220425_คู่มือลาหู่_font2005

ขอ้ ดีของกำรฝำกครรภค์ ุณภำพ 49

กำรฝำกครรภ์ที่ดีมีคุณภำพควรฝำกครรภ์ก่อน สุขภำพและกำรตรวจหำควำมเสี่ยงทำงพันธุกรรม
12 สัปดำห์ ต่ำง ๆ ทั้งคุณพ่อและคุณแม่ รวมถึงกำรฝำกครรภ์
ตั้งแต่เน่ิน ๆ ก่อนอำยุครรภ์ 12 สัปดำห์ ช่วยให้
กำรฝำกครรภ์คร้ังแรกก่อนอำยุครรภ์ ทีมแพทย์สำมำรถวินิจฉัยได้อย่ำงรวดเร็วตั้งแต่
12 ทำรกอยู่ในครรภ์ ได้อย่ำงเหมำะสม เพื่อป้องกัน
สัปดำห์ มีควำมสำคัญเพรำะเป็นกำรค้นหำภำวะ ภำวะพกิ ำรแตก่ ำเนิดได้อย่ำงดีทีส่ ดุ อีกดว้ ย
เสี่ยงด้ำนมำรดำที่ส่งผลต่อทำรกในครรภ์ท้ังด้ำน
รำ่ งกำยและจติ ใจ กำรฝำกครรภอ์ ยำ่ งตอ่ เนื่องจะ กำรฝำกครรภก์ อ่ นอำยคุ รรภ์ 12 สัปดำห์
ช่วยลดควำมเสี่ยงที่จะเกดิ แก่ทำรกในครรภ์ ทำให้ ยังมีควำมสำคัญในกำรตรวจคัดกรองเพื่อหำ
มำรดำและทำรกมีสุขภำพแข็งแรง จึงควรพบ ควำมผิดปกติของทำรกตั้งแต่ในครรภ์ เพื่อกำร
แพทย์เพือ่ ฝำกครรภ์ทันทีที่ทรำบว่ำตัง้ ครรภ์ รักษำหรือมีทำงเลือกในกำรตั้งครรภ์ต่อหรืออำจ
ยุตกิ ำรตั้งครรภ์ ได้แก่
ควำมพิกำรแต่กำเนิดมีท้ังแบบที่ป้องกัน
ได้และป้องกันไม่ได้ท้ังนี้กำรป้องกันควำมพิกำร 1. กำรตรวจคดั กรองโรคธำลัสซเี มยี เพือ่
แต่กำหนดควรทำตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ หรือทำ ควบคุมและป้องกันกำรเกิดโรคธำลัสซีเมียที่
โดยเร็วที่สุดเมื่อตั้งครรภ์ ก่อนอำยุครรภ์ 12 รุนแรง
สัปดำห์ ควำมพิกำรที่สำมำรถป้องกันได้ ตั้งแต่
ก่อนตั้งครรภ์แม้จะป้องกันไม่ได้ 100 เปอร์เซ็นต์ 2. กำรตรวจคัดกรองภำวะดำวน์
ได้แก่ ปำกแหว่งเพดำนโหว่ หลอดประสำทไม่ปิด ซนิ โดรม ในกรณีทม่ี ีภำวะเสีย่ ง
(ไม่มีกะโหลกศรี ษะ กระดกู สนั หลังไม่ปิด) ป้องกัน
ได้โดยกินโฟเลท 400 ไมโครกรัม (0.4 มิลลิกรมั ) 3. กำรตรวจคัดกรองหำภำวะกำรตดิ เชื้อ
ต่อวัน ตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ 1 เดือนจนถึงตั้งครรภ์ ในหญิงตั้งครรภ์ เช่น กำรติดเชื้อในทำงเดิน
ครบ 3 เดือนแรก และเมื่อฝำกจะได้รับวิตำมินที่ ปัสสำวะ ตดิ เชือ้ ในชอ่ งคลอด โรคซิฟลิ สิ
มีโฟเลท ธำตุเหล็ก
4. กำรตรวจคัดกรองเบำหวำนขณะ
โ ฟ เ ล ต ห รื อ วิ ต ำ มิ น โ ฟ ลิ ก เ ป็ น ตั้งครรภ์ ภำวะเบำหวำนขณะตั้งครรภ์ พบได้
สำรอำหำรที่สำคัญในกำรสร้ำงเซลล์ต้นกำเนิด ค่อนข้ำงบ่อย คือ ประมำณร้อยละ 1-14 ของสตรี
ของทำรก โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งในช่วง 28 วันแรก ตั้งครรภ์ ถ้ำพบเบำหวำนมีโอกำสเสี่ยงต่อกำร
หลังจำกปฏิสนธิ ที่เป็นช่วงของกำรสร้ำงระบบ เกดิ ภำวะแทรกซ้อนขณะตัง้ ครรภไ์ ด้ โดยส่งผลต่อ
ประสำท ท้ังสมองและกระดูกสันหลัง รวมถึง ท้ังมำรดำ (เช่น ภำวะควำมดันโลหิตสูง บำดเจ็บ
ระบบอวัยวะทุกส่วนของร่ำงกำย ท้ังนี้ร่ำงกำย ต่อช่องทำงคลอด ภำวะเบำหวำนในอนำคต) และ
มนุษย์ไม่สำมำรถผลิตโฟเลตเองได้ จำเป็นต้อง ทำรกในครรภ์ (เช่น ภำวะน้ำตำลในเลือดต่ำใน
ได้รับจำกกำรรับประทำน ท้ังประเภทยำ และ ทำรกแรกเกิด ภำวะทำรกแรกเกิดน้ำหนักเกิน
อำหำรทั่วไป พบมำกในอำหำรจำพวกตับ ผัก มำตรฐำน ภำวะทำรกเสียชีวิตในครรภ์)
ใบเขียว เช่น ผักคะน้ำ ผักโขม ดอกกุยช่ำย
ผักกำดหอม และผลไม้สด เป็นต้น นอกจำกกำร ควำมรู้ที่หญงิ ตั้งครรภ์ตอ้ งรู้
รับประทำนอำหำรที่มีประโยชน์แล้ว กำรเตรียม
ควำมพร้อมในกำรตั้งครรภ์ ไม่ว่ำจะเป็นตรวจ  กำรปฏิบัติตัวด้ำนโภชนำกำร สุขอนำมัย
กำรออกกำลงั กำย และกำรทำงำน

 แนะนำให้คุณแม่ตั้งครรภ์ลดควำมกังวล
เกี่ยวกับกำรตั้งครรภ์ กำรคลอด และ
กำรเลี้ยงเดก็ แรกเกิด

 แยกแยะภำวะผิดปกตริ ะหว่ำงตั้งครรภ์ได้ 50
ถูกตอ้ ง
 พักผอ่ นนอนหลับ 8 – 14 ชัว่ โมง
วธิ ีปฏบิ ัตติ ัวของคุณแม่ขณะตัง้ ครรภ์  ขูดหนิ ปูน
อำหำร กำรออกกำลังกำยและกำรทำงำน
 ปฏบิ ัติงำนประจำวันไดต้ ำมปกติ
 ตอ้ งกำรแคลอร่เี พ่ิมขึ้นรอ้ ยละ 20  ไมค่ วรทำงำนหนัก
 เพิม่ โปรตีน แรธ่ ำตุ วิตำมิน  ไม่ควรออกกำลงั กำยจนเหนือ่ ย
 เน้นเนื้อสัตว์ ไข่ นม ถั่ว ผัก และผลไม้  กำรออกกำลังกำยควรเร่ิมหลังตั้งครรภ์
 งดอำหำรรสจัด สุรำ ยำเสพติด
 ไม่สูบบหุ ร่ี ได้ 4 เดือน
สุขอนำมัย

 สะอำด
 เสือ้ ผ้ำหลวมใส่สบำย
 ไม่ใสร่ องเท้ำสน้ สูง
 ดูแลรักษำฟัน หน้ำท้อง ทรวงอก ระบบ

ขับถ่ำย

 มีเพศสัมพันธ์ด้วยท่ำที่เหมำะสม กรณีไม่
มีขอ้ หำ้ ม

51

บรรณำนกุ รม

กรมอนำมัย กระทรวงสำธำรณสุข. (2559). คู่มือพัฒนำทักษะกำรสื่อสำร เรื่องเพศ
ระหว่ำงวยั รุ่นกับครอบครัว. พมิ พ์ครัง้ ที่ 1. นนทบุรี: สำนักอนำมัยกำรเจริญพันธุ์
กรมอนำมัย.

กรมอนำมัย กระทรวงสำธำรณสุข.(2551).คู่มือกำรให้บริกำรวำงแผนครอบครัวสำหรับ
เจ้ำหน้ำที่สำธำรณสุข.พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์กำรสงเครำะห์
ทหำรผ่ำนศึก.

สมศักดิ์ สุทัศน์วรวุฒิและคณะ. (2556). กำรให้บริกำรอนำมัยกำรเจริญพันธุ์ :คู่มือ
สำหรับเจ้ำหน้ำที่สำธำรณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: สำนักอนำมัยกำรเจริญ
พันธุ์ กรมอนำมัย.

ศูนย์อนำมัยกลุ่มชำติพันธุ์ ชำยขอบและแรงงำนข้ำมชำติ กรมอนำมัย กระทรวง
สำธำรณสุข.(2564).สนับสนุนกำรสร้ำงเสริมสุขภำพ. กลุ่มที่ปรึกษำกรม
สุขภำพจติ กระทรวงสำธำรณสุข.

อรทัย วงศ์พิกุล, สินีนำรถ โรจนำนุกูลพงศ์,และอำพวรรณ คำรณฤทธ์ิ. (2564). ฝำก
ครรภ์ดี มีคุณภำพ ควรฝำกก่อนอำยุครรภ์ 12 สัปดำห์. สืบคน้ 19 มีนำคม 2564,
จำก https://hpc9.anamai.moph.go.th/web-upload
/migrated/files/hpc9/n938_df1afe68b9df03814be919b973140495_article
_20170110121603.pdf

Rujira U. (2564). รู้ทันเมนส์ตัวดี ไปกับ 4 แอปนับประจำเดือน (อัปเดต 2022) สืบค้น
25 เมษำยน 2564, จำก https://www.pynpy.com/th/4-period-tracker-
applications/

52

ดำวนโ์ หลดเอกสำรเพมิ่ เตมิ

หลกั สตู ร แมญ่ งิ รจู้ รงิ เรอื่ งเพศ หลกั สตู รพฒั นำแกนนำชมุ ชน

คมู่ อื กำรดแู ลสขุ ภำพอนำมยั กำรเจริญพนั ธใุ์ นหญงิ ชำวลำหู่