SAINS KOMPUTER TINGKATAN 5 BAB 1.3

1.0

3

1.3.1

• Menerangkan​ ​get​ ​logik sebagai binaan asas litar bersepadu

1.3.2

• Menyenaraikan dan melukis simbol get ​logik berikut:​
(i)​ get​ logik asas​ (​ TAK,​ ​DAN,ATAU)​
(ii)​ ​kombinasi​ ​get​ ​logik​ (​ TAK​ D​ AN,TAK​ ​ATAU,​ ​XATAU,​ X​ TAKATAU)

1.3.3

• Membina Jadual Kebenaran dan Ungkapan​ B​ oolean​ ​bagi
menerangkan tindakan​ ​get​ ​logik berikut:
(i)​ ​get​ ​logik asas​ ​(TAK,​ D​ AN,​ ATAU)
(ii)​ ​kombinasi ​ get​ logik​ ( TAK ​ DAN,T​ AK​ ​ATAU,​ ​XATAU,​ ​XTAKATAU

1.3.4

• Membina Jadual Kebenaran bagi satu litar​ g​ et​ ​logik gabungan​ y​ ang
mempunyai dua ​ ​input.

1.3.5

• Membina Ungkapan​ ​Boolean​ b​ agi satu litar​ ​get​ ​logik gabungan​ y​ ang
mempunyai dua ​ i​ nput

1.3.6

• Menghasilkan litar​ g​ et​ ​logik dan jadual kebenaran berdasarkan
penyataan logik

1.3.7

• Menghasilkan litar ​get​ logik dengan jadual kebenaran dan Ungkapan
Boolean​ ​yang​ ​lengkap dalam menyelesaikan masalah

32

1.3 1.3.1 MENERANGKAN GET LOGIK SEBAGAI
BINAAN ASAS LITAR BERSEPADU

GET LOGIK.

• Merupakan blok binaan asas litar bersepadu.
• Mempunyai 2 input dan 1 output.
• Menerima input dan menghasilkan output dalam

bentuk perduaan.
• Logik perduaan menggunakan 2 keadaan.
• 0 = tiada arus @ arus rendah.
• 1 = ada arus @ arus tinggi.

LITAR BERSEPAD.U

• Merupakan litar elektronik yang terdiri daripada gabungan komponen
elektronik (transistor, perintang, diod dan kapasitor) yang perlu untuk
melaksanakan pelbagai fungsi get logik.

• Get-get ini disambungkan menjadi satu litar yang lengkap dan dikecilkan
beribu-ribu kali ganda daripada saiz asal.

• Kemudian ditempatkan pada satu kepingan silicon dan dinamakan cip atau cip
mikro (serpihan).

• Lembaran emas digunakan untuk menyambung serpihan pada pin-pin litar
bersepadu.

• Perumah plastik atau logam biasanya digunakan untuk melindungi serpihan
agar tidak rosak.

• Semakin banyak pin pada litar bersepadu ,semakin banyak fungsinya.
• Cip litar bersepadu terbahagi kepada beberapa jenis berdasarkan bilangan get

di dalamnya.
• Penggunaan litar bersepadu sangat meluas dalam pelbagai peranti elektronik.

33

1.3 1.3.2 MENYENARAIKAN DAN MELUKIS
SIMBOL GET LOGIK

GET LOGIK ASAS KOMBINASI GET LOGIK

34

1.3 1.3.3 MEMBINA JADUAL KEBENARAN DAN
UNGKAPAN BOOLEAN BAGI

MENERANGKAN TINDAKAN GET LOGIK

.JADUAL KEBENARAN

• Digunakan untuk menyemak output yang BILANGAN JUMLAH
dihasilkan daripada get-get logik atau daripada PEMBOLEH KEBARANGKALI
litar logik.
UBAH AN INPUT
• Juga digunakan untuk membuktikan teorem INPUT
algebra boolean. 21 = 2
1 22 = 4
• Bagi membina jadual kebenaran, bilangan input 23 = 8
perlu dipertimbangkan. 2 24 = 16

• Input boleh diwakilkan dalam bentuk pemboleh 3
ubah (A,B, C, ..X,Y,Z).
4
• Bilangan input akan menentukan kebarangkalian
bagi gabungan input yang melalui get.

INPUT INPUT INPUT INPUT
A AB A BC A B CD
0 00 0 00 0 0 00
1 01 0 01 0 0 01
10 0 10 0 0 10
11 0 11 0 0 11
1 00 0 1 00
1 01 0 1 01
1 10 0 1 10
1 11 0 1 11
1 0 00
1 0 01
1 0 10
1 0 11
1 1 00
1 1 01
1 1 1 35 0
1 1 11

1.3 1.3.3 MEMBINA JADUAL KEBENARAN DAN
UNGKAPAN BOOLEAN BAGI

MENERANGKAN TINDAKAN GET LOGIK

36

1.3 1.3.3 MEMBINA JADUAL KEBENARAN DAN
UNGKAPAN BOOLEAN BAGI

MENERANGKAN TINDAKAN GET LOGIK

NAMA SIMBOL GET UNGKAPAN JADUAL
GET BOOLEAN KEBENARAN

DAN F = A.B INPUT OUTPUT
AB F
Dibaca : 00 0
A DAN B 01 0
10 0
AXB 11 1

ATAU F=A+B INPUT OUTPUT
AB F
Dibaca : 00 0
A ATAU B 01 1
10 1
11 1

TAK F= A INPUT OUTPUT

Dibaca : A F= A

F mempunyai nilai 0 0
yang bertentangan 0 1

dengan A

37

1.3 1.3.3 MEMBINA JADUAL KEBENARAN DAN
UNGKAPAN BOOLEAN BAGI

MENERANGKAN TINDAKAN GET LOGIK

NAMA SIMBOL GET UNGKAPAN JADUAL
GET BOOLEAN KEBENARAN

TAK F = (A. B) INPUT OUTPUT
DAN AB
Dibaca : 00 A.B F
TAK A DAN B bar 01 01
ATAU 10 01
11 01
XATAU 10

XTAKATAU F = (A + B) INPUT OUTPUT
AB
Dibaca : 00 A+B F
A ATAU B bar 01 01
10 10
F= AꚚB 11 10
10
Dibaca :
Jika kedua-duanya INPUT OUTPUT
sama, Output = 0 AB
00 AꚚB
F = (A Ꚛ B) 01 0
10 1
Dibaca : 11 1
Output XATAU 0
diterbalikkan
INPUT OUTPUT
AB AꚚB F
00
01 01
10 10
11 10

38

01

1.3 1.3.4 MEMBINA JADUAL KEBENARAN BAGI
SATU LITAR LOGIK GABUNGAN YANG
A
MEMPUNYAI DUA INPUT

P

BF
Q

INPUT P Q OUTPUT

AB (A. B) A F = AB + A
00 1 1 1
01 1 1 1
10 1 0 1
11 0 0 0

A Get 2 Get 4

F

Get 1

B Get 3 OUTPUT

INPUT GET 1 GET 2 GET 3

AB 39
00
01
10
11

1.3 1.3.5 MEMBINA UNGKAPAN BOOLEAN BAGI
SATU LITAR LOGIK GABUNGAN YANG
A
MEMPUNYAI DUA INPUT

Q

B F
P

LANGKAH PENYELESAIAN

Bahagikan litar kepada 3 bahagian berdasarkan get logik yang
terlibat.

AQ

LANGKAH 1 F

BP Bahagian 2 Bahagian 3

Bahagian 1

LANGKAH 2 Selesaikan Bahagian 1 INPUT OUTPUT
LANGKAH 3 • Melibatkan get logik TAK.
Selesaikan Bahagian 2 BB
• Melibatkan get logik DAN.
INPUT OUTPUT

AP Q = A. B

LANGKAH 4 Selesaikan Bahagian 3 INPUT OUTPUT
• Melibatkan get logik ATAU.
QA F = A. B + A

JAWAPAN F = A. B + A

40

1.3 1.3.6 MENGHASILKAN LITAR GET LOGIK DAN
JADUAL KEBENARAN BERDASARKAN

PERNYATAAN LOGIK

UNGKAPAN BOOLEAN F = AB + AB + AB

UNGKAPAN LOGIK Nilai F = 1 jika (A = 0 DAN B =0) ATAU (A = A DAN B = 1)
ATAU (A = 1 DAN B = 0)

LANGKAH 1 LANGKAH PENYELESAIAN

Kira bilangan pemboleh ubah atau input yang terlibat.

AB

LANGKAH 2 Tentukan get yang terlibat bagi AB

B
A

Tentukan get yang terlibat bagi AB

LANGKAH 3 B
A

LANGKAH 4 Tentukan get yang terlibat bagi AB

B
A

41

1.3 1.3.6 MENGHASILKAN LITAR GET LOGIK DAN
JADUAL KEBENARAN BERDASARKAN

PERNYATAAN LOGIK

LANGKAH PENYELESAIAN

Kenalpasti get yang menghubungkan kesemua ungkapan yang
terlibat.

LANGKAH 5

Get ATAU Get ATAU
Gabungkan ketiga-tiga rajah.

B
A

LANGKAH 6 F

42

1.3 1.3.6 MENGHASILKAN LITAR GET LOGIK DAN
JADUAL KEBENARAN BERDASARKAN

PERNYATAAN LOGIK

JADUAL KEBENARAN

A B A B A B AB A B F
00111001
01100000
10010011
11000101

43

1.3 1.3.7 MENGHASILKAN LITAR GET LOGIK DAN
JADUAL KEBENARAN DAN UNGKAPAN

BOOLEAN YANG LENGKAP DALAM
MENYELESAIKAN MASALAH

CONTOH MASALAH

Sistem penggera dibina menggunakan litar logik 2 input iaitu A dan B. Sistem akan
mengeluarkan isyarat bunyi F, jika input bagi A mewakili ON dan input B mewakili ON atau
jika input A mewakili OFF dan input B mewakili OFF.

LANGKAH 1 Tulis ungkapan logik bagi mewakili senario yang diberikan.

F = 1 , jika (A = 1 DAN B = 1) ATAU (A = 0 DAN B=0)

LANGKAH 2 Tulis semula dalam bentuk ungkapan Boolean.

F = A.B + A.B

Lukis rajah litar logik bagi mewakili ungkapan Boolean

LANGKAH 3 A F
B

Bina jadual kebenaran

INPUT PERALIHAN OUTPUT

A B A .B A.B F = A.B + A.B

LANGKAH 4 00 0 1 1 (Siren berbunyi)

01 0 0 0

10 0 0 0

11 1 0 1 (Siren berbunyi)

44