1
ศริ ินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
ก
คานา
สถานการณ์การระบาดของโรคอุบัติใหม่ COVID-19 ปัจจุบันมีผู้ปุวยท่ัวโลกกว่า 410 ล้านคน
เสียชีวิตกว่า 5.81 ล้านคน สาหรับประเทศไทยมีผู้ปุวยกว่า 2.59 ล้านคน เสียชีวิตกว่า22,000คน จึงเป็น
ปญั หาสาคัญทางสาธารณสขุ ทวั่ โลกและประเทศไทย กองการพยาบาล สานักงานปลัดกระทรวง จงึ กาหนดทิศ
ทางการพัฒนาคุณภาพการพยาบาล เพื่อตอบสนองปัญหาสุขภาพและความต้องการของประชาชนในการ
จัดการสุขภาพตนเองของผู้ปุวยท่ีมีอาการหลงเหลือหลังการหายปุวยโรคโควิด-19 โดยกาหนดตัวชี้วัดตาม
ยุทธศาสตร์บริการพยาบาลระดับประเทศ (Agenda based) และเคร่ืองมือเก็บรวบรวมข้อมูลตัวชี้วัดการ
พฒั นาคุณภาพบริการพยาบาล ตัวชี้วัดที่ 2.3 รอยละ 60 ของผูปวยที่มีอาการหลงเหลือหลังการหายปวยโรค
โควดิ -19 สามารถจัดการสขุ ภาพตนเองได
โรงพยาบาลระยองตอบสนองการพัฒนาคุณภาพการพยาบาลดังกล่าว จึงได้จัดทาแนวทางการ
จัดการสุขภาพตนเองของผู้ปุวยที่มีอาการหลงเหลือหลังการหายปุวยโรคโควิด-19 กรณีศึกษาโรงพยาบาล
ระยอง ฉบับนี้โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นแนวทางสาหรับพยาบาลและบุคลากรทีมสุขภาพท่ีเก่ียวข้องนาไปใช้
ในการดาเนินงานในแนวทางเดยี วกัน เพื่อประโยชน์ในการจัดการสุขภาพตนเองของผู้ปวุ ยที่มีอาการหลงเหลือ
หลังหายปุวยโรคโควิด-19 ใหม้ ีสุขภาพดี ฟืน้ คืนหายจากการเจบ็ ปวุ ยโดยเร็ว
ศริ นิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวทิ ย์
งานสรา้ งเสริมสขุ ภาพและฟนื้ ฟสู ภาพวยั ทางาน
กลมุ่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
ศริ นิ ทรท์ พิ ย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสร้างเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวยั ทางาน กล่มุ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กลุม่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
ข
สารบัญ หน้า
แนวทางการจดั การสุขภาพตนเองของผปู้ ว่ ยที่มอี าการหลงเหลือหลังการหายป่วยโรคโควิด- 2
19 กรณีศึกษาโรงพยาบาล 3
3
นิยาม 3
ตัวชว้ี ัด 4
เกณฑ์คัดเข้า 5
เคร่ืองมือ 9
Flow แนวทางการจัดการสขุ ภาพตนเองผ้ปู วุ ยlong COVID-19
แบบประเมนิ Post COVID-19_ND 2565 14
แบบประเมนิ ความรู้ ความเชอ่ื และพฤตกิ รรมการปอู งกันโรคและสร้างเสริมการ
จดั การสขุ ภาพตนเองของผปู้ ุวย Long COVID-19 กรณีศกึ ษาโรงพยาบาลระยอง 18
การสง่ ตอ่ ผูป้ ุวยทมี่ อี าการหลงเหลอื หลงั การหายปุวยโรคโควิด-19 ผ่านโปรแกรม
Smart COC Rayong
การตอบกลับสาหรับพยาบาลผเู้ ย่ียม
ภาคผนวก
คู่มือการจดั การสขุ ภาพตนเองสาหรบั ผทู้ ม่ี ีอาการหลงเหลอื หลังหายปุวยโควดิ -19
ศริ นิ ทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวิทย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟูสภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภพู ล และ ดนยา เนียมเตยี ง งานการจัดการสขุ ภาพในชมุ ชน กล่มุ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
1
แนวทางการจดั การสุขภาพตนเองของผปู้ ว่ ยท่มี อี าการหลงเหลือหลังการหายป่วยโรคโควิด-19
กรณีศึกษาโรงพยาบาลระยอง
สถานการณ์การระบาดของโรคอุบัติใหม่ COVID-19 เป็นปัญหาสาคัญทางสาธารณสุขท่ัวโลก ปจั จุบัน
มีผู้ปุวยท่ัวโลกกว่า 410 ล้านคน เสียชีวิตกว่า 5.81 ล้านคน สาหรับผู้ที่ได้รับการรักษาหายจากโรคโควิด-19
บางรายพบว่ามีอาการหลงเหลอื ต่อไปอีก 4 – 12 สัปดาห์ หรือเป็นอาการที่เกิดข้ึนใหม่หลังการหายปุวย โดยมี
อาการแตกต่างกันอาจมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือมากกว่า 1 อย่าง ได้แก่ 1. เหนื่อยล้า 2. หายใจไม่
อม่ิ 3. ปวดกลา้ มเนอ้ื 4. ไอ 5. ปวดหัว 6. เจบ็ ข้อตอ่ 7. เจบ็ หนา้ อก 8. การรับร้กู ลิน่ เปล่ียนไป 9. ท้องรว่ ง
และ 10. การรบั รู้รสเปลีย่ นไป (องค์การอนามัยโลก,2021อา้ งใน กองการพยาบาล,2565)
การจัดการสุขภาพตนเองของผู้ปุวยที่มีอาการหลงเหลือหลังการหายปุวยโรคโควิด-19 กรณีศึกษา
โรงพยาบาลระยอง เป็นการประยุกต์ใช้ทฤษฎีการจัดการสุขภาพตนเองของเครียร์(Creer,2000) ซึ่งเป็น
กระบวนการที่เป็นพลวัตร ประกอบด้วย 6 ข้ันตอน 1. การต้ังเปูาหมาย ( Goal selection) 2. การเก็บ
รวบรวมข้อมูล (Information selection) 3. การประมวลและประเมินข้อมูล ( Information processing
and evaluation) 4. การตัดสินใจ (Decision making) 5. การลงมือปฏบิ ัติ (Action) 6. การสะท้อนตนเอง
(Self reaction) การประยุกตใ์ ช้ทฤษฎีดังกล่าวเป็นการประยุกต์ใช้เพื่อการดาเนินงานพฒั นาคุณภาพการ
พยาบาลตามแนวทางของกองการพยาบาล สานักงานปลัดกระทรวง(2565) ตามเกณฑ์ที่เชื่อมต่อระหว่าง
สถานพยาบาลและผู้ปวุ ย ภายใตก้ ิจกรรม ดงั น้ี
1. การประเมินสขุ ภาพของผูป้ วุ ยทงั้ ด้านความรู้ ความเชอ่ื และทกั ษะ
2. การใหข้ อ้ มูลเกย่ี วกบั ความเส่ียงของภาวะสขุ ภาพผู้ปวุ ยและครอบครวั
3. การตกลงร่วมกนั ระหว่างพยาบาลวิชาชพี กับผปู้ วุ ยและครอบครวั ในการขจัดปจั จัยเสยี่ งตอ่ ภาวะ
สขุ ภาพน้นั
4. การใหก้ ารปฏิบตั ิการพยาบาลเปน็ ทป่ี รึกษาในการสนับสนนุ ให้ผปู้ วุ ยและครอบครวั สามารถ
จดั การสขุ ภาพตนเองได้
5. การติดตามการปฏิบตั ิการดแู ลสุขภาพตนเองของผู้ปุวยวา่ เปน็ ไปตามเปาู หมายที่ร่วมกันวางแผนไว้
หรอื ไม่ ทุก 1-2 เดอื น ภายใน 3 เดือน เพ่อื ร่วมกันแก้ปญั หาทซ่ี ับซ้อนรว่ มกนั ตอ่ ไป
ศริ นิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟ้นื ฟูสภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภพู ล และ ดนยา เนียมเตยี ง งานการจดั การสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
2
นิยาม
การจัดการสุขภาพตนเอง หมายถึง กิจกรรมการพยาบาลที่เป็นการร่วมมือกันระหวา่ งพยาบาลวิชาชีพ
และผู้ปุวยท่ีมีอาการหลงเหลือหลังการหายปุวยโรคโควิด-19 เกิดกระบวนการจัดการสุขภาพตนเอง เพ่ือดูแล
สุขภาพและจัดการอาการรบกวนหลังการหายปวุ ยจากโรคโควิด-19 ซ่ึงมี 5 ขั้นตอน ดังนี้ 1. การประเมิน 2.
การให้ข้อมูลคาแนะนา 3. การตกลงร่วมกัน 4. การให้ความช่วยเหลือ และ 5.การติดตาม (กองการพยาบาล
,2565)
ผู้ปวุ ยท่ีมีอาการหลงเหลือหลังการหายปุวยโรคโควดิ -19(Post COVID-19 Syndrome หรือ Long
COVID) หมายถึง ภาวะของคนที่หายปุวยจากโรคโควิด-19 แล้ว แต่ยังมีอาการหลงเหลืออยู่ภายใน 4 – 12
สัปดาห์ โดยมีอาการแตกต่างกันอาจมีอาการอย่างใดอย่างหน่ึงหรือมากกว่า 1 อย่าง ใน 10 อาการ ดังนี้ 1.
เหนอ่ื ยลา้ 2. หายใจไม่อ่มิ 3. ปวดกลา้ มเน้อื 4. ไอ 5. ปวดหัว 6. เจ็บข้อต่อ 7. เจ็บหน้าอก 8. การรับรู้
กล่ินเปลี่ยนไป 9. ท้องร่วง และ 10. การรับรู้รสเปลี่ยนไป (องค์การอนามัยโลก,2021 อา้ งใน กองการพยาบาล
,2565)
ผู้ปุวยที่มีอาการหลงเหลือหลังการหายปุวยโรคโควิด-19 สามารถจัดการสุขภาพตนเองได้ตามเกณฑ์
หมายถึง ผู้ท่ีหายปุวยจากโรคโควิด – 19 มีอาการหลงเหลือจากการปุวยโรคโควิด – 19 มีผลการประเมินการ
จัดการสุขภาพตนเองมากกว่าหรือเท่ากับ 30 คะแนนขึ้นไป โดยใช้แบบประเมินPost COVID-19_ ND2565
(กองการพยาบาล,2565)
วตั ถุประสงค์
1. เพอ่ื สงเสรมิ ใหผปู วยและผดู ูแลมคี วามรแู ละทักษะในการจดั การสุขภาพตนเอง (Self-
management) ได
2. เพ่อื ให้ผปู้ ุวยที่มีอาการหลงเหลือหลังการหายปวุ ยโรคโควดิ -19 สามารถจัดการสขุ ภาพตนเอง (Self-
management) ไดต้ ามเกณฑท์ ่กี าหนด
3. เพือ่ สรางสัมพนั ธภาพระหวางผูดูแลกับผูปวย
4. เพ่ือใหผูป้ วยและผดู แู ลมีเจตคตทิ ่ดี ตี อกนั
ศริ ินทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กลุ่มงานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
3
ตัวชี้วดั
ร้อยละ 60 ของกล่มุ เปูาหมาย มคี ะแนนแบบประเมินการจดั การสุขภาพตนเองของผูป้ วุ ยท่ีมีอาการ
หลงเหลือหลังการหายปุวยโรคโควิด-19เทา่ กบั หรือมากกว่า 30 คะแนนขึ้นไป
ในกรณีศกึ ษาโรงพยาบาลระยอง กาหนดการคานวณตัวชี้วัด ดงั นี้
จานวนผู้ปุวยท่ีมีอาการหลงเหลอื หลงั การหายปวุ ยโรคโควิด-19 ท่ไี ดร้ บั การเยยี่ มและสามารถจดั การสุขภาพ
ตนเองได้ตามเกณฑ์ท่ีกาหนด ตามแบบPost COVID-19 _ND 2565 > 30 คะแนนขึ้นไป
X 100
จานวนผู้ปุวยท่ีมอี าการหลงเหลือหลังการหายปวุ ยโรคโควิด-19 ท่มี ีคะแนนการประเมินpre-test
ตามแบบ Post COVID-19 _ND 2565 < 30 คะแนน
เกณฑก์ ารคัดเข้า
- เปน็ ผู้ปุวยท่จี าหน่ายจากรพ.ระยองหรือรพ.สนาม
- อายุ 18 – 60 ปี
- เป็นคนไทย
- คะแนนประเมนิ การจัดการสุขภาพตนเอง น้อยกว่า 30 คะแนน
- อาศัยอยูใ่ นพนื้ ที่รับผดิ ชอบและยนิ ยอมใหเ้ ยย่ี ม
เคร่อื งมือ
1. โปรแกรม Smart COC Rayong
2. แบบประเมนิ การจัดการสุขภาพตนเองของผู้ปวุ ยทม่ี อี าการหลงเหลือหลังการหายปวุ ยโรคโควิด-19
(Post COVID-19_ND 2565)
3. ประเมินความรู้ ความเชอื่ และพฤติกรรมการปูองกันโรคและสรา้ งเสริมการจัดการสุขภาพตนเอง
ของผปู้ ุวย Long COVID-19
ศิรนิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สุขภาพและฟน้ื ฟูสภาพวยั ทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจดั การสขุ ภาพในชุมชน กลุม่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
4
แนวทางการสร้างเสริมการจดั การสขุ ภาพตนเองของผปู้ ว่ ย
ทม่ี อี าการหลงเหลอื หลังการหายปว่ ยโรคโควดิ -19
กรณีศกึ ษา รพ.ระยอง
ผปู้ ุวย Covid-19 ส้ินสุดการรักษา จาก
รพ. หรือ รพ.สนาม
หอผ้ปู วุ ย/รพ.สนามสง่ ต่อการดแู ลต่อเนือ่ งใน
โปรแกรม smart COC ทุกราย
มี ประเมินอาการหลงเหลอื ไม่มี
long COVID-19
- แนะนาการจดั การสุขภาพตนเองเบือ้ งตน้ - แนะนาการดูแลสุขภาพและวัคซนี เข็มกระตนุ้
- นัดหมายฉีดวคั ซนี เข็มกระต้นุ ในโปรแกรม smart COC - แนะนาสังเกตอาการlong COVID-19
- แนะนาช่องทางการตดิ ต่อสื่อสาร เช่น - แนะนาช่องทางการตดิ ต่อส่อื สาร เช่น โทรศพั ท์
โทรศพั ท์ สายดว่ น ไลน์กลมุ่ ใช่ สายดว่ น ไลนก์ ลมุ่
ประเมนิ การจัดการสุขภาพ
ตนเอง (Pre-test)>
> 30คะแนน ขึ้นไป
ไมใ่ ช่ ไม่ใช่ - ทบทวนการฟื้นฟูสุขภาพตนเอง
- เพ่ิมเติมส่วนทพ่ี ร่องการจดั การดแู ล
ประเมนิ KAP ภายใน ให้ KAP ตนเอง
2 wk. คะแนน > 60% - การตรวจตามนัด
ใช่
- ให้ขอ้ มูลความเสีย่ ง
- ตกลงร่วมกันขจัดความเส่ยี ง
- สนับสนนุ การจดั การสขุ ภาพตนเอง
- ตดิ ตามการปฏบิ ัติ
- ประเมนิ อาการ ภายใน 3เดือน
ประเมินการจดั การ ไมใ่ ช่ อาการแยล่ ง สง่ พบแพทย์
สขุ ภาพตนเอง (Post-test)ภายใน
3 เดอื น หรอื เมื่ออาการดีขน้ึ
คะแนน >30 ข้นึ ไป
ใช่
D/C
ศิรนิ ทรท์ ิพย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟน้ื ฟสู ภาพวยั ทางาน กล่มุ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กล่มุ งานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
5
แบบประเมินความสามารถการจัดการสุขภาพตนเองของผู้ปว่ ยที่มีอาการหลงเหลอื หลงั การหายปว่ ย
โรคโควิด-19 (Post COVID-19_ND 2565)
คาชี้แจง กรุณาใสเ่ ครื่องหมาย ในชอ่ งท่ีตรงกับความเปน็ จริงมากท่ีสดุ
รายการ ระดับ
ความสามารถ
543210
1. ทา่ นได้รับและเข้าใจขอ้ มูล คาแนะนาและความเสีย่ งทางสุขภาพของท่านจากพยาบาลวชิ าชพี
เร่ืองการจดั การสุขภาพตนเองเกี่ยวกบั อาการทห่ี ลงเหลอื จากการหายปวุ ยโรคโควิด-19
2. ทา่ นไดร้ ว่ มกบั พยาบาลวชิ าชีพ กาหนดเปาู หมายในการจดั การสขุ ภาพตนเองในอาการที่
หลงเหลือจากการปวุ ยโรคโควิด-19
3. ทา่ นมกี ารบนั ทกึ ขอ้ มูลสุขภาพตนเองเกยี่ วกบั อาการทเ่ี กิดข้นึ เพ่ือเป็นการเฝาู ระวงั ตรวจสอบ
และสงั เกตอาการด้วยตนเอง
4. ทา่ นนาข้อมลู ที่เปลีย่ นแปลงท่เี กดิ ขึน้ กับทา่ นนามาเปรียบเทียบกบั เปาู หมายที่กาหนดไว้
5. ทา่ นสามารถตัดสนิ ใจได้ดว้ ยตนเองในการแกไ้ ขปญั หาท่ีเกดิ ข้นึ กบั อาการท่ไี มเ่ ปน็ ไปตาม
เปาู หมาย
6. ท่านสามารถจดั การสขุ ภาพตนเองในการควบคุมอาการนน้ั ๆที่เกิดข้ึนได้
7. ท่านสามารถประเมินผลการปฏิบตั ิการจดั การสขุ ภาพตนเองกบั เปูาหมายทกี่ าหนดไว้ได้
8. ท่านสามารถปฏิบตั ิตามมาตรการปอู งกนั โรคโควิด-19 เชน่ ใสห่ น้ากากอนามัย เว้น
ระยะหา่ งทางสงั คม หมั่นล้างมอื ดว้ ยสบู่ หรือเจลแอลกอฮอล์ 70 % ลดการสมั ผสั และ
ไมไ่ ปในแหล่งชมุ ชนแออดั
9. ทา่ นขอคาปรึกษาจากพยาบาล/ ผู้เกยี่ วขอ้ ง เพอ่ื ความมน่ั ใจในการดแู ลสขุ ภาพตนเอง
อยา่ งตอ่ เนือ่ ง
10. ท่านปฏบิ ัติตัวที่ถกู ต้อง เหมาะสม ในกรณีการเกดิ เหตฉุ กุ เฉิน การขอความช่วยเหลอื
และการไปตรวจตามนดั
รวม ...............คะแนน
ความสามารถในการจดั การดแู ลสุขภาพตนเอง มี 6 ระดับ ดงั น้ี
คะแนน 5 หมายถึง ผู้ปวุ ยฯ สามารถปฏบิ ัตไิ ด้ถูกต้องสม่าเสมอ
คะแนน 4 หมายถงึ ผูป้ วุ ยฯ สามารถปฏบิ ัตไิ ดถ้ ูกตอ้ งเปน็ สว่ นใหญ่
คะแนน 3 หมายถงึ ผู้ปุวยฯ สามารถปฏบิ ตั ไิ ด้ถกู ตอ้ งปานกลาง
คะแนน 2 หมายถงึ ผูป้ ุวยฯ สามารถปฏบิ ัตไิ ดถ้ กู ต้องเป็นส่วนน้อย
คะแนน 1 หมายถงึ ผู้ปวุ ยฯ สามารถปฏบิ ตั ไิ ดถ้ ูกต้องน้อยมาก
คะแนน 0 หมายถึง ผปู้ ุวยฯ ไม่สามารถปฏิบตั ไิ ด้
การแปลผล
คะแนนเตม็ 50 คะแนน
เกณฑ์การผ่านผลการประเมนิ คือ มคี ะแนนเทา่ กบั หรือมากกว่า 30 คะแนนขึน้ ไป
ศิรินทร์ทิพย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนียมเตยี ง งานการจดั การสุขภาพในชุมชน กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
6
คาอธบิ าย
ข้อ1. ทา่ นไดร้ บั และเข้าใจข้อมูล คาแนะนาและความเสีย่ งทางสุขภาพของทา่ นจากพยาบาลวิชาชพี เร่ือง
การจดั การสุขภาพตนเองเก่ียวกบั อาการท่ีหลงเหลอื จากการหายปุวยโรคโควดิ -19
คาอธิบาย : ผู้ปุวยโรคโควิด-19 ได้รับข้อมูล คาแนะนา ความเส่ียงทางสุขภาพ การปฏิบัติตัว และ
ประเมนิ อาการหลงเหลือจากการหายปวุ ยโรคโควดิ -19 (Long COVID) ซง่ึ อาจพบหลงั จากไดร้ บั เช้อื นาน 4 -
12สัปดาห์ขึ้นไป มีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือมากกว่าหนึ่งอาการ ใน 10 อาการ จากพยาบาลวิชาชีพใน
โรงพยาบาลระยอง โรงพยาบาลสนาม และพยาบาลในชุมชน อาการดงั น้ี
1) เหนอ่ื ยล้า
2) หายใจไม่อม่ิ
3) ปวดกลา้ มเน้ือ
4) ไอ
5) ปวดหวั
6) เจบ็ ข้อตอ่
7) เจบ็ หนา้ อก
8) การรับรูก้ ลนิ่ เปลยี่ นไป
9) ท้องรว่ ง
10) การรับรสเปล่ียนไป
แนะนาใหเ้ ฝูาสงั เกตอาการ เพอ่ื สามารถจัดการสขุ ภาพตนเองได้อย่างเหมาะสม
ข้อ2. ท่านได้รว่ มกบั พยาบาลวิชาชพี กาหนดเปูาหมายในการจดั การสขุ ภาพตนเองในอาการท่ี
หลงเหลือจากการปวุ ยโรคโควิด-19
คาอธิบาย : ผู้ปุวย ผู้ดแู ล และพยาบาลวิชาชีพ ร่วมกันกาหนดเปูาหมายของการจัดการสุขภาพตนเอง
การวางแผน และออกแบบกิจกรรม ท่ีเข้าใจง่ายและชัดเจน เพื่อให้เกิดความมุ่งม่ันในการจัดการสุขภาพของ
ตนเองเมื่อมีอาการที่หลงเหลือจากการปวุ ยโรคโควดิ -19 โดยมีการรับรู้อาการ อาการแสดงท้ังในภาวะปกติ และ
ภาวะเจ็บปุวยรนุ แรง ประเมินการเปลีย่ นแปลงของสภาวะสุขภาพของตนเองได้ และเลอื กวิธีการปฏิบตั ิ แก้ไข ได้
อย่างถูกต้อง เหมาะสมกับตนเองและสถานการณ์น้ันๆ ดังตัวอย่างในแผนการจัดการสร้างเสริมสุขภาพตนเอง
ของฉนั (ภาคผนวก)
ข้อ3. ทา่ นมกี ารบันทึกข้อมูลสุขภาพตนเองเกี่ยวกบั อาการที่เกดิ ข้ึน เพ่ือเป็นการเฝาู ระวงั ตรวจสอบและ
สังเกตอาการดว้ ยตนเอง
คาอธิบาย : ผู้ปุวยมีการจดบันทึก รวบรวมข้อมูลเก่ียวกับอาการท่ีเกิดขึ้น ซึ่งอาจจะเกิดจากอาการ
หลงเหลอื จากการปุวยโรคโควิด-19 หลังออกจากโรงพยาบาลระยองหรือโรงพยาบาลสนาม หรือเกิดขึ้นภายหลัง
ภายใน 4-12 สัปดาห์ อย่างสม่าเสมอทุกวนั ทุกสัปดาห์ หรือทุกเดอื น เพ่ือช่วยในการประเมินการเปล่ียนแปลง
ของสภาวะของตนเองได้ ถ้าหากมีอาการแย่ลงและปฏิบัติการจัดการสุขภาพตนเองแล้วไม่ทุเลา แนะนารับการ
รักษาต่อที่โรงพยาบาลใกลบ้ ้าน
ศริ นิ ทร์ทิพย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟูสภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
7
ข้อ4. ท่านนาขอ้ มลู ที่เปล่ียนแปลงท่ีเกิดขึ้นกับท่านนามาเปรยี บเทียบกบั เปูาหมายท่ีกาหนดไว้
คาอธิบาย : ผู้ปุวยสามารถนาข้อมูลสุขภาพ อาการที่หลงเหลือจากการปุวยโรคโควิด-19 จากการดูแล
หรอื ปฏบิ ตั ติ วั ในการจัดการสุขภาพของตนเอง ว่ามีการเปล่ียนแปลงอย่างไร นามาเปรียบเทียบกับเปาู หมายท่ีตง้ั
ไว้
ข้อ5. ทา่ นสามารถตัดสนิ ใจไดด้ ้วยตนเองในการแก้ไขปญั หาท่ีเกิดขน้ึ กับอาการทไ่ี ม่เป็นไปตามเปาู หมาย
คาอธิบาย : หากมีอาการอ่ืนๆเกิดขึ้น ที่ผู้ปุวยไม่ได้ต้ังเปูาหมายไว้ ผู้ปุวยสามารถท่ีจะจัดการ แก้ไข
ปัญหาได้ดว้ ยตนเอง เช่น ปรบั เปลยี่ นวิธีการปฏบิ ัติใหม่ หรือไปรับคาปรึกษาจากโรงพยาบาลใกล้บา้ น
ข้อ6. ท่านสามารถจดั การสุขภาพตนเองในการควบคุมอาการนนั้ ๆท่ีเกิดขึ้นได้
คาอธิบาย : ในขณะท่ีผู้ปุวยมีอาการที่หลงเหลือจากการปุวยโรคโควิด-19 ผู้ปวุ ยทราบวิธีการจัดการต่อ
สุขภาพตนเอง และนามาใช้ในการดูแลตนเองได้ เช่น มีอาการเครียดจากการเจ็บปุวย สามารถจัดการ
ความเครยี ดของตนเองได้
ข้อ7. ทา่ นสามารถประเมนิ ผลการปฏิบตั กิ ารจัดการสุขภาพตนเองกบั เปูาหมายทก่ี าหนดไว้ได้
คาอธิบาย : ผู้ปุวยมีการฝึกการกากับ และประเมินตนเองเป็นระยะๆว่าควบคุมโรคได้หรือไม่ โดย
เปรียบเทียบกับเปูาหมายท่ีตั้งไว้ หากยังไม่เป็นไปตามเกณฑ์ จะปรับพฤติกรรมใดที่จะทาให้บรรลุผลสาเร็จ หรือ
คน้ หาอุปสรรคหากไมส่ าเร็จตามเปาู หมายนน้ั
ข้อ8. ทา่ นสามารถปฏิบัตติ ามมาตรการปูองกนั โรคโควดิ -19 เช่น ใส่หน้ากากอนามัย เวน้ ระยะห่างทาง
สังคม หม่นั ลา้ งมอื ด้วยสบู่ หรือเจลแอลกอฮอล์ 70 % ลดการสมั ผสั และไมไ่ ปในแหลง่ ชมุ ชนแออดั
คาอธิบาย : ผู้ปวุ ยทราบวิธกี ารปฏบิ ัติตัวตามมาตรการปอู งกนั โรคโควิด-19 เชน่ ใส่หนา้ กากอนามยั
อย่างเหมาะสม เวน้ ระยะห่างทางสังคม การพบปะ สังสรรค์ งดการรบั ประทานอาหารร่วมกัน หรอื สนทนากนั
อย่างใกล้ชิด หมัน่ ล้างมือดว้ ยสบู่ หรือเจลแอลกอฮอล์ 70 % และไมไ่ ปในแหลง่ ชมุ ชนแออัด พ้นื ท่ีเสยี่ ง เพอื่
เปน็ การลดความเส่ียงต่อการตดิ โรคซ้า
ข้อ9. ท่านขอคาปรกึ ษาจากพยาบาล/ ผเู้ ก่ยี วข้อง เพอ่ื ความมนั่ ใจในการดูแลสขุ ภาพตนเองอย่าง
ต่อเนือ่ ง
คาอธิบาย : ผู้ปุวยทราบช่องทางการสื่อสาร ไดแ้ ก่ โทรศพั ท์ Line สายดว่ น ของ
พยาบาล หรอื เจา้ หน้าทที่ เ่ี ก่ียวขอ้ ง เพอื่ รับคาปรึกษา ให้กาลังใจ เสรมิ แรง เพ่ือให้ผ้ปู วุ ย
สามารถดูแลสขุ ภาพของตนเองไดไ้ ปถึงเปาู หมาย สายดว่ น 094-6847832 กลุ่มไลน์
ตดิ ตามอาการหลงเหลือหลังการหายปุวยโควิด-19
ข้อ10. ทา่ นปฏิบัติตวั ถูกต้อง เหมาะสม ในกรณกี ารเกดิ เหตุฉุกเฉนิ การขอความช่วยเหลอื และการไป
ตรวจตามนัด
ศิรินทร์ทิพย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟืน้ ฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจดั การสุขภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
8
คาอธบิ าย : ผู้ปุวยทราบและเห็นความสาคัญของการมาตรวจตามแพทยน์ ัด เพ่ือตดิ ตามอาการ และ
สามารถบอกวธิ ีการปฏิบตั ติ ัว เมื่อมอี าการทหี่ ลงเหลือจากการปวุ ยโรคโควิด-19ได้ถูกตอ้ ง ถ้าหากมีอาการ
เจ็บปุวยที่แยล่ ง เช่น หอบเหนอ่ื ยมากขึน้ ในขณะพกั และอาการไมด่ ีขนึ้ แม้วา่ จะปรบั ทา่ ทางการหายใจแลว้
สามารถท่จี ะขอความชว่ ยเหลือฉุกเฉนิ ได้ เช่น เรียก 1669 หรอื ไปรบั การรักษาท่โี รงพยาบาลใกล้บา้ น
ศิรนิ ทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟนื้ ฟสู ภาพวยั ทางาน กลมุ่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจัดการสุขภาพในชุมชน กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
9
ประเมนิ ความรู้ ความเชอื่ และพฤติกรรมการปอ้ งกนั โรคและสรา้ งเสริมการจดั การสขุ ภาพตนเอง
ของผ้ปู ว่ ย Long COVID-19 กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลระยอง
ข้อ ขอ้ คาถาม คาตอบ
ความร้เู รื่องโรคโควดิ -19
1. หลังจากหายปุวยจากโรคโควิด-19แลว้ อาจมีอาการหลงเหลือได้ 1-3 เดอื น เช่น การรบั รู้
กล่นิ หรอื รสเปลยี่ นไป เหนอื่ ยล้า หายใจไมอ่ ิม่ ปวดกลา้ มเน้อื ไอ ปวดหวั เจ็บข้อตอ่
เจ็บหน้าอก ท้องรว่ ง
2. หลงั หายจากปอดอักเสบจากเชือ้ โควดิ ปอดจะถกู แทนทีด่ ว้ ยพงั ผดื ทาให้มีอาการหายใจ
ลาบาก
3. หากหายใจลาบากต้องปรับทา่ นอน โดยเอาหมอนหนนุ ศรี ษะใหส้ ูง ถ้าไม่ดขี น้ึ ใหน้ ั่งเอาศอก
ไวท้ ห่ี นา้ ตักและโนม้ ตวั ไปขา้ งหน้า เพื่อให้กล้ามเนื้อช่วยในการหายใจเกิดการผอ่ นคลาย
4. ถ้ามีอาการท้องร่วง ต้องรีบรับประทานยาแก้ทอ้ งร่วงเพ่อื ใหห้ ยดุ ถ่ายทันที
5. หากมอี าการหอบเหนือ่ ยมากขึ้น และอาการไม่ดีขึ้นหลังปรับท่าทางที่ช่วยในการหายใจแลว้
ควรรีบไปพบแพทย์
6. การสญู เสียการรับรสหรอื กลน่ิ เป็นการสญู เสียถาวร ไมส่ ามารถรักษาหรือฟืน้ ฟูให้หายได้
7. อาการปวดเม่ือยกลา้ มเนื้อ เจบ็ ขอ้ ต่อ สามารถรับประทานยาพาราเซตามอลเพือ่ ลดอาการ
ปวดได้
แบบสอบถามเกี่ยวกับความรูเ้ ร่อื งโรคโควิด-19 ได้มาจากการศึกษาความรเู้ ร่ืองโรคโควดิ -19 ในเรอ่ื ง
ความร้เู รอื่ งโรค สาเหตุ อาการ อาการแสดง การวินจิ ฉยั การแพร่กระจายเช้อื และการปูองกนั โรค ของ กระทรวง
สาธารณสุข ศนู ย์ควบคมุ และปูองกนั โรคระบาดของสหรฐั อเมรกิ า (CDC) องค์การอนามัยโลก (WHO) มขี ้อ
คาถามทงั้ หมด 7 ขอ้ คะแนนเต็ม 7 คะแนน ตอบถกู ให้ 1 คะแนน ตอบผิด ให้ 0 คะแนน
แปลผลคะแนนโดย ใชเ้ กณฑ์การแบ่งระดบั ช้นั คะแนนแบบเกณฑอ์ ้างอิงตามหลักการ Learning for
Mastery ของ บลมู (Bloom, 1971) โดยแบ่งเปน็ 3 ระดบั คอื
ระดบั ต่า คะแนน รอ้ ยละ 0-59 ( 1-4 คะแนน)
ระดบั ปานกลาง คะแนน ร้อยละ 60-79 ( 5-6 คะแนน)
ระดบั สงู คะแนน ร้อยละ 80-100 (7 คะแนน)
ศริ ินทรท์ พิ ย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสรา้ งเสริมสขุ ภาพและฟื้นฟสู ภาพวยั ทางาน กลมุ่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กล่มุ งานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
10
แบบแผนความเช่อื ดา้ นสขุ ภาพ
ขอ้ คาถาม เห็น ไม่ ไม่เห็น
ดว้ ย แน่ใจ ดว้ ย
การรบั รโู้ อกาสเสีย่ ง
1. กล่มุ ผูส้ งู อายุและผปู้ วุ ยโรคเร้อื รงั เปน็ กล่มุ ทม่ี ีโอกาสเสยี ชีวติ จากโรคตดิ เชอื้ 2 1 0
โควดิ -19 มากกว่ากลุ่มอ่นื ๆ
2. เช้อื โควดิ -19 ตดิ ต่อไดท้ างเดินหายใจ จากการไอ จาม สมั ผสั ละออง 2 1 0
น้ามกู น้าลาย จากผปู้ วุ ย 2 1 0
3. การอยู่ในทีแ่ ออัด การระบายอากาศไมด่ ี เชน่ ศนู ยก์ ารค้า มโี อกาสเสีย่ งสูง
ตอ่ การตดิ เชื้อโควิด-19
การรับร้คู วามรนุ แรง
4. ถา้ เชอ้ื ลงปอดอาจทาให้มีอาการรุนแรง หายใจลาบาก เหนือ่ ย หอบ 21 0
หรืออาจเสยี ชวี ิตได้ 01 2
5. เม่อื รับการรกั ษาแลว้ จะหายขาด ทุกคนจะไม่มีอาการผิดปกตหิ ลงเหลือ
เพราะเปน็ เช้อื ไวรสั
6. อาการปวดกล้ามเนือ้ ปวดขอ้ สามารถหายได้ หากไดร้ ับการฟน้ื ฟทู ี่ 21 0
เหมาะสม
การรบั รปู้ ระโยชน์
7. การฟืน้ ฟสู ขุ ภาพตนเอง ช่วยใหอ้ าการท่ีหลงเหลอื หลงั ปุวยโควดิ -19 21 0
หายไปไดเ้ ร็วขึ้น
8. การฉีดวัคซีนโควดิ -19 ชว่ ยลดความรนุ แรงของโรคได้ 21 0
9. การหยดุ สบู บุหร่ี ช่วยลดอาการไอ ลดอาการระคายคอได้ 21 0
การรับรู้ปญั หา อุปสรรค
10. การสวมหนา้ กากอนามัยและลา้ งมือดว้ ยแอลกอฮอลเ์ จลบอ่ ยๆทาให้ 01 2
ยงุ่ ยากและส้นิ เปลือง 01 2
11. การกักตัวเมือ่ ติดเชื้อโควิด-19 ทาให้ขาดรายได้
12. การออกกาลังกายทาใหร้ ่างกายแข็งแรง มีภมู ติ า้ นทานดจี งึ ควรทา 21 0
สม่าเสมอแม้เปน็ การเสยี เวลาก็ตาม
ศิรินทรท์ พิ ย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวยั ทางาน กลมุ่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจดั การสุขภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
11
แบบสอบถามความเช่ือด้านสุขภาพ ได้ศึกษาจากทฤษฎีความเชื่อด้านสุขภาพของเบคเกอร์และไม แมน
และความรู้เรื่องโรคโควิด-19 นามาสร้างเป็นแบบสอบถาม ความเชื่อด้านสุขภาพเก่ียวกับโรคโควดิ -19 แบ่งเป็น
4 ด้าน ได้แก่ การรับรู้โอกาสเสี่ยง การรับรู้ความรุนแรง การรับรู้ประโยชน์ การรับรู้ปัญหาและ อุปสรรค เป็น
แบบสอบถามชนิดประมาณค่า 3 ระดับ รวม 12 ข้อ คะแนนเต็ม 24 คะแนน ประกอบดว้ ย คาถามท้ังเชิงบวก
และเชงิ ลบ กาหนดเกณฑ์การใหค้ ะแนนดังนี้
ขอ้ ความ ดา้ นบวก ด้านลบ
เหน็ ดว้ ย 22
ไม่แน่ใจ 11
ไม่เหน็ ด้วย 0 0
แปลผลคะแนนโดย ใชเ้ กณฑ์การแบ่งระดับช้ันคะแนนแบบเกณฑ์อ้างองิ ตามหลักการ Learning for
Mastery ของ บลมู (Bloom, 1971) โดยแบง่ เปน็ 3 ระดบั คอื
มีความเชื่อดา้ นสขุ ภาพระดบั ตา่ คะแนน ร้อยละ 0-59 ( 0 - 14 คะแนน)
มีความเช่ือดา้ นสุขภาพระดบั ปานกลาง คะแนน ร้อยละ 60-79 ( 15 - 19 คะแนน)
มีความเชื่อดา้ นสขุ ภาพระดับสูง คะแนน รอ้ ยละ 80-100 ( 20 - 24 คะแนน)
พฤตกิ รรมการป้องกนั โรคและการจดั การสขุ ภาพตนเอง
คาถาม ประ ส่วน บาง น้อย นอ้ ยมาก
จา มาก คร้ัง /ไม่เคย
1. ท่านสวมหนา้ กากอนามยั ใหค้ รอบปากและจมกู ไมใ่ ห้มชี อ่ งว่าง 5 4 3 2 1
ระหวา่ งใบหน้าและหน้ากากอนามัย
2. ท่านล้างมือบอ่ ยๆด้วยแอลกอฮอลเ์ จลเมือ่ อยู่นอกบ้าน 5432 1
3. ท่านหลกี เลี่ยงการรับประทานรวมกลุม่ ท้งั ทบ่ี า้ นและที่ทางาน 5 4 3 2 1
4. ท่านรบั ประทานอาหารที่ร้อน ปรงุ สุกใหม่ เพราะช่วยความเส่ียง 5 4 3 2 1
ต่อการติดเช้ือโควิด-19
5. ท่านสง่ เสรมิ ฟน้ื ฟสู ุขภาพตนเองหลังจากหายปวุ ยโรคโควิด-19 5 4 3 2 1
เชน่ ออกกาลังกาย รับประทานอาหารทมี่ สี ารอาหารครบถว้ น 1
6. ท่านวางแผนการทางานช่วงส้นั ๆสลบั กับหยดุ พัก เม่ือทา่ นรสู้ กึ 5 4 3 2
อ่อนเปลี้ย อ่อนล้า
7. ท่านฟนื้ ฟูปอดโดยหายใจเขา้ – หายใจออก อยา่ งชา้ ๆ หรือการ 5 4 3 2 1
ทาสมาธิ เหมาะสมตามเวลา
8. ทา่ นสามารถจดั การความเครียด ความวติ กกงั วลให้ลดลงได้ 5 4 3 2 1
ศริ ินทร์ทิพย์ ชาญดว้ ยวิทย์ งานสร้างเสริมสุขภาพและฟน้ื ฟสู ภาพวยั ทางาน กลุม่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
12
แบบประเมินพฤติกรรมปอู งกนั โรคและสร้างเสรมิ สุขภาพตนเอง พัฒนาขน้ึ จากการทบทวน วรรณกรรม
ที่เกี่ยวข้องกบั โรคโควดิ -19 และการสร้างเสรมิ สุขภาพตนเอง จานวน 8 ขอ้ คะแนนเต็ม 40 คะแนน ลักษณะ
คาตอบเปน็ มาตราส่วนประมาณคา่ 5 ระดับ ไดแ้ ก่
คะแนน 5 หมายถึง มีการปฏบิ ัตเิ ปน็ ประจา
คะแนน 4 หมายถงึ มกี ารปฏิบตั ิเปน็ สว่ นมาก
คะแนน 3 หมายถึง มกี ารปฏบิ ัติเปน็ บางครง้ั
คะแนน 2 หมายถงึ มีการปฏิบัติเป็นส่วนนอ้ ย
คะแนน 1 หมายถึง ไม่เคยมกี ารปฏิบตั ิเลยหรือนอ้ ยมาก
แปลผลคะแนนโดย ใชเ้ กณฑก์ ารแบ่งระดบั ชั้นคะแนนแบบเกณฑ์อ้างองิ ตามหลกั การ Learning for Mastery
ของ บลมู (Bloom, 1971) โดยแบ่งเปน็ 3 ระดับคอื พฤติกรรมการปอู งกันโรคและการจดั การสขุ ภาพตนเอง
ระดบั ต่า คะแนน ร้อยละ 0-59 ( 0 – 24 คะแนน)
ระดับปานกลาง คะแนน ร้อยละ 60-79 ( 25 – 32 คะแนน)
ระดบั สูง คะแนน รอ้ ยละ 80-100 ( 33 - 40 คะแนน)
การประเมินความรู้ ความเชือ่ และพฤติกรรมการปอู งกนั โรคและสรา้ งเสริมการจัดการสขุ ภาพตนเอง
ของผู้ปุวย Long COVID-19 กรณศี กึ ษาโรงพยาบาลระยอง กาหนดผา่ นเกณฑ์ รอ้ ยละ 60 หรอื 43 คะแนนจาก
คะแนนเต็ม 71 คะแนน
ศิรนิ ทร์ทพิ ย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสร้างเสริมสขุ ภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กลุ่มงานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนียมเตียง งานการจัดการสุขภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
13
การใช้โปรแกรม Smart COC Rayong
เพื่อการสร้างเสริมความสามารถการจดั การสุขภาพตนเองผู้ท่ีมี
อาการหลงเหลือหลงั การหายปว่ ยCOVID-19
พัฒนาโปรแกรมโดย อาจารย์วรี ะศกั ดิ์ แกว้ กาญจน์ นักวชิ าการสาธารณสขุ ชานาญการ รพศ.สรุ นิ ทร์
ออกแบบโดย นางศิรนิ ทร์ทิพย์ ชาญด้วยวทิ ย์ พยาบาลวชิ าชพี ชานาญการ กลุ่มงานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
ศริ นิ ทรท์ ิพย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟืน้ ฟสู ภาพวยั ทางาน กล่มุ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กล่มุ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
14
การส่งต่อผู้ป่วยท่มี ีอาการหลงเหลือหลงั การหายป่วยโรคโควิด-19 ผา่ นโปรแกรม Smart COC Rayong
ผู้ปวุ ยทกุ รายจะได้รบั การประเมินเพือ่ สง่ ต่อการจัดการสุขภาพตนเองผ่านโปรแกรม Smart COC
Rayong ดงั นี้
หอผ้ปู ุวยหรอื รพ.สนามประเมิน
อาการหลงเหลือฯในโปรแกรม
Smart COC Rayong
ศิรนิ ทรท์ ิพย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟน้ื ฟูสภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนียมเตยี ง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กลุ่มงานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
15
ในชอ่ งประเภทผู้ป่วย เลอื กแมแ่ บบ COVID-19
เลอื กอาการทผ่ี ูป้ ่วยหลงเหลอื เลอื กได้มากกวา่ 1 อาการ หากเลอื ก “ไมม่ ีอาการหลงเหลือ” จะไมส่ ามารถ
เลือกอาการอนื่ ๆได้อีก
ศริ ินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวิทย์ งานสรา้ งเสริมสขุ ภาพและฟน้ื ฟสู ภาพวยั ทางาน กล่มุ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสุขภาพในชมุ ชน กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
16
ในกล่องข้อความ จะปรากฏอาการหลงเหลือทีเ่ ลอื ก
บนั ทึกอาการสรปุ โดยย่อและสัญญาณชีพกอ่ นออกจาก รพ.
อาการ
หลงเหลือท่ี
ประเมนิ
ประเมินความสามารถ
การจัดการสขุ ภาพ
ตนเอง
(Pre-test)
ผลการประเมินความสามารถการ
จดั การสุขภาพตนเอง
ศริ ินทร์ทิพย์ ชาญดว้ ยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สุขภาพและฟ้ืนฟสู ภาพวยั ทางาน กล่มุ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
17
ข้อมลู การส่งตอ่ จะปรากฏใหพ้ ยาบาลผเู้ ยี่ยมดงั น้ี
ศิรินทรท์ พิ ย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสร้างเสรมิ สุขภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจัดการสขุ ภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
18
การตอบกลบั สาหรับพยาบาลผเู้ ย่ยี ม
แมแ่ บบตอบกลบั สาหรบั พยาบาลผเู้ ยย่ี ม ใหเ้ ลอื ก “แมแ่ บบเยย่ี มผู้ปว่ ย COVID-19”
ศริ นิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพและฟน้ื ฟสู ภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจดั การสุขภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
19
ในแมแ่ บบตอบกลบั ครง้ั ท่ี 1 พยาบาลผู้
เยี่ยม จะดาเนินการกิจกรรมท่ี 1 ของ
กระบวนการการจัดการสขุ ภาพตนเอง โดย
ประเมนิ KAP ตามแบบสอบถามทปี่ รากฏ
คะแนนจากการประเมนิ การจัดการ
สุขภาพตนเอง(Pre-test) จะปรากฏในช่องวา่ ง
ลกู ศรสีแดง พยาบาลผเู้ ย่ียมประเมินความรู้
ความเชื่อละการปฏิบตั สิ าหรบั ผู้ปวุ ย long
COVID-19 คะแนนจะปรากฏในช่องทกี่ าหนด
ถา้ คะแนน > 43 คะแนน ใหด้ าเนินการ
กจิ กรรมท่ี 2 ต่อไป หากคะแนนนอ้ ยกว่า 43
คะแนน พยาบาลผเู้ ยี่ยมใหค้ วามรู้ เพิ่มเตมิ
สว่ นขาดและประเมินซ้า
ศริ ินทรท์ พิ ย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสร้างเสริมสขุ ภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนียมเตยี ง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
20
แม่แบบตอบกลบั หลงั การเยยี่ มครั้งท่ี 2
พยาบาลผเู้ ยีย่ มจะใช้เมื่อมีการเยีย่ มครัง้ ที่ 2 แล้วยงั ไมส่ ามารถปดิ เคสได้ ตอ้ งมีการเย่ยี มครงั้ ต่อไป (ไม่
มีแบบประเมิน) ถ้าการเย่ียมคร้ังท่ี 2 เป็นการปิดเคสดว้ ย ใหใ้ ช้แมแ่ บบตอบกลับหลังการเย่ียมคร้ังที่ 3
ศิรนิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสรา้ งเสริมสขุ ภาพและฟ้ืนฟูสภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภพู ล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
21
แม่แบบตอบกลบั หลังการเยย่ี มครงั้ ท่ี 3
เมื่อสรปุ การเยยี่ ม พยาบาลผเู้ ย่ยี มตอ้ งประเมนิ ความสามารถการจัดการสุขภาพตนเองของผู้ปวุ ย อกี
ครั้ง (Post –test) คะแนนผา่ นตามเกณฑ์ > 30 คะแนนขนึ้ ไป จงึ ปิดเคส
ศิรินทร์ทิพย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสรา้ งเสริมสขุ ภาพและฟน้ื ฟสู ภาพวยั ทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภพู ล และ ดนยา เนียมเตียง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กลุ่มงานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
22
ภาคผนวก
ศริ ินทรท์ พิ ย์ ชาญดว้ ยวิทย์ งานสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพและฟ้นื ฟสู ภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภพู ล และ ดนยา เนียมเตยี ง งานการจดั การสุขภาพในชุมชน กล่มุ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
23
คู่มือการจัดการสุขภาพตนเองสาหรบั ผู้ทมี่ ี
อาการหลงเหลือหลงั หายป่วยโควิด-19
ศิรินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวิทย์ งานสรา้ งเสริมสุขภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กลุ่มงานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนียมเตียง งานการจัดการสุขภาพในชุมชน กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
1
คานา
โรคโควิด-19 (COVID-19) เปน็ โรคระบาดจากเชื้อไวรัสโคโรนา-2019 ทาให้เกิดอาการ
ปวุ ยระบบทางเดินหายใจในมนุษย์และสามารถแพร่เช้ือจากคนสู่คนได้ เช้ือไวรัสโคโรนา-2019
พบครั้งแรกใน การระบาดในเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเปุย สาธารณรัฐประชาชนจีน ในช่วง
ปลายปี 2019 ต่อมามีการระบาดไปทั่วโลกและเกิดการกลายพันธ์ุหลายคร้ัง ทาให้เกิดการ
ระบาดและติดต่อกันไดง้ า่ ยข้ึน อาการทัว่ ไปไดแ้ ก่ อาการระบบทางเดนิ หายใจ มีไข้ ไอ หายใจถ่ี
หายใจลาบาก ในกรณีที่มีอาการรุนแรงอาจทาให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ปอดบวม ปอด
อกั เสบ ไตวายหรอื อาจเสียชีวิต
โรคโควิด-19 (COVID-19) สามารถทาให้เกิดปัญหาและอาการทางสุขภาพระยะยาว
ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจาวันในผปู้ ุวยบางราย ปัญหาและอาการเจ็บปุวยมักเกิดข้ึน
ในช่วง 4-12 สัปดาห์หลังหายปุวยและอาจยาวนานไปอีก 4-8 สัปดาห์ ปัจจุบันเรียกว่า “ภาวะ
หลังโควิด-19 หรือ ลองโควิด(Long COVID) หรือ Post COVID-19 ” โดยอาการที่พบ เช่น การ
รับรู้กลิ่นหรือรสเปล่ยี นไป เหนื่อยล้า หายใจไม่อิม่ ปวดกล้ามเนื้อ ไอ ปวดหัว เจบ็ ขอ้ ต่อ เจ็บ
หน้าอกและท้องร่วง เปน็ ต้น สว่ นใหญ่อาการไม่รุนแรงอาการจะดีขึน้ เมอื่ เวลาผา่ นไป
คู่มือการจัดการสุขภาพตนเองสาหรับผู้ท่ีมีอาการหลงเหลือหลังหายปุวยโควิด -19นี้
ออกแบบให้คาแนะนาง่ายๆเพ่ือเป็นแนวทางให้ผู้ปุวยได้จัดการสุขภาพตนเอง เกิดความมั่นใจใน
ความสามารถและทักษะการแก้ปัญหาและตัดสินใจด้วยตนเอง ในการจัดการกับสุขภาพและ
สภาวะท่ีเปลี่ยนแปลงต่างๆท้ังด้านร่างกายและจิตใจ เพ่ือให้ร่างกายฟื้นคืนหายสู่สภาวะปกติ
โดยเรว็ ไม่มีภาวะแทรกซอ้ นท่รี ุนแรง
ศิรนิ ทรท์ พิ ย์ ชาญดว้ ยวิทย์
ดนยา เนียมเตยี ง
นิศาชล ชมภพู ล
14 กุมภาพันธ์ 2565
ศิรินทร์ทิพย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟ้ืนฟสู ภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจัดการสุขภาพในชุมชน กล่มุ งานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
2 หน้า
สารบัญ 5
6
กลมุ่ อาการท่ัวไป 10
ลดอาการอ่อนเพลยี ออ่ นล้า 11
ขจัดการอาการปวดเมือ่ ยกล้ามเน้อื และปวดตามข้อ 12
เพ่ิมการรบั รกู้ ลน่ิ และรส
ลดการปวดศรี ษะ 13
ลดอาการท้องร่วง 14
15
กลุ่มอาการระบบหัวใจและหลอดเลอื ด
ลดอาการใจสัน่ 16
20
ลดอาการเจบ็ หนา้ อก
ลดอาการเหน่ือยล้า 21
กลมุ่ อาการระบบทางเดินหายใจ
ลดอาการหอบเหนื่อย หายใจลาบาก 22
ลดอาการไอเรื้อรงั 23
กลุ่มอาการทางผวิ หนงั และเส้นผม 24
ลดอาการผมรว่ ง
กลมุ่ อาการทางสขุ ภาพจติ
บรรเทาอาการวติ กกังวล
บรรเทาอาการนอนไมห่ ลบั
ลดอาการซึมเศรา้
ศริ นิ ทรท์ พิ ย์ ชาญด้วยวทิ ย์ งานสรา้ งเสริมสุขภาพและฟน้ื ฟูสภาพวยั ทางาน กลุ่มงานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภพู ล และ ดนยา เนียมเตียง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กลุ่มงานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
3
หลังจากหายปุวยจากโรคโควิด-19 ผู้ปุวยอาจยังมีอาการหลงเหลือหลังการหายปุวยและ
เป็นเรื่องปกติที่อาจรู้สึกเหน่ือย อ่อนแรงหรือหายใจไม่สะดวกปวดกล้ามเนื้อ ไอ ปวดหัว
เจ็บขอ้ ต่อ เจบ็ หน้าอกท้องร่วง หรือ การรับรู้กล่ินหรือรสเปล่ยี นไปหลังออกจากโรงพยาบาลแล้ว
อย่ากังวลหากรู้สึกเหนื่อยมากขึ้นและมีพลังงานน้อยกว่าปกติเพราะอาการเหล่าน้ีเป็นเรื่องปกติ
ของคนท่ีหายปุวยจากโรคโควิด-19 อาการอาจอยู่ได้นาน 6-12 สัปดาห์ อย่างไรก็ตามการใช้
ความสามารถของตนเองในการฟ้ืนฟูสุขภาพจะทาให้สามารถฟื้นตัวได้เร็วขึ้น ผู้ปุวยสามารถเริ่ม
กิจกรรมไดอ้ ย่างช้าๆและค่อยๆเพ่ิมกิจกรรมใหม่ได้เมื่อรู้สึกว่ากิจกรรมหรือระยะเวลาที่ทาอยู่ก่อน
นั้นเริ่มเหนื่อยน้อยลงหรอื ทาไดน้ านขึ้น
การต้ังเปูาหมายที่มีโอกาสเปน็ จริงไดจ้ ะเปน็ ส่ิงกระตุ้นใหผ้ ู้ปวุ ยมีกาลงั ใจในการทากิจกรรม
น้ันต่อไปได้ ไม่ควรตั้งเปูาหมายใหญ่เกินไป เช่น ต้ังเปูาหมายว่าจะเดินออกกาลังกาย 30 นาที
ท่านอาจแบง่ เป็นช่วงเวลาสนั้ ลง เป็น เดนิ 10 นาทีแล้วหยุดพัก เม่ือหายเหน่ือยแล้วจงึ เดนิ ต่อไป
ให้ครบตามเปูาหมายท่ีตั้งไว้ ผู้ปุวยไม่ควรเปรียบเทียบตนเองกับผู้อื่นให้ปฏิบัติตามความสามารถ
ของตนเอง สิ่งที่สาคัญคือผู้ปุวยต้อง “ฟังร่างกายตนเอง” วางแผนสร้างสมดุลกับกิจกรรม
ประจาวัน และปฏบิ ตั ิอย่างสมา่ เสมอ จะชว่ ยให้ผปู้ วุ ยฟ้ืนคนื หายส่สู ภาวะปกติได้เรว็
การใช้คู่มือฉบับนี้ ผู้ปุวยสังเกตอาการท่ีหลงเหลือหลังการหายปุวยโควิด-19 ของตนเอง
แลว้ อา่ นแนวทางการจดั การสุขภาพของตนเอง กาหนดเปูาหมายแลว้ ปฏบิ ตั ิตามคาแนะนา ขอให้
บันทึกกิจกรรมที่ได้ปฏิบัติแล้ว โดยทาเคร่ืองหมาย ในช่องท่ีได้ทากิจกรรมน้ันๆ และอาจ
ประเมินกิจกรรมอน่ื ๆท่ีสามารถทาได้ต่อไป ขอให้ทาอย่างสม่าเสมอและเพมิ่ ระยะเวลาหรือความ
หนกั ของกจิ กรรมมากขึ้นเพอ่ื การฟืน้ คนื หายให้เร็วทส่ี ดุ
ศริ นิ ทรท์ พิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟ้ืนฟสู ภาพวัยทางาน กลุ่มงานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจดั การสุขภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
4
ศริ ินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
5
ศริ ินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
6
ศริ ินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
7
ศริ ินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
8
ศริ ินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
9
ศริ ินทรท์ ิพย์ ชาญดว้ ยวทิ ย์ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลมุ่ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นศิ าชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตียง งานการจัดการสขุ ภาพในชุมชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
10
ศริ นิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กล่มุ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจดั การสุขภาพในชุมชน กลุ่มงานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
11
ศริ นิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กล่มุ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจดั การสุขภาพในชุมชน กลุ่มงานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
12
ศริ นิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กล่มุ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจดั การสุขภาพในชุมชน กลุ่มงานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
13
ศริ นิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กล่มุ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจดั การสุขภาพในชุมชน กลุ่มงานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง
14
บรรณานกุ รม
กองการพยาบาล. แนวทางการเกบ็ ตวั ช้ีวัดการพัฒนาคุณภาพบรกิ ารพยาบาล ประจาปีงบประมาณ 2565.
สบื ค้นเมือ่ 8 กมุ ภาพันธ์ 2565. จาก http://dmsic.moph.go.th/index/detail/8620
ดร.ชดชอ้ ย วฒั นะ. (2563). คูม่ อื แนวทางการประยุกต์ทฤษฎีการจัดการตนเองสู่การปฏิบัติ ในการสรา้ ง
เสริมการจัดการสุขภาพตนเองของประชาชน(ปรับปรุงครง้ั ที1่ ). สืบคน้ เมอ่ื 10 กมุ ภาพนั ธ์ 2565. จาก
http://app2.pnc.ac.th/conceptSelfManagement.pdf
Irish Society of Chartered Physiotherapists . (2021). A Guide to Post COVID-19
Rehabilitation. สืบคน้ เม่ือ 10 กมุ ภาพนั ธ์ 2565. จาก WWW.iscp.ie
WHO. (2021). Support for Rehabilitation : Self- management after COVID-19 related –illness
(second edition). สืบค้นเมอ่ื 12 กมุ ภาพนั ธ์ 2565. จาก https://www.who.int /support-for-
rehabilitation-self-management-after-covid-19-related-illness
ศริ ินทร์ทิพย์ ชาญดว้ ยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟื้นฟสู ภาพวัยทางาน กลุม่ งานอาชีวเวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภพู ล และ ดนยา เนียมเตียง งานการจดั การสขุ ภาพในชมุ ชน กลมุ่ งานการพยาบาลชุมชน รพ.ระยอง
15
ศริ นิ ทร์ทพิ ย์ ชาญด้วยวิทย์ งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพและฟน้ื ฟูสภาพวัยทางาน กล่มุ งานอาชวี เวชกรรม รพ.ระยอง
นิศาชล ชมภูพล และ ดนยา เนยี มเตยี ง งานการจดั การสุขภาพในชุมชน กลุ่มงานการพยาบาลชมุ ชน รพ.ระยอง