คำ สมาส ภาษาไทย
สมาส คำ สมาส สมาส(ชน) สนธิ(ธิเชื่อ ชื่ ม) สระ พยัญชนะ นิคหิตหิ นฤคหิตหิ
1.บาลี/สันสกฤต พลเมือง ธนบัตร สารคดี ผลไม้ Ex. คำ สมาสแบบสมาส *สมาสแบบสมาส(การชน)เป็นคำ บาลี+สันสกฤต เท่านั้น 2.แปลจากหน้ามาหลัง Ex. อัคคีภัย อัคคี=ไฟ ภัย=อันตราย *อันตรายที่เกิดจากไฟ 3.ไม่ปรากฎรูปสระหรือการรันต์ Ex. พละศึกษา=พลศึกษา กาละเทศะ=กาลเทศะ สาระคดี=สารคดี 4.อ่านออกเสียงต่อเนื่องกัน Ex. ปรากฎการณ์ ปรากดตะกาน ปรากดกาน
สระสนธิ ภูมิภูนมิทร์ มุนินทร์ โกสินสิทร์ *ยกเว้น 1.ตัดสระท้ายคำ แรก ใช้สช้ระแรกคำ หลัง Ex. หิมะ+อาลัย =หิมาลัย ชละ+อาลัย =ชลาลัย วร+โอกาส =วโรกาส วชิร+อาวุธ = วชิราวุธ 2.ตัดสระท้ายคำ แรก เปลี่ยนสระแรกคำ หลัง 2.1 อะ=อา Ex. ธรรม+อธิปไตย =ธรรมาธิปไตย เทศ+อภิบาล =เทศาภิบาล ทูต+อนุทูต =ทูตานุทูต 2.2 อิ=เอ Ex. นร+อิศวร =นเรศวนชร คช+อินทร์ =คเชนทร์ มหา+อิสิ =มเหสี อู=โอ/อู Ex. นย+อุบาย =นโยบาย ชล+อุทร =ชโลทร วล+อุทยาน =วโนทยาน ราช+อุปถัมภ์ =ราชูปถัมภ์ คุณ+อุปการ =คุณูแการ ราชินี+อุปถัมภ์ =ราชินูอุปถัมภ์ คำ สมาสแบบสนธิ
พยัญชนะสนธิ มนัส=มโน มนัส+มัยมั =มโนมัยมั มานัส+ธรรม =มโนธรรม มนัส+คติ =มโนคติ Ex. นิส=นิร Ex. นิษ+เทศ =เนรเทศ นิษ+อาศ =นิราศ นิษ+คุณคุ =เนรคุณคุ รหัส=รโห Ex. รหัสหั +ฐาน =รโหฐาน ทุส=ทุร Ex. ทุสทุ +เทศ =ทุรทุกันดาร ทุสทุ +ชน =ทรุชน ทุสทุ +พิษพิ =ทุรทุพิษพิ
พยัญยัชนะวรรค/ฐาน แถวที่1 แถวที่2 แถวที่3 แถวที่4 แถวที่5 วรรคกะ 1 ฐานคอ ก ข ค ฆ ง วรรคจะ 2 ฐานเพดานปาก จ ฉ ช ฌ ญ วรรคฎะ 3 ฐานปุ่มปุ่เหงือก ฎ ฐ ฑ ฒ ณ วรรคตะ 4 ฐานฟันฟัต ถ ท ธ น วรรคปะ 5 ฐานริมริฝีปาก ป ผ พ ภ ม พยัญชนะวรรคบาลี นิคหิตหิสนธิ เศษวรรค ย ร ล ว ส ห ฬ ํ 1.สนธิกัธิ กับวรรค กะ เปลี่ยนํเป็น ง Ex. สํ+สํกร =สังสักร สํ+สํเกต =สังสัเกต สํ+สํขาร =สังสัขาร 2.สนธิกัธิ กับวรรค จะ เปลี่ยนํเป็น ญ Ex. สํ+สํจร =สัญสัจร สํ+สํชาติ =สัญสัชาติ สํ+สํญา =สัญสัญา
3.สนธิกัธิ กับวรรค ฎะ เปลี่ยนํเป็น ณ Ex. สํ+สํฐาน =สัณสัฐาน 4.สนธิกัธิ กับวรรค ตะ เปลี่ยนํเป็น น Ex. สํ+สํดาน =สันสัดาน สํ+สํ โดษ =สันสั โดษ สํ+สํนิวาส =สันสันิวาส 5.สนธิกัธิ กับเศษวรรค เปลี่ยนํเป็น ง Ex. สํ+สํ โยค =สังสัโยค สํ+สํวร =สังสัวร สํ+สํหรณ์ =สังสัหรณ์