3
ปีท่ี ๑ ฉบบั ปฐมฤกษ์ พฤศจิกายน ๒๕๖๔ บทบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการ ในยุคโควิด 19 ระบาดไปทั่วโลกเป็นวิกฤตเปรียบเสมือนการล้างเผ่าพันธุ์
มนุษยชาติ โลกก�ำ ลังจะสอนมนษุ ยชาติวา่ แม้พัฒนาการนวัตกรรมใหม่ กา้ วหน้า
ประธานทีป่ รกึ ษากิตตมิ ศกั ด์ิ : ไปแคไ่ หน ก็หนไี มพ่ น้ ความตายไปได้ มนษุ ยชาติสามารถเอาชนะธรรมชาติไดม้ าก
ศวิ ะ แสงมณี แคไ่ หน ธรรมชาตกิ ็เปล่ียนแปลงไปแบบกลับมาเอาคืนมนษุ ยชาตมิ ากแคน่ ้ัน
ที่ปรกึ ษากติ ตมิ ศักด์ิ : สภาวะของโลกเปลี่ยนไป ภัยพิบัติทางธรรมชาติที่อุบัติขึ้นนับวันยิ่งรุนแรง
พล.อ.พเิ ชษฐ์ วิสยั จ, ดร.ยุวัฒน์ วุฒิเมธี, ไมว่ า่ อณหุ ภมู ทิ รี่ อ้ นมากขน้ึ หรอื หนาวมากขน้ึ แบบเกนิ ทม่ี นษุ ยชาตจิ ะทนได้ วาตภยั
สมพงษ์ ชาตะวิถี, ช�ำ นาญ ศรสี วัสด์,ิ อทุ กภยั ความแหง้ แลง้ ทเ่ี กดิ ขนึ้ บนโลกใบนี้ เราควรกลบั มาทบทวนสงิ่ ทเ่ี ราท�ำ อะไร
รองศาสตราจารย์ นที ขลิบทอง, กบั โลกใบน้ี ที่เราเรียกวา่ “บ้าน” กันดกี วา่ ไหม?
พรหมมินทร์ กณั ธิยะ, ณรงค์ วุ่นซวิ้ , “ไทย” ประเทศหนึง่ บนโลกใบนี้ กไ็ มพ่ น้ วกิ ฤตตา่ ง ๆ ที่กล่าวมาข้างต้น แต่
ผล ด�ำ ธรรม, เฉลมิ พล ม่งั ค่ัง, สุเมธ ธีรนิต, พวกเรากำ�ลังท�ำ อะไรกันอย?ู่ ประเทศไทยเดนิ มาถงึ จุดน้ีได้อย่างไร? “สยามเมอื ง
บญุ พาศ รกั น้ยุ , จฑุ าธชุ จงเสถียร, ยม้ิ ” ค�ำ พดู นมี้ นั หายไปไหน? ความมนี าํ้ ใจ ความรกั ใครซ่ ง่ึ กนั และกนั ความเปน็ ชาติ
มาลัย มนิ ศร,ี ไชยทร งามเกิดศิร,ิ ไทย ความเมตตากรณุ า ความส�ำ นกึ ดชี วั่ ความเขา้ ใจซง่ึ กนั และกนั ยงั อยกู่ บั พวก
วา่ ท่ี พ.ต.ภูมิพฒั น์ เจียรประวตั , เราหรือไม?่
สนั ต์ วรรณวชิ ยั กุล, พฒั นพงษ์ จารลุ ักขณา, ในฐานะทีเ่ ป็นสอื่ มวลชนทนเห็นสภาพประเทศเช่นนี้ ตอ่ ไปอีกมไิ ดผ้ มจึงกอ่ ต้งั
อาทิตย์ แสงสว่าง, ดร.พฒุ ธิพงค์ ทองวิมล, “สมาคมสมาพนั ธเ์ ครอื ข่ายสอ่ื มวลชนไทย” เพือ่ รวมสอื่ มวลชนทดี่ ี เครือขา่ ยทีด่ ี
ธนาวฒุ ิ นุชตเวชวงศ์, ดร.ธานินท์ มุมทอง, มาเรียนรู้ร่วมกันเพื่อนำ�เสนอแต่ส่ิงที่ดีส่ิงสมควร ให้เป็นประโยชน์แก่ประชาชนท้ัง
วีระพงษ์ บรสิ ทุ ธ์ิสขุ กมล ประเทศ ดว้ ยผ่านทางเครือขา่ ย “สื่อสารมวลชน” ทมี่ ี ใหป้ รากฏเปน็ ทป่ี ระจกั ษ์
บรรณาธิการบริหาร : ดว้ ยแนวความคดิ นแี้ ละค�ำ แนะน�ำ ค�ำ ปรกึ ษา จากทป่ี รกึ ษาทกุ ทา่ นทผ่ี มไดไ้ ป
ประสาน สินลขิ ติ กุล ขอค�ำ แนะน�ำ ขอค�ำ ปรกึ ษา สงิ่ ทเี่ ราควรท�ำ เปน็ สงิ่ แรกคอื “การทอ่ งเทย่ี ว” และการ
บรรณาธกิ ารอ�ำ นวยการ : ท่องเท่ียวน้ันตอ้ งปลอดภัยด้วย ส่ิงส�ำ คญั คอื “ชุมชน” ต้องเขา้ ใจในอัตลกั ษณ์
กนกณฐั ปราณข�ำ ในวถิ ี และประโยชน์ ของชุมชนนัน้ ๆ จ่ึงจะทำ�ใหเ้ กิด “ชุมชนท่องเทย่ี วปลอดภยั ”
กองบรรณาธิการ : ข้นึ
วญิ ญู ศรศี ภุ โชค, พงศภคั ศรีสุขใส, วารสารสมาคมสมาพันธ์เครือข่ายสื่อมวลชนไทย ฉบับ Rich Media ปี
ณธพร สายยืน, มัจซี สงา่ งาม, ๑ ฉบบั ปฐมฤกษ์ ประจ�ำ เดือนพฤศจกิ ายน ๒๕๖๔ ถอื กำ�เนิดขึน้ เพอื่ ท�ำ น�ำ เสนอ
พิทกั ษ์ กอเซ็ม, ฐิตกิ านต์ ถนอมสนิ , ความคิด และประสานหนว่ ยงานทง้ั ภาครฐั ภาคเอกชน และองคก์ รอสิ ระ ต่าง ๆ
รสรนิ วิรญั โท, สนุ ดิ า ทบั ทอง, ที่จะทำ�ใหเ้ กิดการทอ่ งเท่ยี วปลอดภัย โดยชมุ ชน บนพื้นแผน่ ดนิ ของประเทศไทย
กลุ ณัฐฐา จริ จงพาณิชย์
อาร์ต ไดเร็คเตอร์ :
โสภณ ทองเกอ้ื
ส�ำ นักงาน :
สมาคมสมาพนั ธ์เครือข่ายสื่อมวลชนไทย
96 หมู่ 1 ซอยเทศบาลบางปู 26
ถนนแพรกษา ต�ำ บลทา้ ยบ้านใหม่ อำ�เภอเมือง
จังหวดั สมุทรปราการ 10280
ประสาน ลินลขิ ิตกลุ
4
เราสามารถขบั เคลื่อน
เศรษฐกจิ ควบคู่ไปกบั
การป้องกนั ดแู ลการติดเชอ้ื โควดิ นไ้ี ด้
ช�ำ นาญ ศรีสวสั ดิ์
ประธานสภาอุตสาหกรรมทอ่ งเท่ยี วแห่งประเทศไทย
5
จากท่ีท่านนายกรัฐมนตรี ได้คิกออฟเปิดประเทศให้ภูเก็ตเป็นเป็น
จงั หวดั น�ำ ร่องในวนั ที่ 1 กรกฎาคม 2564 โดยทุกองค์กรทงั้ ภาครฐั ภาค
เอกชนไดท้ �ำ งานกนั อย่างเต็มท่ี ผลจากการท�ำ งานน้ี ทำ�ให้นกั เทย่ี วเขา้ มา
ประมาณ 4 หมน่ื กวา่ คน
บทเรยี นทเ่ี หน็ เปน็ เรอ่ื งดี คอื เราไมเ่ หน็ นกั ทอ่ งเทยี่ วตา่ งชาตนิ �ำ เชอื้ โควดิ มาตดิ คนใน
จังหวัด และไม่มีคนในจังหวัดนำ�เช้ือโควิดไปติดนักท่องเท่ียวต่างชาติเลย การเปิดภูเก็ต
แซนด์บ็อกซ์ (Phuket Sandbox) เป็นความกล้าหาญของท่านนายกรัฐมนตรีเป็นอย่าง
มากทำ�ให้เรารู้ว่า โควิดไม่หมดไปจากโลกนี้ แต่เราสามารถอยู่กับมันได้ โดยมีมาตรการ
สาธารณสขุ เปน็ ก�ำ หนดมาเรากส็ ามารถอยูแ่ ละเปิดประเทศได้
พิสูจน์ได้ว่า เราสามารถขบั เคลอื่ นเศรษฐกิจควบคไู่ ปกบั ป้องกนั ดแู ลการตดิ เชื้อโค
วิดน้ีได้ การเปิดภูเกต็ แซนด์บอ็ กซ์ (Phuket Sandbox) และได้ยอดเปน็ 7+7 ภเู กต็ ไปกระบี่
ภเู กต็ ไปพังงา ภูเกต็ ไปสมุย ไปอันดามนั ถึงตอนนีเ้ ปน็ โอกาสทเี่ ราจะปรบั กนั ใหมไ่ หม?
ที่เปิดขยายท่ีให้นักท่องเท่ียวได้เที่ยวแต่แหล่งที่พร้อมเปิดให้ท่องเท่ียวจนไปถึงเปิด
ประเทศ เพราะภาคท่องเท่ยี วส่วนใหญ่พร้อมเปิดแล้ว โดยใหใ้ ช้มาตรการเดียวกันจะสะดวก
กวา่ และลดค่าจา่ ยใช้ที่ซํา้ ซอ้ นกนั และใหโ้ ครงการไทยเทีย่ วไทยคิกออฟ พร้อมกันไปดว้ ย
ในวันท่ี 1 พฤศจิกายน นี้
การซ่อม สรา้ ง เสรมิ ได้ดำ�เนินหาเงินทนุ ใหผ้ ้ปู ระกอบการท่องเทย่ี วทั้งขนาดใหญ่
จนไปถงึ ขนาดเล็ก อยา่ งเชน่ ได้ประสานกับ สสว. ให้เปิดโครงการปลอ่ ยเงินใหผ้ ้ปู ระกอบ
การกู้ แต่โครงเสรจ็ สิ้นไปแลว้ นะ โอกาสน้ฝี ากไปถงึ สสว. อยากใหท้ า่ นเปิดโครงการเชน่ น้ี
อีก และอย่างเห็นโครงการดี ๆ เชน่ นใ้ี ห้มีอกี หลาย ๆ โครงการ
เร่อื งสำ�หรับ SHA Plus เปน็ เครือ่ งหมายที่แสดงถึงความพรอ้ มของผ้ปู ระกอบการ
เพื่อรับนักท่องเท่ียวที่เดินทางจากต่างประเทศในโครงการเปิดพ้ืนที่นำ�ร่องด้านการท่อง
เท่ยี วจังหวัดภูเก็ต (Phuket Sandbox) ซงึ่ พนักงานในสถานประกอบการตอ้ งได้รบั การ
ฉดี วคั ซนี ป้องกนั โควดิ -19 ไม่ตํ่ากว่า 70% ต้งั เปา้ หมายไว้ที่ 100%
ทอ่ งเท่ียวปลอดภยั และชุมชนทอ่ งเท่ียวปลอดภัย ทเ่ี ครือข่าย สสส. ไดส้ ร้างขึน้ นี้จะ
เปน็ สง่ิ ส�ำ คญั ในท่องเทยี่ วตอ่ ไปจากนี้
6
เรอื่ งการฉีดวคั ซนี
เปน็ กลไกสำ�คัญในการทอ่ งเท่ยี ว
ทจ่ี ะเปิดประเทศ
นิพนธ์ เอกวานิช
ประธานกรรมการบรหิ าร บรษิ ทั ภเู กต็ พฒั นาเมอื ง จ�ำ กัด
7
ภูเก็ตกำ�ลังเดินไปด้วยดีกับโครงการไทยเที่ยวไทยในช่วงแรกของ
การปดิ ประเทศ แตเ่ มอื่ ไดม้ กี ารปดิ ประเทศปดิ ทกุ อยา่ งไดห้ ยดุ ไป เศรษฐกจิ
ในภูเก็ตถึงขั้นวิกฤต ทางเราเห็นว่าต้องคิดแผนอะไรท่ีทำ�ให้นักท่องเที่ยว
ตา่ งชาตไิ ดก้ ลบั มาเทีย่ วภเู กต็ นน่ั คอื ทมี่ าของภเู กต็ แซนดบ์ อ็ กซ์ (Phuket
Sandbox) เกิดข้ึนโดยได้ประสานไปยังผู้ว่าฯ เมื่อผู้ว่าฯ เห็นชอบท่าน
ก็ได้ประสานไปยังส่วนกลาง และได้นำ�ภาคเอกชนอย่างพวกเราเข้าพบ
หารอื บรรดากระทรวงทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั การด�ำ เนนิ การเปดิ ภเู กต็ แซนดบ์ อ็ กซ์
(Phuket Sandbox)
จากการเขา้ หารอื ทา่ นรองนายกรฐั มนตรี มดี �ำ รวิ า่ ท�ำ ไมทเี่ ราเปดิ ภเู กต็ แซนดบ์ อ็ กซ์
(Phuket Sandbox) วันที่ 1 ตุลาคมน้ี ท�ำ ไมไมเ่ ล่อื นมาเปิดวันท่ี 1 กรกฎาคม น้ีเลย
ภูเก็ตแซนดบ์ อ็ กซ์ (Phuket Sandbox) ก็จ่งึ ไดเ้ ปดิ วนั ท่ี 1 กรกฎาคม หลังการ
เปิดมาได้ 3 เดือน กรกฎาคม สิงหาคม กันยายน ผลประกอบการภูเก็ตแซนด์บ็อกซ์
(Phuket Sandbox) ก็ไดผ้ ลดพี อสมควรตามทีเ่ ราคาดการณ์ไว้วา่ นักทอ่ งเทย่ี วคงไม่ได้
เข้ามาก เพราะแต่ละประเทศมีปัญหาวิกฤตโควิดเหมือนกัน แต่ก็เป็นการดีท่ีทำ�ให้เราลอง
ระบบมาตรการต่าง ๆ
ส่วนเร่ืองการฉีดวัคซีนท้ังภาครัฐและเอกชน ก็เร่งฉีดประชาชนในจังหวัดภูเก็ตจน
ครบเกณฑ์ที่ สปค. กำ�หนด ณ วนั นี้เราฉดี วคั ซีนได้กว่า 80% สำ�หรับเข็มแรก เขม็ สอง
ตามที่ 75% ส่วนเขม็ สามอยทู่ ี่ 40%
ส่วนมาตรการการเข้าเมืองที่มากไป ทางภาครัฐได้ตอบรับมาแล้วในการลด
มาตรการให้น้อยตามเท่าที่จำ�เป็นในการควบคุมโรค อยู่ในระหว่างพิจารณา และมีข่าวดี
ว่าอังกฤษไดป้ ลดไทยออกจากประเทศอนั ตรายแลว้
เรือ่ งการฉีดวคั ซีนเป็นกลไกสำ�คัญในทอ่ งเทีย่ วทจี่ ะเปดิ ประเทศ
เรื่องรายได้จากการเปดิ ภเู กต็ แซนด์บอ็ กซ์ (Phuket Sandbox) ยงั ไม่สูงเทา่ เดมิ ที่
เคยมมี า แตก่ ย็ งั ดกี วา่ ทไี่ มม่ อี ะไรเลย เรามรี ายไดโ้ ดยตรงประมาณ 2 พนั กวา่ ลา้ นบาท และ
รายได้หมนุ เวยี นประมาณ 5 พนั กวา่ ลา้ นบาท
ท่องเที่ยวชุมชนทาง บริษัท ภูเก็ตพัฒนา จำ�กัด กำ�ลังจะดำ�เนินประสานและ
ส่งเสริมก็มาเจอวิกฤตโควิดเสียก่อน ต่อจากน้ไี ปการท่องเท่ยี วไทยคงเปลีย่ นไป การทอ่ ง
เท่ียวปลอดภยั โดยชมุ ชนจะเป็นตัวจกั รส�ำ คัญ ทางเราจะไดป้ ระสานทางเครอื ขา่ ยสสส. มา
ชว่ ยพัฒนาชมุ ชนท่องเท่ียวปลอดภัย
8
ความส�ำ เร็จของโครงการนี้
อนั ทห่ี นงึ่ ภูเกต็ ตอ้ งมีความพรอ้ ม
อนั ท่สี อง ประเทศไทยต้องมคี วามพร้อม
อนั ทสี่ าม ทว่ั โลกต้องมคี วามพรอ้ ม
ณรงค์ วุ่นซว้ิ
ผ้วู ่าราชการจังหวัดภเู ก็ต
9
สถานการณ์โควิดที่แพร่ระบาดเกิดผลกระทบไปท่ัวตั้งแต่รากหญ้า
ไปถงึ ผปู้ ระกอบการระดบั หา้ ดาว ท�ำ ใหป้ ระชาชนภเู กต็ สว่ นใหญล่ �ำ บากมาก
จากรายได้เฉลยี่ ตอ่ หัวตอ่ คน 4 แสนกวา่ บาทตอ่ ปี ลดลงมา 3 หม่ืนบาท
ต่อปี ไปรู้จะถึงหรือเปลา่ รายได้ไมถ่ ึงวนั ละ 100 บาท
เพราะรายได้ภูเก็ตเป็นรายได้แบบศาลพระภูมิ ท่ีมีเสาเด่ียว รายได้ร้อยละ 95 มา
จากการท่องเท่ียวกระแส และการท่องเท่ียวส่วนใหญ่มาจากต่างชาติ เม่ือการท่องเท่ียว
ไม่มตี ่างชาตเิ ขา้ มากเ็ กิดความยากลำ�บาก
พอมโี ครงการ ภเู กต็ แซนดบ์ อ็ กซ์ (Phuket Sandbox) เขา้ คอื ความฝนั ของทกุ คนใน
ภเู กต็ วา่ จะทำ�ใหค้ วามยากล�ำ บากหมดไป ท�ำ ใหท้ ุกคนร่วมมือกนั ในโครงการน้ี คอื ความ
หวัง วา่ ภูเกต็ จะกลบั สดใสเหมือนเดิม เศรษฐกจิ ตอ้ งดีขึน้ ส่วนด้านสาธารณะสขุ กต็ ้องมี
ความสามารถควบคมุ โรคไดอ้ ย่างมคี ุณภาพ
ทง้ั สองอยา่ งนเี้ ปน็ เปา้ หมายส�ำ คญั ตอ้ งเกดิ ขนึ้ และเดนิ คกู่ นั แตส่ องสง่ิ มนั จะอยตู่ รง
ขา้ มกัน เพราะถา้ เราไปเขม้ กบั ด้านใดมากอีกด้านนอ้ ยลง น่เี ปน็ ปัญหาสำ�คัญวา่ จดุ หมาย
ปลายทางทเ่ี ราอยากจะได?้ การด�ำ เนนิ การตอ้ งตอบค�ำ ถามวา่ คนภเู กต็ ไดอ้ ะไร ประเทศไทย
ไดอ้ ะไร
ท่ีผ่านมาเม่ือภูเก็ตป่วย ประเทศไทยป่วยด้วย เพราะหมายความว่ารายได้ปีละ 4
แสนกว่าล้านบาท ท่ไี ปจากภเู กต็ จะหายไป ภูเกต็ เปดิ มาตงั้ แต่วันที่ 1 กรกฎาคม ถงึ ตอนน้ี
ผ่านมา 3 เดอื นแล้ว เปรียบเสมือนผา่ นการทดลองงานแลว้ เรากไ็ มอ่ ยากปิดอีกไม่อยาก
มาเรมิ่ ตน้ ใหม่ นคี่ อื ภาพทไี่ มอ่ ยากเหน็ เหตสุ �ำ คญั ทไี่ มต่ อ้ งกลบั มาปดิ อกี คอื เราควบคมุ โรค
ไดข้ นาดไหน?
ความส�ำ เรจ็ ของโครงการน้ี อนั ทห่ี นงึ่ ภเู กต็ ตอ้ งมคี วามพรอ้ ม อนั ทส่ี อง ประเทศไทย
ต้องมีความพรอ้ ม อันที่สาม ท่ัวโลกต้องมีความพร้อม ทง้ั สามอยา่ งนี้ในเชิงการบรหิ าร
จัดการจะต้องสอดรับกัน ข้าราชการท่ีมีส่วนเก่ียวท้ังในและต่างประเทศต้องประสานกัน
อยา่ งสอดคลอ้ ง
ในชว่ งทผี่ า่ นเราตอ้ งท�ำ งานเพอื่ ใหเ้ กดิ โครงการน้ี อยู่ 4 กอ้ นงาน 1. การควบคมุ โรค
ภายใน ชว่ งแรกเราสามารถด�ำ เนนิ การไปได้ดว้ ยดี แตพ่ อสายพันธุเ์ ดลด้าเขา้ กเ็ กิดปญั หา
แตเ่ ราสามารถรบั มือได้ 2. พฒั นาเศรษฐกิจทุกด้าน 3. ความปลอดภยั ทกุ ดา้ น 4. ทอ่ ง
เท่ยี วชุมชน โดยใชศ้ าสตร์พระราชา
ผมชน่ื ชมเครอื ขา่ ยสสส. ในการท�ำ งาน ระบบคดิ ทีท่ �ำ ใหช้ ุมชนเข็มแขง็
10
สรา้ งความปลอดภยั
ท้งั 5 ดา้ น การยกระดบั
สรา้ งสมรรถนะ
นพ.พรหมมินทร์ กณั ธิยะ
ผู้อ�ำ นวยการสำ�นักงานเครอื ข่ายลดอุบัตเิ หตุ
11
สสส. ได้จดั ตัง้ โครงการ แหล่งท่องเท่ียวปลอดภัย ด้วยตระหนกั ถงึ
ปญั หาทเี่ กดิ ขนึ้ จากการบรหิ ารดา้ นความปลอดภยั จากขา่ วนกั ทอ่ งเทยี่ ว
เกดิ ปญั หาในเรอื่ งตา่ ง ๆ มากมาย สรา้ งความเสยี หายกบั พนื้ ทแ่ี ละประเทศ
ชาติ ดงั เชน่ การล่อลวง ทะเลาะววิ าท ข่มขนื ฆ่า อาชญากรรมทงั้ ทร่ี า้ ย
แรง และไมร่ า้ ยแรง จงึ ท�ำ ใหเ้ กดิ ความไมป่ ลอดภยั อกี มายมาย สรา้ งความ
เสียหายไมแ่ พ้กบั วกิ ฤตการแพรร่ ะบาดของเชื้อไวรสั โคโรนา่ 2019
การทอ่ งเทีย่ วมอี งคป์ ระกอบหลกั 3 ข้อด้วยกนั 1. นกั ทอ่ งเทีย่ ว รเู้ ข้าใจ 2. แหล่ง
ทอ่ งเท่ียวประกอบกนั ในพ้นื ท่ตี อ้ งร่วมกนั ทั้งภาครฐั เอกชน ผปู้ ระกอบการ 3. ผู้ประกอบ
การ ตรวจสอบการบรกิ ารท่ปี ลอดภยั
และส่ิงที่ควรจัดการท่องเที่ยวให้เป็นระบบ ต้องมีองค์ประกอบการสร้างความ
ปลอดภัย 5 ดา้ นดว้ ยกนั คือ
1. องคป์ ระกอบด้ายการเดนิ ทาง ตารางการเดินทางควรเช่อื มประสานกับหน่วย
บริการ เพ่อื support นกั ทอ่ งเที่ยว
2. ที่พัก สะอาด อากาศ สงิ่ แวดล้อมปลอดภยั มีอตั ลักษณ์ สญั ลักษณท์ แ่ี สดง
ตวั ตน มสี ิง่ แวดล้อมทางกายภาพท่สี มบูรณ์ มรี ะบบสกรนี
3. อาหารปลอดภัย ตกแต่งสวยงาม มีความเป็นเอกลักษณไ์ ทย เปน็ ธรรมชาติ
4. กิจกรรม การเรยี นร้ทู ีป่ ลอดภัย การลอ่ งแกง่ ปนี ผา ไมท่ �ำ ให้เกดิ ปญั หาการ
บาดเจ็บ แมเ้ พียงเล็กน้อยก็ทำ�ใหเ้ กิดความหายเสียได้
5. วถิ วี ฒั นธรรม วฒั นธรรมไทยปลอดภยั ไมผ่ ดิ เพยี้ น ไมถ่ กู เบยี่ งเบน อนั นสี้ �ำ คญั
มากการเกิดอุบตั เิ หตแุ ตล่ ะปจี ะไดไ้ มต่ อ้ งมานับตัวเลข การบาดเจบ็ และตาย จากอุบตั ิเหตุ
ดงั นน้ั การทที่ กุ ฝา่ ยชว่ ยกนั ท�ำ ใหแ้ หลง่ ทอ่ งเทยี่ วปลอดภยั ทงั้ จากวกิ ฤตโควดิ และ
วิกฤตจากพฤติกรรม ดา้ นความปลอดภัย กส็ ามารถน�ำ เงินเขา้ ประเทศได้อยา่ งมากมาย
โจทยใ์ หญ่วันนอี้ ยู่ท่ชี ุมชน ถา้ ชมุ ชนสามารถจัดการทอ่ งเทยี่ ว สรา้ งความปลอดภัย ทั้ง
5 ด้าน การยกระดับสร้างสมรรถนะใหท้ ดั เทียมผปู้ ระกอบการ การบริการ ก็จะทำ�ใหร้ าย
ได้กลบั มาชว่ ยเศรษฐกิจฐานรากอย่างแท้จริง
12
สนับสนนุ การท�ำ Sandbox
ตอ้ งเดินหน้าต่อ
แต่อยากให้คำ�นงึ ถงึ การสร้างความปลอดภัยให้รอบด้าน
นางสาวมาลยั มินศรี
ผ้จู ดั การโครงการท่องเที่ยวชมุ ชนปลอดภัย
ภาคีเครอื ข่าย สสส. และเครือข่ายงดเหลา้
13
ส�ำ นกั งานเครอื ขา่ ยงดเหลา้ การจดั การดา้ นการทอ่ งเทยี่ วปลอดภยั
กู้เศรษฐกิจไทย ในฐานะคนทำ�งานด้านส่งเสริมสุขภาวะ ขณะน้ีน่าจะแบ่ง
สองสว่ น ส่วนแรกกค็ ือโรคอุบัตใิ หม่ท่ีเกิดจากเชือ้ โรค อย่างเชน่ โรคทเี่ กดิ
จากเชอื้ ไวรสั โคโรนา่ 2019 ซง่ึ รฐั บาลไทยและประเทศทวั่ โลก ก�ำ ลงั รว่ มกนั
แกป้ ัญหาการแพร่ระบาดในขณะนี้
แต่มีอีกส่วนคือโรคที่เกิดจากพฤติกรรมเส่ียง การในด่ืม สูบ เสพ ทำ�ให้เกิด
พฤตกิ รรมทีไ่ ม่พงึ ประสงค์ เมา ขาดสติ
อนั นก้ี ส็ รา้ งความไมป่ ลอดภยั สรา้ งความเสยี หายตอ่ ผมู้ าเยอื น ท�ำ นกั ทอ่ งเทย่ี วให้
ถึงแก่ชวี ิตได้ พฤติกรรมน้ีกอ่ ให้เกดิ อาชญากรรมตามมาอีกมากมาย
สนบั สนุนการท�ำ Sandbox ตอ้ งเดนิ หนา้ ต่อ แตอ่ ยากใหค้ ำ�นึงถึงการสร้างความ
ปลอดภัยให้รอบด้าน ไม่ใช่สนใจเฉพาะวิกฤตโควิด อยากให้คำ�นึงถึงปัจจัยเสี่ยงจาก
พฤติกรรมการการ กนิ ดื่ม ดว้ ยเชน่ กัน
14
ภูเกต็ กลบั กลายนางสาวสวย
คนเดิมทม่ี นต์เสนห่ ์ท่ีลึกซ้งึ
มากกว่าที่ผมเคยเห็นเคยได้ยนิ มาตลอด
นภ พรชำ�นิ
ศลิ ปินเข้าใจในโลก Live Is
15
ผมเป็นกลุ่มแรกที่ได้มาในนามนักท่องเท่ียว “Phuket Sandbox”
ไดม้ ปี ระสบการณไ์ ดเ้ หน็ ภเู กต็ อกี มมุ หนง่ึ เมอื่ เหน็ กร็ สู้ กึ วา่ ภเู กต็ กลบั กลาย
นางสาวสวยคนเดิมที่มนต์เสน่ห์ท่ีลึกซ้ึงมากกว่าที่ผมเคยเห็นเคยได้ยินมา
ตลอด
ทุกคร้ังที่ได้มาภูเก็ตรู้สึกคนเยอะเหลือเกิน แต่มาคราวน้ีเราขับรถไปทั่วเกาะได้เห็น
แทบทกุ แง่มมุ ท่ีไม่เคยเห็น งามทั้งธรรมชาติทเี่ ปน็ ทะเล ชายหาด ภูเขา และไดเ้ ท่ียวเย่ยี มชม
ชุมชนตา่ ง ๆ ในโครงการชุมชนท่องเท่ียวปลอดภยั ภาคีเครอื ข่าย สสส. รว่ มใจร่วมแรง
กบั ชาวบ้านรงั สรรค์ เช่น ท่บี า้ นเคียน บางโรง และยา่ นเมืองเกา่
ท�ำ ใหเ้ หน็ วา่ ความเขม้ แขง็ ของชมุ ชนภเู กต็ มคี วามนา่ สนใจมาก และนา่ จะเปน็ แรงผลกั
ดนั ขับเคลือ่ นให้ภูเก็ต เคล่อื นไปการพฒั นาทยี่ งั่ ยนื ได้ ยิง่ จากการท่ีไดส้ ัมผัสกับชาวชมุ ชน
ทัง้ จากตอนมาพักในชว่ งแซนดบ์ อกซใ์ นช่วงแรก และในวนั น้ี มคี วามมน่ั ใจเลยวา่ สสส. มา
ถกู ทาง ทนี่ �ำ คนรนุ่ เกา่ และคณุ รนุ่ ใหมเ่ ขา้ มาท�ำ งานรว่ มกนั ในครง้ั นี้ โดยใชก้ ารทอ่ งเทย่ี วเปน็
เคร่อื งมือในการสรา้ งความเข้มแข็งของชมุ ชน
16
ในวิกฤตจะเป็นโอกาส
ใหญห่ ลวงของคนภเู กต็
“ความจำ�เปน็ นีจ้ ะท�ำ ใหเ้ กิดนวัตกรรมใหม่
และความคดิ ใหม่”
โจนัส แอนเดอร์สนั
ศลิ ปินนกั ท่องเที่ยวฝร่ังใจเป็นไทย
17
ผมมาจากสวีเดน ภูเก็ตเป็นแหล่งท่องเท่ียวชาวสวีเดนและชาวโลก
ใฝฝ่ นั ทจี่ ะไดม้ าเทยี่ วเปน็ อนั ดบั ตน้ ๆ ทท่ี ง่ึ ทอ่ี ยากไดส้ มั ผสั บรรยากาศทะเล
อันดามัน เมืองหลวงของอันดามัน ก็คือ ภูเก็ต และได้เคยมาเท่ียวแบบ
เตม็ ๆ พักรสี อร์ท เทย่ี วทะเล ออกเรือ ประทับใจเหมือนทุกคนประทับใจ แต่
มันก็ยังดไู มล่ ึกซึง้ มาก
รอบนี้ผมกลับมา อยากจะบอกว่า ในวิกฤตจะเป็นโอกาสใหญ่หลวงของคนภูเก็ต
“ความจำ�เป็นนี้จะท�ำ ให้เกดิ นวตั กรรมใหม่และความคดิ ใหม”่
ผมทึ่ง แต่ไม่แปลกใจ ที่วัฒนธรรมของชาวภูเก็ต จะน่าสนใจและแข็งแรงขนาดน้ี
เพราะจากวกิ ฤตโควิด ท�ำ ให้ทกุ สิ่งมนั ปรากฏ จากการท่ไี ด้ไป กมลา และปา่ ตอง นอกจาก
ทะเลท่ีสวยตามปกติอยแู่ ลว้ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วชุมชนของชาวบ้าน เช่น ไดส้ มั ผสั คำ�วา่ เขา
ป่า นา ทะเล ทำ�ใหไ้ ด้พบประสบการณ์ทนี่ ่าประทับใจมาก มากกว่าการท่องเที่ยวปกติ ทั้ง
เร่ืองอาหาร และธรรมชาติ ทำ�ใหภ้ าพเพลง ปักษใ์ ต้บา้ นเรา ออกมาชัดมาก และจากการ
ที่ผ่านการสกู้ บั โควดิ มาแลว้ ประเทศไทยจะตอ้ งเข้มแขง็ ขนึ้ และพร้อมจะขับเคลอ่ื น โดยคุณ
โจนสั พร้อมจะเป็นแรงสนบั สนนุ ผา่ นบทเพลงของคณุ โจนสั ที่ทำ�เรอ่ื งดนตรเี พ่อื การท่อง
เทยี่ วมาโดยตลอด
18
พนั ธ์ไุ ม้มงคลพระราชทานประจ�ำ จังหวดั ไทกรรยงุ เ้อทยพใมบหแาหนลคมร
Ficus benjamina
19
พนั ธ์ุไม้มงคลพระราชทานประจำ�จังหวดั กรงุ เทพมหานคร
ไทรยอ้ ยใบแหลม : Ficus benjamina
ไทรย้อยใบแหลม หรือเรียกส้ัน ๆ วา่ ไทร (ช่ือวิทยาศาสตร์ : Ficus benjamina; องั กฤษ :
Weeping fig, Ficus tree) มชี อื่ ทอ้ งถน่ิ อนื่ ๆ วา่ ไทรพนั (ล�ำ ปาง), ไทร (นครศรธี รรมราช), ไทรกระเบอื้ ง
(ประจวบครี ขี ันธ)์ , ไฮ (ภาคตะวันตกเฉยี งเหนอื ), ไทรย้อยใบแหลม (กรงุ เทพฯ), จาเรย (เขมร), ไซร
ย้อย เป็นต้น
ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์
ไทร เป็นไมย้ ืนตน้ ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ลำ�ตน้ มคี วามสูงประมาณ 10-20 เมตร ล�ำ ต้นตรง
แตกก่ิงก้านเป็นพุ่มทึบ บางชนิดก็เป็นพุ่มโปร่ง มีรากอากาศห้อยลงมาตามกิ่งก้านและลำ�ต้น ผิว
เปลือกเรยี บสขี าวปนเทา
ใบ เป็นใบเด่ยี ว เรียงสลบั รูปวงรี รูปใบหอกหรอื รูปไข่แกมวงร
ดอก เป็นดอกชอ่ เกิดภายในฐานรองดอกทีม่ ีรปู ร่างกลมคลา้ ยผล ออกเป็นคู่ทีซ่ อกใบ แยกเพศ
อย่ใู นชอ่ เดยี วกัน
ลกั ษณะของใบไทรย้อยใบแหลม สรรพคุณทางยา
ผลแก่ไทรยอ้ ยใบแหลม
ต�ำ รายาไทยใช้ รากอากาศ ขบั ปสั สาวะ แกไ้ ตพกิ าร (โรคเกย่ี วกบั ทางเดนิ ปสั สาวะ มปี สั สาวะขนุ่
ขน้ เหลืองหรือแดง มักมีอาการแนน่ ท้อง กนิ อาหารไม่ได)้ ปัสสาวะพกิ าร (อาการปสั สาวะปวด หรือ
กะปริบกะปรอย หรือขุ่นข้น สีเหลืองเข้ม หรือมีเลือด) แก้กษัย (อาการป่วยท่ีเกิดจากหลายสาเหตุ
ทำ�ใหร้ า่ งกายเสอ่ื มโทรม ซูบผอม โลหิตจาง ปวดเมื่อย)
การปลูก
1. การปลกู ในแปลงปลกู เพอื่ ประดบั บรเิ วณบา้ นและสวนโบราณนยิ มปลกู ไวเ้ พอ่ื ประดบั บรเิ วณ
สวนเพราะเป็นไม้ท่ีมกี ารแตกกงิ่ ก้านสาขาที่กวา้ งใหญ่ ขนาดหลมุ ปลกู 30 x 30 x 30 เซนตเิ มตร ใช้
ปุ๋ยคอกหรอื ปยุ๋ หมัก : ดนิ ร่วนอตั รา 1 : 2 ผสมดินปลกู
2. การปลกู ในกระถางเพอ่ื ประดบั ภายในและภายนอกอาคาร ควรใช้กระถางทรงสงู ขนาด 12-
18 นิ้ว ใช้ป๋ยุ คอกหรอื ปยุ๋ หมกั :แกลบผ:ุ ดินรว่ นอัตรา 1:1:1 ผสมดินปลูกควรเปลย่ี นกระถาง 1- 2 ป/ี
ครั้งหรือแล้วแต่ความเหมาะสมของทรงพุ่มท้ังน้ีก็เพราะการเจริญเติบโตของทรงพุ่มโตข้ึนและ เพื่อ
ต้องการเปลย่ี นดนิ ปลกู ใหมท่ ดแทนดินปลกู เดิมทีเ่ สอ่ื มสภาพไปการปลูกทง้ั 2 วิธี ดังกลา่ วสามารถ
ตดั แตง่ และบงั คบั รปู ทรงของทรงพมุ่ ไดต้ ามความตอ้ งการผปู้ ลกู นอกจากนย้ี งั ขน้ึ อยกู่ บั ชนดิ พนั ธดุ์ ว้ ย
ว่าพันธ์ุ ดว้ ยวา่ พันธ์ใุ ดจะเหมาะสมกับวธิ ีการปลกู แบบใด ตามวัตถุประสงคผ์ ปู้ ลกู
ผลสุกไทรยอ้ ยใบแหลม เรยี บเรยี งโดย. ส.ทองเก้ือ
20
พนั ธุ์ไมม้ งคลพระราชทานประจ�ำ จงั หวดั ทกุ้งรฟะบ้าี่
21
พันธุไ์ ม้มงคลพระราชทานประจ�ำ จังหวัด กระบ่ี
ทุ้งฟา้ : Alstonia macrophylla
ทงุ้ ฟา้ (ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์ : Alstonia macrophylla) เป็นไม้ยนื ต้นอยู่ในวงศ์ Apocynaceae มชี ่อื
ทอ้ งถน่ิ อ่นื ๆ ว่า กระทุ้งฟ้าไห้ ทุง้ ฟา้ ไก้ (ชุมพร), ตีนเทยี น (สงขลา), พวมพร้าว (ปตั ตาน)ี เป็นต้น
ลักษณะใบท้งุ ฟา้ ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ดอกทุง้ ฟ้า
ต้นทุ้งฟ้า จัดเป็นไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ที่มีความสูงได้ประมาณ 15-25
เมตร เรือนยอดเป็นรูปไข่แกมรูปกรวยแหลม ลำ�ต้นเปลาตรง กิ่งใหญ่ต้ังฉากกับลำ�ต้น เปลือกสีขาว
อมเทา มีน้ํายางสีขาว สามารถพบขึ้นได้ท่ัวไปในป่าดงดิบและบนพ้ืนท่ีป่าเส่ือมโทรมหรือพื้นท่ีท่ีเคย
ถูกแผ้วถางมาก่อนทางภาคใต้ของประเทศไทย ซ่ึงบริเวณนี้จะมีปริมาณของน้ําฝนตกชุกและมีความ
ชุม่ ช้ืนมาก นอกจากนี้ในตา่ งประเทศยังพบขึ้นกระจายในอนิ เดยี เอเชียตะวนั ออกเฉยี งใต้ นวิ กนิ ี พมา่
และมาเลเซียอกี ด้วย
ใบทุง้ ฟ้า เปน็ ใบเด่ียวเรียงรอบข้อขอ้ ละ 3-4 ใบสลบั กนั ไปตามปลายกิ่ง แผน่ ใบรูปหอกกลบั
ดอกทุ้งฟ้า ออกดอกเปน็ ชอ่ ทีป่ ลายกิง่ กลบี ดอกสีขาวหรอื ขาวอมเหลือง ออกดอกระหว่างเดือน
พฤศจิกายนถึงเดอื นมกราคม
ผลทุ้งฟ้า ผลเป็นฝักเรียวยาว เมื่อฝักแก่จะบิดเป็นเกลียวและแตกออก ปล่อยให้เมล็ดท่ีมีขนสี
ขาวปลวิ ไปตามลม
สรรพคณุ
สรรพคณุ ทางยาพบว่า สารสกดั จากเปลือกต้นและใบทุง้ ฟ้ามฤี ทธิ์ลดความดนั โลหติ
ราก : บ�ำ รุงร่างกาย บ�ำ รงุ กำ�ลัง บำ�รงุ กำ�หนัด นำ�รากมาต้มกบั นํ้า ดื่มรบั ประทาน
เปลือกต้น : บ�ำ รงุ ก�ำ ลงั แกไ้ ข้ รักษาโรคมาเลเรยี ไข้ปา่ เป็นยาบ�ำ รุง แกบ้ ิด ช่วยขับระดูของสตรี
บ�ำ รงุ ก�ำ หนดั รกั ษาบาดแผล น�ำ เปลอื กตน้ มาต้มกบั นาํ้ ดม่ื รบั ประทาน
ใบ : แกข้ อ้ ตอ่ เคลื่อน นำ�ใบมาตำ�ผสมกับนา้ํ มนั มะพร้าวพอกแกข้ ้อตอ่ เคล่อื น
ประโยชน์
ทุ้งฟ้ามีเนื้อไม้ละเอียด เสี้ยนตรง สีเหลืองอ่อนและมีเปลือกบาง สามารถนำ�มาใช้ประโยชน์ได้
หลายอยา่ ง เน้อื ไม้ ใช้ทำ�กระดานพน้ื ฝา รองเท้าไม้ หีบ และลังใสข่ อง เคร่ืองเรอื น เคร่ืองใช้เบา ๆ แจว
พาย กรรเชียง และยงั เหมาะสำ�หรบั ท่จี ะนำ�ไปปอกหรือฝานท�ำ ไม้บาง เพอ่ื ทำ�ส่วนผิวหนา้ ของไมอ้ ัด
ทงุ้ ฟา้ เปน็ พนั ธไุ์ มพ้ ระราชทานจากสมเดจ็ พระนางเจา้ ฯ พระบรมราชนิ นี าถ เพอ่ื ปลกู เปน็ ไมม้ งคล
ประจำ�จังหวดั กระบ่ี
ฝกั แหง้ ท้งุ ฟา้ เรียบเรยี งโดย. ส.ทองเก้ือ
22
ความเคารพซง่ึ กันและกัน
อัตลกั ษณ์ “บา้ นนา้ํ เชยี่ ว”
รสริน วริ ัญโท ฐติ ิกานต์ ถนอมส ิน
วดั นา้ํ เช่ยี ว มสั ยดิ อลั กบุ รอ ศาลเจา้ พอ่ นํา้ เชยี่ ว
สุดแดนตะวันออกของไทย ซึ่งแบ่งแยกกันไม่ถูกว่าเขตน้ีเป็นของไทยหรือกัมพูชาในสมัย
โบราณแล้วแต่อาณาจักรจะมีกำ�ลังแข็งแกร่งกว่ากัน ถึงจะถือยึดครองได้ มาถึงในยุคล่า
อาณานิคมตรงกับรชั สมัยของรชั กาลที่ ๕ ฝรั่งเศสผู้เข้ามายึดกัมพูชาเป็นเมอื งข้ึน กใ็ ชอ้ ิทธิพล
มาขอเจรจามายึดดนิ แดนและแบง่ แยกเขตแดนชดั เจนอย่างไมเ่ ป็นธรรม ผลที่ตามมาทำ�ใหค้ นไทย
และคนกัมพชู าบางสว่ นตกคา้ งในแต่ละแดน และโยกยา้ ยถิ่นฐานตามมา
ตดิ ตอ่ ไดท้ ี่ : รสริน วริ ัญโท ต�ำ แหนง่ รองประธานวสิ าหกจิ ชมุ ชนทอ่ งเท่ยี วบา้ นนา้ํ เช่ยี ว เบอรโ์ ทร. 089 244 6702
ฐติ ิกานต์ ถนอมส ิน ต�ำ แหน่งป ระชาสัมพนั ธแ์ ละเทคโนโลยี (วิสาหกิจช มุ ชนท ่องเท่ยี วบ ้านน้ําเชี่ยว)สมาชกิ ส ภาเทศบาลตำ�บลนํ้าเชยี่ ว เบอรโ์ ทร.062-956-3694
ชานกจาก 23
ข้าวเกรียบยาหน้า
ที่ “บา้ นน้าํ เชี่ยว” ก็เป็นหนึง่ ในผลพวงนั้น แตด่ ว้ ยความเคารพซง่ึ กันและกัน และบรรพบุรุษของชุมชน
ไดต้ กผลกึ วา่ อยา่ งไรตอ้ งอยรู่ ว่ มไปชวั่ ลกู ชว่ั หลาน จงึ เกดิ การพฒั นาผสมผสานกนั จนเปน็ อตั ลกั ษณ์ ๒ ศาสนา
๓ วัฒนธรรม ตกทอดเปน็ มรดกสืบมาและจะยังคงสบื ไป
ศาสนาพุทธศาสนาอิสลาม ซึ่งเป็นศาสนาท่ีคนในชุมชนนับถือ สัญลักษณ์ทางศาสนาได้ก่อกำ�เนิดไป
ตามวถิ วี ฒั นธรรม ประเพณี ความเช่ือสืบทอดกันมาอย่างเขา้ ใจและเคารพซ่งึ กันและกัน แต่ดว้ ยพื้นฐานของ
คนในชุมชนเปน็ สามวฒั นธรรม ก็มีการพัฒนาการดา้ นน้ีมาเปน็ ๓ วัฒนธรรมอยา่ งเด่นชดั
การอยกู่ นั ของคนทมี่ คี วามคดิ ความเหน็ ทแี่ ตกตา่ งในพนื้ ฐานวฒั นธรรมทแี่ ตกตา่ ง ความคดิ เหน็ ของแต่
บลุ คลทแ่ี ตกตา่ ง ชนุ ชน “บา้ นนาํ้ เชยี่ ว” อยกู่ นั บนหลกั การ “ประสานสว่ นรว่ ม สงวนสว่ นตา่ ง” อะไรทม่ี คี วาม
คดิ เหน็ ไปในแนวทางเดย่ี วกนั กท็ �ำ รว่ มประสานความสามคั ครี ว่ มกนั สว่ นอะไรทแี่ ตกตา่ งกนั กน็ สงวนไวแ้ ยกกนั
ทำ�
ส่ิงที่เหน็ ในหลักการน้ี “วัดนํา้ เชีย่ ว” ซงึ่ พระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกลา้ เจ้าอย่หู ัว รชั กาลท่ี ๕
เคยมาประทบั ณ วัดแหง่ น้ดี ้วย “มสั ยดิ อัลกุบรอ” ถือเปน็ มสั ยดิ แห่งแรกของภาคตะวนั ออก มอี ายุ
๒๐๐ กวา่ ปี มมี าต้งั แตส่ มัยรชั กาลที่ ๓ “ศาลเจ้าพ่อน้าํ เช่ยี ว” นค้ี อื สงวนสว่ นต่าง
ประสานสว่ นรว่ ม นา่ จะเป็น “สะพานวดั ใจ” ทางเข้าหมู่บา้ นสิ่งแรกทเ่ี ห็นเดน่ ชัด
ชมุ นมมสี งิ่ ทน่ี า่ คน้ หามากมาย ขนึ้ อยแู่ ตล่ ะบคุ คลทเี่ ขา้ มาแสวงหาและสมั ผสั ในแงม่ มุ ของตนเองทอี่ ยาก
แสวงหาและสัมผสั
เพื่อเปน็ แนวทาง “ชมุ ชนบ้านนาํ้ เชยี่ ว” ขอนำ�เสนออนั ดับแรก วัดน้าํ เชยี่ ว มัสยิดอลั กบุ รอ ศาล
เจา้ พอ่ นา้ํ เช่ยี ว และสะพานวดั ใจ
สงิ่ นกั ทอ่ งเทยี่ วเรยี กหากนั คอื การนง่ั เรอื หางยาวไปดกู ารท�ำ ประมงชายฝง่ั ตน้ โกงกางเขยี วชอมุ่ ขน้ึ เรยี ง
รายไปตามความยาวของสายนา้ํ ลงิ แสมทอี่ อกมาหอ้ ยโหนตามตน้ โกงกางขนาดใหญร่ าวกบั มาตอ้ นรบั การมา
เยอื นของนกั ทอ่ งเทย่ี วผมู้ าเยยี่ มชมบา้ นนา้ํ เชยี่ ว ตามทางนนั้ สงบรม่ รน่ื ไดย้ นิ เพยี งเสยี งคลน่ื ทปี่ ะทะเรอื สายลม
ทก่ี ระทบหนา้ เสียงเพลงเจือ้ ยแจ้วทีข่ บั ขานด้วยนกนานาชนดิ ทเี่ หนิ เวหากลางท้องนภาสีฟ้าโปรง่ บรรยากาศท่ี
ธรรมชาติสร้างขน้ึ นั้นช่างงดงามหาส่ิงใดเปรยี บ มันมากไปด้วยคณุ ค่าทางจิตใจซง่ึ หาไม่ได้ง่ายจากสงั คมสมัย
น้ี
เมอ่ื เรอื ยาวแลน่ ลดั เลาะจนเกอื บถงึ ปากอา่ ว เราจะเหน็ บา้ นเรอื นทปี่ ลกู สรา้ งเลาะเลยี บไปตามรมิ คลอง
อกี ครงั้ มเี รอื ประมงพน้ื บา้ นจอดเรยี งรายชว่ งใกลป้ ากอา่ ว ชาวบา้ นทนี่ ส่ี ว่ นใหญป่ ระกอบอาชพี ประมง ท�ำ สวน
ยางพารา และท�ำ สวนผลไม้ ซง่ึ วถิ กี ารท�ำ ประมงพนื้ บา้ นทน่ี น่ี บั เปน็ จดุ เดน่ ทางการทอ่ งเทยี่ วทสี่ �ำ คญั ในชว่ งนา้ํ
ลงตรงบรเิ วณปากอา่ วจะไดเ้ หน็ ชาวบา้ นออกไปเกบ็ หอยแครง หอยเปด็ จบั กงุ้ ปู และปลา หรอื เราจะลงไปเกบ็
ด้วยก็สนุกไม่หยอก เพราะบรรยากาศบริเวนนั้นสุดจะบรรยายเลยทีเดียว เหมือนได้ไปอยู่กลางทะเลระหว่าง
หม่บู ้านนํ้าเชย่ี วกับเกาะชา้ งทแ่ี ทบจะเอ้ือมมอื ถงึ เพราะเหน็ บ้านเรอื นเสาไฟฟา้ ทางฝั่งเกาะชา้ ง ซ่งึ เห็นชดั มาก
และมเี กาะต่าง ๆ กระจัดกระจายเต็มพนื้ ท่แี ถบนั้น เมอ่ื เหลยี วมองทางขวามือกจ็ ะเหน็ แหลมงอบทย่ี ื่นออกมา
ในทะเล เป็นบรรยากาศทถ่ี า้ คณุ มาเยือนชีวติ น้ีไม่สามารถลมื มนั แน่
กจิ กรรมของบา้ นนา้ํ เชย่ี วนน้ั มมี ากมายใหค้ ณุ ไดเ้ ลอื กท�ำ ไมว่ า่ จะเปน็ การไดหมกึ ตกปลานา้ํ ตนื้ ด�ำ หอย
ปากเป็ด การเล้ียงหอยนางรม และมีที่พักโฮมสเตย์ที่มีคุณภาพระดับประเทศ หรือจะล่องเรือชมห่ิงห้อยตาม
ปา่ ชายเลนยามคาํ่ คืน ชมสาธติ การท�ำ นา้ํ ตาลชัก และท่ีขาดไมไ่ ดเ้ มือ่ มาถงึ แลว้ ตอ้ งหาทานให้ไดน้ น่ั คอื “ข้าว
เกรียบยาหน้า” ส่วนใหญ่นิยมมาทานเป็นอาหารทานเล่นเป็นอาหารของชาวมุสลิม ข้าวเกรียบยาหน้าน้ีมา
พร้อมกับผู้คนที่อพยพเข้ามา จึงเป็นขนมธรรมดาท่ีซ่อนไว้ด้วยเรื่องราวและวัฒนธรรมมากมายแถมยังอร่อย
อีกด้วย
แล้วทา่ นจะอยนู่ ิ่งไมม่ าสัมผัสชมุ ชนเราได้หรือ?
อยากสมั ผสั
วัดดี มัสยดิ งาม ศาลเจ้าศกั ด์สิ ทิ ธ์ิ สะพานวัดใจประสานชุมชน
กงุ้ หอยปปู ลาหลากหลาย ขา้ วเกรยี บยาหนา้ เลศิ รส ตังเมไมห้ วานหอม ชานกจากหวนรำ�ลึก
ผลติ ภณั ฑจ์ ากสรา้ งสรรค์
เทย่ี วเกาะช้างแลเกาะกดู ส่วนตัวท่เี รา
นา้ํ เชี่ยวยม้ิ บรกิ ารหมดใจ
24
ป“รบะมา้ งนพยนื้ บาา้ ยนกม�ำ อ่ลงัมจ”างหาย
โลกววิ ัฒนาการไปตามกาลเวลาทุกสรรพสง่ิ ไมจ่ รี ังยง่ั ยนื ทุกความเจริญต้องแลก
กบั หลากหลายสง่ิ ท่ีมี ทกุ ชุมชนผา่ นกาลเวลาเช่นนี้มาทง้ั น้ัน ไมย่ กเวน้ “บา้ นยายม่อม”
25
26
วิถีชีวิตชาวประมงพ้ืนบ้าน ที่สะสมท้ังภูมิปัญญาแนวคิดประสพการณ์สืบต่อ
กนั มาจากบรรพบรุ ษุ ถา่ ยทอดกนั มาเปน็ มาจากรนุ่ สรู่ นุ่ สบื กนั ไปจนกวา่ จะไมม่ ที ายาท
สืบทอด ความเจริญกำ�ลังเข้ามาและเข้ามาเปล่ียนพฤติกรรมความเป็นอยู่การดำ�เนิน
ชีวิตในชุนชมนี้อย่างเป็นระบบ ได้กลืนกินอัตลักษ์ วัฒนธรรม การดำ�เนินชีวิต และ
ทุก ๆ อยา่ ง ไมย่ กเว้นแมพ้ ฤตกิ รรมของชุมชน ความเปน็ ตัวตนประมงพื้นบา้ นค่อย ๆ
จางหายไป ส่งผลกับ “ชุมชนบา้ นยายมอ่ ม”
ชาวบา้ นสว่ นหนง่ึ ซงึ่ เปน็ สว่ นใหญต่ ระหนกั ถงึ เหตกุ ารณท์ กี่ �ำ ลงั เกดิ ขนึ้ มผี หู้ ญงิ
ตัวเล็ก ๆ ทถ่ี ูกพ่อหลอ่ หลอมการเสยี สละเพอ่ื ชุมชน มัจซี สง่างาม หญงิ ตัวเลก็ ความ
คิดย่ิงใหญ่ ได้ประสานชาวบ้านที่จะอนุรักษ์มรดกช้ินสุดท้ายของชุมชนสืบต่อให้นาน
ที่สดุ เท่าท่ที �ำ ได้
วสิ าหกจิ ขมุ ชนฟน้ื ฟอู าชพี บา้ นยายมอ่ ม ถอื ก�ำ เนดิ เมอ่ื พ.ศ. ๒๕๖๑ เพอื่ อนรุ กั ษ์
โดยเรม่ิ จากรวมผมู้ ภี มู ปิ ญั ญาศาสตรช์ าวประมงพนื้ บา้ น อาทิ ผสู้ บื ทอดการท�ำ และซอ่ ม
อวน โดยใชป้ ระสบการณ์ตนเอง ผูน้ น้ั คอื บงั ซา
วิธีเดินเรือ วิธีดูลมดินฟ้าอากาศ วิธีจับสัตว์น้ําในทะเลแต่ละประเภท ได้ถูก
ปรับปรุงหล่อหลอมมาเป็นตำ�ราในสมองของแต่ละครอบครัวตกทอดมาดั่งเป็นคัมภีร์
ในการหาสัตว์แต่ละครั้งส่วนมากจะเพ่ือนต่างเผ่าพันธุ์มาช่วย เพื่อแบ่งปันในสัตว์น้ํา
ส่เู ปา้ หมายเดีย่ วกัน คอื การด�ำ รงชีวติ สืบไป “โลมา” เพื่อนเราแห่งชมุ ชนยายม่อม
อีกหน่ึงตำ�นาน “ขนมอาซูรอ” ขนมอาซูรอหรือขนมบูโบร์ซูรอ (ภาษา
ตรุ กี : Asure) เปน็ ขนมทชี่ าวไทยมสุ ลมิ ทำ�ขน้ึ ในวนั ที่ 10 เดอื นมฮุ รั รอม ซง่ึ เปน็
เดอื นแรกของปฏิทนิ อาหรบั ขนมชนดิ น้ีเป็นขนมทไี่ ดจ้ ากการนำ�อาหารหลาย
อยา่ งมารวมกนั แลว้ กวนใหเ้ ปน็ เนอ้ื เดยี วกนั ประเพณกี ารกวนขนมอาซรู อเรม่ิ
จากเจา้ ภาพประกาศเชญิ ชวนชาวบา้ นวา่ จะมกี ารกวนขนม เมอื่ ถงึ วนั นดั หมาย
ชาวบา้ นจะนำ�เครอ่ื งปรงุ ขนมมารวมกนั และชว่ ยกนั กวน เมอื่ เสรจ็ แลว้ จะกลา่ ว
ขอพรพระเจ้า แลว้ จงึ แบ่งขนมไปกนิ กัน เครื่องปรุงขนมทใี่ ช้ไดแ้ ก่ เครื่องแกง
ข้าวสาร นาํ้ ตาล กะทิ และของท่ีกินไดอ้ น่ื ๆ เช่น มัน กล้วย ผลไม้ เน้ือสตั ว์ ไข่
เทศกาลดงั กลา่ วนเ้ี ปน็ เทศกาลอาชรู ออข์ องชาวชอี ะหท์ ไี่ วอ้ าลยั ตอ่ การเสยี ชวี ติ
ของอหิ มา่ มฮุเซน ชาวตุรกเี รยี กขนมท่ีท�ำ ในเทศกาลนีว้ ่า Asure หรอื พุดดิ้งของโนอาห์
ซ่ึงจะประกอบด้วยธัญพืช ผลไม้และถั่ว ซ่ึงเช่ือกันว่าเป็นขนมท่ีครอบครัวของโนอาห์
ทำ�ขึน้ เพื่อเฉลมิ ฉลองการทีพ่ วกเขามาถงึ ภเู ขาอารารัต ซ่ึงอยู่ทางตะวนั ออกเฉียงเหนือ
ของตรุ กี ชาวตรุ กที �ำ ขนมนใ้ี นวนั อาชรู ออ์ เพอ่ื ระลกึ ถงึ การสน้ิ สดุ ของสงครามทค่ี รั บาลา
สูตรการท�ำ ขนมนี้ตา่ งกันไปในแตล่ ะทอ้ งถิน่
แลเหน็ ไดว้ า่ อตั ลกั ษณว์ ถิ ขี องชมุ ชนยายมอ่ มมคี ณุ คา่ ดว้ ยตวั เองผา่ นกาล
เวลาทอดผ่านกันมาหลายร้อยหลายพันปีจนถึงปัจจุบัน ยังมีส่ิงที่เรียบง่ายแต่
ทรงคุณค่าทางวัฒนะธรรมแนวดำ�รงชีวิตอีกมากมาย ท่ีรอท่านมาสัมผัสก่อน
มนั จะจางหาย
บัดน้ไี ด้บังเกิดกลุ่มสืบทอดยายม่อม เพ่อื เรียนร้ทู ุกบริบท เกบ็ ทุกอณลู มหายใจ
สบื ทอด “บ้านยายมอ่ ม” ประมงพน้ื บา้ น ให้คงอยเู่ ทา่ ทที่ ำ�ได้
นวตั วถิ ปี ระมงพนื้ ถนิ่ มโี ลมาเปน็ เพอ่ื น ชมุ ชนสอดประสาน ครวั หนา้ บา้ น
ตำ�นานอันซรู อ ผลิตปลาโคกรสโอชา ผูใ้ หญร่ ักษาเด็กสืบทอดวัฒนธรรมอันดี
ร่วมสืบทอด ท่องเทีย่ วตามหาตำ�นาน ตามสง่ิ ที่ขาดหาย ได้
ตดิ ตอ่ ขอรายละเอยี ดไดท้ ่ี : น.ส.มจั ซี สงา่ งาม ประธานกลมุ่ วสิ าหกจิ ชมุ ชน
ฟืน้ ฟูอาชพี บ้านยายม่อม ต.แหลมงอบ อ.แหลมงอบ จ.ตราด โทร. 081 996 4388
นายพิทกั ษ์ กอเซ็ม กรรมการวิสาหกจิ ฟนื้ ฟอู าชีพบา้ นยายม่อม ต.แหลมงอบ
อ.แหลมงอบ จ.ตราด โทร. 064 820 5318
28 ออนเซ็นในหบุ เขา อ้อมกอดของธรรมชาติ
เรือ่ งโดย... “บ้านพรรง้ั ”
ไพลิน เอ่ยี มละหาญ
29
ชมุ ชนบา้ นพรรง้ั ใครไดย้ นิ กค็ งสงสยั ทม่ี าของชอ่ื ท�ำ ไมพร ถงึ รง้ั เอาไว้
นะ จากการทไ่ี ดไ้ ปสบื ถามจากผเู้ ฒา่ ผแู้ กไ่ ดเ้ ลา่ ต�ำ นานทสี่ บื ทอดกนั มาหลาย
ชั่วอายุคนถึงความเป็นมาของบ้าน พรรั้ง ซ่ึงเพ้ียนมาจากคำ�ว่า “พอนร้าง”
ดังนี้ เดิมมีคนไทยเชื้อสายจีนได้มาต้ังบ้านเรือนอาศัย ประมาณ ๕-๖ ครัว
เรอื น โดยมนี ายสกุ นางเกราะ ไมท่ ราบนามสกลุ ซง่ึ เปน็ บคุ คลทค่ี นในหมบู่ า้ น
เคารพนับถือ ต่อมาได้มีโจรชาวจีนซ่ึงเรียกว่า “อ้ังยี่” ออกปล้นตอนกลางคืน
เป็นท่ีเกรงกลัวของชาวบ้าน เมื่อถึงเวลากลางคืนจึงพากันไปหลบซ่อนท่ีโคน
ต้นไม้ซึ่งมีพอนไม้เป็นที่หลบซ่อนกำ�บังแต่พอนาน ๆ เข้าก็ไม่ปลอดภัยอยู่ดี
นายสุกจึงได้ชักชวนเพื่อนบ้านอพยพหาท่ีอยู่ใหม่ห่างจากหมู่บ้านในปัจจุบัน
น้ไี ปทางทิศตะวนั ตกประมาณ ๑,๕๐๐ เมตร ซึง่ มหี นองน้าํ ขนาดใหญ่มีปลา
อาศยั ชุกชมุ มาก จึงไดต้ ัง้ บา้ นเรือน ณ ตรงนน้ั อยไู่ ด้ไมน่ านนัก นายสกุ และ
นางเกราะถูกจระเข้กัดตาย แต่บางคนเล่าว่า ไอ้โขงกัด ได้สร้างความเศร้า
โศกเสียใจให้แกเ่ พอื่ นบา้ นอยา่ งมาก และไดต้ ง้ั ช่อื หนองน้าํ นว้ี า่ “หนองตาสุก
และนายายเกราะ” มาจนถงึ ทกุ วนั นี้ ตอ่ มาเมอื่ มกี ารปราบปรามโจรผรู้ า้ ยจาก
ทางการ ไมม่ โี จรผู้รา้ ยชกุ ชมุ แล้ว ชาวบา้ นทเี่ หลือกอ็ พยพมาอย่ทู ี่เดิมและก็มี
ผูช้ าวบา้ นจากท่ีอนื่ ทีเ่ ข้ามาอยใู่ หม่เพิ่มขน้ึ ความเจริญมากข้ึน
เมื่อไมม่ โี จรผรู้ า้ ย ก็ไม่ต้องอาศยั พอนไม้เปน็ ทีก่ ำ�บังหลบซอ่ นอีกต่อไป
จึงได้เรียกช่อื บ้านนว้ี ่า “บา้ นพอนรา้ ง” และได้เพ้ยี นไปจากเดิม จงึ ไดข้ นาน
นามหม่บู ้านนี้วา่ “บ้านพรร้ัง” จนถงึ ปจั จุบัน
ชุมชนบ้านพรรั่ง อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติที่สวยสดงดงาม ชาว
บ้านในชุมชนมีความเป็นมิตร หน้าตายิ้มแย้มแจ่มใส เน่ืองจากอยู่ในสภาพ
แวดล้อมที่ดีจนอยากจะแบ่งบันสิ่งดีในชุมชนให้กับผู้คนได้เข้ามาสัมผัส
บรรยากาศที่แสนบรสิ ทุ ธ์ิ และสวยงาม
ขอเชิญชวนมาแช่นํ้าแร่ท่ีบ้านพรรั้ง ในชุมชนมีบ่อนํ้าแร่ถึง ๒ แห่ง ๒
บรรยากาศ รอต้อนรับนักท่องเที่ยว แห่งแรก
ถา้ มาจากตวั เมอื งระนองกอ่ นถงึ ปมั๊ ปตท มชี อื่ วา่ บอ่ นาํ้ รอ้ นพหุ ลมุ พี
บรรยากาศการอาบน้ําแรท่ นี่ จ่ี ะเปน็ แบบวถิ ีชาวบา้ น คือ ตกั อาบ มที น่ี ง่ั ใหท้ ุก
ท่านได้ น่งั อาบนํ้าแร่ไป คุยกนั ไป อัพเดสข่าวสาร บา้ นเมือง เมาท์มอยเร่ือง
ตา่ ง ๆ กนั ไมม่ เี หงากันเลยเชยี ว ยงิ่ ถา้ ท่านมาช่วงคํ่า อาบนาํ้ แรไ่ ปดดู วงดาว
อาบแสงจันทร์ กันไปเพลนิ ตา เพลนิ ใจ
บ่อนํ้าร้อนอีกแห่งนึงในชุมชนบ้านพรรั้ง คือ บ่อนํ้าร้อนพรร้ัง ต้ังอยู่ใน
เขตพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติน้ําตกหงาว ทำ�ให้การจัดสภาพภูมิทัศน์ของ
บอ่ นาํ้ รอ้ นพรรงั้ มคี วามกลมกลนื กบั ธรรมชาตทิ รี่ ายลอ้ ม สามารถเดนิ ชมพนั ธุ์
ไมน้ านาชนดิ ไดอ้ กี ดว้ ย นาํ้ รอ้ นของทนี่ มี้ ลี กั ษณะใสสะอาด ไมม่ กี ลน่ิ ก�ำ มะถนั
และก๊าซไข่เน่า มีคราบสีขาวของแคลไซต์ติดอยู่กับหิน พบก๊าซผุดข้ึนมากับ
น้ําพุร้อนบ้างไม่มาก บ่อน้าํ ร้อนพรร้ัง เกิดจากสายนา้ํ แร่ร้อน ที่มีอุณหภูมิสูง
ประมาณ 35-40 องศาเซลเซียล
ทางอุทยานได้จัดทำ�มีบ่อน้ําให้ลงไปแชน่ ้ําแร่ เพื่อสุขภาพหลายบ่อให้
เลือกให้เลอื กตามความชอบ บางบอ่ นาํ้ อาจจะรอ้ น บางบ่ออาจจะอ่นุ แช่พอ
ให้เลือดลมไหลเวียนได้สะดวก การแช่น้ําแร่ที่บ่อสาธารณะเช่นนี้ควรรักษา
ความสะอาด โดยการอาบน้ําก่อนลงแช่เพราะเป็นการแช่ทั้งตัวเหมือนออน
เซน็ ของญี่ป่นุ สไตลไ์ ทย ๆ ไม่ควรแช่เกนิ ๓๐ นาที
30
เม่ือข้ึนจากนํ้าควรจะจิบน้ําอุณหภูมิห้องเพื่อทดแทนน้ําที่สูญเสีย
ไป นอกจากบ่อนํ้าร้อนแลว้ ไฮไลท์อีกอย่างหน่งึ ของท่นี ี่ก็คอื สระน้ําใสทาง
ธรรมชาติกลางอุทยานที่ทางอุทยานได้สร้างฝายทดนํ้าท่ีไหลมาจากน้ําตก
ไวท้ �ำ ใหเ้ กดิ เปน็ ธารนาํ้ ใสสเี ขยี วมรกตขนึ้ นา้ํ ทน่ี สี่ ะอาดและมแี รธ่ าตสุ งู มาก
ทา่ นสามารถเปลี่ยนจากนาํ้ แรร่ อ้ น มาเล่นนํา้ ท่ธี ารนํา้ เยน็ ๆ ได้ หรืออยาก
จะน่ังเอาเท้าจ่มุ นํา้ เพอ่ื ทำ�สปาปลา กไ็ ดอ้ กี หนงึ่ บรรายากาศ
ทพ่ี ลาดไม่ไดเ้ มื่อทา่ นมาเยอื่ นบอ่ น้ํารอ้ นพรรง้ั คือ ไขอ่ อนเซน็ มีทน่ี ้ี
ท่ีเดียว ทางเจ้าหน้าที่อุทยาน จะนำ�ไข่ไก่สด ๆ จากฟาร์มของชาวบ้านใน
ชมุ ชน แช่ในนาํ้ แรร่ ้อน ๑๒ ชัว่ โมงโดยประมาณ ทำ�ให้ไข่ลวกออนเซ็นของ
พรรั้งอุดมไปด้วยแร่ธาตุ ไม่มีกลิ่นคาว เสิร์ฟพร้อมกับซอสถ่ัวเหลือง และ
พริกไท หรอ้ ยจังฮู้ ชมุ ชมบา้ นพรร้งั ยังมีสถานที่ทอ่ งเทีย่ ว และวถิ ชี ุมชนให้
ทกุ ทา่ นไดส้ ัมผสั อีกมากมาย โปรดตดิ ตาม EP ตอ่ ไป
# tTt
32
เรอ่ื งโดย...เดก็ นอง คอซู้เจียง ตน้ ตระกลู ณ ระนอง
นราวดี เทดิ คงพนั ธ์ุ ตระกลู ท่กี ล่าวกนั ว่า มีลูกหลานเป็นเจา้ เมอื ง
ในแถบหวั เมืองภาคใต้ถงึ ๑๐ คน
ทา่ นพระยาด�ำ รงสุจริตมหิศรภกั ดี (คอซ้เู จยี ง) ได้ถึงแก่อสญั กรรมเมื่อปี ๒๔๓๕ สริ อิ ายุได้ ๘๖ ปี
รชั กาลท่ี ๕ ทรงพระราชทานทีด่ ิน ๕๐๐ ไร่ ท่เี ขาระฆงั ทอง เปน็ ท่ฝี ังศพ และยังทรงพระราชทานป้ายศลิ า
ปกั หนา้ ฮวงซุ้ย จารึกประวตั ขิ องท่านทงั้ ภาษาไทยและภาษาจนี
ระนอง หรือ เเรน่ องในอดีต จังหวดั เลก็ ๆ ทางภาคใต้ท่ีมีความโดดเด่นทางพหุวฒั นธรรม เเละมีเรี่อง
ราวประวตั ศิ าสตรย์ าวนาน วนั นเี้ ราจะมาเรยี นรเู้ รอี่ งราวสว่ นหนงึ่ ของ “ระนอง” ผา่ นประวตั ิ ทา่ นคอซเู้ จยี ง
ต้นตระกลู ณ ระนอง ตระกลู ท่ีกลา่ วกันว่า มีลกู หลานเปน็ เจ้าเมอื งในแถบหวั เมอื งภาคใตถ้ งึ 10 คน
33
วนั นเ้ี ราจะมาเยยี มชมคา่ ยเจา้ เมอื งระนอง หรอื ทค่ี นระนองเรยี ก
วา่ ในคา่ ย เนอื่ งจากมกี าแพงลกั ษณะเหมอื นปอ้ มปราการลอ้ มรอบ มี
เนอ้ื ทปี่ ระมาณ ๓๗ ไร่เศษ บรรยากาศท่นี เ้ี งยี บสงบ ร่มรืน่ ด้วยต้นไม้
ใหญ่ ทางเขา้ เราจะเห็นป้ายสีแดงตวั หนงั สือ “ค่ายเจา้ เมืองระนอง”
สเี หลอื งตามลกั ษณะความเปน็ ชาวจนี ทน่ี ยิ มสมี งคลน้ี เดน่ ตระหงา่ น
ภายในค่ายเจา้ เมืองระนองมีทงั่ โบราณสถาน โบราณวัตถุ ซ่ึงเปน็ สิ่ง
หาค่ามไิ ด้ทัง้ มูลคา่ ความรูส้ กึ และความเป็นประวัตศิ าสตรข์ องเมอื ง
ระนอง ณ ทนี่ มี่ เี รอื่ งราวประวตั ศิ าสตรท์ นี่ า่ ศกึ ษาควบคกู่ บความเจรญิ
เตบิ โตของเมืองระนอง
บรรยากาศบรเิ วณรอบศาลบรรพบรุ ษุ ตน้ ตระกลู ณ ระนอง ฝน
ทต่ี กหนกั ตอนทมี่ าหยดุ ลงเหมอื นกบั ทา่ นเจา้ ของทล่ี ว่ งลบั ไปอยากให้
เรารับร้เู ร่ืองราวของทา่ น วนั น้เี ราไดร้ ับเกียรติจากทายาทรนุ่ ที่ 5 “คณุ
โกศล ณ ระนอง” ให้เกยี รติมาร่ายประวัติของคา่ ยเจ้าเมืองระนอง
ค่ายเจ้าเมืองระนองสร้างข้ึนเมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๔๒๐ ใน
สมัยพระยาดำ�รงสุจริตมหิศรภักดี (คอซู้เจียง) ซึ่งพระยาดำ�รงสุจริต
มหศิ รภักดี (คอซมิ กอ๊ ง) บุตรชายคนท่ี ๒ ของทา่ นคอซ้เู จยี ง เป็นคน
สร้างข้ึน ณ ปัจจุบันกรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณ
สถาน
พระยาด�ำ รงสจุ รติ มหศิ รภกั ดี (คอซ้เู จยี ง) ตน้ ตระกูล ณ ระนอง
เปน็ ชาวจนี ฮกเกย้ี น เกดิ ทเี่ มอื งเจยี งจวิ หู ประเทศจนี เดมิ อยปู่ นี งั แลว้
ได้ย้ายมาอยูเมืองไทยในสมัยรัชกาลที่ ๓ ท่านได้ขอประมูลผูกขาด
อากรดีบุกเมืองระนอง และเมืองตระ ได้รับพระราชทานพระบรมรา
ชานุญาต ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ แต่งตัง้ ใหเ้ ปน็ หลวงรตั นเศรษฐี
ต�ำ แหนง่ นายอากรเมอื งระนอง ทา่ นไดป้ ระกอบกจิ การเหมอื งแรด่ บี กุ
และสง่ เงนิ ภาษอี ากรเขา้ ทอ้ งพระคลงั มไิ ดข้ าดวา่ กนั วา่ อากรดบี กุ ทสี่ ง่
34
ป้ายวิญญาณบรรพบุรษตระกูล ณ ระนอง มีพวงหรีดโลหะเงินทองท่ีกรม
พระยาดำ�รงราชานุภาพส่งมาแสดงความคาราวะเม่ือครั้งงานพิธีศพท่าน
คอซู้เจยี ง
มีจำ�นวน ๑๔,๐๐๐ ช่ัง ตอ่ ปี (มูลคา่ หน่ึงล้านบาทเศษในขณะนนั้ ) ตะเกียงโบราณอายรุ ้อยกวาปี ท่ียังสามารถใชง้ านไดอ้ ยู่
จนกระทั่ง หลวงระนอง เจ้าเมืองระนองถึงเเก่กรรม ท่านคอซู้ เกา-หยาง หมายถงึ ดวงตะวันอนั สูงส่ง
เจียงได้รับโปรดเกล้าให้เป็นพระยารัตนเศรษฐี เจ้าเมืองระนอง ท่าน
มบี ทบาทอย่างมากในการพัฒนาเมืองระนองใหเ้ จริญก้าวหนา้ หลาย
คนอาจไมร่ ู้วา่ จังหวัดเล็ก ๆ อย่างระนอง ในสมัยน้ันเปรยี บเสมอื นเปน็
ท้องพระคลังของประเทศไทยใครท่ีเคยได้ยินเรื่องเงินถุงเเดง เงินส่วน
หนงึ่ ได้มาจากจังหวดั ระนอง นเ้ี อง
ตําเเหน่งสุดท้ายของท่านคือ พระยาดํารงสุจริตมหิศรภักดี
จางวางก�ำ กับราชการเมอื งระนอง
สง่ิ ทสี่ ะดดุ ตาทศี่ าลบรรพบรุ ษุ ตน้ ตระกลู ณ ระนอง กอ่ นเขา้ ทต่ี วั
อาคาร จะมปี า้ ยมพี นื้ หลงั สที อง มอี กั ษรจนี ฮกเกยี้ นอา่ นวา่ “เกา-หยาง”
หมายถงึ “ดวงตะวนั อนั สงู สง่ ” บา้ นนม้ี ากดว้ ยขนุ นาง บา้ นนม้ี ากดว้ ย
แกว้ แหวนเงินทอง นอกจากนีย้ งั มีรปู คา้ งคาวอยูท่ ง้ั หมดถงึ ๕๒ ตวั ซึ่ง
ตามความเชอื่ ของคนจนี ถอื วา่ เปน็ สตั วม์ งคล เนอื่ งจากกนิ ทส่ี งู นอนทสี่ งู
มรี ปู กอ้ นเมฆ ท�ำ ใหร้ วู้ า่ คา้ งคาวบนิ อยแู่ ละรปู ของขวญั ทม่ี อี ยู่ ๓ ชนิ้ คอื
ซองเอกสารหมายถึงพระบรมราชโองการแต่งตงั้ เป็นเจา้ เมือง กระเปา๋
ใส่เงินหมายถึงฐานะราํ่ รวย และอาวธุ หมายถงึ อ�ำ นาจบารมี ถือไดว้ า่
เป็นป้ายทมี่ ีความสวยงาม เเละมคี วามหมายอย่างย่งิ
ทา่ นพระยาด�ำ รงสจุ รติ มหศิ รภกั ดี (คอซเู้ จยี ง) ไดถ้ งึ แกอ่ สญั กรรม
เมอ่ื ปี ๒๔๓๕ สริ อิ ายไุ ด้ ๘๖ ปี รัชกาลท่ี ๕ ทรงพระราชทานท่ดี ิน ๕๐๐
ไร่ ทเี่ ขาระฆงั ทอง เปน็ ทฝี่ งั ศพ และยงั ทรงพระราชทานปา้ ยศลิ าปกั หนา้
ฮวงซุ้ย จารกึ ประวัตขิ องทา่ นทง้ั ภาษาไทยและภาษาจนี
35
ทา่ นโกศล ณ ระนอง (เส้ือเหลือง) จานโบราณที่มีเร่ืองราว คุณโกศลเเสดงคุณสมบัติของจาน
โบราณ นา้ํ เสียงการดีดกงั วาน
ในสมยั รชั กาลท่ี ๖ ทรงพระราชทานนามสกลุ ณ
ระนอง ใหแ้ กพ่ ระยารตั นเศรษฐี (ยหู่ ง)ี ผวู้ า่ ราชการเมอื ง
ระนอง หลานพระยาดำ�รงสจุ รติ มหศิ รภักดี (คอซูเ้ จยี ง)
ท่านคอซู้เจียง ที่ชาวระนองเคารพเรียกท่านว่าเจ้าคุณ
เฒ่า ถือได้ว่าเป็นคนจีนคนเดียวที่มาจากเมืองจีนเเล้ว
ไดเ้ ป็นขนุ นางของไทย
มาเท่ียวระนองต้องมาศึกษาประวัติศาสตร์เมือง
ระนองทีค่ า่ ยเจ้าเมอื งระนอง เรียนรู้ประวตั ศิ าสตรเ์ มือง
ระนองไดค้ วามรคู้ วามเขา้ ใจเมอื งระนองอยางแนน่ นอน
36
เร่อื งโดย...เด็กนอง ซอี ิ๊ว ๔“ธราตะนุ ภอมู ิปงัญ”ญนาจาานกกจวนี แ่าผ่น๒ด๐นิ ๐ใหญป่ี
นราวดี เทดิ คงพนั ธุ์
สู่
ดิน นํ้า ลม ไฟ คอื ๔ ธาตใุ นรา่ งกายมนุษย์ เม่ือธาตทุ ง้ั ๔ มีความสมดลุ รา่ งกาย
ก็สมบูรณโ์ รคภยั ก็เกดิ ไดย้ าก น้ีคือหลกั การของการแพทยม์ าหลาย ๑,๐๐๐ ปี
37
ตระกูล จู ได้ใช้หลักการ ๔ ธาตุมาผลิต “ซีอ๊ิว ตรา
นกแกว้ ” ดังน้ี
ดิน พลังแหง่ การเพาะปลกู
นา้ํ พลังแห่งการหล่อเล้ียง
ลม พลงั แหง่ การด�ำ รงอยู่
ไฟ พลงั แหง่ การอบอุ่น
ธาตุทัง้ สมี่ ีอยใู่ นซอี ๊ิว และให้กำ�เนิดซีอ๊ิว ตรานกแก้ว
ทำ�ไมอาหารระนองรสชาติอร่อย คำ�ถามท่มี ักจะถูกถามอยู่
เสมอ ว่ากันว่าใครมาเท่ียวระนอง ต้องติดใจกับความอร่อยของ
อาหารระนอง
เบอื้ งหลงั ความอรอ่ ย นอกจากวตั ถดุ บิ ทส่ี ะอาด เเละสดใหม่
เเลว้ เคร่อื งปรงุ ถือไดว้ ่าเปน็ ตัวชูรสชาตอิ าหารเป็นอย่างดี
เคลด็ ลบั คคู่ รวั ความอรอ่ ย ของดรี ะนอง คอื ซอี ว๊ิ ตรานกเเกว้
ชาวระนองเรียกว่า ช้วิ เชง้ ตามคนจีนฮกเก้ยี นเรยี กกัน
ส่วนคนทั่วไปเรียกตามคนเเต้จ้ิวว่า ซีอ๊ิวขาวใช้ปรุงอาหาร
หรอื จ้ิมเพ่ิมรสชาตอิ าหารไดเ้ ปน็ อย่างดี
38 ขนั้ ตอนการตม้ เคลด็ ลบั คอื การตม้ ในวนั ทมี่ เี เสงเเดด เพราะจะทำ�ใหซ้ ีอิ๊ว
มีความหอม รสชาติเป็นเอกลักษณ์
ซีอ๊ิวตรานกเเก้ว ซึ่งถือว่าผลิตด้วยกรรมวิธีธรรมชาติ 100% หลงั จากฟงั เเลว้ การท�ำ ซอี ว๊ิ ไมใ่ ชเ่ รอื่ งงา่ ย มหี ลายขนั้ ตอน ทง้ั ยงั ตอ้ ง
ปราศจากสารกันบูด ไมแ่ ตง่ สี แตง่ กล่นิ และแต่งรส อาศยั ประสบการณค์ วามช�ำ นาญ ในขณะทสี่ มยั นม้ี กี ารเอาเครอ่ื งมอื สมยั
ซีอิ๊วตรานกเเก้ว มีต้นกำ�เนิดจากมณฑลเสฉวน ประเทศจีน มี ใหมม่ าช่วย ท�ำ ใหก้ ำ�ลังการผลิตมากข้ึน ซีอ๊ิวตรานกเเก้วยังคงเป็นหน่ึงใน
ตำ�นานยาวนานมากกว่า 100 ปี โดยอาก๋งฮกฉิว้ ชาวฮกเกย้ี นผสู้ ืบทอด ไมก่ ่ียีหอ้ ในท้องตลาดทีท่ ุกขั้นตอนยงั ท�ำ เเบบดั่งเดิมตามธรรมชาติ
ความรู้ผลิตซีอิ๊วจากบรรพบุรุษ ได้อพยพมาต้ังรกรากท่ีจังหวัดระนอง ส่ิงที่เราเรียนรู้จากการทำ�ซีอ๊ิวคือการอยู่กับธรรมชาติอย่างเข้าใจ
และเร่ิมต้นการทำ�ซีอิ๊วในระยะเเรกมีคนมาขอซ้ือ สักพักเร่ิมนำ�ไปขาย การเข้าใจสภาพอากาศของจังหวัดระนอง หน้าฝนเหมาะกับการหมักลง
ในตลาด ขายดี มีช่ือเสียงเน่ืองจากนำ�ไปประกอบอาหารเเล้วรสชาติ โอ่ง เพราะอากาศไม่ร้อนเกินไป จุลินทรีย์ไม่ตายด้วย ความร้อนเเสงเเด
หอมอรอ่ ย เปน็ เอกลกั ษณ์ทไ่ี มเ่ หมือนใคร ดกระตนุ้ กลนิ่ รสชาตคิ วามหอมเวลาตม้ ซอี วิ๊ ขบวนการทกุ ขนั้ ตอนใชร้ ะบบ
ปัจจุบนั คุณธนวัฒน์ อธิคมหรือเเฮ็ค เจ้าของสตู รซอี ิ๊วตรานกแก้ว ธรรมชาติ ทำ�งานตามสภาวะอากาศ คนท่ีทำ�ต้องตั้งใจจริง เเละมีความ
รนุ่ ที่ 4 ในเมอื งไทยเปน็ ผสู้ บื ทอดสตู รซอี วิ๊ ทยี่ งั คงอนรุ กั ษก์ ารท�ำ ซอี ว๊ิ สตู ร เขา้ ใจในธรรมชาติพร้อมทัง้ ภูมิปญั ญาทีส่ บื สานมา
ดง้ั เดิมไว้ ถอื ได้วา่ เป็นมรดกภมูิปัญญาทีต่ กทอดจากรนุ่ สรู่ นุ่ ด่งั ปรชั ญาท่ีตดิ ไว้ทีโ่ รงงาน ดิน นา้ํ ลม ไฟ ผสมผสานอยา่ งลงตวั
จดุ เดน่ ของซอี วิ๊ ตรานกแกว้ คอื สภาพภมู อิ ากาศมฝี นตกตลอดทงั้ ท�ำ ใหเ้ กดิ ซีอิ๊ว
ปีของจังหวัดระนองที่ทำ�ให้เกิดรสชาติเป็นเอกลักษณ์ไม่สามารถเลียน มาระนอง ต้องลองมา ต้องลองชิม อาหารเลิศรส เเล้วท่ีสำ�คัญซื้อ
แบบได้ การหมักซีอิ๊วโดยใช้โอ่งดินแบบโบราณจากประเทศจีน หมัก ซีอว๊ิ ตรานกเเกว้ เปน็ ของฝากกลบั บ้านด้วยคะ่
ซอี ิ๊วตอ้ งใช้เวลา 18 เดือน โดยใช้การหมกั ตามธรรมชาติ ใช้เกลือทะเล
แท้ ทุกขั้นตอนพิถีพิถันล้วนเเต่เป็นเคล็ดลับความอร่อยสู่เมนูอาหารคู่
เมอื งระนอง เช่นซาลาเปาทบั หลี หมฮู ้อง ปลาเตา้ ซ้ี เปน็ ตน้
วันน้ีเราได้มีโอกาสมาเยี่ยมชมโรงงานจูสิน ตัวโรงงานต้ังอยู่ใน
ใจกลางเมอื งระนอง หาไมย่ าก ในฐานะคนระนองรสู้ กึ ตน่ื เตน้ มากเพราะ
วา่ ถอื เปน็ ของดคี คู่ รวั ระนอง ทคี่ วรอนรุ กั ษเ์ เละสง่ ตอ่ เรอื่ งราวของดเี มอื ง
ระนองใหท้ กุ คนไดม้ าเยยี่ มชมเเละเรยี นรขู้ นั้ ตอนการท�ำ ซอี ว๊ิ จากคณุ เเฮค๊
ส่งิ ท่สี ะดดุ มากคอื โอง่ ที่ตั้งเรียงรายอย่างมีระเบียบ แลดูสะอาด เเละอยู่
ตง้ั อยลู่ านกลางเเดด ทส่ี ำ�คัญคือไม่มกี ล่ินรบกวน
คุณเเฮ๊คบอกว่าสภาพอากาศเมืองระนองเมืองฝนเเปด เเดดส่ี
เหมาะกบั การท�ำ ซอี ว๊ิ สตู รนี้ เอาสตู รนไี้ ปท�ำ ทอี่ น่ื กไ็ ดร้ สชาตไิ มเ่ หมอื นกนั
พอเดินมาท่ีต้มซีอ๊ิว ก็เห็นกะทะใบใหญ่พร้อมเตา เหมือนย้อนยุคสมัย
โบราณ ยงั คงใชไ้ มฟ้ นื อยขู่ น้ั ตอนการท�ำ ซอี ว๊ิ คอื การตม้ ถว่ั เหลอื งดว้ ยไม้
ฟนื ใชเ้ วลา 16 ชัว่ โมง เพราะไม้ฟนื ท�ำ ใหก้ ารโชนของไฟคงท่ี การเดอื ด
สม่าํ เสมอเท่ากนั เราพงึ่ รถู้ ่ัเหลอื งทนี่ �ำ มาท�ำ ซีอวิ๊ เมด็ จะเลก็ รสชาติจะ
มนั ไมเ่ หมอื นถวั่ เหลอื งท่ีน�ำ มาทำ�นํา้ เตา้ หู้ ซึ่งจะเม็ดใหญ่ การคัดเลอื ก
ถ่วั เหลืองถือว่าเปน็ ขนั้ ตอนเเรกท่ีส�ำ คัญ วัตถุดบิ ตอ้ งดี
ขั้นตอนต่อมาคือการหมักเช้ือจะใช้เเป้งสาลี หมักเชื้อราอาหาร
เกบ็ เอาไว้ในห้องทบึ แสงทดี่ ูแลอยา่ งสะอาด ปจั จยั ท่ีส�ำ คัญทท่ี �ำ ให้ซีอิ๊ว
มรี สชาตเิ ฉพาะอยทู่ เี่ ชอื้ หมกั ทท่ี างวทิ ยาศาสตรเ์ รยี กวา่ เชอ้ื เฉพาะถนิ่ ซงึ่
เปน็ สตู รเฉพาะโดยใชเ้ วลในการหมกั เชอื้ 7-14 วนั เสรจ็ แลว้ น�ำ ถว่ั เหลอื ง
ท่ีต้มแล้วมาคลุกกับเช้ือหมักโดยหน่ึงโอ่งจะมีปริมาณ 75 กิโลกรัม ใส่
เกลอื ทะเลเมด็ คณุ ภาพดใี ชเ้ วลาหมกั 18 เดอื น ซง่ึ จะหมกั ในโอง่ ดนิ แบบ
โบราณ เพ่ือช่วยในการถา่ ยเทอากาศ การทำ�ให้อุณหภูมิคงที่
การหมกั ถวั่ เหลอื งแบบธรรมชาตคิ อื การคลายตวั ของนา้ํ มนั ในถวั่
เหลือง ข้ันตอนในการหมักทำ�ให้คลายตัวและมีคุณภาพที่ดีกว่าวิธีการ
สมยั ใหมเ่ เตต่ อ้ งใชร้ ะยะเวลานานและไมส่ ามารถผลติ ไดใ้ นปรมิ าณมาก
หลงั จากผา่ นการหมัก ขนั้ ตอนน้ีจรงิ ๆ เเลว้ สามารถกินไดเ้ เล้ว เเตต่ ้องมี
42
ฤกษ์งาม บริษทั ทรนี ตี ้ี เฮอเบิล จำ�กัด
ท�ำ บุญเปดิ อาคารสำ�นกั งานใหมอ่ ยา่ งเป็นทางการ
43
ฤกษง์ าม ยามดี คณะผู้บริหาร สมาชิกและพนกั งาน บรษิ ัท
ทรีนีต้ี เฮอเบิล จำ�กัด ร่วมทำ�บุญเปิดอาคารสำ�นักงานใหม่อย่าง
เปน็ ทางการ ในวันท่ี 7 พฤศจิกายน 2564 ตกึ สงู 4 ช้นั บนเนื้อท่ี
1 ไร่
บรษิ ทั ทรนี ีต้ี เฮอเบลิ จำ�กัด ด�ำ เนินธรุ กิจ การตลาดประเภท MLM
กา้ วเขา้ สปู่ ที ี่ 5 มีตวั แทนและนักธรุ กจิ กว่า 30,000 รหัส สามารถสร้าง
ผปู้ ระสบความส�ำ เรจ็ ในการท�ำ ธรุ กจิ ภายใตร้ ะบบและเครอ่ื งมอื ทเี่ รามอบ
ใหเ้ ปน็ จ�ำ นวนมาก ซง่ึ สมาชกิ ของทรนี ตี ห้ี ลายพนั คนสามารถมรี ายไดเ้ กนิ
50,000 บาทต่อเดอื น
โดยบรรยากาศภายในงานคึกคัก นักธุรกิจเดินทางมาร่วมงาน
หลากหลายจงั หวดั ถือวา่ เป็นคร้ังแรกทไ่ี ด้กลับมาพบกันอกี ครงั้ ในรอบปี
นอกจากงานท�ำ บญุ ในชว่ งเชา้ ชว่ งบา่ ยกต็ อ่ ดว้ ยพธิ เี ปดิ อยา่ งเปน็ ทางการ
โดยท่านประธานสภุ ชัย สมจิตร ทา่ นฯรองทักษกร นิลวงศแ์ ละคณุ ทยิ ดา
สาระทัน กรรมการผู้จัดการ ข้ึนกล่าวต้อนรับสมาชิก สร้างขวัญกำ�ลังใจ
รว่ มถึงเปา้ หมายบริษทั ฯในปี 2565 กับยอดธุรกจิ 1,000 ลา้ นบาท
และสง่ิ ส�ำ คญั อกี อยา่ งทขี่ าดไมไ่ ด้ คอื การเปดิ ตวั ผลติ ภณั ฑต์ วั ใหม่
! Trinity Nature Rice สุดยอดสนิ ค้าใหมม่ าแรง #กรดไหลยอ้ น #ทอ้ งอืด
#แนน่ ทอง
และสินค้านำ�กระแสด้านการเกษตร เหมาะมากกับเกษตรกรยุค
ใหม่…อาหารพืช #ThaiKaset (ไทยเกษตร) เร่งการเจริญเติบโตของพืช
กระตุ้นการออกดอก/ออกผล สร้างภูมิต้านทานต่อโรคและแมลงให้กับ
พชื อย่างยอดเย่ยี ม
รับประกันคุณภาพสินค้าของทรีนีต้ีทุกตัวเราการันตีด้วยยอดขาย
การกลบั มาซอ้ื ซา้ํ เปน็ ผลติ ผลทม่ี าจากผลติ ภณั ฑ์ ลงทนุ นอ้ ย ไมต่ อ้ งสตอ๊ ก
สินคา้ #ก�ำ ไรเยอะสุด #ระบบการตลาดท่ดี ีท่สี ุด
**สนใจเปน็ ตวั แทนจ�ำ หนา่ ย หรอื เขา้ รว่ มธรุ กจิ กบั เรา สามารถตดิ ตอ่
ตวั แทนของบริษทั ฯไดท้ วั่ ประเทศ**
บรษิ ทั ฯ ตงั้ อยู่ 312 ถนนพหลโยธนิ ซอย 48 (ตดิ สถานรี ถไฟฟา้
สายหยดุ ) เขตบางเขน กรุงเทพฯ