การลงความคิดเห็นจากข้อมูล

เอกสารประกอบการเรียนการสอน
วชิ า ทักษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์

เร่อื ง
ทักษะการงลงความคิดเห็นจากขอ้ มลู

โดย
ครศู ิริอร คล้ายสกลุ
ครูชานาญการพิเศษ
โรงเรยี นเขาทะลุพิทยาคม

ทักษะการลงความคิดเห็นจากขอ้ มูล

ทกั ษะการลงความเหน็ จากข้อมูล (Inferring) หมายถึง การเพ่ิมความคิดเห็นให้กับข้อมูลท่ีได้จาก
การสังเกตอย่างมเี หตผุ ล โดยอาศัยความรู้ ประสบการณเ์ ดิมและขอ้ มูลประกอบมาชว่ ย

การลงความคิดเหน็ จากข้อมูลในเรื่องเดียวกัน อาจลงความคิดเห็นได้หลายอย่าง ซึ่งอาจจะถูกหรือผิด
กไ็ ด้ ท้ังน้ขี น้ึ อยู่กับ

1. ความละเอียดของขอ้ มูล
2. ความถูกตอ้ งของขอ้ มูล
3. ความร้แู ละประสบการณเ์ ดิมของผลู้ งความคิดเหน็
4. ความสามารถในการสงั เกต
ตวั อยา่ งที่ 1
“ เมอื่ เดนิ ทางไปสวนสาธารณะ มองเหน็ พ้นื เปยี กน้า ” อาจลงความคดิ เหน็ จากขอ้ มลู วา่ เมื่อสกั ครู่
น้ีคงมีฝนตก หรอื เม่ือสักครู่คงมีการรดน้าต้นไม้
ตวั อย่างที่ 2
จากการสังเกตเห็นเพ่ือนงว่ งนอน เราอาจจะมคี วามเห็นวา่ ทเี่ ปน็ เช่นน้ันเพราะ เพ่ือนนอนดกึ
พักผ่อนไม่เพยี งพอ หรือเพื่อนอาจจะไมส่ บาย เนือ่ งจาก อาการงว่ งนอน มสี าเหตมุ าจากการพกั ผ่อนไม่
เพยี งพอ หรอื เกิดจากร่างกายมอี าการเจ็บปว่ ย ออ่ นเพลีย เปน็ ต้น
ความส้าคญั ของการลงความคดิ เห็นตอ่ การแสวงหาความรทู้ างวิทยาศาสตร์
1. เป็นแนวทางในการต้งั สมมติฐานเพ่ือคาดเอาคา้ ตอบล่วงหน้าในการศึกษาคน้ ควา้ ต่าง ๆ
2. ใชเ้ ป็นเครอ่ื งมอื ในการอธบิ ายขอ้ สงสัยจากขอ้ มูลการสงั เกต
ข้อสังเกตเก่ยี วกบั การลงความคดิ เหน็ จากข้อมลู
1. การลงความคิดเห็นจากข้อมูลไม่ใช่การเดา ทั้งน้ีเพราะการลงความคิดเห็นจากข้อมูลเป็น
กระบวนการคิดท่ีมีระบบ ต้องอาศัยข้อมูลจากการสังเกตเป็นพื้นฐาน ใช้ประสบการณ์และความรู้เป็น
เคร่อื งมือในการแสดงความคดิ เห็น เพื่ออธิบายถึงสาเหตขุ องสงิ่ หรือเหตกุ ารณต์ ่าง ๆ
2. การลงความคิดเห็นจากข้อมูลอาจถูกหรือผิดก็ได้ ทั้งน้ีเพราะเป็นเพียงกระบวนการคิดหาค้าตอบ
ของปญั หาที่สงสัยเทา่ นน้ั ยังไมม่ ีการทดลองหรอื พิสจู น์ว่าเป็นจรงิ หรอื ไม่
3. จากข้อมลู การสงั เกตอยา่ งเดยี วกัน ผู้สงั เกตหลายคนอาจมีความคิดเห็นแตกต่างกันได้ไม่จ้าเป็นต้อง
เหมือนกนั
4. จากข้อมูลการสังเกตอย่างเดียวกัน ผู้สังเกตคนเดียวอาจมีความคิดเห็นได้เป็นหลายอย่าง ท้ังน้ี
เพราะปรากฏการณ์ต่างๆ อาจมีสาเหตุมาจากตัวแปร ( ตัวต้นเหตุ ) หลายตัว การลงความคิดเห็นจากข้อมูลก็
ท้าไดห้ ลายประเด็น
5. การสังเกตหลายๆ ครั้ง และสังเกตอย่างรอบคอบ ละเอียดถี่ถ้วน ยิ่งได้ข้อมูลมาก และครอบคลุม
รายละเอยี ดตา่ งๆ มากเท่าใด ก็ยง่ิ ทา้ ใหก้ ารลงความคิดเหน็ จากขอ้ มูลนั้นใกล้เคียงหรือถูกต้องมากยิ่งข้ึน ท้ังน้ี
เพราะการลงความคิดเห็นจากข้อมูลเป็นพ้ืนฐานส้าคัญ หากปราศจากข้อมูลหรือมีข้อมูลน้อย ความชัดเจน
ละเอียดไม่เพยี งพอต่อความเชอื่ ถือได้ของการลงความคิดเห็นจากข้อมลู น้ันๆได้

ประโยชน์ของการลงความคิดเห็นจากข้อมูล
1. แสวงหาค้าตอบทสี่ งสยั และนา้ ไปสู่การต้ังสมมตฐิ าน และการทดลองเพือ่ พิสจู นต์ ่อไป
2. เสริมสร้างเจตคตทิ างวิทยาศาสตร์ เชน่ เป็นคนใจกวา้ ง ตระหนักในความจริง ยอมรับความคิดเห็น
ของผอู้ ื่น
3. ชว่ ยในการตดั สนิ ใจ เพอ่ื แก้ไขเหตกุ ารณ์เฉพาะหน้าตลอดจนการเลือกส่งิ ของต่างๆ
4. เขา้ ในสภาพทีแ่ ทจ้ รงิ ของปญั หาหรอื ปรากฏการณ์ต่าง ๆ ท่เี กดิ ขึน้
5. ชว่ ยในการตัดสินใจเลอื กซื้อสนิ ค้า สิ่งของ อาหาร

พฤติกรรมท่ีแสดงว่าเกิดทักษะการลงความคิดเห็นจากข้อมูล คือ อธิบายหรือสรุปโดยการเพิ่ม
ความคดิ เห็นใหก้ ับขอ้ มูลทไ่ี ด้จากการสงั เกต โดยใช้ความรูห้ รอื ประสบการณ์เดมิ มาชว่ ย

ใบงานที่ 1

ทกั ษะการลงความคิดเหน็ จากขอ้ มลู

ชอื่ ....................................................................... ช้ัน..................................เลขท.่ี ...............................

คา้ ช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นท้าเครอ่ื งหมาย  ใน ( ) หน้าข้อความทเี่ ป็นการสังเกตหรือการลงความคดิ เหน็
จากข้อมลู ที่นกั เรียนคดิ ว่าถูกต้อง พรอ้ มท้งั ให้เหตผุ ลสัน้ ๆ ประกอบ

1. ตน้ ไม้มีสเี ขยี ว
( ) เปน็ การสังเกต
( ) เปน็ การลงความคดิ เหน็
เพราะ.....................................................................................................................

2. มะมว่ งลกู น้มี ีกล่นิ หอม รสหวาน
( ) เปน็ การสงั เกต
( ) เปน็ การลงความคดิ เหน็
เพราะ.....................................................................................................................

3. นักเรียนคนนถ้ี กู ท้าโทษเนื่องจากขโมยของเพ่ือน
( ) เป็นการสังเกต
( ) เปน็ การลงความคดิ เห็น
เพราะ.....................................................................................................................

4. ใบไม้ใบนี้ จบั ดูแลว้ ลนื่ เหมอื นขผี้ ึ้ง
( ) เปน็ การสังเกต
( ) เปน็ การลงความคิดเหน็
เพราะ.....................................................................................................................

5. ห้องนอนหอ้ งนอ้ี ากาศร้อนมาก เนอื่ งจากไม่มีหนา้ ต่าง
( ) เปน็ การสงั เกต
( ) เปน็ การลงความคดิ เหน็
เพราะ.....................................................................................................................

6. เดก็ หญงิ อ้อยใจไม่สบาย เนือ่ งจากมีไขส้ งู
( ) เปน็ การสังเกต
( ) เป็นการลงความคดิ เห็น
เพราะ.....................................................................................................................

7. เดก็ ชายกอ้ งตดิ พลาสเตอร์ 2 ชน้ิ ทีห่ น้าผาก เนอ่ื งจากเดินหกลม้
( ) เป็นการสงั เกต
( ) เป็นการลงความคิดเหน็
เพราะ.....................................................................................................................

8. วนั น้ีอากาศเยน็ สบาย
( ) เปน็ การสงั เกต
( ) เป็นการลงความคิดเหน็
เพราะ.....................................................................................................................

9. ดอกบวั จะบานในตอนสาย
( ) เปน็ การสงั เกต
( ) เป็นการลงความคิดเหน็
เพราะ.....................................................................................................................

10. วนั นีอ้ ากาศร้อนอบอ้าว เพราะความช้ืนในอากาศมมี าก
( ) เปน็ การสังเกต
( ) เป็นการลงความคิดเหน็
เพราะ.....................................................................................................................

ใบงานที่ 1
ทักษะการลงความคิดเหน็ จากขอ้ มูล

ชือ่ ....................................................................... ช้ัน..................................เลขที.่ ...............................

คาช้ีแจง จากการศึกษาข้อความท่ีกา้ หนดให้ ใหน้ ักเรียนบันทึกและบอกว่าข้อความใดเป็นการสงั เกต
และข้อความใดเป็นการลงความคิดเห็นจากข้อมลู

ข้อมูลทีก่ าหนดให้ บันทึกข้อความ
1. มดมหี นวด 2 เส้น .....................................................................
2. ขนมปังน้ีท้าด้วยแปง้ สาลี .....................................................................
3. รอยเท้านเี้ ป็นรอยเทา้ ของนกยาง .....................................................................
4. วันน้คี รมู าลใี สก่ ระโปรงสเี หลอื ง .....................................................................
5. คลอรีนใชท้ ้าความสะอาดและฆา่ เช้ือโรค .....................................................................
6. สมดุ เลม่ นปี้ กสีแดง .....................................................................
7. เทียนแท่งน้ีเหลอื งเหมือนขมิน้ .....................................................................
8. ก้อนหนิ ก้อนนจ้ี มน้า เพราะมคี วามหนาแนน่ มากกว่าน้า .....................................................................
9. ดินสอแทง่ นยี้ าวประมาณ 15 เซนตเิ มตร .....................................................................
10. รถยนต์คนั นม้ี ี 4 ประตู ....................................................................

แบบทดสอบ
ทกั ษะการลงความคดิ เหน็ จากขอ้ มูล

คาช้ีแจง : จงเลอื กค้าตอบที่ถูกต้องท่ีสุดเพียงข้อเดยี ว
1. ขอ้ ใดเป็นการลงความคดิ เหน็ จากข้อมลู
ก. การปลกู ปา่
ข. การทา้ ลายป่าไม้
ค. การบา้ รุงรกั ษาป่าไม้
ง. การทา้ ลายป่าไมท้ ้าให้พน้ื แหง้ แล้ง
2. ข้อใดไม่ใช่การลงความคดิ เห็นจากข้อมลู
ก. ป่าไม้เปน็ ทรัพยากรธรรมชาติ
ข. ปา่ ไม้ท้าใหเ้ กิดความชุม่ ช้นื
ค. ปา่ ไม้ชว่ ยบา้ รุงรักษาดนิ
ง. ป่าไม้ท้าใหฝ้ นตกตามฤดูกาล
3. ขอ้ ใดเปน็ การลงความคิดเหน็ จากข้อมูล
ก. ดินทใี่ ช้ปลูกพชื ได้ดที ่ีสุด คือ ดินร่วน
ข. พนื้ ดินสดี า้ สกปรกมาก
ค. อาหารทุกอยา่ งในรา้ นนอ้ี ร่อยมาก
ง. ตน้ ไม้มีสตั ว์อาศัยอยู่มากมาย
4. ขอ้ เปน็ การลงความคดิ เหน็ จากขอ้ มูล
ก. ต้นไมม้ ีนกเกาะอยู่
ข. ฝนตกขณะที่เรานั่งอ่านหนงั สือ
ค. พน้ื หอ้ งเปยี ก
ง. ของในกระปกุ เป็นน้าตาล
5. ขอ้ ใดไม่ใชก่ ารลงความคิดเหน็ จากข้อมลู
ก. ควันจากโรงงานอตุ สาหกรรมท้าใหอ้ ากาศเสีย
ข. ต้นกหุ ลาบเจรญิ เตบิ โตได้ดีในดินเหนียว
ค. ทอ้ งฟา้ สฟี า้ สดใส
ง. ดนิ ประสวิ เปน็ อันตรายต่อหนู
6. ขั้นตอนใดไม่ใชก่ ารลงความคิดเห็นจากข้อมลู
ก. การแบ่งกลุ่ม
ข. การอภิปราย
ค. การวเิ คราะหเ์ ปรยี บเทยี บ
ง. การรายงานผล

7. การลงความคิดเหน็ จากข้อมูลเป็นทักษะท่ีได้มาจากข้อใด
ก. การสังเกต
ข. การสรปุ ผล
ค. การจ้าแนกประเภท
ง. การพนิ จิ พิจารณา

8. ความแตกตา่ งกนั ในลงความคิดเหน็ ข้อมูลของแตล่ ะคนเกดิ จากข้อใด
ก. ขอ้ มลู ที่แตกต่างกนั
ข. ความคลาดเคลื่อนของข้อมลู
ค. สง่ิ แวดลอ้ มทใ่ี ช้ในการทดลอง
ง. ความร้แู ละประสบการณเ์ ดมิ

9. การลงความคิดเห็นจากข้อมูลต้องอาศัยสิง่ ใดบ้าง
ก. ความเหน็ สว่ นตัว
ข. ประสบการณ์เดมิ
ค. การสังเกต
ง. ถกู ทุกข้อ

10. ในชวี ติ ประจา้ วันนกั เรียนต้องพบกับปญั หามลพิษทางอากาศ นักเรียนคดิ ว่ามลพิษทางอากาศไมเ่ กดิ
จากข้อใด
ก. ควันจากท่อไอเสยี
ข. โรงงานอตุ สาหกรรม
ค. การเผาขยะ
ง. การท้ิงขยะในแมน่ ้า