การตีความหมายข้อมูลและการลงข้อสรุป

เอกสารประกอบการเรียนการสอน
วิชา ทกั ษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

เรอื่ ง
ทกั ษะการตคี วามหมายและการลงข้อสรุป

โดย
ครูศริ ิอร คล้ายสกลุ
ครูชานาญการพิเศษ
โรงเรยี นเขาทะลพุ ิทยาคม

ทกั ษะการตคี วามหมายขอ้ มูลและการลงข้อสรุป

การตคี วามหมายข้อมูลและการลงข้อสรปุ ( Interpreting Data and making Conclusion)
เป็นความชานาญการในการหารูปแบบของความสัมพันธ์จากข้อมูลเพื่ออธิบาย และนาไปสู่การลงความเห็น
การทานาย และการต้ังสมมตฐิ าน

ทักษะการตีความหมายข้อมูลและการลงข้อสรุป หมายถึง ความสามารถในการตีความหมายข้อมูล
และการลงข้อสรปุ

การตคี วามหมายข้อมลู หมายถงึ การบรรยายลกั ษณะและสมบตั ขิ องขอ้ มูลทม่ี ีอยู่
การลงขอ้ สรุป หมายถงึ การบอกความสมั พนั ธ์ของขอ้ มลู ท่ีมอี ยู่

ตัวอย่างที่ 1
จากผลการทดลองนี้ เราสามารถตีความหมายของขอ้ มูล และการลงขอ้ สรุป ได้ดงั นี้

ความดัน (มลิ ลิเมตรปรอท) จดุ เดือดของนา้ (องศาเซลเซยี ส)

750 99.50
760 100
770 100.40

1. การตีความหมายขอ้ มูล
ที่ความดัน 750 มลิ ลิเมตรปรอท จดุ เดอื ดของนา้ เท่ากับ 99.50 องศาเซลเซยี ส
ทค่ี วามดัน 760 มลิ ลเิ มตรปรอท จุดเดอื ดของนา้ เทา่ กับ 100 องศาเซลเซยี ส
ทค่ี วามดัน 770 มิลลิเมตรปรอท จดุ เดือดของน้าเทา่ กับ 100.40 องศาเซลเซียส

2. การลงข้อสรุป จากผลการทดลองนี้ เราสามารถลงข้อสรุปได้วา่ จุดเดือดของน้าจะแปรผันตามความ
ดนั เมอื่ ความดันเพิม่ มากข้ึน จุดเดือดของนา้ จะเพิม่ ข้ึนตามไปด้วย

ตัวอย่างที่ 2
ละลายสาร ก ในน้า 50 ลกู บาศก์เซนติเมตรทอ่ี ณุ หภูมิต่าง ๆ

อุณหภูมขิ องน้า (องศาเซลเซยี ส) ปรมิ าณของสาร ก ทีล่ ะลายในนา้ (กรัม)

60 30
70 36
80 42
90 48

จากผลการทดลองน้ี เราสามารถตีความหมายของขอ้ มูล และการลงข้อสรุป ไดด้ ังนี้
1. การตีความหมายข้อมลู จากผลการทดลองสามารถตคี วามหมายขอ้ มูลได้ ดงั น้ี
ท่อี ณุ หภูมิ 60 องศาเซลเซียส สารละลาย ก ละลายได้ 30 กรัม
สาร ก ขณะทลี่ ะลายนา้ ได้ 36 กรัม อณุ หภมู ขิ องน้าเท่ากบั 70 องศาเซลเซยี ส
ทอ่ี ุณหภูมิ 60 องศาเซลเซยี สและ 70 องศาเซลเซียส สาร ก ละลายนา้ ได้ตา่ งกันที่ 6 กรมั
2. การลงข้อสรุป จากผลการทดลองสรุปไดว้ า่
การละลายของสาร ก แปรผันตามอุณหภูมิ เมือ่ อณุ หภูมสิ งู ข้นึ ปริมาณสาร ก ทลี่ ะลายในน้าจะเพม่ิ ขึ้น
ตามไปด้วย
ประโยชนข์ องการตคี วามหมายขอ้ มลู และลงข้อสรปุ
1. เปน็ เคร่ืองมือในการทาความเขา้ ใจเกย่ี วกบั ข้อมูลท่นี าเสนอในรปู แบบต่าง ๆ
2. ใช้เป็นเคร่ืองมือในการแสวงหาความรูเ้ พม่ิ เตมิ ให้กว้างขวางและลกึ ซงึ้ ย่งิ ขน้ึ
3. ทาให้ไดข้ อ้ มลู พื้นฐานตา่ ง ๆ สาหรบั การคน้ คว้าตลอดจนการตัดสินใจในการทากิจกรรมตา่ ง ๆ
พฤตกิ รรมที่แสดงว่าเกดิ ทกั ษะการตคี วามหมายข้อมลู และลงขอ้ สรปุ คือ
1. แปลความหมายหรอื บรรยายลกั ษณะและสมบัติของข้อมลู ที่มีอยู่ได้
2. บอกความสัมพนั ธ์ของข้อมูลทม่ี ีอยู่ได้

ใบงานท่ี 1
ทกั ษะการตีความหมายข้อมูลและการลงขอ้ สรปุ

ชอ่ื ....................................................................... ชนั ..................................เลขที่................................
คำชี้แจง พิจารณาขอ้ มูลที่กาหนดใหแ้ ลว้ เขียนตอบคาถาม

ตารางแสดงน้าหนกั ของสมปองเม่ือมีอายตุ า่ งๆ

อำยุ (ปี ) นำ้ หนัก (กโิ ลกรัม)
6 16.5
8 19.5
10 22.5
12 25.5

1. เม่ือสมปองมีอายุ 7 ปี เขาหนกั ...................... กิโลกรัม
2. ตอนน้ีสมปองอายุ 10 ปี เขาหนกั เพิม่ ข้ึนจากตอนอายุ 6 ปี ..........................กิโลกรัม
3. ถา้ สมปองอายุ 14 ปี เขาน่าจะมีน้าหนกั ..............................กิโลกรัม
4. จากตารางนกั เรียนสามารถสรุปไดว้ า่ ................................................................................................

...........................................................................................................................................................

ใบงานที่ 2
ทกั ษะการตคี วามหมายข้อมลู และการลงข้อสรปุ

ช่ือ....................................................................... ชัน..................................เลขที.่ ...............................
ค้าชแี จง : จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้ใหถ้ ูกต้อง

นักเรยี นกลุ่มหนงึ่ ทาการทดลองโดยปลกู ตน้ ถว่ั เขียวในกระถาง 2 กระถางละ 20 เมล็ด ทงั้ สองกระถางรดน้า
ทุกวัน แตก่ ระถาง ก รดนา้ ผสมปุ๋ย 10% ทุก 3 วนั สว่ นกระถาง ข รดน้าตามปกติ ไดผ้ ลการทดลองดังน้ี

วนั ที่ ความสงู ของต้นถ่ัวเขียว ความสูงของตน้ ถว่ั เขียว

กระถาง ก กระถาง ข

(เซนตเิ มตร) (เซนติเมตร)

12 2

36 4

6 15 10

10 25 16

14 28 19

17 30 22

1. จากผลการทดลองเปน็ การศกึ ษาเรื่องใด
ก. ปุ๋ยกบั การเจรญิ เติบโตของเมลด็ ถ่วั เขยี ว
ข.การรดนา้ กับการเจริญเติบโตของเมล็ดถ่วั เขียว
2. คาอธิบายผลการทดลองตามข้อมูลในตารางขอ้ ใดเขยี นถูกตอ้ ง
ก. กระถางถ่ัวเขยี ว ก ท่ีรดนา้ ผสมปุ๋ยเจรญิ เตบิ โตเร็วกว่า กระถางถั่วเขียว ข ที่รถนา้ ตามปกติ
ข. กระถางถัว่ เขียว ก ท่รี ดน้าผสมปุ๋ยเจริญเตบิ โต เทา่ กนั กับ กระถางถ่วั เขยี ว ข ทีร่ ถน้าตามปกติ
3. ถา้ นกั เรียนกลุ่มน้ีทดลองอีก 1 สัปดาห์ นักเรยี นคดิ วา่ ผลการเจรญิ เตบิ โตของต้นถว่ั เป็นอยา่ งไร
ก. ตน้ ถ่ัวมคี วามสงู และเจริญเตบิ โตมากข้ึน
ข. ตน้ ถวั่ มีความสงู คงที่ หยดุ การเจรญิ เตบิ โต
4. ผลการทดลองวันที่ 17 ความสงู ของตน้ ถ่ัวเขยี วท้ังสองกระถางห่างกนั ก่เี ซนติเมตร
ก. 8 เซนติเมตร
ข. 10 เซนตเิ มตร
5. จากการทดลองนไ้ี ดข้ ้อสรปุ อย่างไร
ก. การเจรญิ เตบิ โตของเมล็ดถั่วเขยี วขึน้ อย่กู ับการรดนา้
ข. ปยุ๋ สง่ ผลตอ่ การเจรญิ เตบิ โตของเมลด็ ถวั่ เขียว

แบบทดสอบ
ทกั ษะการตคี วามหมายข้อมลู และการลงขอ้ สรปุ

คา้ ชแี จง : จงเลือกคาตอบที่ถูกตอ้ งท่สี ดุ เพียงข้อเดียว
1. การตคี วามหมายข้อมูลหมายถึงอะไร
ก. การบรรยายลกั ษณะของข้อมูล
ข. การแปรความหมายข้อมูล
ค. การบรรยายสมบัติของขอ้ มูล
ง. ถูกทุกข้อ
2. การลงข้อสรุปคืออะไร
ก. การคน้ หาข้อยุติ
ข. การหาสิ่งท่ถี ูกต้องร่วมกัน
ค. การค้นหาคาตอบทีถ่ ูกต้อง
ง. การสรปุ ความสัมพนั ธ์ของข้อมลู

จ.
จากข้อมูลตอ่ ไปน้ี ให้นักเรียนตอบคาถามขอ้ 3-5

อณุ หภูมิ ( องศาเซลเซยี ส ) ปรมิ าตรสาร A ท่ีละลายได้ ( กรัม )

30 10
40 15
50 20
60 20

3. ทีอ่ ุณหภมู ิ 10 องศาเซลเซียส สาร A ละลายไดก้ ี่กรมั
ก. 5 กรัม
ข. 10 กรัม
ค. 15 กรมั
ง. 20 กรมั

4. ทอ่ี ณุ หภมู ิ 30 องศาเซลเซียส และ 60 องศาเซลเซียส สารA ละลายนา้ ได้ต่างกนั
ก. 5 กรมั
ข. 10 กรัม
ค. 15 กรัม
ง. 20 กรมั

5. จากข้อมูล ขอ้ ใดเปน็ การลงข้อสรุปได้ถูกต้อง
ก. เมอื่ อณุ หภมู ิสงู ขึ้น การละลายสาร A จะเพ่มิ ขึ้นดว้ ย
ข. การละลายของสาร A จะแปรผนั ตามอณุ หภูมิ
ค. เมอ่ื อณุ หภมู ิสงู ขนึ้ การละลายของสาร A จะเพิ่มขึ้นและค่อย ๆ คงที่
ง. การละลายของสาร A จะแปรผกผนั กับอุณหภูมิ

6. จากการสังเกตรูมา่ นตาในท่ีแสงสวา่ งตา่ งกัน คอื กลางแจ้ง ในรม่ และในที่มืด ข้อใดเปน็ การ
ตีความหมายข้อมูลไดถ้ ูกต้อง
ก. รูม่านตาจะเปิดน้อยท่สี ุดในที่มดื
ข. รูม่านตาจะหรล่ี งเมื่อแสงมาก
ค. รมู ่านตาจะลดลงเม่อื แสงลดน้อยลง
ง. รูมา่ นตาเปดิ กวา้ งในทแ่ี จง้

7. จากข้อ 6 ข้อใดเปน็ การลงข้อสรปุ ได้ถูกต้อง
ก. แสงสวา่ งทาใหร้ มู า่ นตากวา้ ง
ข. ในที่รม่ รมู ่านตาจะหรี่ลง
ค. ในทีม่ ดื รมู า่ นตาจะขยายมากท่ีสุด
ง. ในที่มืดรูมา่ นตาจะเปิดน้อยท่ีสดุ

8. จากข้อมูลถา้ ลดราคาสนิ ค้าลง ปรมิ าณการซื้อจะเป็นอยา่ งไร

ราคาสินคา้ (บาท) ปริมาณการซ้ือ ( ชน้ิ )

150 20
200 17
230 13

ก. ปริมาณการซือ้ เพมิ่ มากข้นึ
ข. ปรมิ าณการซ้อื ลดน้อยลง
ค. ปรมิ าณการซ้ือจะเท่ากับปรมิ าณการซื้อเดิม
ง. ข้อมูลไม่เพยี งพอ

ในการสารวจสิ่งมีชวี ติ ในสวนหลังบา้ นพบสิง่ มีชวี ิตต่อไปนี้
นก 5 ตวั ทารังบนต้นมะม่วง
มดแดง ทารังบนตน้ มะมว่ ง
หนอน เกาะอยทู่ ี่กง่ิ ต้นฝรั่ง
ดว้ ง เกาะอยูบ่ นต้นขนุน

9. ข้อใดเปน็ การตีความหมายและลงข้อสรุปไดถ้ ูกต้อง
ก. สวนหลังบ้านเปน็ ที่อยอู่ าศัยของสตั ว์
ข. ต้นไมเ้ ปน็ ท่ีอยู่อาศัยของสตั ว์
ค. ตน้ ฝรั่งเปน็ ท่อี ยู่อาศัยของหนอน
ง. ดว้ งอาศัยอยู่บนต้นไม้

10. ผู้ท่มี ีทักษะในการลงข้อสรปุ ตอ้ งมีความสามารถด้านใด
ก. การแปรความหมาย
ข. การบรรยายสมบตั ิและลักษณะของข้อมลู ที่มีอยู่
ค. การบอกความสมั พนั ธข์ องข้อมลู
ง. ทุกข้อประกอบกนั