistant professor in Mar- Nijmegen vertrok hij in
Leuven. burg in Duitsland en is 2005 naar de Universiteit
in 1999 tot professor be- van Amsterdam. Zijn on-
Piet Herdewyn is professor aan noemd aan de Vrije Uni- derzoek focust op de ont-
de Katholieke Universiteit Leu- versiteit in Amsterdam, wikkeling van nieuwe
ven en hoofd van het Rega Insti- waar hij hoogleraar theo- technieken voor homoge-
tute voor Medicinal Chemistry. retische chemie is. ne katalyse.
Bij dezelfde universiteit behaalde
hij zijn promotie. Hij was post-
doc voor de Humboldt Founda-
tion bij de Universität Konstanz,
Duitsland. Zijn onderzoek focust
op bio-organische en medicinale
chemie, voornamelijk in het veld
van nucleosiden, nucleotiden en
nucleïnezuren.
september 2020 | 59
Agenda
New science KVCV-ACTIVITEITEN
podcast
27 november 2020
You want to hear some- MedChem 2020 - Medicinal
thing about the latest Chemistry in Belgium: Innovation
chemistry research whi-
le doing your laundry? and Success Stories
Then check out the brand new science Locatie: Luik
podcast by the European Young Chemists’
Network with an interview about CO2 re- Organisatie: Medicinale en Bio-organische
duction with Prof. Dr. Victor Mougel
from ETH Zurich. Blijf op de hoogte van alle geplande
Everywhere where you get podcasts: KVCV-activiteiten via
anchor.fm/european-young-chemists-
network www.kvcv.be/kalender
COLOFON De KVCV-redactie kan gecontacteerd € 363,- Universiteiten en hogescholen Zilveren KVCV-lidmaatschap:
worden op [email protected]. € 1.694,- (goud), € 1.029,- (zilver), € 363,- Janssen Pharmaceutica
KVCV vzw Aankondigingen van activiteiten e.d. kun- (brons) Bedrijven Bronzen KVCV-lidmaatschap:
p/a Universiteit nen eveneens doorgegeven worden voor Al deze bedragen zijn inclusief 21 % Analytik Jena, ARLANXEO Belgium, Bayer
Antwerpen - opname. BTW. Agriculture, Covestro, Evonik Antwerpen,
Campus Groenenborger - Departement KVCV-bestuur Op www.kvcv.be vindt u de modaliteiten Interscience Belgium, Laborama, Optimus
Chemie - Groenenborgerlaan 171 - Algemeen Voorzitter: Christophe De Bie van de verschillende lidmaatschappen en Instruments, Primoris Belgium,
2020 Antwerpen ([email protected]) is er de mogelijkheid tot intekenen op het SerCoLab, Tessenderlo Chemie, Tiense
tel: +32 479 60 12 32, [email protected], Ondervoorzitter: Eric Schouteden gewenste lidmaatschap. Suikerraffinaderij, Umicore
www.kvcv.be Secretaris: Thomas Vranken Binnen het standaard lidmaatschap is er Lidmaatschap universiteiten en
BTW-nummer: BE410-934-461 Penningmeester: Karel Haesevoets de mogelijkheid om het lidgeld over te hogescholen:
IBAN: BE04 4310 6848 8131, BIC: KREDBEBB Raadsleden: Denis Comeyne en Rudolf maken via domiciliëring (www.kvcv.be). Odisee
Redactie KVCV-pagina’s Vanheertum Indien u intekent voor domiciliëring, krijgt
An Mammolito en Christophe De Bie. KVCV-lidgelden u een eenmalige korting van € 10,-, wat
€ 55,- Standaard lidmaatschap het lidgeld eenmalig op € 45,- brengt.
€ 30,- Young professionals KVCV wordt gesteund door
(t. e. m. 29 jaar, kopie identiteitskaart) Gouden KVCV-lidmaatschap:
€ 12,- Studenten (kopie studentenkaart) BASF Antwerpen, ExxonMobil Chemical
€ 165,- Secundaire scholen Europe, Oxford Global Resources,
Sumitomo Chemical Europe
GEEN NUMMER Ik neem volgend lidmaatschap, inclusief abonnement op Mens & Molecule
MISSEN. WORD NU (aankruisen):
LID VAN DE KVCV
Standaard lidmaatschap aan € 55,- (€ 45 met eenmalige korting
#10 mits domiciliëring)
Young professional lidmaatschap aan € 30 (t/m 29 jaar, met kopie
deJcaeamrgbaenrg201317 identiteitskaart)
vaVnoodrelKedVeCnV Studenten lidmaatschap aan € 12,- (met kopie studentenkaart)
Lidmaatschap secundaire scholen aan € 165,-
Cnhieesumtwijiele Lidmaatschap universiteiten en hogescholen aan € 363,-
Betalingsmethode:
Stuur mij een formulier voor domiciliëring van het lidgeld
Ik stort vandaag het verschuldigde bedrag op rekeningnummer
“IBAN: BE04 4310 6848 8131; BIC: KREDBEBB” van KVCV,
Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen
Ik betaal via de contactpersoon aan mijn hogeschool of universiteit
Voornaam: Achternaam: m/v
Straat: Nr.:
XNneIaEeePsldneaEuegoburriplunraooldanoppgds2ees?e6sitneteegonsvniodngoeVrrezldaoleadenkkdsrfaeipnrepanne cenineartiion-g Xk3CaD0HPneeajnoaagotapeinprntriraosmaicvd1ahe4Kvlrtiiessehreeorueveeranktnz.diejPehnriaonacdreuspssrtoDriceeessaislgenn XgvvfIa(tePnn-rBaaedfSgnvieaiodanzbleea.)icebp1du8erinltkoinecchileeeeuemwsstieteu,ekdoacenvhespreinnlionotvnpololooa-rngt ie Postcode: Bus:
Memo_Mens & Molecule 10_2 1 Tel/gsm: Gemeente:
E-mail: Geboortedatum:
Studie:
23-11-17 14:38 Instelling:
Datum: Handtekening:
De Koninklijke Vlaamse Chemische Vereniging (KVCV) is de be-
roepsvereniging van alle Vlaamse chemici en biowetenschap-
pers, ongeacht hun diploma. De KVCV wil de brug slaan tussen
onderwijs, industrie en maatschappij. Leden ontvangen, als on-
derdeel van het lidmaatschap, Mens & Molecule, het onafhanke-
lijk vaktijdschrift voor chemisch en biotechnologisch Vlaanderen.
Het lidmaatschap biedt tevens andere KVCV-voordelen, zoals Bon sturen naar KVCV vzw, ✂
aanzienlijke kortingen op lezingen en symposia, korting bij de Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen
aankoop van boeken, didactisch materiaal en andere abonne- Aanmelden kan ook online via
menten (onder andere Chemische Feitelijkheden). www.kvcv.be/lidmaatschap
Een gewoon lidmaatschap kost € 55* per jaar. Young professio-
nals of studenten betalen respectievelijk € 30,- en € 12,-. Schrijf
vandaag nog in via www.kvcv.be/lidmaatschap!
* een regulier abonnement op Mens & Molecule, zonder KVCV-lidmaatschap, E [email protected] www.kvcv.be
kost € 60,-
KVCV Groenenborgerlaan 171 2020 Antwerpen T. +32 (0)479 60 12 32
601_KVCV_MeMo_Stopper_A5_012018.indd 1 11-01-18 15:35
september 2020 | 61
Single-Use Event 2020
CORPUS | Leiden | November 10
On November 10th at location CORPUS in Leiden suppliers and users will meet
at the ultimate networking event in the world of bioprocessing, biotechnology
and (bio)pharmaceutical manufacturing. You are welcome to view and test
new products, network with key suppliers in the single-use industry, and attend
presentations about the latest developments in single-use.
NBV
Hanneke Schuitemaker is
keynote-spreker tijdens
het Nederlands Biotech-
nologie Congres (NBC-
20), dat online plaats-
vindt op 10 november.
Tijdens NBC-20 spreekt
zij over de ontwikkeling
van een COVID-19-vaccin,
waaraan zij als mondiaal
hoofd vaccinontwikkeling
bij Janssen Vaccins lei-
ding geeft.
NBC-20: de ontwikkeling van
een COVID-19 vaccin
Even voorstellen: hoe ben je nadenken, maar de combinatie ‘We zijn nu bezig met een ge- wikkelen tot een specifiek
bij Janssen Vaccins beland? van meer toegepast onderzoek combineerde fase 1/2a klini- COVID-19-vaccin dat een zo
‘Ik ben opgeleid als medisch en vaccinontwikkeling was een sche test. Ten tijde van NBC- optimaal mogelijke immuno-
bioloog, en heb tijdens mijn uitdaging die me erg leuk leek. 20 is de verwachting dat we gene reactie opwekt, die voor
promotie onderzoek gedaan In september 2010, enkele met fase 3 klinische tests be- de uiteindelijk bescherming
naar aids/hiv, een onderwerp weken nadat ik startte bij zig zijn, waarbij we het vaccin moet zorgen.’
dat destijds behoorlijk in de Crucell, werd bekendgemaakt testen op tienduizenden vrij-
belangstelling stond. Na twin- dat Johnson & Johnson, J&J, willigers om de effectiviteit Wat kunnen we verwachten
tig jaar hiv-onderzoek was het Crucell zou overnemen. Sinds vast te stellen.’ van je lezing tijdens NBC-
tijd voor iets nieuws, en kwam februari 2011 ben ik verant- 20?
er een aanbieding van Crucell. woordelijk voor het portfolio Traditioneel kent de ont- ‘Tijdens NBC-20 vertel ik
Daarover heb ik lang moeten virale vaccins van J&J, met wikkeling van vaccins een graag over ons werk sinds
als basis Janssen Vaccins in lang traject van ontdekking januari van dit jaar om tot een
COLOFON Leiden.’ tot marktimplementatie. COVID-19-vaccin te komen.
Coronavaccins worden in Veel mensen maken zich zor-
De Aan welke vaccins werken de loop van 2021 al op de gen over de snelheid van de
Nederlandse jullie momenteel? markt verwacht. Hoe kan ontwikkeling en daarmee de
Biotechnologie ‘We werken onder meer aan dat zo snel? veiligheid van het vaccin.
Vereniging het ontwikkelen van vaccins ‘We wisten al erg veel over Waar ik in mijn presentatie
(NBV) is dé be- ter bestrijding van infectieziek- ons breed toegepaste plat- de nadruk op wil leggen, is
roepsvereniging van professionals tes zoals hiv, ebola, en het Res- formvaccin dat de basis vormt onze bewuste strategie om de
werkzaam in de toegepaste life sci- piratoir Syncytieel Virus, RSV. van het COVID-19-vaccin: verschillende stappen in de
ences. De achthonderd leden zijn Maar op dit moment gaat bij- hoe we het moeten maken, ontwikkeling parallel te doen,
werkzaam op gebieden als farma, na al onze aandacht uit naar wat voor immuunrespons het een manier waarop we de
landbouw, voedsel, milieu en indus de ontwikkeling van een vaccin opwekt, hoe het getolereerd veiligheid konden waarborgen
triële biotechnologie. tegen SARS-CoV-2.’ wordt, en wat het veiligheids- en de kans van slagen optima-
Kennisuitwisseling en netw erken profiel is. Een groot deel van liseren.’
staan bij ons centraal. Hoe ver zijn jullie met de ontwikkeling lag dus al
Het lidmaatschap is 52 euro per jaar. de ontwikkeling van een achter ons. De uitdaging was u Registreer nu voor NBC-20 ‘bio-
Leden ontvangen zevenmaal per jaar COVID-19-vaccin? om het vaccin verder te ont- TechTalks’ via www.nbc.kncv.nl.
C2W. De contributie bedraagt tussen
de 25 euro en 52 euro per jaar (af-
hankelijk van leeftijd). KNCV-leden
betalen slechts 25 euro per jaar.
Studenten betalen de eerste 3 jaar
16 euro per jaar (mits nog student).
Meer informatie vindt u op www.nbv.
kncv.nl.
september 2020 | 63
NVBMB
Oproep voor nominaties NVBMB-prijs 2021
De NVBMB nodigt schappelijke bijeenkomst te len we op wetenschappelijke ervaring en zichtbaarheid.
iedereen uit kan- organiseren over een on- kwaliteit, trackrecord van Gelieve nominaties voor de
didaten voor te derwerp dat voldoet aan publicaties, productiviteit, NVBMB-prijs 2021 vóór
dragen voor de NVBMB- het interessegebied van de creativiteit en internationale 31 december 2020 per
prijs 2021. De NVBMB- kandidaat en een wandre e-mail te zenden aan de se-
prijs reiken we sinds 1981 liëf van keramiek van de cretaris van de NVBMB,
uit om erkenning te geven hand van beeldhouwer dr. Hugo van Ingen,
aan het werk van zeer geta- Ellen Roos. [email protected]. Voor-
lenteerde jonge onafhanke- Genomineerden voor de drachten dienen voorzien
lijke biochemici en molecu- NVBMB-prijs moeten ten te zijn van een kort cv, een
lair biologen werkzaam in minste twee jaar postdocto- publicatielijst en een korte
Nederland. De prijs be- rale ervaring hebben met bij beschrijving van de weten-
draagt € 2.000, extra geld voorkeur buitenlanderva- schappelijke prestaties
om een eendaagse weten- ring. Nominaties beoorde- (maximaal één pagina).
NBS-beurs voor Carli Koster
Carli Koster. De Nora Baart men middels lysosomen. COLOFON
Stichting (NBS) Vanwege COVID-19 zijn
heeft een toelage een aantal aanvragen inge- De Nederlandse
voor een stage in het bui- trokken en zijn er weinig Vereniging voor
tenland verstrekt aan Carli nieuwe aanvragen binnen- Biochemie en
Koster, master life science gekomen. We hopen dan Moleculaire
& technology, Universiteit ook van harte dat deze si- Biologie (NVBMB)
Leiden. Zij gaat naar het tuatie op korte termijn ver- stelt zich ten doel
Whitehead Institute, MIT, betert en wij weer in staat het onderzoek en onderwijs in de bio-
in Cambridge, VS, om, zijn getalenteerde jonge on- chemie en de moleculaire biologie te
onder begeleiding van derzoekers bij hun oplei- stimuleren, en de maatschappelijke
dr. David Sabatini, te on- ding te ondersteunen mid- belangen van haar leden te behartigen.
derzoeken hoe darmkan- dels een NBS-toelage. Dit doet zij onder meer via het houden
kercellen hun metabolisme Kijk voor meer informatie van wetenschappelijke bijeenkomsten
reprogrammeren en zo- over een NBS-aanvraag op en discussieplatforms, en via contac-
doende nutriënten opne- de NVBMB-website. ten met soortgelijke (inter)nationale
organisaties. Voor informatie over de
De strijd tegen COVID-19 komende activiteiten zie www.kncv.nl/
nvbmb.
Gelukkig zijn niet al se overheid is DSM begon- de overheid tegen kostprijs. Voorzitter: prof. dr. L. Brunsveld
onze activiteiten nen met de productie van Ook produceert DSM, sa- ([email protected])
gestaakt en start- die staafjes, voor de eerste men met AFPRO Filters Secretaris: dr. H. Van Ingen
ten veel van onze leden met keer en op eigen bodem, en Koninklijke Auping, we- ([email protected])
onderzoek aan COVID-19. om een tekort aan corona- kelijks zo’n 1 miljoen FFP2 Penningmeester: dr. A.I. de Kroon
Onze leden in het bedrijfs- testkits in Nederland te medische maskers. ([email protected])
leven leveren ook belangrij- voorkomen. Het Leden: mw. dr. M. Adjobo-Hermans
ke bijdragen in de strijd te- bedrijf heeft (Merel.Adjobo-Hermans@radboudumc.
gen het virus. Een van onze zich tevens ge- nl); dr. Y. Bollen ([email protected]); dr.
bestuursleden, Noël van stort op de pro- Ing. Jan Willem Borst (janwillem.borst@
Peij, werkt bij DSM. Hij is ductie van zo’n wur.nl); mw. prof. dr. M.M.A.E.
betrokken bij de productie 800.000 halve Claessens (m.m.a.e.claessens@
van 2,8 miljoen coronatest- literflessen des- utwente.nl); prof. dr. F. Van Leeuwen
staafjes voor de neus. Op infectiemiddel
verzoek van de Nederland- en levert die aan Doorplaatsing uit([email protected]); dr. Noël van
Peij ([email protected]); prof.
vorige nummerdr. D.J. Slotb oom (d.j.slotboom@rug.
nl); prof. dr. C.P. Verrijzer (c.verrijzer@
erasmusmc.nl).
Lidmaatschap
Inschrijven als lid kan via nvbmb.kncv.
nl. De contributie voor leden van 25
jaar en ouder bedraagt € 30 voor
KNCV-leden en € 40 voor niet KNCV-
leden. Voor KNCV-leden t/m 24 jaar
€ 5 en € 15 voor niet KNCV-leden.
Kopij voor volgende nummer
Kopij voor het volgende NVBMB-
verenigingsnieuws kunt u per e-mail en
als Word-file naar de redactie sturen
naar dr. Merel Adjobo-Hermans (Merel.
[email protected]). De
redactie neemt het recht te lange tek-
sten in te korten. Graag de teksten kort
en bondig houden.
64 | september 2020
Daniël Linzel Media
Japans doe-het-zelfsnoep
Popin Cookin maakt leuke eetbare zijn lastiger te achterhalen, omdat de in-
experimentenkits voor jong en oud, grediënten niet helemaal duidelijk zijn. Hij
hoewel je smaakpapillen er niet per se bevat dezelfde hoofdcomponenten als de
vrolijk van worden. Wat voor chemie zit Donut-set en daarnaast ook aardappel-,
er achter het miniatuur-doe-het- eiwit-, vlees-, groente-, wei-, melk- en
zelfsnoepgoed en -fastfood? kaaspoeder. Die mengsels moet je na het
mixen met water ook even in de magne-
Japan staat bekend om zijn bijzondere tron zetten, dus ik vermoed dat, net als bij
en soms zelfs bizarre trends. De Popin het stollen van een ei, een aantal eiwitver-
Cookin-snoepkits van Kracie vallen bindingen breken. Het bijzondere is dat de
daar zeker onder. De kits werken met verschillende onderdelen van de Hambur-
zakjes poeder en kleine beetjes water.Voor ger-kit (de broodjes, hamburger, patat,
deze recensie maakte ik een zoete en een kaas, ketchup en frisdrank) nog een rede-
hartige variant: Popin Cookin Donut en lijk accurate textuur hebben.
Popin Cookin Hamburger Fast Food.
De inhoud van de doosjes bestaat uit een Artificiële smaak
plastic bakje met daarin kleine mallen die
je eerst moet uitknippen om verschillende De kits zijn leuk om te maken en niet al te
poeders in te mixen. Verder krijg je alle-
maal gekleurde zakjes met daarin de poe- moeilijk, maar een groot nadeel vind
dermengsels, een lepeltje, en – in het geval
van de Hamburger-kit – een mesje en be- ik de smaak. De donuts waren
kertje. Nu is er een extra uitdaging bij de
kits: alle instructies zijn in het Japans. Kra- cierswebsite vind je ‘De extra mij veel te zoet en smaakten
cie werkt gelukkig wel met plaatjes, cijfers, uitdaging is artificieel, terwijl de web-
kleuren en vormpjes op de doos, zodat je site claimt dat de produc-
niet volledig in het duister tast. dat alle ten geen conserverings-
middelen of kunstmatige
Verdikkingsmiddel
onder meer zetmeel, instructies kleurstoffen bevatten.
De Donut-set was redelijk simpel. Met een emulgator en natrium- in het Japans Direct uit de magnetron
klein plastic kuipje giet je kleine beetjes caseïnaat. Die compo- was de Hamburger-set
water in de mallen, waar je de juiste zakjes
in kiept en omschept met de lepel. Dat re- nenten helpen de struc- zijn’ wel te eten, maar naarma-
sulteerde in vier mierzoete, kant-en-klare tuur te verstevigen. te de temperatuur daalde,
etenswaren: vanilledeeg, chocoladedeeg en
twee soorten glazuur. Hoe zit het chemisch Zetmeel gebruik je, bijvoor- nam ook de smaak af. De kits
gezien met dat deeg?
Op de ingrediëntenlijst van de leveran- beeld in de vorm van maizena zijn dus leuk om te maken, maar
(maiszetmeel) als verdikkingsmiddel in minder leuk om te eten.
soep of saus. Een emulgator zorgt ervoor
dat je doorgaans niet-mengbare compo-
nenten kunt mengen. Het caseïnaat heeft
meerdere functies, waaronder stabilisatie
en waterbinding. Al die processen maken u Wetenschappers op het
dat je vaste consistenties krijgt, zoals witte doek
donutdeeg of glazuur. De film Picture a scientist, van
De Hamburger-set bevat flink meer poe- Sharon Shattuck en Ian Cheney, laat
ders en de chemische reacties daarachter de academische verhalen zien van
drie vrouwelijke wetenschappers in
de microbiologie, geomorfologie en
analytische chemie. De film legt de
nadruk op de meer subtiele vormen
van discriminatie waarmee de
vrouwen te maken krijgen en hoe zij
Popin Cookin Donut daarmee omgaan. Hoewel de film
Popin Cookin Hamburger Fast op het moment van schrijven niet
Food
wordt gestreamd, zijn de
ontwikkelaars bezig met de
distributie. Houd de website
€ 6,25 per stuk pictureascientist.com in de gaten
Leverancier in Europa: voor meer informatie.
www.mostcutest.nl
september 2020 | 65
Start-up Marysa van den Berg
Noah Water Solutions zuivert afvalwater met duurzame technologie
‘Elektrochemie is
de toekomst’
De zuivering van afvalwater kan veel duurzamer dankzij elektrocoagulatieflotatie,
stelt de Vlaamse start-up Noah Water Solutions. ‘We recupereren er waardevolle
componenten uit en kunnen volledig op groene stroom werken.’
‘Momenteel gebruik je in nen. Ten slotte slaan die metaalhydroxides ten werden wel goed verwijderd en dus
de waterzuivering samen met de vervuilingen neer in slib. verschoof Van Meirhaeghe de focus. Zo
vooral ijzerchlorides of Dat kun je vervolgens eenvoudig geauto- was er succes in de galvanische industrie
aluminiumsulfaten’, matiseerd afvangen. (recuperatie van metalen), afvalverwerking
zegt Dries Parmentier, onderzoeker bij de Het is een heel verhaal, dat allemaal begon (persistente organica), agro-industrie (fos-
start-up Noah Water Solutions, gesitueerd met de Finse uitvinder Hannu Suominen. faat-recuperatie) en tank cleaners (olie- en
in Gavere ten zuiden van Gent. ‘Dat werkt Hij ontwikkelde de elektrocoagulatieflota- vettenverwijdering).
goed, maar het nadeel is dat hoge concen- tie voor de papier- en pulpindustrie. Daar
traties anionen van die hulpstoffen achter- bleek dat je er een snelle scheiding van pa- Coronacrisis
blijven in het gezuiverde water en leiden piervezels en kleurstoffen uit het afvalwater
tot corrosieproblemen van betonnen bui- mee kunt bewerkstelligen, zodat je de Na de zomer van 2017 werd Parmentier
zen en verzilting van het water.’ warmte van het gezuiverde afvalwater kunt gevraagd om het team te komen verster-
Daartegenover zet Parmentier met zijn hergebruiken. Dat trok de interesse van za- ken. ‘De uitdaging van een start-up stond
start-up nu elektrocoagulatieflotatie. De kenman en burgerlijk ingenieur Rik Van mij wel aan en ik had veel interesse in de
onderzoeker legt de voordelen uit: ‘Door- Meirhaeghe. ‘Hij vond dat die waterzuive- veelzijdigheid van het werk. Ik ben nu een
dat die methode geen chemicaliën ver- ringstechnologie met een paar minimale manusje-van-alles: onderzoeker, ontwikke-
bruikt, geconcentreerder slib genereert aanpassingen in veel meer sectoren toepas- laar, operator van onze installatie, onder-
dat de mogelijkheid biedt om waardevolle baar was en nam er in 2014 een licentie houdstechnicus. Verder onderhoud ik con-
componenten te recupereren uit afval op’, vertelt Parmentier. In datzelfde jaar tacten, haal ik nieuwe potentiële klanten
water en dat volledig op groene stroom werd de start-up opgericht, waarvan Van binnen en regel ik de verkoop.’ Inmiddels
kan werken, geloven wij dat dit de tech- Meirhaeghe ceo werd. bestaat het team uit drie mensen; naast
nologie is om waterzuivering duurzamer Ze kopieerden een pilot reactor uit Fin- Parmentier en Van Meirhaeghe ook diens
te maken.’ land en Noah Water Solutions is gaan tes- zoon Rik Van Meirhaeghe.
ten met mestverwerking. ‘Van Meirhaeghe De pilot reactor heeft al bij verschillende
Finse uitvinding had hiervoor al de nodige contacten in bedrijven gestaan. Momenteel staat hij bij
deze sector’, zeg Parmentier. ‘De stikstof- kunststofbedrijf Deceuninck, dat het was-
Bij elektrocoagulatieflotatie verbruik je in verbindingen werden helaas niet zo goed water van zijn recyclingunit wil zuiveren.
het water enkel aluminium- of ijzerelektro- verwijderd als gehoopt, dus daarom stopte Dat bedrijf ziet er volgens Parmentier zeker
des. ‘Wanneer je daarop een gelijkstroom hij hier na twee jaar mee.’ Andere poluen- de voordelen van in. ‘De pilotinstallatie
zet, duw je de ijzer- of aluminiumionen zuivert zo’n 100 tot 600 liter afvalwater per
in de oplossing’, legt Parmentier uit. Die ‘Onze methode uur ter plaatse en toont aan dat onze tech-
ionen gaan dan binden met de vervuilin- verbruikt geen nologie alle lozingsnormen haalt.’
gen, bijvoorbeeld zware metalen, fosfaten, chemicaliën’ Deceunick zelf was hard op weg de eerste
humuszuren en polyacrylaten. Aan de ka- echte klant te worden van Noah. De eerste
thode vindt tegelijkertijd watersplitsing offertes waren al opgevraagd toen het
plaats: de vorming van waterstofgas en hy- noodlot toesloeg. ‘Door de coronacrisis
droxylmoleculen. Die hydroxylmoleculen doet het bedrijf de komende twee jaar he-
gaan binden met de ijzer- of aluminiumio- laas geen investeringen meer’, zegt Par-
66 | september 2020
Colofon
C2W is het onafhankelijke nieuwsorgaan van de KNCV,
de Nederlandse beroepsvereniging voor mensen
met een passie voor moleculen.
Mens & Molecule (MeMo) is het onafhankelijke
nieuwsorgaan
van de KVCV, de beroepsvereniging van alle Vlaamse
chemici, ongeacht hun diploma.
C2W en MeMo zijn inhoudelijk meestal identiek.
NOAH WATER SOLUTIONS Redactie
+31 88 6440640, [email protected]
De miniatuurversie van de pilot reactor. Hiermee kan Noah Water Solutions gemakkelijk bij geïnteresseerde klanten
een test uitvoeren om te zien of de technologie hun afvalwater goed zuivert. hoofdredacteur: dr. Erwin Boutsma
vak-/eindredacteur: ir. Puck Moll
mentier. ‘Ook andere bedrijven gaven ons maanden geleden doen besluiten onze eindredacteur: drs. Franny Scholte
hetzelfde. Dat is niet zo gek, aangezien de labreactor te commercialiseren. De UGent
waterfocus voor veel bedrijven niet hun heeft onlangs een reactor van ons gekocht.’ vak-/webredacteur: Daniël Linzel MSc
corebusiness is. Inmiddels begint het wel De reactor vindt toepassing in een project in
weer wat op te starten.’ samenwerking met Bangladesh om com- Advertentie-exploitatie
munaal afvalwater te zuiver via elektrocoa- Bas van den Engel
Miniatuurversie gulatieflotatie. ‘Nu gebruiken ze daar biolo-
gische zuivering, maar dat is arbeidsintensief +31 6 42306937, [email protected]
Zorgen over de eigen start-up, heeft Par- en er gaan veel grondstoffen verloren’, ver-
mentier niet. ‘We zijn een klein bedrijf en klaart Parmentier. ‘Met onze reactor kun je Media-order/traffic
de kosten zijn niet zo hoog. Bovendien grondstoffen wel degelijk recupereren, met +31 88 2266690, [email protected],
hebben we een manier gevonden om die een minimumgebruik aan chemicaliën.’
nog verder te drukken.’ De kosten om de Om de verkoop van grote reactors aan de [email protected]
pilot reactor te verplaatsen zijn hoog, zo’n industrie door de coronacrisis on hold staat,
€ 6.000 à 7.000 per transport. Daarom richten Parmentier en zijn collega’s zich nu Marketing
heeft het team onlangs een miniatuurversie dus op miniaturisatie van de techniek. ‘We Lisa Plenge
ontwikkeld: de labreactor. ‘We kunnen hopen de labreactor ook aan andere acade- +31 88 2266670, [email protected]
voor geïnteresseerde klanten een gratis test mische instellingen te verkopen. Daarbij
uitvoeren om te zien of onze technologie willen we ook een research-community op- Abonnementen
erin slaagt hun afvalwater te zuiveren. Als richten. Het idee is dat onderzoeksgroepen KNCV-leden ontvangen C2W gratis; de contributie
de test dan goed uitvalt, kunnen we on site hun gegevens met elkaar delen. Uiteraard bedraagt tussen de € 32 en € 122. C2W-abonnement
beginnen te testen.’ voegen ook wij onze kennis en ervaring toe.
Die tests voeren ze uit in een gehuurde Samen komen we dan tot betere manieren voor niet-KNCV-leden:
labruimte van de Universiteit van Gent, van waterzuivering.’ Parmentiers droom is € 288,50 (NL en BE; daarbuiten € 313.
campus Kortrijk. ‘Zo zagen academici hoe mee te werken aan de verduurzaming van KVCV-leden ontvangen MeMo gratis; de contributie
elektrocoagulatieflotatie werkt en wat je er de wereld. ‘En ik weet zeker dat elektroco bedraagt tussen de € 12 en € 55. MeMo-
allemaal mee kunt doen’, vertelt Parmen- agulatieflotatie een van de manieren is om abonnementen voor niet-KVCV-leden en bedrijven:
tier. ‘Er was gelijk interesse om er onder- dit te bewerkstelligen.’ € 112,50 (BE en NL; daarbuiten € 137. De
zoek mee te doen. Dat heeft ons drie opzegtermijn voor abonnees bedraagt 2 maanden
voor afloop van de abonnementsperiode.
Ledenadministratie
KNCV-ledenadministratie: Postbus 249,
2260 AE, Leidschendam, +31 70 3378797,
[email protected]. Het lidmaatschap van de
KNCV en/of de secties kan schriftelijk worden
opgezegd vóór 15 november van het lopende jaar.
Hiervan krijgt u een bevestiging.
Abonnementenadministratie
+31 88 2266680, [email protected]
Verschijningsfrequentie
C2W verschijnt 12 keer per jaar en is online te lezen
op www.c2w.nl. De niet-KNCV-leden van de NBV
ontvangen 7 edities. De niet-KNCV-leden van de
NVBMB ontvangen
4 edities. MeMo verschijnt 12 keer per jaar en is online
te lezen op www.mensenmolecule.be.
Vormgeving
Content Innovators, Yvonne Kramer
Druk
Veldhuis Media
Reproductie
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave
mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een
geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar
gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij
elektronisch, hetzij mechanisch, door fotokopieën,
opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande
schriftelijke toestemming.
Uitgever
Rik Stuivenberg
Vakbladen.com
Postbus 19949
2500 CX Den Haag
Enthovenplein 1 (5e verdieping)
2521 DA Den Haag
Duurzaamheid
Dit tijdschrift is gedrukt op FSC-gecertificeerd papier.
De plastic wikkel is gemaakt uit suikerriet en 100 %
biologisch afbreekbaar.
Credit cover
Patrick Marx
september 2020 | 67
Bedrijvengids Overzicht van laboratoriumleveranciers en dienstverleners
LABORATORIUMAPPARATUUR ONDERHOUD EN VALIDATIE
Inacom Instruments Poly Temp Scientific
Industrial & Analycal Components A: De Marne 211 | 8701 MH Bolsward
Dwarsweg 71a T: +31 (0)515-575105
3959 AE OVERBERG E: [email protected]
T: +31 (0)318-521151 W: www.polytemp.nl
E: [email protected]
I: www.inacom.nl Part of your team! Uw leverancier van moderne lab apparatuur met ouderwets goede
service
Al meer dan 30 jaar toeleverancier van laboratorium artikelen zoals onderde- Naast ons leveringsprogramma van laboratorium apparatuur voeren wij ook
len, verbruiksartikelen en toebehoren voor chromatografie en vloeistof analyse merkonafhankelijk onderhoud uit op vriezers, flowkasten en incubatoren. Zowel
systemen. Inacom Instruments is al vele jaren distributeur van IDEX Health & koeltechnisch onderhoud en reparaties als validatie van LAF-kasten behoort tot onze
Science, Vici/Valco en vele anderen. Onze website geeft een goed overzicht expertise. Ook bieden wij een 24/7 storingsdienst en hebben wij de beschikking over
hiervan en tevens alle informatie per product. een eigen reparatiecentrum en leenapparatuur.
Instrument Solutions BIOBANKING/KOELAPPARATUUR
A: De Liesbosch 50 | 3439 LC Nieuwegein (NL) PHC Europe B.V
T: +31 (0)88 4678786
E: [email protected] Voorheen bekend als Panasonic
W: www.instrument-solutions.com Biomedical Sales Europe B.V.
A: Nijverheidsweg 120 / 4879 AZ Etten-Leur
Vanaf 2000 uw partner op het gebied van laboratorium analyseapparatuur, T: +31 (0)76 - 543 38 33
verbruiksmateriaal en Service Support in België, Nederland en Luxemburg. F: +31 (0)76 – 541 37 32
Specialiteit is monstervoorbewerking en –behandeling in het algemeen, E: [email protected]
automatisering & dosering voor elementanalyse, chromatografie, geur- en W: www.phchd.com/eu/biomedical
smaakanalyse, deeltjesgrootte & materiaalkarakterisering.
Service Support betreft installatie, reparatie en preventief onderhoud op uw Voorheen als Panasonic, en nu onder onze huidige merknaam PHCbi, staan we
locatie of in ons Service Center in Nieuwegein. al bijna 30 jaar garant voor kwaliteit en betrouwbaarheid. Snelle levering, uit-
Verder beschikken wij over een eigen demonstratie- en applicatielaboratorium. stekende (back-up) service, optimale celkweek resultaten en de meest veilige
en zekere opslag voor uw kostbare samples zijn hiervan o.a. de reden.
Labexchange (ULT) vriezers, CO2- en multigas incubatoren, koel- en broedstoven, klimaat-
kasten bloedbewaarkasten, medische- en farmaceutische vriezers, LN2 opslag,
Laboratorium- en analysesystemen. Als autoclaven.
nieuw. Met garantie.
BIOPROCESSING
Labexchange is de toonaangevende aanbieder van gebruikte laboratorium-
en analyseapparatuur. Labexchange staat al 30 jaar voor grote technische INFORS Benelux BV
betrouwbaarheid en veelomvattende service.
Uw specialist voor bioreactoren, schud-in-
T: +49 7475 9514 0 cubatoren en bioprocess software. U
E: [email protected] profiteert van geavanceerde systemen die bijdragen aan uw succes door de
W: www.labexchange.com productiviteit van uw cellijnen of micro-organismen te maximaliseren zonder
de reproduceerbaarheid op te offeren.
We hebben een omvangrijk assortiment gebruikte en nieuwe laboratoriumequip- A: Markweg 9-A / 6883 JL Velp
ment in de volgende categorieën: laboratorium en analyse, spectroscopie, chroma- T: +31 (0)26-3693100
tografie, laboratoriuminrichting en life science. Bijvoorbeeld: gaschromatografen, E: [email protected]
GC/MS, FTIR-spectrometers, massaspectrometers, HPLC-systemen, ICP- W: www.infors-ht.com
systemen, laminarflow, ovens, centrifuges, laboratoriummeubels en zuurkasten.
We offer the right solutions for your applications:
LabMakelaar Benelux BV - Fermentatie van microorganismen (bacterien, schimmels en gisten)
- Cell culture (mammalian cells, insect cells, plant cells and algae)
A:Knibbelweg 18-C | 2761 JE Zevenhuizen (ZH) - Biofuels (biodiesel and bioethanol)
T: +31 (0) 180-321820 - Bioprocess integration in one software platform
E: [email protected] - Customer-specific bioreactors and incubation shakers
W: www.labmakelaar.com - Qualification of bioreactors and incubation shakers
Dé Benelux specialist voor aan- en verkoop van alle gebruikte laboratorium instru- An eye toward solutions and personal, sustainable customer relationships are
menten en meubilair. Met garantie. Ruime ervaring in life-sciences, milieu, medisch, our greatest strengths.
R&D, voeding, onderwijs en labinrichting.
LabMakelaar Benelux B.V. bestaat uit 3 bedrijfsdivisies om een all-in concept voor
het laboratorium te kunnen bieden;
- LabMakelaar voor laboratorium apparatuur en meubilair
- Laboratorium.shop voor glaswerk en disposables
- LabforRent voor huur en verhuur van laboratorium ruimtes
LABORATORIUMAPPARATUUR &
BIOBANKING
G.R.Instruments BV Scientific equipment
specialist
A. Voswijk 7 – 3961 NH – Wijk bij Duurstede (NL)
T. +31-(0)-343-520284
E. [email protected]
W. www.grinstruments.com
Bent u op zoek naar innovatieve laboratoriumapparatuur van hoge kwaliteit Wilt u ook een vermelding
voor de juiste prijs? in de Bedrijvengids?
Wij bieden u passende oplossingen met zowel nieuwe en/of gebruikte labora-
toriumapparatuur, voor bewerking en optimale, veilige opslag van waardevolle Informeer naar de mogelijkheden,
onderzoeken, producten of samples. [email protected]
Eigen Inkoop - Verkoop - Levering - Onderhoud - Reparaties - Keuringen en uit-
stekende eigen 24uurs-Service voor Anaerobe werkstations, ULT vriezers -86°C,
LN2 opslag -196°C, koel/Vriescellen, Koel/vries en klimaatkasten, Centrifuges,
Incubatoren, Ovens, Waterbaden, Vriesdrogers & Veiligheidswerkbanken.
Christian Jongeneel Mensen
‘Fysici zijn brutaler
dan chemici’
Het is niet zozeer om zijn onderzoeks schrijvers de honderdjarige
werk dat de KNCV hem tot erelid dan maar vergeven.
benoemde, vermoedt emeritus
hoogleraar experimentele fysica Joan Molecuulfysica
van der Waals. Eerder omdat hij
‘ongehoorzaam’ was. ‘Eigenlijk ben ik fysicus’,
Emeritus hoogleraar Joan van der vertelt Van der Waals. ‘Tij-
Waals heeft het druk. In corona-
tijden bleef het aan huis stil op dens mijn studie heb ik wel-
zijn honderdste verjaardag in
mei. In plaats daarvan stuurden mensen eens wat gesynthetiseerd,
brieven en kaartjes. Die wil hij allemaal be-
antwoorden, ook al zetten mensen tegen- maar fysische chemie vond
woordig vaak alleen hun postcode en huis-
nummer achterop de envelop. Dan moet ik indertijd saaie kost. Mijn
hij het adres uitzoeken. Bovendien, met
het mooie weer geniet hij ook liever van de interesse lag bij de mole-
vogels in de tuin van het huis op de Veluwe
dat zich al langer in de familie bevindt dan cuulfysica. Het ging mij al-
hij oud is. De vertraging moeten de brief-
tijd om de ligging van het
Voor het eerst in de geschiedenis is
de ACS Award in Applied Polymer evenwicht, niet het verloop
Science van de American Chemical
van reacties.’
Society naar een Nederlander
gegaan. Dick Broer van het Om dat evenwicht draaide
Institute of Complex Molecular
Systems aan de Technische het toen hij bij Shell samen
Universiteit Eindhoven ontvangt de
prijs voor zijn werk met vloeibare met zijn collega Joost Plat-
kristallijne materialen, met name op
het gebied van reactieve, slimme teeuw het later naar hen
materialen voor optische vernoemde model voor gas- BRUNO VAN WAYENBURG/UL
toepassingen.
hydraten ontwikkelde. Dit
Christine Van Broeckhoven van
het VIB-UAntwerpen Centrum voor zijn verbindingen van
Moleculaire Neurologie kreeg de vast water, in een an-
Khalid Iqbal Lifetime Achievement
Award in Alzheimer’s Research van dere structuur dan ‘Het ging mij
de Alzheimer Association USA. Ze ijs, met gas waar-
ontving de prijs voor haar werk in
het veld, waaronder het vinden van bij de gasmolecu- altijd om de meende dat de scheikundigen
len in het kristal- ligging van het altijd om te veel geld vroegen.
het sleuteleiwit rooster zijn
amyloïdeprecursoreiwit.
opgenomen. In evenwicht’ Ik vond dat juist een gunstig
de natuur komt op teken en schrok er niet voor
grote schaal me- terug het ongehoorzame com-
thaanhydraat voor, missielid te zijn dat pleitte voor
gevangen op de zeebo- een inhaalslag, met name op appara-
dem en in de permafrost. tuurgebied. Dat hadden de fysici toch
Gashydraten kunnen ook spontaan ontstaan beter voor elkaar. Ik wil niet zeggen dat
in pijpleidingen, om die vervolgens te ver- natuurkundigen per definitie brutaler zijn
stoppen.Vandaar de belangstelling van Shell. dan chemici, maar voor de Nederlandse
Bemoeienis populatie aan het eind van de vorige eeuw
gold dat zeker wel.’
In de jaren zestig keerde Van der Waals Die bemoeienis met het veld bracht hem
terug naar de universiteit, in Leiden, als weer in het vizier van de Nederlandse che-
hoogleraar experimentele fysica. Later in mie, leidend tot erelidmaatschap van de
zijn carrière begon de bestuurlijke kant KNCV in 1998, negen jaar na zijn formele
van de wetenschap aan hem te trekken. Zo pensionering, die overigens geen reden
belandde hij ook in het algemeen bestuur was om zich niet meer te laten horen. Vol-
van toenmalig onderzoeksinstituut FOM gend jaar is Van der Waals precies vijftig
dat onderzoeksvoorstellen van chemici jaar lid van de KNAW. Felicitaties graag
moest beoordelen. Van der Waals: ‘De ver- met volledige vermelding van naam en
tegenwoordiger van NWO in dat bestuur adres op de achterzijde van de envelop.
september 2020 | 69
JHON W. GONZÁLEZIn Beeld
Rechtsom én linksom bekijken
Wetenschappers van de Technische Universiteit Delft hebben
het in samenwerking met Spaanse collega’s voor elkaar ge-
kregen om twee vormen van magnetisme in een enkel atoom
onafhankelijk van elkaar te manipuleren en uit te lezen. Het
team onder leiding van Sander Otte gebruikte scanning tun-
neling-microscopie om een enkel magnetisch ijzeratoom bo-
ven op een niet-magnetisch stikstofatoom in een Cu2N-roos-
ter te zetten. Dat zorgde ervoor dat het magnetisme van het
elektron (spinimpulsmoment) en dat van het atoom zelf
(baanimpulsmoment) werd gescheiden. Op die manier heb
je twee verschillende spins in één atoom. Dit zou je uiteinde-
lijk in kwantumcomputers kunnen gebruiken om met een en-
kel atoom twee bits op te slaan in plaats van een, suggereren
de auteurs. (DL)
u Rejali, R. et al. (2020) npj Quantum Materials
70 | september 2020
COMMUNICEER MET PROFESSIONALS
IN CHEMIE EN LIFE SCIENCES
IN NEDERLAND
• Ledenblad van de KNCV
• Oplage van ruim 10.000 exemplaren, wordt
gelezen door ruim 35.000 professionals en
aankoopbeslissers in chemie, life sciences,
voeding (biofarma, (bio)proces- en
laboratoriumtechnologie
• Verspreiding onder leden van relevante
vakorganisaties, instituten, onderwijs-
instellingen en studieverenigingen
• Doorplaatsen van uw advertenties naar
Mens & Molecule, het Vlaamse vakblad voor
chemie en life sciences
www.vakbladen.com/c2w
IN VLAANDEREN
• Ledenblad van de KVCV
• Oplage van ruim 5.000 exemplaren, wordt
gelezen door ruim 12.500 professionals
en aankoopbeslissers in chemie,
biowetenschappen, voeding, (bio)farma,
procestechnologie en laboratoria
• Verspreiding onder leden van relevante
vakorganisaties en instituten
• Doorplaatsen van uw advertenties naar
C2W, het Nederlandse vakblad voor chemie
en life sciences
www.vakbladen.com/mensmolecule
Advertentie-exploitatie Archer Media
Bas van den Engel | +31(0)6-423 06 937
[email protected]
De oplossing voor uw Nitrosamine vraagstelling in medicijnen
NITROSAMINE GC ANALYSE
OPLOSSINGEN VOOR DE
FARMACEUTISCHE INDUSTRIE
[ JSB: uw GC/MS partner ]
800 Serie TEA
Selectieve Nitrosamine detectie
De 800 Serie TEA in Nitroso mode
is een zeer selectieve en gevoelige
Chemiluminescentie detector voor
NITROSAMINE bevattende componenten.
Powered by
Wilt u meer weten?
Wilt u meer weten, contacteer dan JSB
via [email protected]
JSB t: +31(0)32 087 00 18
Apolloweg 2B f: +31(0)32 087 00 19
8239 DA Lelystad e: [email protected]
i: www.go-jsb.nl
sharper peaks, better separations