juli 2018 | 51 Agenda COLOFON KVCV vzw p/a Universiteit Antwerpen - Campus Groenenborger - Departement Chemie - Groenenborgerlaan 171 - 2020 Antwerpen tel: +32 479 60 12 32, [email protected], www.kvcv.be BTW-nummer: BE410-934-461 IBAN: BE04 4310 6848 8131, BIC: KREDBEBB Redactie KVCV-pagina’s An Mammolito en Christophe De Bie. De KVCV-redactie kan gecontacteerd worden op [email protected]. Aankondigingen van activiteiten e.d. kunnen eveneens doorgegeven worden voor opname. KVCV-bestuur Algemeen Voorzitter: Christophe De Bie ([email protected]) Secretaris-Generaal: Christopher De Dobbelaere ([email protected]) Penningmeester-Generaal: Liene De Beuckeleer ([email protected]) Raadsleden: Eric Schouteden, Rudolf Vanheertum en Thomas Vranken KVCV-lidgelden € 55,- Standaard lidmaatschap € 30,- Young professionals (t. e. m. 29 jaar, kopie identiteitskaart) € 12,- Studenten (kopie studentenkaart) € 165,- Secundaire scholen € 363,- Universiteiten en hogescholen € 1.694,- (goud), € 1.029,- (zilver), € 363,- (brons) Bedrijven Al deze bedragen zijn inclusief 21 % BTW. Op www.kvcv.be vindt u de modaliteiten van de verschillende lidmaatschappen en is er de mogelijkheid tot intekenen op het gewenste lidmaatschap. Binnen het standaard lidmaatschap is er de mogelijkheid om het lidgeld over te maken via domiciliëring (www.kvcv.be). Indien u intekent voor domiciliëring, krijgt u een eenmalige korting van € 10,-, wat het lidgeld eenmalig op € 45,- brengt. KVCV wordt gesteund door Gouden KVCV-lidmaatschap: BASF Antwerpen, ExxonMobil Chemical Europe, Lab Support, Sumitomo Chemical Europe Zilveren KVCV-lidmaatschap: Janssen Pharmaceutica Bronzen KVCV-lidmaatschap: ACTA, Agilent Technologies, Analytik Jena, ARLANXEO Belgium, Bruker Belgium, Covestro, Evonik Antwerpen, Interscience Belgium, Laborama, Monsanto Europe, Optimus Instruments, Primoris Belgium, SerCoLab, Tessenderlo Chemie, Tiense Suikerraffinaderij, Umicore Lidmaatschap universiteiten en hogescholen: Odisee ACTIVITEITEN ANDERE ORGANISATIES 8-12 juli 2018 12th International symposium on the scientific bases for the preparation of heterogeneous catalysts Locatie: Louvain-la-Neuve Organisatie: LD Organisation Inlichtingen: www.ldorganisation.com 8-13 juli 2018 16th Belgian organic synthesis symposium Locatie: Brussel Organisatie: LD Organisation Inlichtingen: www.ldorganisation.com 9-12 juli 2018 Electroceramics XVI Locatie: Hasselt Organisatie: UHasselt Inlichtingen: www.electroceramicsxvi.org 16-20 juli 2018 4th International conference on advanced complex inorganic nanomaterials Locatie: Namen Organisatie: Université de Namur, Université Catholique de Louvain Inlichtingen: http://webapps.fundp.ac.be/acin2018 26-30 augustus 2018 7th EuCheMS chemistry congress Locatie: Liverpool, Verenigd Koninkrijk Organisatie: EuCheMS, RSC Inlichtingen: www.euchems2018.org 2-6 september 2018 XXV EFMC international symposium on medicinal chemistry Locatie: Ljubljana, Slovenië Organisatie: EFMC Inlichtingen: www.ldorganisation.com 6-7 september 2018 5th EFMC young medicinal chemist symposium Locatie: Ljubljana, Slovenië Organisatie: EFMC Inlichtingen: www.ldorganisation.com 9-12 september 2018 11th International symposium on drug analysis and the 29th International symposium on pharmaceutical and biomedical analysis Locatie: Leuven Organisatie: KU Leuven Inlichtingen: https://kuleuvencongres.be/DA-PBA-2018 24-25 september 2018 A celebration of organic chemistry 2018 Locatie: Eigenbrakel Organisatie: SCI’s Fine Chemicals Group and UCB Inlichtingen: www.soci.org/events 27 september 2018 Nanotechnology crossing borders Locatie: Geleen, Nederland Organisatie: Brightlands Materials Center, TNO, Zuyd University of Applied Science and University of Hasselt Inlichtingen: www.nanotechnologycrossingborders.com 11 oktober 2018 2018 SRC scientific day Locatie: Bergen Organisatie: Société Royale de Chimie Inlichtingen: https://tinyurl.com/SRC-scientific-day
52 | juli 2018 Onderwijs Verbindende functies vervullen binnen het bedrijfsleven. Dat is wat je volgens Sjaco Kaan, opleidingsmanager Techniek bij de Rotterdam Academy, kunt doen met een associate degree. ‘Je spreekt de taal van de praktijk, maar je kunt ook meepraten met hogeropgeleiden.’ Die associate degree (AD), equivalent met het Europese niveau 5, is een tweejarige hogere beroepsopleiding tussen het vierjarige mbo (niveau 4) en de vierjarige hbobachelor (niveau 6) in. In Vlaanderen is die al jaren gemeengoed onder de naam HBO5, maar in Nederland krijgt ze moeizamer voet aan de grond. De officiële erkenning dateert uit 2013 en sindsdien is de Hogeschool Rotterdam trendsetter. De specifiek voor dit niveau opgerichte Rotterdam Academy telt inmiddels zo’n 2.700 studenten. ‘Veel mensen vinden een vierjarige hbobachelor veel te lang’, legt Kaan uit. ‘Zeker als je het in deeltijd wilt doen, ben je kwetsbaar, omdat werk, privé en de opleiding eisen stellen. Als je tussentijds moet stoppen, ben je een drop-out en heb je helemaal niets. En met een AD op zak kun je alsnog kiezen of je wilt doorstromen naar het derde jaar van een verwante bacheloropleiding.’ Net iets meer De tweejarige opleidingen focussen op kennis van basisbegrippen. ‘De techniek evolueert, maar er zijn dingen die niet veranderen, zoals Newton, thermodynamica en andere natuurkundige wetten’, stelt Kaan. Daarnaast zit er heel veel projectonderwijs in, culminerend in een afstudeerstage waarbij je nog maar een dag of twee avonden in de week naar school gaat. ‘Terwijl een hbo’er na het tweede jaar van zijn bachelor nog nooit in een bedrijf is geweest.’ Maar bij de associate degrees van de Rotterdam Academy zit nog niets specifiek chemisch. Terwijl er ook daar behoefte aan is, signaleert Hans Wentink, directeur van de locatie Brielle van het Scheepvaart en Transport College. ‘Wij leveren procesoperators en onderhoudsmensen af op niveau 4+, zeggen we van onszelf. Voor mbo-4 is het een vrij zware opleiding. Maar complexere bedrijven hebben behoefte aan net iets meer.’ In zijn ogen werft de chemische industrie niet actief op niveau 5, omdat die mensen tóch nauwelijks zijn te vinden. ‘Ze doen het met niveau 4 en leiden ze zelf verder op, met de focus op de situatie binnen de eigen plant. Alleen komt daar steeds minder ruimte voor naarmate de ploegen kleiner worden. De industrie is dus gebaat bij mensen die dat hogere niveau al hebben.’ En dan bedoelt hij niet niveau 6. ‘Hbobachelors hebben vaak andere toekomstperspectieven voor zichzelf. En er zijn zat andere functies waarnaar ze kunnen doorgroeien. Die zijn snel weg.’ Kaan zou zo’n procestechnische AD graag aanbieden. ‘Vervang binnen de richting maintenance een paar vakken door iets chemisch, bijvoorbeeld reactorkunde, en je hebt exact aansluiting op de chemie.’ Formeel hoef je er zo niet eens een afzonderlijke studierichting van te maken, denkt hij. Nu een visitatie van de bestaande technische AD-opleidingen positief is uitgepakt, hoopt hij het komende collegejaar alsnog te kunnen starten met een AD waarin de focus op de procesindustrie ligt. Weinig vraag Of de vraag naar chemische niveau 5-opleidingen binnen de chemie echt zo groot is, valt intussen te bezien. Ze bestaan namelijk gewoon, onder auspiciën van het instituut Vapro dat binnen de procesindustrie de opleidingseisen bewaakt. Maar Avans Hogeschool in Breda, die sinds 1999 dit zogeheten Vapro D-niveau aanbood als deeltijdopleiding, stopte er vorig jaar mee wegens gebrek aan belangstelling. Bij de Hogeschool Utrecht kun je nog wel terecht, maar volgens opleidingscoördinator Mirjam Oomes is het aantal cursisten minimaal. Ze heeft het gevoel dat er wel degelijk een markt is voor niveau 5. ‘Het maakt de drempel om door te studeren heel wat lager.’ Maar de financiële drempel is juist hoger omdat Vapro D een particuliere opleiding is, waarvoor de hogeschool een kostendekkend tarief in rekening moet brengen dat een paar keer hoger ligt dan het wettelijke collegegeld voor hbo-studenten. Terwijl beide groepen in de eerste twee jaar dezelfde lessen volgen. In Vlaanderen hebben meerdere aanbieders van volwassenenonderwijs (CVO) een HBO5-deeltijdopleiding chemie in het pakket. Meestal met een wat breder curriculum, dat tevens voorbereidt op laboratoriumwerk. De belangstelling is een stuk Heeft de chemische industrie behoefte aan een opleidingsniveau tussen mbo en hbo in? Opleiders denken van wel, maar de praktijk blijkt weerbarstig. Waar blijven de associate degrees? ‘Niveau 5 is geen startkwalificatie’ Arjen Dijkgraaf
juli 2018 | 53 groter dan in Nederland. Maar volgens Luc Luyten, van Horito CVO in Turnhout, dreigen al die opleidingen binnenkort te verdwijnen. Van de overheid moeten de hogescholen, die er nu al verplicht in participeren, in september 2019 de verantwoordelijkheid geheel overnemen. Daarbij mogen afzonderlijke opleidingen alleen blijven bestaan als er formeel vraag naar is vanuit het werkveld. En helaas wil de chemische industrie daar tot nu toe niet aan meewerken. Drempel Onno de Vreede, hoofd innovatie & human capital binnen de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI), wijt de lage populariteit van de AD aan het bestaande functiehuis van de chemie. ‘Niveau 5 is een speciale tussenvorm en in de praktijk geen startkwalificatie. Het is meer een levenslang leren-kwalificatie voor operators die hun sporen hebben verdiend en supervisor willen worden. Maar zo heel veel wachtchefs heb je binnen een bedrijf niet nodig.’ Ook Oomes kent bedrijven die alleen mbo- en hbo-functies wensen te onderscheiden, en niet willen investeren in iets daar tussenin. Herm Hendrikx van DSM ziet dan weer wel een mogelijkheid: ‘In sommige gevallen kan een AD als tussenstap dienen voor doorstroom naar de bachelor degree. Mbo’ers met hbo-potentieel kunnen op die manier in volwaardige hbo-functies worden ingezet’. CANSTOCKPHOTO/PIXBOX Colofon C2W is het onafhankelijke nieuwsorgaan van de KNCV, de Nederlandse beroepsvereniging voor mensen met een passie voor moleculen. Mens & Molecule (MeMo) is het onafhankelijke nieuwsorgaan van de KVCV, de beroepsvereniging van alle Vlaamse chemici, ongeacht hun diploma. C2W en MeMo zijn inhoudelijk identiek. Redactie +31 88 6440640 hoofdredacteur: dr. Erwin Boutsma vak-/eindredacteur: ir. Puck Moll vakredacteur: ir. Arjen Dijkgraaf eindredacteur: drs. Franny Scholte stagiair: Laura Siepman Advertentie-exploitatie Bas van den Engel +31 6 42306937, [email protected] Media-order/traffic Charlotte Jongeneel +31 88 6440654, [email protected] Marketing Lisa Plenge +31 88 2266670, [email protected] Abonnementen KNCV-leden ontvangen C2W gratis; de contributie bedraagt tussen de € 32 en € 122. C2W-abonnement voor niet-KNCV-leden: Nederland en België: € 277,50; daarbuiten € 309. KVCV-leden ontvangen MeMo gratis; de contributie bedraagt tussen de € 12 en € 55. MeMo-abonnementen voor niet-KVCV-leden en bedrijven: € 109,95 in België en Nederland; daarbuiten € 123,45. Ledenadministratie KNCV-ledenadministratie: Postbus 249, 2260 AE, Leidschendam, +31 70 3378797, [email protected]. Het lidmaatschap van de KNCV en/of de secties kan schriftelijk worden opgezegd vóór 15 november van het lopende jaar. Hiervan krijgt u een bevestiging. Abonnementenadministratie +31 88 2266633, [email protected] of [email protected] Verschijningsfrequentie C2W verschijnt 12 keer per jaar en is online te lezen op www.c2w.nl. De niet-KNCV-leden van de NBV ontvangen 7 edities. De niet-KNCV-leden van de NVBMB ontvangen 4 edities. MeMo verschijnt 12 keer per jaar en is online te lezen op www.mensenmolecule.be. Vormgeving Content Innovators, Marije van der Linde Druk Veldhuis Media Reproductie Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, hetzij mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. Uitgever Roeland Dobbelaer Vakbladen.com Postbus 19949 2500 CX Den Haag Rijswijkseweg 60 (13de etage) 2516 EH Den Haag Meer informatie www.c2w.nl/colofon en www.mensenmolecule.be/colofon Credit cover blackday/stock.adobe.com
54 | juli 2018 Media De film Glycotreat: Using Glycans to Cure Cancer kreeg tijdens het prestigieuze filmfestival van Cannes de Global Short Film Award in een bijzondere categorie: die van Best Science and Technology Film. Yvette van Kooyk was de initiator van de film en het Nederlandse bedrijf Sensu de maker. Van Kooyk is duidelijk in haar motivatie voor de keuze een film te maken: ‘Voor dit onderzoek kreeg ik een ERC-grant, die vraagt dat we het belang van het onderzoek breed uitdragen.’ Van Kooyk, hoofd van de afdeling moleculaire celbiologie bij VUmc en van het Amsterdam Infection & Immunity Institute, vertelt dat de film tegelijk uitkwam met haar publicatie in Nature Immunology. Die gaat over het belang van suikers bij de groei van tumoren en hoe de afweer wordt gemodelleerd. Het lichaam gebruikt suikers om de afweer aan te zetten en tumoren zetten suikers in om de afweer te misleiden. Als je dat misleiden verhelpt, werkt de vaccinatie beter. ‘Die twee boodschappen hebben we weergegeven in een film met een hoog symbolisch gehalte. Sensu bracht die symboliek in, waarvoor we bodypainting inzetten. De gebodypainte persoon verbeeldt het gedrag van tumorweefsel. Zo brengen we deze boodschap op een vernieuwende manier. Dat haalt mensen Wetenschap in de hoofdrol uit hun comfortzone en inspireert ze. Het zou trouwens ook met gedichten kunnen, of met kunstfotografie.’ Belastinggeld Natuurkundige Cees Dekker, hoogleraar aan de Technische Universiteit Delft, directeur van het Kavli Institute of Nanoscience Delft en al langer bezig met animaties om zijn wetenschappelijke werk te verduidelijken, doet niet te ingewikkeld over animatiefilms maken. ‘Het publiek heeft er recht op te weten wat wij met het belastinggeld doen. We vertellen dat via artikelen, persberichten, colleges en presentaties. Sinds kort komen daar filmpjes bij. Wat mij betreft een prima middel, want de mens is visueel ingesteld en een beeld zegt meer dan duizend woorden.’ ‘Maar niet elk onderwerp leent zich voor een filmpje’, nuanceert Dekker. ‘We publiceren twintig papers per jaar, allemaal prachtig werk en vaak in gezaghebbende tijdschriften. Maar willen we er een filmpje aan wijden, dan moet het onderwerp wetenschappelijk van groot belang zijn én voor een breder publiek toegankelijk te maken zijn.’ In februari haalde Dekkers lab de voorpagina van Science met een antwoord op de vraag hoe het eiwit condensine lange slierten DNA in de cel netjes ordent. Een Alinda Wolthuis Tijdens het Filmfestival in Cannes in mei viel een Nederlandse wetenschappelijke animatiefilm in de prijzen. Steeds vaker gebruiken wetenschappers films of animaties om hun onderzoek uit te leggen. Waarom en voor wie? Hoe doen ze het en wat komt erbij kijken? baanbrekend resultaat dat bredere aandacht verdiende, aldus Dekker. Hij schakelde de communicatieafdeling van de TU Delft in en stelde een persbericht op. Maar het team besloot een stap extra te zetten. ‘We hebben een website gemaakt met een flow van vijf verschillende korte filmpjes: één animatie, twee filmpjes waarin Mahipal Ganji en ik met een touwtje laten zien wat er gebeurt en twee filmpjes met geannoteerde ruwe data.’ De filmpjes plaatsten de onderzoekers op YouTube. Die werden een hit op Twitter. De wetenschapsjournalistiek pikte het op en allerlei interviews volgden. Welk van de vijf filmpjes is nu het meest geslaagd? Dekker zelf is heel enthousiast over de ruwe data. ‘Het is toch prachtig om op nanoschaal mee te kunnen kijken wat er gebeurt? Dat spreekt mensen enorm aan. Ze zien iets waarvan ze nooit gedacht hadden dat ze het zouden kunnen zien, het gaat echt leven. Ook collega-wetenschappers waren buitengewoon enthousiast.’ Zijn vrouw fronste de wenkbrauwen bij de filmpjes waarin Dekker zelf optreedt. ‘Ze vroeg of ik geen ander overhemd had kunnen uitkiezen.’ Dekker plaatst zelf drie kanttekeningen. Ten eerste mogen filmpjes niet te veel geld kosten. ‘Ik ontvang geld voor onderzoek en onderwijs, niet voor filmpjes. De interSENSU
juli 2018 | 55 Media u Metabool onthaal Alweer een nieuwe uitwijkmogelijkheid voor publicaties die Nature te licht heeft bevonden. In januari 2019 start Nature Metabolism, een onlineuitgave voor alle aspecten van metabolisme en homeostase op het niveau van losse cellen, weefsels of complete organismes. Welkom zijn zowel fundamenteelbiologische als meer toepassingsgerichte publicaties. Hoofdredacteur is Christoph Schmitt, een Oostenrijkse farmacoloog die de afgelopen jaren de biomedische sectie van de Nature Communications-redactie leidde. www.nature.com/natmetab u Kwaad bloed In Bad Blood beschrijft Wall Street Journal-reporter John Carreyrou de opkomst en (mede door hem geïnitialiseerde) ondergang van Theranos, een start-up in Silicon Valley die beloofde 240 biomarkers te kunnen detecteren in één druppeltje bloed. Hoe het moest werken bleef onduidelijk, en helaas werkte het niet. Bijna $ 10 miljard aan aandeelhouderswaarde verdampte en de beeldschone, charismatische doch pathologisch liegende oprichter Elizabeth Holmes dreigt te eindigen achter tralies. Een verfilming is al aangekondigd, met Jennifer Lawrence in de hoofdrol. tinyurl.com/bloedlink viewfilmpjes zijn gemaakt met de iPhone van een communicatieadviseur, de ruwe data hadden we al en de animatie kost maximaal € 2.000. Dat vind ik verantwoord.’ Ten tweede mag een filmpje geen voorwaarde worden voor toekenning van een beurs. ‘Een beurs is bedoeld om een wetenschappelijke vraag te beantwoorden en niet voor filmpjes. Bovendien: niet alle onderzoeken lenen zich ervoor.’ En ten derde: je moet beseffen dat een animatie een metafoor van de werkelijkheid is. ‘Je kunt niet 100 % natuurgetrouw zijn, maar je moet wel proberen dat te benaderen.’ Té overtuigend Dekker krijgt bijval van Hans Clevers, groepsleider bij het Hubrecht Instituut, hoogleraar aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht en de Universiteit Utrecht en voorzitter van de International Society for Stem Cell Research (ISSCR). ‘Over stamcelonderzoek worden veel animaties gemaakt. Die kunnen bijzonder overtuigend zijn; zó overtuigend dat het zelfs voor onderzoekers moeilijk wordt om zich voor een andere optie open te stellen. Ze kunnen je op het verkeerde been zetten. Je moet je dus bewust zijn van de kracht van bewegend beeld en van de bijbehorende verantwoordelijkheid.’ In ISSCR-verband bepleit Clevers ook standaardisering. ‘Laten we streven naar eenvormigheid. Een orgaancel of beenmerg moet herkenbaar zijn, onafhankelijk van wie de animatie maakt.’ Clevers maakt veel gebruik van animaties. ‘Ik geef heel veel presentaties. Een animatie van een minuut dwingt mij om de essentie van mijn betoog te bepalen en de spanningsboog goed op te bouwen. Voor het publiek maakt het het onderwerp aanschouwelijk en begrijpelijk. Vroeger hield ik mijn presentatie en liet daarna een animatie zien, nu draai ik het om: met een animatie maak ik de zaal wakker. Het publiek kan de data vervolgens veel beter plaatsen.’ In eerste instantie zijn de animaties bedoeld voor wetenschappers. ‘Maar doordat ze goed in elkaar zitten, kan ik ze ook moeiteloos gebruiken op middelbare scholen. Het scheelt daarbij wel dat ik het heb over organen, cellen en ziekteprocessen; dat is goed te visualiseren. Zodra je op moleculair niveau acteert, wordt het lastig om onderwerpen voor een groot publiek geschikt te maken.’ Hoogwaardig Clevers werkt samen met Nymus3D. ‘Ik bepaal het onderwerp, verzamel veel beelden en schrijf een script. Dat gaat heen en weer tussen Nymus3D en mijzelf tot we op een cartoon van maximaal veertig schetsjes uitkomen. Daar maken we een simpele animatie van. Die werken we uit met stick figures en renderen we met Pixar-technologie. Dat laatste maakt de animatie hoogwaardig, maar duur. Een animatie van een minuut kan wel € 10.000 kosten. Daarvoor gebruik ik vaak prijzengeld.’ De Utrechtse hoogleraar ziet steeds meer filmpjes en animaties verschijnen. ‘Voor de jongere generatie is de kracht van bewegend beeld een gegeven en ze zijn handig met de technologie. Toch, voor een goede animatie moet je een ‘kunstenaarsinslag’ hebben. Niet iedereen kan het.’ ‘Met een animatie maak ik de zaal wakker’
Een ultraschone werkomgeving: Korea Kiyon Laser 2000 levert de geavanceerde handschoenkasten van Kiyon voor kritische research en productie omgevingen. Kiyon ontwikkelt, produceert en levert eersteklas handschoenkasten, purifiers, sensoren en vacuumkamers. De volledig kant en klare werkplekken van Kiyon worden al 20 jaar wereldwijd toegepast in research en productie van OLED, zonnecellen, LED verlichting, optiek, displays, flexibele electronica, medische en farmaceutische producten. De N2 handschoenkasten van Kiyon, hofleverancier van Samsung, worden gebruikt om OLEDs te fabriceren. Voor de S8 smartphone maar ook voor het nieuwste type iPhone. LASER 2000 BENELUX [email protected] | WWW.LASER2000.NL | 0297- 266 191 TOP TALENT IN DE WETENSCHAPPELIJKE & LABORATORIUM INDUSTRIE ! www.labresource.nl Schiphol 020 406 97 50 Zwolle 038 799 70 00 Nijmegen 024 799 99 20 Rotterdam 070 445 04 60 Eindhoven 040 798 40 04 Junior tot senior posities voor vaste en tijdelijke contracten Kwaliteitscontrole/QC Quality Assurance Kwaliteitszorg Productie Research & Development Pharmacovigilance Procesvalidatie en -optimalisatie Laboratoriumcoördinatie Laboratorium management QESH Onze vakgebieden: http://viewlinc.vaisala.com [email protected] ViewLinc Monitoring System brengt de installatie en het gebruik ervan terug tot de eenvoud ■ Doe-het-zelf installatie ■ Eenvoudige, praktische gebruikersinterface ■ Unieke, écht betrouwbare draadloze technologie met superieure signaalsterkte ■ Optioneel: IQOQ-protocolen and GxP-documentatie Eenvoud in installatie en gebruik, met een draadloos signaal dat zo krachtig is dat het door niets gestopt wordt… CEN-EMEA-NL-viewLinc-Advert-LabInsights-185x133.indd 1 28.9.2016 11.41 advertentie
juli 2018 | 57 Mensen ‘Ik zocht eigenlijk geen nieuwe baan, maar kreeg een interessant aanbod’, vertelt Nathaniel Martin, sinds 1 maart hoogleraar biologische chemie aan de Universiteit Leiden. Martin, oorspronkelijk uit Canada, werkte jarenlang aan de Universiteit Utrecht. Daar ontwierp hij onder meer nieuwe antibiotica die zich richten op doelwitten waarop huidige antibiotica nog niet aangrijpen, zoals nieuw ontdekte processen in de celwand van bacteriën. Met de verhuizing hoopt de kersverse hoogleraar zijn onderzoek een impuls te geven. ‘Het Leidse Instituut voor Biologie wil hét antibiotica-instituut van Nederland worden, en uiteindelijk zelfs het beste van Europa. Ik hoop dat we samen veel kunnen bereiken.’ Samenwerking Hoewel Martin organisch chemicus is, komt hij nu toch terecht bij het instituut voor biologie. ‘In Utrecht zat ik al bij de afdeling farmacie’, lacht hij. ‘Misschien kom ik ooit nog in een puur chemisch instituut terecht.’ Maar deze onbekende omgeving zorgt volgens Martin voor een leuke toevoeging aan zijn onderChemicus tussen biologen zoek. ‘Mijn onderzoek heeft een sterk biologische component. Ik kan veel leren van de biologen en hopelijk leren zij ook iets van mij.’ In ieder geval heeft de onderzoeker in Leiden een lab waar hij veelbelovende structuren kan testen op resistente pathogenen. Martin hoopt dat zijn onderzoek uiteindelijk leidt tot doorbraken. ‘Het zou fantastisch zijn als we een nieuw antibioticum ontwerpen dat we uiteindelijk kunnen testen in klinische trials.’ Ook hiervoor kan de interdisciplinaire samenwerking in Leiden helpen. ‘Wij doen wel veel in-vitroexperimenten, maar voor de dierproeven en preklinische tests hebben we de hulp van andere groepen nodig. Die groepen zijn hier gewoon aanwezig, en wij hopen met iedereen samen te werken.’ Voor het zover is, volgt eerst nog de verhuizing naar Leiden. ‘Ik ben momenteel op zoek naar een huis, vertelt Martin. ‘1 juli staan de nieuwe labs en de nieuwe apparatuur voor ons klaar en gaan we officieel over.’ Hoewel hij de nieuwe baan echt als uitdaging ziet, gaat de hoogleraar Utrecht zeker misOp 1 juli verhuist Nathaniel Martin naar de Universiteit Leiden. De kersverse hoogleraar biologische chemie hoopt daar nieuwe antibiotica te ontwikkelen en veel nieuwe kennis op te doen. Renée Moezelaar De Heineken Young Scientists Award voor Medical/Biomedical Sciences (€ 10.000 en een kunstwerk) gaat dit jaar naar zelfstandig onderzoeker Joost Snijder. Via zijn start-up Snijder Bioscience biedt hij onder meer diensten aan op het gebied van biomoleculaire massaspectrometrie en cryoelektronenmicroscopie. De Prijs voor Maatschappelijke Valorisatie van de Vrije Universiteit Brussel (€ 150.000) gaat dit jaar naar Luc De Vuyst, hoogleraar in de industriële microbiologie en voedingsbiotechnologie. De Vuyst leidt sinds 1994 de onderzoeksgroep IMDO, die spontane fermentatieprocessen onderzoekt in onder meer zuurdesem, vlees, en zure bieren. De onderzoeksraad van de Vrije Universiteit Brussel reikt die prijzen sinds 2012 uit aan onderzoekers met een sterke maatschappelijke uitstraling. De Ken Heaton Award voor het meest impactvolle werk in de gastro-enterologie van de afgelopen twee jaar is uitgereikt aan de Leuvense wetenschapper Doris Vandeputte. Haar onderzoek betrof het verband tussen de samenstelling van de darmflora en het watergehalte in de stoelgang, dat veel belangrijker bleek dan eerder werd gedacht. sen. ‘Utrecht was mijn eerste woonplaats in Nederland, ik heb er met veel plezier gewerkt en leuke mensen leren kennen.’ Voor zijn familie komt de verhuizing wel goed uit. ‘Mijn vrouw werkt in Leiden, dus we zullen ons ook daar zeker wel thuis gaan voelen.’ Echt afscheid nemen van Utrecht doet hij echter nog niet. ‘Er lopen nog veel samenwerkingen met groepen in Utrecht, dus ik zal zeker nog wel heen en weer moeten reizen.’ ‘1 juli staan de nieuwe labs voor ons klaar’
58 | juli 2018 Denkplek Skaten Stefan Rüdiger (associate professor aan de Universiteit Utrecht): ‘Drie jaar geleden begon ik met skaten om conditie op te bouwen voor de Elfstedentocht. Een à twee keer per week ga ik voor een uur of twee op pad, met wind mee en altijd langs een rivier, zoals hier langs de Lek. Onder het skaten krijg ik meer ideeën dan waar en wanneer dan ook. Ik voel me ontspannen, kijk uit over het water, zit in een fijne ca - dans en er is geen e-mail. Daardoor kunnen gedachten vrij door mijn hoofd stromen.’ Heb jij ook een Denkplek? Laat het weten via [email protected] IVAR PEL
FTIR/FT-NIR Innovation with Integrity Bruker Nederland B.V. Elisabethhof 15 2353 EW Leiderdorp Tel: +31 88 1122-770 Fax: +31 88 1122-779 E-Mail: [email protected] Bruker offers the most advanced FTIR, FT-NIR and Raman spectrometers and is a key supplier in vibrational microscopy with more than 40 years of experience. As the quality and performance leader in life science and analytical solutions Bruker focuses on implementing the latest and most innovative technologies into our instruments to always provide analytical excellence. Latest Innovations of Your Partner in FTIR, FT-NIR & Raman Spectroscopy Contact us for more details: www.bruker.com/invenio The INVENIO R represents the entry level of Bruker’s R&D FTIR spectrometers. The innovative technique, intelligent and elegant design set standards for the next generation of FTIR spectrometers, featuring e.g. 5x MultiTect™ detector technology, Transit™ channel & integrated touch panel option. INVENIO R The New Intuitive FTIR R&D Spectrometer MPA II The New Multi Purpose Analyzer The MPA II is a powerful tool for developing sophisticated calibration methods for your laboratory or process needs, yet an easy to use QA/QC instrument for routine work. With its modular technology, it can be configured individually for each analytical task. Contact us for more details: www.bruker.com/mpa
WE PROTECT Kiyon handschoenkasten www.laser2000.nl | 0297-266 191 • standaard 3 jaar garantie excl. verbruiksgoederen • gebruiksvriendelijke touch panel software • hoge kwaliteit, solvents bestendige O2 sensor • custom systemen voor geringe meerprijs C2W 7 | Vakblad voor chemie en life sciences | juli 2018