การจัดหมวดหมู่หนังสือ

Hello.

My Student.

การจัดหมวดหม่หู นงั สือ

ความหมายของการจัดหมวดหมู่หนงั สือ

การจดั หมวดหมูห่ นงั สอื คือ การจดั กลุม่ หนงั สือโดยพจิ ารณาจากเน้ือหาสาระ
ของหนังสอื เปน็ สาคัญหรอื ลกั ษณะการประพนั ธอ์ ย่างเดียวกันไว้ดว้ ยกันโดยมีสัญลักษณ์
แสดงเนือ้ หาของหนงั สือแต่ละประเภทโดยจะเขยี นสญั ลกั ษณแ์ ทนประเภทของหนังสือไว้
ท่ีสนั หนงั สือแตล่ ะเลม่ เพอื่ จะเป็นการบอกตาแหนง่ ของหนงั สือท่อี ยู่ในห้องสมุด หนังสือท่ี
เนอื้ หาเหมอื นกันหรอื คล้ายคลงึ กนั จะจดั วางไว้ด้วยกันหรือใกล้ ๆ กัน

ความสาคญั ของการจัดหมู่หนังสือ

2.1 ผู้ใช้ห้องสมุดและเจ้าหน้าที่ห้องสมุดสามารถค้นหาหนังสือที่ต้องการได้ง่าย
และประหยดั เวลา เพราะเม่ือมกี ารจดั หมูห่ นงั สืออย่างเป็นระบบที่สันหนังสือทุกเล่มจะมีเลขหมู่
หนงั สือ ผ้ใู ชห้ อ้ งสมุดสามารถค้นหนงั สอื ไดโ้ ดยเปดิ ดูเลขจากบตั รรายการ แล้วตรงไปหาหนังสือ
จากชั้นไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว เจ้าหน้าท่หี อ้ งสมุดก็สามารถจัดเก็บหนังสอื ขน้ึ ได้ถูกต้องและรวดเรว็

2.2 หนังสือท่ีมีเนื้อหาวิชาอย่างเดียวกัน หรือคล้ายคลึงกันจะรวมอยู่ในหมวดหมู่
เดียวกนั ชว่ ยใหผ้ ู้ใช้ห้องสมดุ มโี อกาสเลือกหนังสือเน้อื เรือ่ งท่ีตอ้ งการจากหนังสือหลาย ๆ เล่มได้
อยา่ งรวดเร็ว

2.3 หนังสอื ทม่ี เี นือ้ เรอ่ื งเกี่ยวเนือ่ งกนั หรือสัมพันธ์กันจะอยู่ใกล้ ๆ กัน ซึ่งจะช่วยให้
ผ้อู า่ นสามารถหาหนังสือทีม่ ีเรอ่ื งราวเหมือนกันมาประกอบเนอ้ื หาให้สมบูรณย์ ิง่ ขน้ึ

2.4 ช่วยใหท้ ราบวา่ มีจานวนหนงั สอื ในแต่ละหมวดมากน้อยเพยี งใด
2.5 เม่ือไดห้ นงั สือใหม่เขา้ มาในห้องสมุด ก็สามารถจัดหมวดหมู่ แล้วนาออกขึ้นชั้น
รวมกบั หนังสอื ทมี่ อี ยู่ก่อนแล้วเพือ่ ใหบ้ ริการได้อย่างรวดเรว็

ประโยชนข์ องการจัดหมวดหมหู่ นงั สือ

3.1 หนงั สอื แตล่ ะเลม่ จะมสี ัญลักษณ์แทนเน้อื หาของหนังสือ
3.2 หนงั สอื ทีม่ เี นือ้ หาวชิ าอยา่ งเดียวกัน หรอื คล้ายคลงึ กนั จะรวมอยใู่ นหมวดหมู่เดยี วกนั ชว่ ยให้ผูใ้ ชม้ โี อกาส
เลอื กหนังสือหรอื เน้ือเร่อื งตามทต่ี ้องการจากหนงั สือไดห้ ลายเลม่
3.3 หนงั สอื ทม่ี ีเนอื้ เรอ่ื งเกยี่ วเน่ืองกัน หรอื สมั พันธก์ ันจะอยู่ใกล้ ๆ กัน ซงึ่ จะชว่ ยให้ผูอ้ า่ นสามารถหาหนงั สอื ที่มี
เรอื่ งราวเหมอื นกันมาใช้ประกอบเนอ้ื หาไดส้ มบูรณ์ย่งิ ขึน้
3.4 หนงั สอื ทม่ี ลี ักษณะคาประพนั ธแ์ บบเดียวกนั จะอยรู่ วมกนั ตามภาษาของคาประพนั ธ์ น้นั ๆ
3.5 ช่วยให้ผูใ้ ช้หอ้ งสมดุ สามารถคน้ หาหนังสอื ได้อย่างสะดวกและรวดเรว็ และชว่ ยประหยดั เวลาเพราะท่สี ัน
หนงั สอื ทุกเลม่ จะปรากฏเลขเรยี กหนังสือ เจา้ หนา้ ทสี่ ามารถจัดเก็บเข้าท่ีได้ถูกตอ้ ง รวดเรว็
3.6 ช่วยให้ทราบจานวนหนังสอื แตล่ ะสาขาวิชาว่ามีจานวนมากน้อยเท่าใด หากวิชาใดยังมีจานวนน้อยไม่
เพียงพอกับความตอ้ งการจะได้จัดหาเพิ่มเติมให้เหมาะสม

การจัดหม่หู นงั สือระบบทศนยิ มของดิวอ้ี

การจัดหมวดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้ (Dewey Decimal Classification) เรียกย่อ ๆ ว่า
ระบบ D.C. หรือ D.D.C. ระบบน้ีต้ังชื่อตามผู้คิดค้น คือ นายเมลวิล ดิวอี้ ( Melvil Dewey) ระบบนี้ใช้
ตัวเลขเป็นสัญลักษณแ์ ทนชนดิ ของหนังสอื โดยใชต้ ัวเลขสามหลัก และยังสามารถใช้จุดทศนิยมหลังเลขหลักร้อย
ช่วยในการแบ่งย่อยเน้อื หาวิชาไดอ้ ีกด้วย ระบบนี้ใชง้ า่ ย เข้าใจและจาได้ง่าย จึงเป็นระบบการจัดหมู่ที่นิยมใช้กัน
แพรห่ ลายในห้องสมดุ โรงเรยี น หอ้ งสมดุ ประชาชน ในทกุ ๆ ประเทศทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทยเราด้วย ระบบ
ทศนยิ มของดวิ อ้ี แบ่งหนังสอื เป็นหมวดหมู่ใหญ่ไปหาหมวดย่อย ๆ

หมวดใหญ่ (Classes) หรอื การแบง่ ครง้ั ท่ี 1 คอื การแบง่ ความรตู้ ่าง ๆ
ออกเป็น 10 หมวดใหญ่ โดยใชต้ ัวเลขหลกั ร้อยเป็นสัญลกั ษณ์ ดงั ต่อไปนี้

หมวด 000 เบด็ เตล็ด ความรู้ทั่วไป บรรณารักษศาสตร์
หมวด 100 ปรชั ญา จิตวทิ ยา
หมวด 200 ศาสนา
หมวด 300 สงั คมศาสตร์
หมวด 400 ภาษาศาสตร์
หมวด 500 วทิ ยาศาสตร์ คณติ ศาสตร์
หมวด 600 เทคโนโลยี หรือวิทยาศาสตร์ประยกุ ต์
หมวด 700 ศลิ ปกรรม และนนั ทนาการ
หมวด 800 วรรณคดี
หมวด 900 ภูมิศาสตร์และประวตั ศิ าสตร์

การจดั หมู่หนังสือทไี่ มใ่ ชต้ ัวเลขเปน็ สญั ลักษณ์

หนงั สือบางประเภทผู้อ่านใหค้ วามสนใจดา้ นการใช้ภาษา ตลอดจนวิธีการดาเนินเร่ืองมากกว่าสาระทาง
วชิ าการ หอ้ งสมุดจงึ ใชอ้ ักษรยอ่ ของคาที่บอกประเภทหนังสือนนั้ ๆ แทนการให้เลขหมู่แต่ละเล่ม ซ่ึงห้องสมุดแต่
ละแหง่ อาจจะใชต้ ัวอกั ษรย่อแตกต่างกนั สาหรับหนงั สือประเภทเดียวกนั

เพื่อความสะดวกและรวดเร็วในการจัดหมู่หนังสือ ห้องสมุดส่วนมากนิยมใช้ตัวอักษร เป็น
สญั ลักษณแ์ ทนการใหเ้ ลขหมหู่ นังสอื บางประเภท เพราะหอ้ งสมุดพิจารณาเห็นว่าหนังสือประเภทน้ันๆ ผู้อ่านมิได้
ให้ความสนใจสาระทางวชิ าการมากเทา่ กบั การใชถ้ ้อยคา ภาษา ตลอดจนวิธีการดาเนินเร่ือง ห้องสมุดจึงใช้อักษร
ย่อของคาท่ีบอกประเภทหนังสือนั้น ๆ แทนการใช้สัญลักษณ์สาหรับหนังสือเหล่าน้ี แต่ละห้องสมุดอาจจะใช้
ตวั อกั ษรแตกต่างกัน

สาหรับหนงั สอื ประเภทเดยี วกนั สาหรบั หอ้ งสมุดใช้สัญลกั ษณ์ดังน้ี
น แทน นวนยิ าย (นวนยิ าภาษาไทย)
Fic แทน Fiction (นวนิยายภาษาตา่ งประเทศ)
รส แทน รวมเรื่องสั้น
ยว แทน หนังสอื สาหรับเยาวชน
พ แทน หนังสือพอ็ คเกต็ บุ๊ค
อ แทน หนังสืออ้างอิง
Ref แทน หนงั สอื อา้ งอิงภาษาตา่ งประเทศ (Reference Book)
บ แทน แบบเรยี น
หนงั สอื ทมี่ สี ญั ลักษณพ์ เิ ศษท่ีใชต้ วั ยอ่ แทนเลขหม่หู รือสัญลกั ษณ์ของระบบการจดั หมู่

เหลา่ นี้ จะเรียงอย่บู นชน้ั แยกจากหนงั สอื อนื่ ๆ ทใี่ หห้ มวดหมู่หรอื สัญลกั ษณ์ตามระบบการจดั หมวดหมู่
หนงั สอื ทเ่ี ปน็ สากล

THANK YOU