ชุดการเรียน เรื่อง คำราชาศัพท์

ตัวอย่าง ค าสุภาพหมวดพืชผัก ค าสามัญ ค าสุภาพ ผักบุ้ง ผักทอดยอด ผักกระเฉด ผักรู้นอน ผักตบ ผักสำมหำว ถั่วงอก ถั่วเพำะ ฟักทอง ฟักเหลือง ค าสุภาพหมวดผลไม้ ค าสามัญ ค าสุภาพ กล้วยไข่ กล้วยเปลือกบำง, กล้วยกระ กล้วยกุ กล้วยสั้น ลูกตะลิงปลิง ผลมูลละมั่ง ลูกมะม่วง ผลอัมพรำ แตงโม ผลอุลิด 36

ตัวอย่าง ค าสุภาพหมวดดอกไม้ ค าสามัญ ค าสุภาพ ดอกซ่อนชู้ ดอกซ่อนกลิ่น ดอกนมแมว ดอกถันวิฬำร์ ดอกยี่หุบ ดอกมณฑำขำว ดอกขี้เหล็ก ดอกเหล็ก ดอกมะลิ ดอกมัลลิกำ ค าสุภาพหมวดสัตว์ ค าสามัญ ค าสุภาพ ปลำสลิด ปลำใบไม้ ควำย กระบือ วัว โค ปลำช่อน ปลำหำง ไส้เดือน รำกดิน 37

ตัวอย่าง ค าสุภาพหมวดชื่ออาหารและขนมไทย ค าสามัญ ค าสุภาพ ปลำร้ำ ปลำมัจฉะ กะปิ เยื่อเคย ขนมจีน ขนมเส้น ขนมตำล ขนมทองฟู กล้วยบวชชี นำรีจ ำศีล ค าสุภาพหมวดอื่น ๆ ค าสามัญ ค าสุภาพ หิน ศิลำ สำกกะเบือ ไม้ตีพริก ครกกะเบือ ครกตีพริก ขี้ผึ้ง สีผึ้ง หัว ศีรษะ 38

กิจกรรมที่ 1 ค าสุภาพส าหรับบุคคลทั่วไป ค าชี้แจง ให้นักเรียนเปลี่ยนค ำสำมัญที่อยู่ในวงเล็บให้เป็นค ำสุภำพ 1. บ่อน้ ำหลังบ้ำนมี (ปลำช่อน) และ (ปลำสลิด) 2. แม่ท ำ (ขนมตำล) ไปท ำบุญที่วัด 3. (ผักบุ้ง) เป็นผักที่มีวิตำมินเอสูง 4. กรมปศุสัตว์แนะน ำให้ประชำชนเลี้ยง (วัว) และ (ควำย) 5. คุณยำยน ำ (ขี้ผึ้ง) มำทำปำก 6. (กะปิ) เป็นเครื่องปรุงอย่ำงหนึ่งในกำรประกอบอำหำร 7. (ปลำร้ำ) เป็นอำหำรท้องถิ่นที่ส ำคัญในภูมิภำคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 8. อุปกรณ์ส ำคัญที่ใช้ในกำรต ำน้ ำพริก คือ (ครกกะเบือ) และ (สำกกะเบือ) 9. ฉันชอบกลิ่นหอมของ (ดอกมะลิ) 10. (แตงโม) ช่วยบรรเทำควำมร้อนในร่ำงกำยได้ 11.ป้ำให้ฉันไปซื้อ (ฟักทอง) ที่ตลำด 12. (ผักกระเฉด) ช่วยบ ำรุงร่ำงกำยช่วยแก้อำกำรปวด(หัว) 39

กิจกรรมที่ 2 ค าสุภาพส าหรับบุคคลทั่วไป ค าชี้แจง ให้นักเรียนแต่งประโยคโดยใช้ค ำสุภำพ 1. ค า ประโยค 2. ค า ประโยค 3. ค า ประโยค 40

41 แบบทดสอบหลังเรียน ค าชี้แจง ให้นักเรียนท าเครื่องหมาย X ลงในค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. “ค ำสุภำพ” มีควำมหมำยตรงกับข้อใด ก. ค ำศัพท์ส ำหรับบุคคลทั่วไปที่ใช้ค ำได้ถูกต้องตำมกำลเทศะและบุคคล ข. ค ำศัพท์ส ำหรับพระมหำกษัตริย์ พระบรมวงศำนุวงศ์ และพระภิกษุสงฆ์ ค. กำรสื่อสำรที่รำบรื่นช่วยให้เกิดควำมเข้ำใจ ผ่ำนรูปแบบกำรเขียนเพื่อกำรสื่อสำรเท่ำนั้น ง. ค ำศัพท์เฉพำะกลุ่มบุคคล 2. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะของค ำสุภำพ ก. ไม่เป็นค ำหยำบ ข. ไม่เป็นค ำผวนในเชิงบวก ค. ไม่เป็นค ำห้วนหรือค ำกระด้ำง ง. ไม่เป็นค ำสแลง 3. ค ำสุภำพในข้อใดต่างจำกพวก ก. โค ข. ศิลำ ค. ปลำใบไม้ ง. รำกดิน 4. “ในสวนหลังบ้ำนของธนัยนันท์มีทั้งดอกเหล็ก แตงโม ฟักเหลือง กล้วยกุ กล้วยกระ และผลอัมพรำ เขำมักเก็บผักและผลไม้เหล่ำนี้ไปท ำกับข้ำวและขนมไทย เพื่อใส่บำตรในตอนเช้ำ” ประโยคข้ำงต้นมีค ำสุภำพทั้งหมดกี่ค ำ ก. 2 ค ำ ข. 4 ค ำ ค. 6 ค ำ ง. 8 ค ำ 5. ค ำสำมัญของค ำว่ำ “ผักสำมหำว” คือข้อใด ก. ผักตบ ข. ผักบุ้ง ค. ผักกระเฉด ง. ฟักทอง 6. ค ำสำมัญของค ำว่ำ “ดอกถันวิฬำร์” คือข้อใด ก. ดอกซ่อนชู้ ข. ดอกนมแมว ค. ดอกยี่หุบ ง. ดอกมะลิ

42 7. ค ำสุภำพของค ำว่ำ “กล้วยไข่” คือข้อใด ก. กล้วยเปลือกบำง, กล้วยกระ ข. กล้วยกระ, กล้วยกุ ค. กล้วยเปลือกบำง, กล้วยสั้น ง. กล้วยสั้น, กล้วยกุ 8. ข้อใดใช้ค ำสุภำพไม่ถูกต้อง ก. ธนำภำไม่ชอบรับประทำนถั่วเพำะที่นิติพงษ์เก็บมำให้ ข. เปมิกำชอบรับประทำนขนมเส้นที่กัณยะภำพรท ำ ค. ธิชำกรชอบเก็บผักทอดยอดมำให้นัทธวัฒน์ประกอบอำหำร ง. ศศิวิมลไปเก็บแตงโมในสวนหลังบ้ำนของทรงพล 9. ข้อใดใช้ค ำสุภำพได้ถูกต้อง ก. ธนำภำชอบทำนขนมจีนน้ ำยำ ข. ธิชำกรชอบรับประทำนกล้วยบวชชี ค. เปมิกำเก็บฟักเหลืองไปขำยที่ตลำด ง. ศศิวิมลเก็บดอกมะลิมำลอยน้ ำไว้ดื่ม 10. ข้อใดใช้ค ำสุภำพได้ถูกต้อง ก. น้องชำยมีนิสัยเกเร ชอบรังแกสุนัข โดยกำรขว้ำงก้อนหินใส่บริเวณศีรษะของมัน ข. น้องชำยมีนิสัยเกเร ชอบรังแกน้องหมำ โดยกำรขว้ำงก้อนหินใส่ศีรษะของมัน ค. น้องชำยมีนิสัยเกเร ชอบรังแกสุนัข โดยกำรขว้ำงก้อนหินใส่หัวของมัน ง. น้องชำยมีนิสัยเกเร ชอบรังแกหมำ โดยกำรขว้ำงก้อนหินใส่บริเวณหัวของมัน

ภาคผนวก

เฉลยแบบทดสอบก่อนและหลังเรียน ตอนที่ 1 ค าราชาศัพท์ส าหรับพระมหากษัตริย์ พระบนมวงศานุวงศ์ ล าดับข้อ เฉลย 1 ก 2 ค 3 ง 4 ง 5 ก 6 ข 7 ข 8 ง 9 ค 10 ข

เฉลยกิจกรรมที่ 1 ค านามราชาศัพท์ ค ำตอบเป็นไปตำมกำรเลือกของนักเรียน ค ำตอบเป็นไปตำมกำรเลือกของนักเรียน

เฉลยกิจกรรมที่ 2 ค าสรรพนามราชาศัพท์ ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกชั้นบุคคลที่ก ำหนดให้มำเติมในช่องว่ำงค ำสรรพนำมรำชำศัพท์ให้ถูกต้อง ค าสรรพนามบุรุษที่ 2 ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท พระมหำกษัตริย์, สมเด็จพระบรมรำชินีนำถ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ใต้ฝ่าละอองพระบาท พระรำชวงศ์ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ใต้ฝ่าพระบาท สมเด็จเจ้ำฟ้ำ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ฝ่าพระบาท พระองค์เจ้ำ, หม่อมเจ้ำ พระมหำกษัตริย์ สมเด็จพระบรมรำชินีนำถ พระมหำกษัตริย์และเจ้ำนำย พระองค์เจ้ำ เจ้ำนำยชั้นเจ้ำฟ้ำ พระรำชวงศ์ หม่อมเจ้ำ สมเด็จเจ้ำฟ้ำ เจ้ำนำยและขุนนำง ค าสรรพนามบุรุษที่ 1 ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ข้าพระพุทธเจ้า พระมหำกษัตริย์, สมเด็จพระบรมรำชินีนำถ, พระรำชวงศ์ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ เกล้ากระหม่อม พระองค์เจ้ำ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ เกล้ากระหม่อมฉัน พระองค์เจ้ำ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ กระหม่อม หม่อมเจ้ำ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ หม่อมฉัน หม่อมเจ้ำ ค าสรรพนามบุรุษที่ 3 ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ พระ, ธ พระมหำกษัตริย์และเจ้ำนำย ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ทูลกระหม่อม เจ้ำนำยชั้นเจ้ำฟ้ำ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ท่าน เจ้ำนำย, ขุนนำง

เฉลยกิจกรรมที่ 3 ค ากริยาราชาศัพท์ ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค ำกริยำรำชำศัพท์ที่ก ำหนดให้มำเติมลงในช่องว่ำงให้ถูกต้องเหมำะสม ค าสรรพนามบุรุษบุรุษที่ 1 ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ข้าพระพุทธเจ้า ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ เกล้ากระหม่อม ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ เกล้ากระหม่อมฉัน ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ กระหม่อม ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ หม่อมฉัน ค าสรรพนามบุรุษบุรุษที่ 2 ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ใต้ฝ่าละอองพระบาท ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ใต้ฝ่าพระบาท ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ฝ่าพระบาท ค าสรรพนามบุรุษบุรุษที่ 3 ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ พระ, ธ ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ทูลกระหม่อม ใช้สรรพนำมรำชำศัพท์ว่ำ ท่าน 1. “เมื่อครำวที่พระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัว เสด็จพระรำชด ำเนิน ไปยังจังหวัดเชียงใหม่ ผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดได้จัดให้มีกำรแสดงละครหน้ำพระพักตร์” 2. พระบำทสมเด็จพระมหำภูมิพลอดุลยเดชมหำรำช บรมนำถบพิตร สวรรคต 3. “ประชำชนชำวภำคใต้รู้สึกเสียใจมำกที่ หม่อมเจ้ำหญิง วิภำวดีรังสิตถึงแก่ ชีพิตักษัย 4. สมเด็จพระเทพรัตนรำชสุดำ ฯ สยำมบรมรำชกุมำรี โปรด เพลงไทยเดิม 5. สมเด็จพระเจ้ำน้องนำงเธอ เจ้ำฟ้ำจุฬำภรณวลัยลักษณ์ อัครรำชกุมำรี เสด็จพระรำชด ำเนิน ไปยังจังหวัดอุบลรำชธำนี 6. เมื่อวันที่ 2 เมษำยน เป็นวันคล้ำย วันพระรำชสมภพ สมเด็จพระกนิษฐำธิรำชเจ้ำ กรมสมเด็จ พระเทพรัตนรำชสุดำ ฯ สยำมบรมรำชกุมำรี 7. พระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัวทรงเจริญ พระชนมพรรษำ ครบ 67 พรรษำ 8. ปีนี้สมเด็จพระเทพรัตนรำชสุดำ ฯ สยำมบรมรำชกุมำรีมี พระชนมำยุ ครบ 43 พรรษำ 9. พระเจ้ำวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ำโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนำรีนำถ ทรงพระประชวร อยู่ที่โรงพยำบำลศิริรำช 10. พระบำทสมเด็จพระเจ้ำอยู่หัว เสวย พระกระยำหำรค่ ำ

เฉลยแบบทดสอบก่อนและหลังเรียน ตอนที่ 2 ค าศัพท์เฉพาะส าหรับพระภิกษุสงฆ์ ล าดับข้อ เฉลย 1 ง 2 ค 3 ข 4 ค 5 ง 6 ข 7 ค 8 ก 9 ก 10 ค

เฉลยกิจกรรมที่ 1 ค าศัพท์เฉพาะส าหรับพระภิกษุสงฆ์ ค าชี้แจง ให้นักเรียนเติมค ำในปริศนำอักษรไขว้หำปริศนำอักษรไขว้ค ำศัพท์เฉพำะส ำหรับพระภิกษุสงฆ์ น ม ส ก ำ ล ป ต ร จ ำ พ ร ร ษ อ ำ ต ม ำ ำ ธ น ำ ร ม น ต์ ป ร ะ เ ค ร บ บ ณ ฑ บ ำ ต ง ฆ ำ ฏ จ ร ญ พ ร รับอำหำรที่ชำวบ้ำนถวำยเวลำตักบำตร 1 2 3 4 5 อยู่ประจ ำที่วัดเป็นเวลำ 3 เดือน เชิญให้แสดงธรรมเทศนำ ท ำควำมเคำรพ กำรกรำบไหว้ เชิญทั่วไป เชิญพระมำรับบิณฑบำต โจทย์ ๑๐ ถวำยของพระภิกษุด้วยวิธียกส่งให้ โจทย์ ผ้ำคลุมกันหนำวของพระภิกษุใช้ทำบบนจีวร พัดใบตำล มีด้ำมยำว ส ำหรับพระ ใช้ในพิธีกรรม ค ำขำนรับที่พระภิกษุใช้กับฆรำวำสทั่วไป สรรพนำมบุรุษที่ 1 ที่พระภิกษุสงฆ์ใช้กับ บุคคลธรรมดำ 6 7 8 9 10 อ รับ บิ บิ มั มั มั บิ บิ

เฉลยกิจกรรมที่ 2 ค าศัพท์เฉพาะส าหรับพระภิกษุสงฆ์ ค าชี้แจง ให้นักเรียนน ำค ำศัพท์เฉพำะส ำหรับพระภิกษุสงฆ์ที่ก ำหนดให้เติมลงในช่องว่ำงให้ถูกต้อง ๑๐ อำบัติ ธรรมมำสน์ จ ำพรรษำ จ ำวัด มรณภำพ ฉัน ถวำย สรงน้ ำ อำพำธ อนุโมทนำ ประเคน นิมนต์ 1. วันนี้หลวงพ่อท่ำนไม่อยู่ ท่ำนไป จ ำวัด ที่วัดแถว ๆ บ้ำนเกิดของท่ำน 2. ครอบครัวเรำจะท ำบุญขึ้นบ้ำนใหม่ คุณพ่อจึงต้องไป นิมนต์ พระที่วัด 3. พระสงฆ์รูปนี้สุขภำพไม่สู้ดี อำพำธ มำหลำยวันแล้ว 4. ฉันและครอบครัวไปท ำบุญที่วัดและ ถวำย สังฆทำนแด่พระภิกษุสงฆ์ 5. เจ้ำอำวำสวัดนี้ได้ มรณภำพ ไปแล้ว จึงมีกำรแต่งตั้งเจ้ำอำวำสขึ้นใหม่แทน 6. พระสงฆ์ที่ท ำผิดวินัยสงฆ์ถือว่ำ อำบัติ 7. ในเทศกำลเข้ำพรรษำ พระสงฆ์จะ จ ำพรรษำ ที่วัดใดวัดหนึ่ง 8. พระสงฆ์ขึ้นยัง ธรรมมำสน์ เพื่อแสดงธรรมเทศนำให้แก่ญำติโยมฟัง 9. บรรดำญำติโยมที่มำร่วมท ำบุญวันนี้ ร่วมกัน ประเคน ภัตตำหำรแด่พระสงฆ์ 10. ในขณะที่พระก ำลัง ฉัน เจ้ำภำพแจ้งให้ญำติโยมอยู่ร่วมรับประทำนอำหำรด้วยกัน 11. ทุกคนบนศำลำต่ำงร่วมกัน อนุโมทนำ ในกำรท ำบุญทอดผ้ำป่ำถวำยสร้ำงอุโบสถใหม่ 12. ในวันสงกรำนต์ ชำวบ้ำนต่ำงพำกันไป สรงน้ ำ พระที่วัด ซึ่งเป็นประเพณีไทยที่มีมำแต่โบรำณ

เฉลยแบบทดสอบก่อนและหลังเรียน ตอนที่ 3 ค าสุภาพส าหรับบุคคลทั่วไป ล าดับข้อ เฉลย 1 ก 2 ข 3 ข 4 ข 5 ก 6 ข 7 ก 8 ง 9 ค 10 ก

เฉลยกิจกรรมที่ 1 ค าสุภาพส าหรับบุคคลทั่วไป ค าชี้แจง ให้นักเรียนเปลี่ยนค ำสำมัญที่อยู่ในวงเล็บให้เป็นค ำสุภำพ 1. บ่อน้ ำหลังบ้ำนมี ปลำหำง (ปลำช่อน) และ ปลำใบไม้ (ปลำสลิด) 2. แม่ท ำ ขนมทองฟู (ขนมตำล) ไปท ำบุญที่วัด 3. ผักทอดยอด (ผักบุ้ง) เป็นผักที่มีวิตำมินเอสูง 4. กรมปศุสัตว์แนะน ำให้ประชำชนเลี้ยง โค (วัว) และ กระบือ (ควำย) 5. คุณยำยน ำ สีผึ้ง (ขี้ผึ้ง) มำทำปำก 6. เยื่อเคย (กะปิ) เป็นเครื่องปรุงอย่ำงหนึ่งในกำรประกอบอำหำร 7. ปลำมัจฉะ (ปลำร้ำ) เป็นอำหำรท้องถิ่นที่ส ำคัญในภูมิภำคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 8. อุปกรณ์ส ำคัญที่ใช้ในกำรต ำน้ ำพริก คือ ครกตีพริก (ครกกะเบือ) และ ไม้ตีพริก (สำกกะเบือ) 9. ฉันชอบกลิ่นหอมของ ดอกมัลลิกำ (ดอกมะลิ) 10. ผลอุลิด (แตงโม) ช่วยบรรเทำควำมร้อนในร่ำงกำยได้ 11. ป้ำให้ฉันไปซื้อ ฟักเหลือง (ฟักทอง) ที่ตลำด 12. (ผักกระเฉด) ผักรู้นอน ช่วยบ ำรุงร่ำงกำยช่วยแก้อำกำรปวด (หัว) ศีรษะ

เฉลยกิจกรรมที่ 2 ค าสุภาพส าหรับบุคคลทั่วไป ค าชี้แจง ให้นักเรียนแต่งประโยคโดยใช้ค ำสุภำพ 1. ค า ประโยค ค ำตอบเป็นไปตำมกำรเลือกของนักเรียน 2. ค า ประโยค ค ำตอบเป็นไปตำมกำรเลือกของนักเรียน 3. ค า ประโยค ค ำตอบเป็นไปตำมกำรเลือกของนักเรียน

บรรณานุกรม คณำจำรย์ภำษำไทย. (2556). ค าราชาศัพท์และค าสุภาพ. นนทบุรี: ไอดีซี พรีเมียร์. ทรูปลูกปัญญำ. (2565). ค าราชาศัพท์หมวดต่าง ๆ. สืบค้นเมื่อ 21 พฤศจิกำยน พ.ศ.2565, จำก https://www.trueplookpanya.com/learning/detail/31228-043755. . (2565). ค าที่ใช้กับพระภิกษุสงฆ์. สืบค้นเมื่อ 21 พฤศจิกำยน พ.ศ.2565, จำก https://www.trueplookpanya.com/learning/detail/31203. ฝ่ำยต ำรำวิชำกำรกู๊ดอินเตอร์บุ๊คส์. (2557). เรียนรู้ค าราชาศัพท์และค าลักษณะนามไทย. นครรำชสีมำ : กู๊ดอินเตอร์บุ๊คส์. ฟองจันทร์ สุขยิ่ง, กัลยำ สหชำติโกสีย์, ศรีวรรณ ช้อยหิรัญ, ภำสกร เกิดอ่อน และ ระวีวรรณ อินทรประพันธ์. (2559). ภาษาไทย หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.2. (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์. ภำสกร เกิดอ่อน, ระวีวรรณ อินทรประพันธ์, ฟองจันทร์ สุขยิ่ง, กัลยำ สหชำติโกสีย์ และ ศรีวรรณ ช้อยหิรัญ. (2558). ภาษาไทย หลักภาษาและการใช้ภาษา ม.4. (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์. สุนันท์ อัญชลีนุกูล. (2562). ระบบค าภาษาไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ : จุฬำลงกรณ์มหำวิทยำลัย. เอกฉัท จำรุเมธีชน. (2537). ภาษาไทยส าหรับครู. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮ้ำส์.