ลายสักการะวัดไตรสามัคคีเพลงสะท้อนถึงความสวยงามของวัดในประเทศไทยโดยนางสาวจิราภรณ์ศรีบุญเรืองนางสาวชนัญชิดา โพธิญาณนางสาวสุพิชชา ทองดีนางสาวโชติกา โคตรทะจักรนางสาวปทุมพร คตภูธรนางสาวธัญพิชชา พรมจารย์นางสาวชลลัดดา นารีนางสาวปราณปรียา เยี่ยมเวหาชั้นมัยมศึกษาปีที่ ๔/๑๒ เสนอคุณครูอานุภาพ รณเรืองฤทธิ์โครงงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาภาษาไทยพื้นฐาน ๒ (๓๑๑๐๒)โรงเรียนสตรีราชินูทิศ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี
ลายสักการะวัดไตรสามัคคี เพลงสะท้อนถึงความสวยงามของวัดในประเทศไทยโดยนางสาวจิราภรณ์ ศรีบุญเรือง เลขที่ ๒นางสาวชนัญชิดา โพธิญาณ เลขที่ ๓นางสาวสุพิชชา ทองดี เลขที่ ๖นางสาวโชติกา โคตรทะจักร เลขที่ ๗นางสาวปทุมพร คตภูธร เลขที่ ๘นางสาวธัญพิชชา พรมจารย์ เลขที่ ๑๗ นางสาวชลลัดดา นารี เลขที่ ๒๘นางสาวปราณปรียา เยี่ยมเวหา เลขที่ ๓๕ชั้นมัยมศึกษาปีที่ ๔/๑๒ เสนอคุณครูอานุภาพ รณเรืองฤทธิ์โครงงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาภาษาไทยพื้นฐาน ๒ (๓๑๑๐๒)โรงเรียนสตรีราชินูทิศ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี
กเรื่อง ลายสักการะวัดไตรสามัคคีเพลงที่อธิบายถึงความสวยงามของวัดในประเทศไทยผู้ศึกษาค้นคว้า ๑. นางสาวจิราภรณ์ศรีบุญเรือง๒. นางสาวชนัญชิดา โพธิญาณ์๓. นางสาวสุพิชชา ทองดี๔. นางสาวโชติกา โคตรทะจักร๕. นางสาวปทุมพร คตภูธร๖. นางสาวธัญพิชชา พรมจารย์๗. นางสาวชลลัดดา นารี๘. นางสาวปราณปริยา เยี่ยมเวหาคุณครูที่ปรึกษา คุณครูอานุภาพ รณเรืองฤทธิ์ระดับชั้น ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔/๑๒ปีการศึกษา ๒๕๖๘ บทคัดย่อ การศึกษาเกี่ยวกับลายสักการะวัดไตรสามัคคีเพลงสะท้อนถึงความสวยงามของวัดในประเทศไทย โดยปรากฏคุณค่าด้านวรรณศิลป์ดังนี้ ได้แก่ การเล่นเสียง การเล่นคำ การใช้ภาพพจน์ การใช้ภาษาอีสาน เพื่อให้บทเพลงมีความไพเราะและสอดคล้องกับวัฒนธรรมด้านภาษานอกจากนี้เพื่อให้มีความน่าสนใจและยังสะท้อนให้เห็นถึงสังคมท้องถิ่นอีสานที่ศรัทธาต่อวัดไตรสามัคคีและยังสะท้อนให้เห็นถึงประเพณีและวัฒนธรรมที่สืบต่อกันมาอย่างยาวนาน ซึ่งนำไปสู่การประพันธ์บทเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี
ขกิตติกรรมประกาศ โครงงานภาษาไทยเรื่องลายสักการะวัดไตรสามัคคีบนภาพลวดลายที่สะท้อนถึงความเชื่อ และพิธีกรรมทางศิลปวัฒนธรรมสามารถสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดีเนื่องจากความช่วยเหลือจากบุคคลหลายฝ่ายครูที่ปรึกษาประจำรายวิชาภาษาไทยที่มีความกรุณาให้คำแนะนำแนะนำแนวทางและให้ความรู้ตลอดจนปรับปรุงแก้ไขผลงานของข้าพเจ้า ณ โอกาสนี้ ขอขอบพระคุณเจ้าของผลงาน เพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคีและผู้เกี่ยวข้องทุกท่าน ที่ได้สร้างสรรค์ ผลงานเพลงขึ้นมาและช่วยตอบข้อข้องใจในเนื้อเพลงเพื่อให้คณะผู้จัดทำได้ศึกษา วิเคราะห์ เรียบเรียงข้อมูลที่ปรากฏอยู่ในเนื้อเพลงและนำประโยชน์ไปใช้ในการวิเคราะห์เรื่องอื่น ๆอีกต่อไป ขอขอบคุณสมาชิกทุกคนที่คอยให้ความช่วยเหลือในด้านรวบรวบข้อมูลต่างๆในการจัดทำโครงงาน ท้ายนี้ คณะผู้จัดทำขอขอบพระคุณทุกท่านเป็นอย่างสูง ที่ให้ความอนุเคราะห์ ช่วยเหลือ และสนับสนุนในการศึกษาโครงงานภาษาไทย เรื่องลายสักการะวัดไตรสามัคคี ในครั้งนี้จนสามารถสำเร็จลุล่วงได้ด้วยดี คณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงงานฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาค้นคว้าและเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจในเรื่องนี้ คณะผู้จัดทำ
คสารบัญเรื่อง หน้า บทคัดย่อ................................................................................................................................... ก กิตติกรรมประกาศ..................................................................................................................... ข สารบัญ...................................................................................................................................... ค บทที่ ๑ บทนำ........................................................................................................................... ๑ ๑.๑ ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา.................................................................................. ๑ ๑.๒ วัตถุประสงค์ของโครงงาน........................................................................................................ ๒ ๑.๓ ขอบเขตของการศึกษา............................................................................................................. ๒ ๑.๔ นิยามศัพท์เฉพาะ................................................................................................... .................. ๒ ๑.๕ ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ....................................................................................................... ๒บทที่ ๒ เอกสารที่เกี่ยวข้อง........................................................................................................... ๓ ๒.๑ ความรู้เบื้องต้นของวัดไตรสามัคคี............................................................................................ ๓ ๒.๒ เนื้อเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี......................................................................................... ๔บทที่ ๓ วิธีดำเนินงาน.................................................................................................................. ๖ ๓.๑ ขั้นรวบรวมข้อมูล........................................................................................................ .............. ๖ ๓.๒ ขั้นวิเคราะห์ข้อมูล...................................................................................................... ............. ๖ ๓.๓ ขั้นสรุป อภิปรายผล และเสนอแนะ.......................................................................................... ๖ ๓.๔ ตารางแสดงแผนการปฏิบัติงาน................................................................................................ ๗บทที่ ๔ ผลการวิเคราะห์ข้อมูล...................................................................................................... ๘ ๔.๑ วรรณศิลป์ที่ปรากฏในเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี....................................................... ๘ ๔.๒ ภาพสะท้อนค่านิยมและความเชื่อที่ปรากฏในลายสักการะวัดไตรสามัคคี.............................. ๑๑บทที่ ๕ สรุป อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ................................................................................. ๑๓ ๕.๑ สรุปผล................................................................................................................... ................. ๑๓ ๕.๒ อภิปราย........................................................................................................ .......................... ๑๓ ๕.๓ ข้อเสนอแนะ...................................................................................................... ..................... ๑๓
งบรรณานุกรม................................................................................................................................. ๑๔ภาคผนวก...................................................................................................................................... ๑๕ ภาคผนวก ก ภาพการดำเนินงาน..................................................................................................... ๑๖ ภาคผนวก ข ประวัติผู้จัดทำ............................................................................................................. ๑๙
๑บทที่ ๑บทนำ๑.๑ ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา บันทึกประวัติความเป็นมา วัดไตรสามัคคีระบุว่า พระอธิการธงชัย กตรมโม เป็นผู้ก่อตั้งวัดไตรสามัคดีเมื่อปีพ.ศ.๒๕๕๓ เป็นวัดในพระพุทธศาสนาสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม๒๕๖๓ ตั้งอยู่บ้านเลขที่ ๘๓ บ้านปลาเดิดน้อย หมู่ที่ ๙ ตำบลโดด อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ จังหวัดศรีสะเกษมีพระประธานที่ผู้คนให้ความศรัทธาและมาขอพรอยู่ไม่ขาดสาย คือ หลวงพระสุโขโพธิ์ทองประทานพร(หลวงพ่อประทานพร) ชื่อวัดไตรสามัคคีมาจาก ไตร แปลว่า ๓ หมายถึง ชุมชน ๓ หมู่บ้าน คือ บ้านบัวบะ บ้านปลาเดิดน้อย และบ้านหนองดู ที่ได้ร่วมกันจัดสร้างวัดนี้ จึงนำมาตั้งชื่อที่มีความหมายแปลรวมกันได้ว่า ทั้งสามหมู่บ้านนี้ได้สามัคคีร่วมกันจัดสร้างวัดนี้ขึ้นด้วยแรงกายแรงใจ แรงศรัทธา ปัจจุบัน หลวงพ่อพระครูสังฆรักษ์สมหมาย ปภากโร เป็นเจ้าอาวาส เดิมทีสถานที่แห่งนี้เป็นทุ่งนาว่างเปล่า ต้นปี ๒๕๖๕ วิหารหลวงหลวงพ่อประทานพร จากเดิมมีประตูปิดคนผ่านก็ผ่านเลยไม่แวะกราบทางพระอาจารย์ดำริจะบูรณะเปิดวิหารหารหลวงพ่อประทานพรออก พร้อมปิดทองคำแท้จนนำไปสู่การมากราบไหว้ขอพรของสาธุชนแล้วประสบผลสำเร็จกันมากมาย ในขณะที่บูรณะวิหาร พระอาจารย์ได้มีความประส่งค์จะซื้อที่ดินข้างวิหารหลวงพ่อ จำนวน ๑ ไร่กับ ๑ งาน เป็นที่ดินที่มีปัญหาทับซ้อนมาหลายปีเจ้าของที่จึงยื่นคำขาดว่าจะขายในราคา ๔ แสน ๓ หมื่นบาท (ขณะที่ที่ดินรอบข้างในขณะนั้น ขายกันไร่ละ ๑ แสนบาทเท่านั้น) แต่ด้วยความตั้งมั่นพระอาจารย์จึงตัดสินใจทำสัญญาชื้อ และวางมัดจำ ๑ แสนบาท โดยให้สัญญาว่าจะจ่ายให้ได้ภายใน ๑ ปีเสร็จจากนั้นพระอาจารย์จึงเดินดูที่จนถึงค่ำจึงได้เดินเข้าวิหารหลวงพ่อประทานพรไปอธิษฐานขอพร ใจความประมาณว่า ถ้าหากที่แห่งนี้จะเป็นของวัด ขอบารมีให้ได้เงินมาจ่ายค่าที่ที่คงเหลือด้วยเถิด ด้วยบารมีหลวงพ่อประทานพร ปรากฏว่า ชั่วข้ามคืนคณะศรัทธาโอนปัจจัยมาได้ยอดรวมถึง ๑ ล้านบาท จึงได้จ่ายค่าที่ เงินส่วนที่เหลือจึงได้มาก่อสร้างเกาะนาค ทางวัดเน้นงานฝีมือและใช้สีเพียงสีโทนเดียวเพื่อความสบายตาแก่ผู้ที่พบเห็น ในปีพ.ศ. ๒๕๖๕ จัดเริ่มสร้าง เกาะนาคเมืองบาดาล โดยมี
๒พระสมเกียรติ์ธัมมโฆสโก ประธานกองทุนศาสนาสงเคราะห์ธัมมโฆสโก วัดสุวรรณาราม ราชวรวิหารกรุงเทพฯ เป็นผู้ดำเนินการจัดสร้างและออกแบบ และทีมงานช่างดาจากบ้านหัวเสือ อำเภอขุขันธ์ เป็นช่างปั้นพญานาค๑.๒ วัตถุประสงค์ของโครงงาน ๑.๒.๑ เพื่อศึกษาคุณค่าด้านวรรณศิลป์ ที่ปรากฏในบทเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี ๑.๒.๒ เพื่อศึกษาวัฒนธรรมท้องถิ่นที่อยู่ในเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี๑.๓ ขอบเขตการศึกษา ๑.๓.๑ เพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี ๑.๔ นิยามศัพท์เฉพาะ ๑.๔.๑ ลายสักการะวัดไตรสามัคคีหมายถึง บทเพลงบูชาที่สื่อถึงความศรัทธาอย่างลึกซึ้ง ต่อวัดไตรสามัคคีและพระสงฆ์เป็นการถวายจิตใจการขอพรการแสดงความเคารพต่อหลักธรรมและ ผู้นำทางจิตวิญญาณเป็นบทเพลงที่รวมทั้งการบูชาความสงบทางใจและความสามัคคีทางจิตใจใน แนวทางพุทธศาสนา ๑.๔.๒ วรรณกรรมเพลงที่สะท้อนด้านความเชื่อประเพณีและวัฒนธรรมของพระพุทธศาสนาหมายถึง บทเพลงที่แต่งขึ้นมาเพื่อแสดงถึงความศรัทธาที่มีต่อพระพุทธศาสนาและ ทำให้เห็นถึงวัฒนธรรม ประเพณีของชาวพุทธที่มีคามเชื่อด้านพระพุทธศาสนา ๑.๕ ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ ๑.๕.๑ ได้ศึกษาคุณค่าด้านวรรณศิลป์ ที่ปรากฏในบทเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี ๑.๕.๒ ได้ศึกษาวัฒนธรรมท้องถิ่นที่อยู่ในเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี
๓บทที่ ๒เอกสารที่เกี่ยวข้อง ในบทนี้ คณะผู้จัดทำได้รวบรวมแนวคิดที่ใช้ศึกษา ตลอดจนงานและบทความที่ศึกษาประเด็น ต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการทำโครงงานนี้ จากการศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องพบว่ามีหลายประเด็นที่น่าสนใจ ควรที่จะศึกษาค้นคว้าต่อ และนำไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาวิเคราะห์องค์ประกอบของวรรณกรรมเพลงที่สะท้อนด้านความเชื่อในประเพณีและวัฒนธรรมของพระพุทธศาสนา ดังนี้ ๒.๑ ความรู้เบื้องต้นของวัดไตรสามัคคี ๒.๒ เนื้อเพลงลายสักการะวัดไตรสามคคี ๒.๑ ความรู้เบื้องต้นของวัดไตรสามัคคี บันทึกประวัติความเป็นมา วัดไตรสามัคคีระบุว่า พระอธิการธงชัย กตรมโม เป็นผู้ก่อตั้งวัดไตรสามัคดี เมื่อปี พ.ศ.๒๕๕๓ เป็นวัดในพระพุทธศาสนาสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม ๒๕๖๓ ตั้งอยู่บ้านเลขที่ ๘๓ บ้านปลาเดิดน้อย หมู่ที่ ๙ ตำบลโดด อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ จังหวัดศรีสะเกษ มีพระประธานที่ผู้คนให้ความศรัทธาและมาขอพรอยู่ไม่ขาดสาย คือ หลวงพระสุโขโพธิ์ทองประทานพร (หลวงพ่อประทานพร) ชื่อวัดไตรสามัคคีมาจาก ไตร แปลว่า ๓ หมายถึง ชุมชน ๓ หมู่บ้าน คือ บ้านบัวบะ บ้านปลาเดิดน้อย และบ้านหนองดูที่ได้ร่วมกันจัดสร้างวัดนี้จึงนำมาตั้งชื่อที่มีความหมายแปลรวมกันได้ว่า ทั้งสามหมู่บ้านนี้ได้สามัคคีร่วมกันจัดสร้างวัดนี้ขึ้นด้วยแรงกายแรงใจ แรงศรัทธา ปัจจุบัน หลวงพ่อพระครูสังฆรักษ์สมหมาย ปภากโร เป็นเจ้าอาวาส เดิมทีสถานที่แห่งนี้เป็นทุ่งนาว่างเปล่า ต้นปี ๒๕๖๕ วิหารหลวงหลวงพ่อประทานพร จากเดิมมีประตูปิดคนผ่านก็ผ่านเลยไม่แวะกราบ ทางพระอาจารย์ดำริจะบูรณะเปิดวิหารหารหลวงพ่อประทานพรออก พร้อมปิดทองคำแท้ จนนำไปสู่การมากราบไหว้ขอพรของสาธุชนแล้วประสบผลสำเร็จกันมากมาย ในขณะที่บูรณะวิหาร พระอาจารย์ได้มีความประส่งค์จะซื้อที่ดินข้างวิหารหลวงพ่อ จำนวน ๑ ไร่ กับ ๑ งาน เป็นที่ดินที่มีปัญหาทับซ้อนมาหลายปี เจ้าของที่จึงยื่นคำขาดว่าจะขายในราคา ๔ แสน ๓ หมื่นบาท (ขณะที่ที่ดินรอบข้างในขณะนั้น ขายกันไร่ละ ๑ แสนบาทเท่านั้น) แต่ด้วยความตั้งมั่นพระอาจารย์จึงตัดสินใจทำสัญญาชื้อ และวางมัดจำ ๑ แสนบาท โดยให้สัญญาว่าจะจ่ายให้ได้ภายใน ๑ ปี เสร็จจากนั้น
๔พระอาจารย์จึงเดินดูที่จนถึงค่ำ จึงได้เดินเข้าวิหารหลวงพ่อประทานพรไปอธิษฐานขอพร ใจความประมาณว่า ถ้าหากที่แห่งนี้จะเป็นของวัด ขอบารมีให้ได้เงินมาจ่ายค่าที่ที่คงเหลือด้วยเถิด ด้วยบารมีหลวงพ่อประทานพร ปรากฏว่า ชั่วข้ามคืนคณะศรัทธาโอนปัจจัยมาได้ยอดรวมถึง ๑ ล้านบาท จึงได้จ่ายค่าที่ เงินส่วนที่เหลือจึงได้มาก่อสร้างเกาะนาค ทางวัดเน้นงานฝีมือและใช้สีเพียงสีโทนเดียวเพื่อความสบายตาแก่ผู้ที่พบเห็น ในปี พ.ศ. ๒๕๖๕ จัดเริ่มสร้าง เกาะนาคเมืองบาดาล โดยมีพระสมเกียรติ์ธัมมโฆสโก ประธานกองทุนศาสนาสงเคราะห์ธัมมโฆสโก วัดสุวรรณาราม ราชวรวิหาร กรุงเทพฯ เป็นผู้ดำเนินการจัดสร้างและออกแบบ และทีมงานช่างดาจากบ้านหัวเสือ อำเภอขุขันธ์เป็นช่างปั้นพญานาค๒.๒ เนื้อเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี เนื้อร้อง : ลายสักการะวัดไตรสามัคคี ต.โดด อ.โพธิ์ศรีสุวรรณ์ จ.ศรีสะเกษ (ผญา) ผู้ฟังเอย เฮียมจักเผยวจีต้านขานนามเรื่องคุณความดี บารมีงามแสนทั่วแดนใด่กะ ลือย้อง สืบในครองแนวเค้าศาสนาพุทธเฮาบ่ลืมไลป่ะปล่อย เพิ่นนำฮอยสืบสร้างเอาไว้ให้ฮุ่งเฮือง ใน ก้ำเขตฝ่ายเบื้องผืนแผ่นเจริญสุข ศรีสะเกษบ่มีทุกข์ฮีตฮอยคูณเค้า พระอาจารย์ผู้เพิ่นโฮมเพิ่นเต้าได้ นำพาสร้างก่อ วัดไตรสามัคคีเพิ่นได้ต่อรวมเขตสามหมู่บ้านสัมพันธ์เชื่อมหน่อพระธรรม นี่แหล่ว (สรภัญญะ) อาราธนาข้ายอกร นอบน้อมในพระศาสนา พุทธะธรรมเลิศล้ำบูชา สักการะว่า ดั่งใจงามในบุญบารมี ศุภศรีดิถีบวร มหิศรพระท่อนไท้ในโลกา บาทเบื้องเฮืองฮุ่งนำพา วัฒนาสถาพร ชัย ลือไกลทั่วแคว้นธานีวาระนี้ยอยกกร บั้นบ่อนสรรเสริญบุญญา งามล้ำค้ำจุนพระศาสนา ผู้นำพา ศรัทธาหลั่งไหล ฮุ่งเฮืองใสในธรรมแก่นบวร (ลาวสมเด็จ) งามแสนออนซอนศิริวันทาน้อมพร้อมเพียงว่า อาราธนาบูชายอดแก้วงดงาม เพริศแพร้วปกคุ้มเกษี บุญผลาหลวงพ่อประทานพรนี้ก้ำถิ่นธานีศรีสะเกษจวบกาล บุญอนันต์เฮืองฮอง ส่องศรีวัดไตรสามัคคีเจริญล้ำวัฒนาคุณังล้วนมวลประชาแซ่ซ้องศรัทธาศิริวัฒนาธรรม กาลกูลเกื้อแปงสร้างพระอธิการธงชัยกตธมฺโม (กะ-ตะ-ธัม-โม) ผู้ดำดงศาสนาคงมั่น พ.ศ.สองห้าห้า สามก่อตั้งวัดวา ปรารถนาโฮมบุญโฮมสร้างสามเขตหมู่บ้านกลมเกลียวเหนี่ยวกัน นามสถานวัดไตร สามัคคีบ้านบัวบะว่านี้บ้านหนองคูคู่กัน จวนบั้นบ้านปลาเดิดน้อยสืบสร้างนำฮอยเป็นศูนย์รวมจิตใจ ในพุทธศาสนาบำรุงมาเถิ่งคราวแล้ว หน่อแนวต้นปีสองห้าหกห้าอุปฐากพัฒนาอารามแดนนี้ ทรุดโทรม มาดนนานปีจั่งได้เกิดมีทำนุบำรุงไว้ เฮืองใสในเจตนาท่านของพระอาจารย์สมเกียรตินี้ล่ะหนอ ยอย้อง บุญเจ้ามิ่งมหาสร้างเสริมวัฒนาเจริญเพริสแพร้วเป็นหยั่งบุญล้นแล้วงามผ่องแผ้วแก้วแก่นไตรรำลึกในคุณงามความดีพระอาจารย์สมเกียรตินี้งามสุขสมสร้างปฐมสยมไท้นาคาในจินตนาเกาะเมืองบาดาลงามตระกาลสง่าภาคพื้นน้อมถวายยอยื่นอศิรกรานวันทาศรัทธาทั่วแดนคณาชื่นชมดีดาพระอาจารย์คำบ่อยอสรรเสริญบารมีคุณความดีอันงามล้วนซ้
๕วนซูผู้พัฒนาผู้คอยสร้างษานำพาบ่วางวาย น้อมถวายอาราธนาพระคุฯเจ้ายั่งยื่นตราบเท่าสถิตเสถียรสถาพรแก่นบวรศาสนาค้ำชูหล่ำหลิ่งเอ็นดูคู่ วัดไตรสามัคคี ศรีสะเกษฮุ่งเฮืองเรืองศรีย้อนบุญคูณทวีสิริมงคลหนา (ตังหวาย) บัดนี้ยามดิถีว่าดีเลิศแล้ว บูชาแนวแก้วคุณล้นเปี่ยม ต่างเทียนทองบุปผายอไหว้ ระลึกในแก่นธรรมเฮืองศรี คูณค้ำดีศุภศรียอน้อม สาธุยอเหนือเศียร นี่แหล่วผู้พร่ำเพียรปุนแปงนำไว้ ศรัทธาไทไหลโฮมเสริมส่ง ตามประสงค์ดำรงยิ่งแล้ว คู่แนวคู่อันบ่ไล งามวิไลวัดไตรสามัคคี แม่นงามล้นหลาย ท่านเอ้ยศูนย์รวมใจประชาทั่วถิ่น ผืนแผ่นดินเมืองศรีเฮาหนาด้วยปัญญาพระอาจารย์พาสร้าง กูลเกื้อนำค้ำจุนยิ่งแล้ว แก่นแก้วพระศาสนา ขอบูชายอถวย บัดนี้ขออำนวยพรชัยในด้าว กุ้มเหลื่อมเอาไทยเฮาน้องพี่ พระอาจารย์สมเกียรติว่านี้ มิ่งศรีสวัสพิพัตรพร ขอ..แถมพรพรรษายืนยาว เอาใจบูชาสักการ์คุณเทิดถวย (มอญดูดาว) งามจรัสพิพัฒสถานมงคลทั่วเขตภูวดลสรรเสริญบูชา เกื้อกูลก่อหน่อแนว พระศาสนาหลักธรรมนำพาพัฒนา…เจริญรุ่งสืบไป….น้อมถวายในจิตใจพระผู้นำพา งามด้วยปัญญา พระอาจารย์สมเกียรติ ธมฺมโฆสโก
๖บทที่ ๓วิธีดำเนินงาน ในการศึกษาค้นคว้าโครงงานเรื่อง ลายสักการะวัดไตรสามัคคีเพลงที่อธิบายถึงความงดงาม ของวัดในประเทศไทย คณะผู้จัดทำได้ดำเนินตามขั้นตอนตอ่ ไปนี้ ๓.๑ ขั้นรวบรวมข้อมูล ๓.๒ ขั้นวิเคราะห์ข้อมูล ๓.๓ ขั้นสรุป อภิปรายผล และเสนอแนะ ๓.๔ ตารางแสดงแผนการปฏิบัติงาน ๓.๑ ขั้นรวบรวมข้อมูล ๓.๑.๑ รวบรวมและศึกษาข้อมูลด้านวรรณศิลป์ ที่ปรากฏในบทเพลง ๓.๑.๒ รวบรวมและศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้องกับเพลงที่สะท้อนถึงความงดงามของวัดใน ประเทศไทย ๓.๒ ขั้นวิเคราะห์ข้อมูล ศึกษาและวิเคราะห์วรรณกรรมเพลงที่สะท้อนความงดงามของวัดในประเทศไทยในด้านต่างๆ ดังนี้ ๓.๒.๑ วิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณศิลป์ จากการเล่นเสียง การเล่นคำ การใช้กาพพจน์ และ การใช้ภาษาอีสาน ๓.๒.๒ วิเคราะห์ภาพสะท้อนสังคม จากภาพสะท้อนสัวคมด้านความเชื่อ ภาพสะท้อนสังคม ด้านศาสนา ๓.๓ ขั้นสรุป อภิปรายผล และเสนอแนะ ๓.๓.๑ สรุป อภิปรายผล และเสนอแนะ
๗๓.๔ ตารางแสดงแผนการปฏิบัติงาน ลำดับที่ รายการปฎิบัติ วัน/เดือน/ปี สถานที่ หมายเหตุ ๑ ประชุมสมาชิกในกลุ่ม ๑๒/๑๑/๖๘ โรงเรียนสตรีราชินูทิศ ๒ วางแผนการปฎิบัติงาน ๑๕/๑๑/๖๘ โรงเรียนสตรีราชินูทิศ ๓ รวบรวมและศึกษาข้อมูล ๑๘/๑๑/๖๘ โรงเรียนสตรีราชินูทิศ ๔ ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูล ๒๒/๑๑/๖๘ โรงเรียนสตรีราชินูทิศ ๕ สรุปและอภิปรายผล ๒๓/๑๑/๖๘ โรงเรียนสตรีราชินูทิศ ๖ นำเสนอโครงงาน ๒๕/๑๒/๖๘ โรงเรียนสตรีราชินูทิศ
๘บทที่ ๔ผลกานวิเคราะห์ข้อมูล การศึกษาโครงงานเรื่อง ลายสักการะวัดไตรสามัคคีเพลงที่สะท้อนด้านความเชื่อ สะท้อนถึงความงดงามของวัดในประเทศไทย และวัฒนธรรมด้านพระพุทธศาสนา จะวิเคราะห์วรรณศิลป์ที่ ปรากฏในเพลง ลายสักการะวัดไตรสามัคคี โดยศึกษาตามรายละเอียดดังนี้ ๔.๑ วรรณศิลป์ที่ปรากฏในเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี มีดังนี้ ๔.๑.๑ การเล่นเสียง ๔.๑.๒ การเล่นคำ ๔.๑.๓ การใช้ภาพพจน์ ๔.๑.๔ การใช้ภาษาอีสาน ๔.๒ ภาพสะท้อนค่านิยมและความเชื่อที่ปรากฏในเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี ๔.๒.๑ ภาพสะท้อนค่านิยมด้านความเชื่อ ๔.๒.๒ ภาพสะท้อนสังคมด้านศาสนา ๔.๒.๓ ภาพสะท้อนค่านิยมด้านความรักถิ่นฐานและความสามัคคี ๔.๑ วรรณศิลป์ที่ปรากฏในเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี ๔.๑.๑ การเล่นเสียง ตัวอย่างที่ ๑ ฮุ่งเฮืองใสในธรรมแก่นบวร ศรีสะเกษฮุ่งเฮืองเรืองศรีย้อนบุญคูณทวีสิริมงคลหนา จากตัวอย่างข้างต้น พบการเล่นเสียงพยัญชนะซ้ำ เช่นเสียง /ฮ/ “ฮุ่งเฮือง-ห่วงใย-หอมหวนเฮือง” ทำให้เกิดจังหวะไพเราะ สร้างอารมณ์ศรัทธา และทำให้ข้อความลื่นไหลแบบบทสวดอีสาน ตัวอย่างที่ ๒ งามแสนออนซอนศิริวันทาน้อมพร้อมเพียงว่า อาราธนาบูชายอดแก้วงดงามเพริศแพร้วปกคุ้มเกษี จากตัวอย่างข้างต้น มีการเล่นเสียงวรรณยุกต์สูง-ต่ำ และเสียงนาสิก /น/ /ม/ ทำให้บทมีจังหวะ ที่คล้าย สรภัญญะ ช่วยให้เกิดความละมุนและไพเราะ เหมาะกับการใช้ในพิธีกรรม
๙ ตัวอย่างที่ ๓ ผืนแผ่นดินเมืองศรีเฮาหนา ด้วยปัญญาพระอาจารย์พาสร้าง จากตัวอย่างข้างต้น พบว่ามีการเล่นสัมผัสพยัญชนะ เช่น /พ/ /ซ/ รวมทั้งสัมผัสสระ เช่น “ศรี-สร้าง” ส่งผลให้เกิดความกลมกลืนแบบกาพย์กลอนท้องถิ่น ๔.๑.๒ การเล่นคำ ตัวอย่างที่ ๔ โฮมบุญโฮมสร้าง สามเขตหมู่บ้าน กลมเกลียวเหนี่ยวกัน จากตัวอย่างข้างต้น พบว่า คำว่า “โฮม” มี ๒ ความหมายด้วยกัน คือ การรวมพลังของคนหลายคนและคนหลายคนมาร่วมทำบุญ จึงเป็นการเล่นคำเพื่อสื่อความหมายทั้งทางรูปธรรมและนามธรรม ให้รู้สึกถึงความสามัคคีของ คนในชุมชน ตัวอย่างที่ ๕ ฮุ่งเฮืองใส ในธรรมแก่นบวร จากตัวอย่างข้างต้น คำว่า “ฮุ่งเฮือง” เล่นคำซ้อน หมายถึง ความรุ่งเรืองทางธรรม และความรุ่งเรืองของบ้านเมือง ตัวอย่างที่ ๖ ยอดแก้วงดงามเพริศแพร้วปกคุ้มเกษี จากตัวอย่างข้างต้น คำว่า “ยอดแก้ว” มีการเล่นความหมายคือ วัตถุอันประเสริฐ ๔.๑.๓ การใช้ภาพพจน์ ตัวอย่างที่ ๗ ปกคุ้มเกษีก้ำถิ่นธานีศรีสะเกษจวบกาล บุญอนันต์เฮืองฮองส่องศรี จากตัวอย่างข้างต้น พบว่ามีการใช้ภาพพจน์อุปมา เนื่องจากมีการเปรียบการคุ้มครองของ หลวงพ่อหรือพระอาจารย์ เสมือนแสงสว่างส่องศรี สื่อถึงความปลอดภัยและความรุ่งเรือง ตัวอย่างที่ ๘ พระศาสนาค้ำจุนหล่ำหลิ่งเอ็นดู คู่วัดไตรสามัคคี จากกตัวอย่างข้างต้น พบว่ามีการใช้ภาพพจน์บุคลาธิษฐานโดยกล่าวถึงพระศาสนาถูกทำให้มีคุณสมบัติแบบ “มนุษย์” คือ ค้ำจุน-เอ็นดู สื่อความหมายว่า ธรรมะเป็นที่พึ่งของชาวบ้านในหมู่บ้าน
๑๐ ตัวอย่างที่ ๙ แก่นแก้วพระศาสนาขอบูชายอถวย บัดนี้ขออำนวยพรชัยในด้าว จากตัวอย่างข้างต้น พบว่ามีการใช้ภาพพจน์อุปลักษณ์ โดยมีการใช้คำว่า แก่นแก้ว เปรียบ แก่นธรรมเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุด เปรียบศาสนาเป็นศูนย์รวมจิตใจ ๔.๑.๔ การใช้ภาษาอีสาน คำอีสานที่ปรากฏในเพลง ๒๕ คำ ดังนี้ ที่ คำ ความหมาย๑ กะลือย้อง ก็เล่าลือ , กล่าวยกย่อง๒ แนวเค้า แนวทาง , รากฐาน๓ ฮุ่งเฮือง เจริญรุ่งเรือง๔ ฮอย รอย , ร่องรอย๕ นี่แหล่ว นี่แหละ๖ เพิ่น เขา , ท่าน๗ เผยวจี เอ่ยวาจา , กล่าวคำ๘ บ่ ไม่๙ ค้ำจุน เกื้อกูน , หนุนนำ๑๐ ฮีตฮอยคูณเค้า จารีตประเพณีดั้งเดิม๑๑ ก้ำเขต เขตแดน , อาณาบริเวณ๑๒ ยอยกกร ยกมือไหว้๑๓ แก่นบวร แก่นแท้แห่งความดีงาม๑๔ บั้นบอน โอกาส , คราวนี้๑๕ เฮา เรา , ฉัน
๑๑ที่ คำ ความหมาย๑๖ จัก จะ๑๗ เฮียม ข้าพเจ้า , ฉัน๑๘ บัดนี้ ขณะนี้๑๙ แก่นแก้ว แก่นอันล้ำค่า๒๐ นำสู่แก่นแท้ พาเข้าถึงสาระสำคัญ๒๑ เกื้อกูลก่อหน่อ สนับสนุนให้เติบโต๒๒ ไหลโฮม ไหลมารวมกัน๒๓ ปุนแปง ประดิษฐ์สร้าง , ก่อร่าง๒๔ ด้าว แผ่นดิน , บ้านเมือง๒๕ มิ่งศรี สิริมงคล๔.๒ ภาพสะท้อนค่านิยมและความเชื่อที่ปรากฏในเพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคี ๔.๒.๑ ภาพสะท้อนค่านิยมด้านความเชื่อ ตัวอย่างที่ ๑๑ นอบน้อมในพระศาสนาพุทธะธรรมเลิศล้ำบูชา งามในบุญบารมี วัฒนาสถาพรชัย จากตัวอย่างข้างต้น เป็นการกล่าวถึงพระพุทธคุณและธรรมคุณ สะท้อนให้เห็นถึงความศรัทธาอย่างลึกซี้งต่อพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นค่านิยมสำคัญของคนในชุมชน ๔.๒.๒ ภาพสะท้อนสังคมด้านศาสนา ตัวอย่างที่ ๑๒ อาจารย์สมเกียรตินี้ล่ะหนอ ยอย้องบุญเจ้ามิ่งมหา สร้างเสริมวัฒนา ผู้นำศรัทธาหลั่งไหลฮุ่นเฮืองในธรรมแก่นบวร จากตัวอย่างข้างต้น เป็นการยกย่องพระอาจารย์ผู้บุกเบิกและพัฒนาวัดแสดงถึงค่านิยมการ เคารพผู้นำทางจิตวิญญาณ และสะท้อนความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นระหว่างพระสงฆ์กับชุมชน
๑๒ ๔.๒.๓ ภาพสะท้อนค่านิยมด้านความรักถิ่นฐานและความสามัคคี ตัวอย่างที่ ๑๓ สามเขตหมู่บ้านกลมเกลียวเหนี่ยวกัน ศูนย์รวมใจประชาทั่วถิ่น ผืนแผ่นดินเมืองศรีเฮา จากตัวอย่างข้างต้น สะท้อนความรักถิ่นฐาน ความร่วมแรงร่วมใจ และความสามัคคีของคนในชุมชน ซึ่งเป็นค่านิยมสำคัญที่ส่งผลต่อการสร้างวัดและกิจกรรมส่วนรวมของหมู่บ้าน
๑๓ บทที่ ๕สรุป อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ การศึกษาโครงงานเรื่องลายสักการระวัดไตรสามัคคีเพลงสะท้อนถึงความสวยงามของวัดในประเทศไทย จากเพลงลายสัการะวัดไตรสามัคคี โดยจะขอสรุปผลการดำเนินงานไว้ดังนี้๕.๑ สรุป โครงงานเรื่องลายสักการะวัดไตรสามัคคีเพลงสะท้อนถึงความสวยงามของวัดในประเทศไทยเพื่อศึกษาคุณค่าด้านวรรณศิลป์ที่ปรากฎในบทเพลงลสยสักการะวัดไตรสามัคคีและเพื่อศึกษาวัฒนธรรมทางท้องถิ่นที่อยู่ในบทเพลง โดยศึกษาจากวรรณศิลป์ที่ปรากฎในบทเพลง ซึ่งแบ่งแยกย่อยตามลักษณะของคุณค่าด้านวรรณศิลป์ซึ่งได้แก่ ด้านความเชื่อ ด้านศาสนา ด้านประเพณีและวัฒนธรรม๕.๒ อภิปรายผล การศึกษาเกี่ยวกับลายสักการะวัดไตรสามัคคีสะท้อนถึงความสวยงามของวัดในประเทศไทยโดยปรากฎคุณค่าด้านวรรณศิลป์ด้านต่างๆ ดังนี้ ได้แก่ การเล่นเสียง การเล่นคำ การใช้ภาพพจน์การภาษาอีสาน เพื่อให้บทเพลงมีความไพเราะและสอดคล้องกับวัฒนธรรมด้านภาษา นอกจากนี้เพื่อให้บทเพลงมีความน่าสนใจและยังสะท้อนให้เห็นถึงสังคมท้องถิ่นอีสาน ที่ศรัทธาต่อวัดไตรสามัคคี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระพุทธศาสนา และยังสะท้อนห็เห็นถึงประเพณีและวัฒนธรรมที่สือบต่อกันมาอย่างยาวนาน ซึ่งนำไปสู่การประพันธ์เพลงลายสักการะวัดไตรสามัคคีซึ่งเป้นบทเพลงที่สะท้อนความเชื่อ ความศรัทธา ที่มีต่อวัดไตรสามัคคี๕.๓ ข้อเสนอแนะ ๕.๓.๑ สามารถนำมาเป็นแนวทางในการศึกษาเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของวัดไตรสามัคคีสำหรับบุคลที่สนใจ ๕.๓.๒ สามารถนำความรู้ด้านการวิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณศิลป์ไปวิเคราะห์วรรณกรรมเพลง ที่เกี่ยวข้องกับวัดไตรสามัคคีเพลงอื่น ๆ ได้ ๕.๓.๓ นำความรู้เรื่องวัฒนธรรมที่ได้จากการศึกษามาประยุต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
๑๔บรรณานุกรมทองเบส ทับถนน. (๒๕๖๘). ลายสักการะวัดไตรสามัคคีฯ ต.โดด อ.โพธิ์ศรีสุวรรณ์ จ.ศรีสะเกษ. YouTube. https://youtu.be/83lWl0EqZnc?si=hlPVWYpHJfwyxz1PUranee Th. (๒๕๖๘). วัดไตรสามัคคี ดินแดนพญานาคแห่งศรีสะเกษ. Snook. https://www.sanook.com/travel/1441999/
๑๕ภาคผนวกภาคผนวก ก ภาพการดำเนินงานภาคผนวก ข ประวัติผู้จัดทำ
๑๖ภาคผนวกกภาพการดำเนินงาน
๑๗ภาพที่ ๑ : ประชุมแผนการปฎิบัติงานภาพที่ ๒ : ขอคำแนะนำจากครูผู้สอน
๑๘ภาพที่ ๓ : ปฎิบัติงานภาพที่ ๔ : ขอคำแนะนำจากครูผู้สอน
๑๙ภาคผนวก ขประวัติผู้จัดทำ
๒๐ชื่อ - สกุล : นางสาวสุพิชชา ทองดี ชื่อเล่น : ซามิวัน/เดือน/ปีเกิด : ๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓งานอดิเรก : ดูหนัง,ฟังเพลงชื่อ - สกุล : นางสาวจิราภรณ์ ศรีบุญเรืองชื่อเล่น : คิววัน/เดือน/ปีเกิด : ๑๐ พฤษจิกายน ๒๕๕๒งานอดิเรก : วาดรูป,ฟังเพลงชื่อ - สกุล : นางสาวชนัญชิดา โพธิญาณ์ชื่อเล่น : อะตอมวัน/เดือน/ปีเกิด : ๒๔ พฤษจิกายน ๒๕๕๒งานอดิเรก : ดูซีรี่ย์,ฟังเพลง,อ่านนิยาย,ทำขนมชื่อ - สกุล : นางสาวโชติกา โคตรทะจักรชื่อเล่น : มุกวัน/เดือน/ปีเกิด : ๑๓ พฤษจิกายน ๒๕๕๒งานอดิเรก : วาดรูป,ฟังเพลง,เล่นเกม,ดูหนัง
๒๑ชื่อ - สกุล : นางสาวชลลัดดา นารีชื่อเล่น : ปุ้มปุ้ยวัน/เดือน/ปีเกิด : ๒๐ เมษายน ๒๕๕๓งานอดิเรก : เล่นเกม,อ่านนิยายชื่อ - สกุล : นางสาวปทุมพร คตภูธรชื่อเล่น : แป้งวัน/เดือน/ปีเกิด : ๒๕ สิงหาคม ๒๕๕๒งานอดิเรก : อ่านนิยาย,วาดรูป,เล่นเกม,ฟังเพลง,ถักไหมพรมชื่อ - สกุล : นางสาวธัญพิชชา พรมจารย์ชื่อเล่น : เปียโนวัน/เดือน/ปีเกิด : ๕ กันยายน ๒๕๕๒งานอดิเรก : ดูหนัง,ฟังเพลงชื่อ - สกุล : นางสาวปราณปริยา เยี่ยมเวหาชื่อเล่น : น้ำอุ่นวัน/เดือน/ปีเกิด : ๒๗ สิงหาคม ๒๕๕๒งานอดิเรก : ฟังเพลง,อ่านหนังสือ,ดูอนิเมะ
๒๒
๒๓