แผนการจัดการเรียนรู้ที่2 วิทยาศาสตร์พลังสิบ ชั้นประถมศึกษาปีที่4 ภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่3 เรื่อง ออกลายมาเลย เวลาเรียน 2 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ผลการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ 1. ระบุปัญหา และสามารถลงมือปฏิบัติเพื่อหาคำตอบด้วยตนเองได้ 2. สรุป และอธิบายหลักการทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีจากกิจกรรมได้ 3. ประยุกต์ใช้ความรู้จากกิจกรรมเพื่ออธิบายหลักการทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยีที่ เกี่ยวข้องกับตนเองนำไปใช้ในสถานการณ์จริงได้อย่างมีความรับผิดชอบต่อสังคมและมีคุณธรรม 4. มีจิตวิทยาศาสตร์ และมีเจตคติที่ดีต่อคณิตศาสตร์และเทคโนโลยี 2. สมรรถนะ สมรรถนะเฉพาะของผู้มีความสนใจพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี 1. ทักษะด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม 2. ทักษะด้านความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ 3. ทักษะด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มองเห็นว่าสามารถใช้คณิตศาสตร์แก้ปัญหาในชีวิตจริงได้ 2. มีความมุมานะในการทำความเข้าใจปัญหาและแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ 3.สร้างเหตุผลเพื่อสนับสนุนแนวคิดของตนเองหรือโต้แย้งแนวคิดของผู้อื่นอย่างสมเหตุสมผล 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ออกแบบการพับกระดาษ มัด และย้อม ให้ได้ลวดลายและจำนวนแกนสมมาตรตามที่กำหนด 2. ค้นหาขั้นตอนการพับกระดาษจากลวดลายที่กำหนด 4. สาระสำคัญ นักเรียนจะได้นำความรู้เกี่ยวกับเรื่องสมมาตรและสมบัติของรูปเรขาคณิตมาใช้ในการสร้างลวดลาย บนกระดาษ รวมทั้งได้ฝึกการนึกภาพทางคณิตศาสตร์เกี่ยวกับเรขาคณิตในการแก้ปัญหา สามารถนำแนวคิด ทางเรขาคณิตไปสร้างสรรค์ชิ้นงานหรือประยุกใช้ในการทำผ้ามัดย้อม 5. สาระการเรียนรู้แกนกลาง การสร้างลวดลายโดยนำความรู้เกี่ยวกับเรื่องสมมาตรและสมบัติของรูปเรขาคณิต
6. แนวการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำ 1. นักเรียนดูภาพหรือผลิตภัณฑ์มัดย้อมที่ครูเตรียมมา แล้วชักชวนนักเรียนอภิปรายโดยอาจใช้คำถามดังนี้ 1.1) นักเรียนเคยเห็นผ้ามัดย้อมแบบนี้หรือไม่ 1.2) นักเรียนคิดว่าจะออกแบบและทำลวดลายแบบนี้ได้หรือไม่ 1.3) นักเรียนคิดว่าลวดลายนี้ทำอย่างไร 1.4) เราต้องใช้ความรู้เรื่องใดบ้างในการทำลวดลาย 2. แจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ ภาพรวมของกิจกรรมและการประเมินให้นักเรียนทุกคนทราบ ขั้นศึกษาวิเคราะห์ 3. แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-6 คน หรือตามความเหมาะสม แจกกระดาษอเนกประสงค์กลุ่มละ 1 ม้วน 4. ให้นักเรียนแบ่งกระดาษอเนกประสงค์คนละ 1 แผ่น แล้วร่วมกันสํารวจสมบัติของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ดังนี้ 4.1) กระดาษที่นักเรียนได้รับเป็นรูปสี่เหลี่ยมชนิดใด ซึ่งควรจะตอบว่า - รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 4.2) นักเรียนรู้ได้อย่างไรว่ากระดาษเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ซึ่งควรจะตอบว่า สำรวจและแสดงการพิสูจน์ได้โดยการพับกระดาษพร้อมอธิบายเหตุผลประกอบ ดังนี้ - มีด้านทุกด้านยาวเท่ากัน เนื่องจากลองพับให้ด้านทับกันแล้วมีความยาวเท่ากัน - มีมุมทุกมุมเป็นมุมฉาก เนื่องจากมุมทั้ง 4 มุมมีขนาดเท่ากันและเมื่อลองพับมุมทั้งสี่มุมไปรวมกัน ที่จุดกึ่งกลางแล้วรวมกันได้ 360 องศา - มีเส้นทแยงมุมยาวเท่ากัน - เส้นทแยงมุมแบ่งครึ่งซึ่งกันและกันและตัดกันเป็นมุมฉาก 4.3) กระดาษรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสนี้มีแกนสมมาตรกี่แกน ให้นักเรียนแสดงโดยการพับกระดาษ ซึ่งควรจะตอบว่า 4 แกน ขั้นปฏิบัติ 5. ให้นักเรียนพับกระดาษแล้วมัด จากนั้นย้อมสีตามวิธีการดำเนินกิจกรรมที่ 3.1 เพื่อฝึกวิธีการพับ การมัด และ การย้อม แล้วให้วางไว้ประมาณ 1 นาที เพื่อให้สีหมาด จากนั้นให้นักเรียนใช้ปลายกรรไกรตัดหนังยางที่ มัดออก แล้วค่อยๆ คลี่กระดาษออกตามรอยพับ จนได้กระดาษเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสดังเดิม 6. ให้นักเรียนสังเกตกระดาษที่มีลวดลายของตนเองว่า “กระดาษที่มีลวดลายนั้นมีแกนสมมาตรกี่แกน” และ สังเกตลวดลายและสีว่าเหมือนหรือต่างจากของเพื่อนอย่างไร และลวดลายกระดาษของเพื่อนย้อมได้มีแกน สมมาตรกี่แกน ซึ่งควรจะตอบว่า 4 แกน
7. ร่วมกันอภิปรายผลที่ได้จากการสำรวจ ซึ่งควรจะได้ว่านักเรียนสามารถออกแบบการพับ การมัด และการ ย้อม โดยคำนึงถึงแกนสมมาตรตามสมบัติของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ซึ่งรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสจะมีแกนสมมาตร 4 แกน ดังรูป • ถ้าต้องการออกแบบการพับ การมัด และการย้อมให้ได้ลวดลายที่มีแกนสมมาตร 2 แกน จะ สามารถออกแบบได้ โดยการพับตามแกนสมมาตรในแนวตั้งและแนวนอนจำนวน 2 แกน หรือตามแกน สมมาตรในแนวเส้นทแยงมุมจำนวน 2 แกน เท่านั้น • ลวดลายที่เกิดขึ้นในแต่ละด้านของแกนสมมาตรจะเป็นลวดลายที่มีขนาดและรูปร่างเหมือนกัน 8. นักเรียนทำกิจกรรมที่ 3.2 โดยให้นักเรียนค้นหาขั้นตอนการพับและการมัด จากนั้นย้อมสีให้ได้ลวดลายที่ กำหนด ดังรูป และอธิบายหรือนำเสนอขั้นตอนการพับ ซึ่งควรจะได้ว่า ในการค้นหาขั้นตอนการพับ การมัด และการย้อมสี ให้ได้ลวดลายที่กำหนดนั้น นักเรียนอาจใช้การคิดย้อนกลับ โดยพิจารณาจากรูปที่กำหนดให้ว่าลวดลายบนกระดาษนั้นมีแกนสมมาตร กี่แกน แล้วค้นหาวิธีการสร้างลวดลายโดยการสร้างแบบร่างลงบนกระดาษ จากนั้นหาวิธีการพับแบบย้อนกลับ พร้อมทั้งระบุตำแหน่งในการมัด ตลอดจนการย้อมสีลงบนตำแหน่งต่างๆของกระดาษตามแบบร่างนั้น ขั้นสรุป 9. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายและสรุปสิ่งที่ได้จากกิจกรรมในประเด็น ดังนี้ 1) ความรู้ที่ใช้ในการออกแบบลวดลาย 2) ประโยชน์ที่ได้รับจากการทำกิจกรรม
8.การวัดและประเมินผล 9. สื่อ/อุปกรณ์การเรียนรู้ 1. ภาพตัวอย่างผ้ามัดย้อม 2. กระดาษอเนกประสงค์1 ม้วน (กระดาษอเนกประสงค์รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดไม่น้อยกว่า 20x20 ซม.) 3. สีผสมอาหาร 4 สี (ชนิดผง หรือ ชนิดน้ำ) 1 ชุด 4. แก้วพลาสติก 4 ใบ 5. หลอดหยด หรือ หลอดดูดน้ำ 4 หลอด 6. ยางรัดของวงเล็ก 100 เส้น 7. กรรไกรปลายแหลม 4-6 เล่ม 8. กระดาษหนังสือพิมพ์ สำหรับปูรองกันเปื้อน 2 ฉบับ 9. ถุงขยะ 1 ถุง 10. ใบกิจกรรม 3.1 11. ใบกิจกรรม 3.2 หมายเหตุในการเตรียมสีผสมอาหาร เมื่อเตรียมแล้วควรทดสอบความเข้มของสีตามที่ต้องการก่อนเสมอ
แบบบันทึกหลังแผนการจัดการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ปัญหา/อุปสรรค ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… แนวทางการแก้ไข ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ..................................................... ( นายคฑาวุธ ตุลสุข ) ตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านดงขวาง
แบบประเมินชิ้นงาน วิทยาศาสตร์พลังสิบ หน่วยออกลายมาเลย เลขที่ ชื่อ- สกุล รายการประเมิน ผลการ ประเมิน การออกแบบ การพับ การมัด การย้อม การสร้างชิ้นงาน การนำเสนอ การสร้างชิ้นงาน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
เกณฑ์การตัดสินระดับคุณภาพ คะแนน 9-12 คะแนน หมายถึง ระดับคุณภาพ ดี คะแนน 6-8 คะแนน หมายถึง ระดับคุณภาพ พอใช้ คะแนน 0-5 คะแนน หมายถึง ระดับคุณภาพ ปรับปรุง
แบบประเมินสมรรถนะ วิทยาศาสตร์พลังสิบ หน่วยออกลายมาเลย เลขที่ ชื่อ- สกุล รายการประเมิน ผลการประเมิน ทักษะด้านการ สร้างสรรค์ และ นวัตกรรม ทักษะด้านความ ร่วมมือ การ ทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ ทักษะด้านการ สื่อสาร สารสนเทศ และ รู้เท่าทันสื่อ ผ่าน ไม่ผ่าน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 เกณฑ์การตัดสินระดับคุณภาพ คะแนน 7-9 คะแนน หมายถึง ระดับคุณภาพ ดี คะแนน 4-6 คะแนน หมายถึง ระดับคุณภาพ พอใช้ คะแนน 0-3 คะแนน หมายถึง ระดับคุณภาพ ปรับปรุง
เกณฑ์การประเมิน รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1. ทักษะด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม พัฒนาชิ้นงานหรือที่ แปลกใหม่ เหมาะสมต่อ การ ใช้งานจริง พัฒนาชิ้นงานด้วยการ ผสมผสานและ ดัดแปลงจากความคิด เดิม พัฒนาชิ้นงานโดยไม่ มี ความคิดแปลกใหม่ 2. ทักษะด้านความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะ ผู้นำ มีส่วนร่วมในการทำงาน และรับฟังความคิดเห็น ของผู้อื่นอย่างตั้งใจ มีส่วนร่วมในการ ทำงาน แต่ไม่รับฟัง ความคิดเห็นของผู้อื่น ไม่มีส่วนร่วมในการ ทำงานและไม่รับฟัง ความคิดเห็นของ ผู้อื่น 3. ทักษะด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ นำเสนออภิปรายและ ตอบคำถามได้เข้าใจ ง่าย และมีวิธีการที่ น่าสนใจ เหมาะสมกับ ลักษณะข้อมูล นำเสนออภิปรายและ ตอบคำถามได้แต่มี วิธีการไม่เหมาะสมกับ ลักษณะข้อมูล นำเสนออภิปราย และตอบคำถามได้ไม่ เหมาะสมกับ ลักษณะข้อมูล