การงานอาชีพ ป.4

T40 Chapter Overview แผนการจัด การเรียนรู้ สื่อที่ใช้ จุดประสงค์ วิธีสอน ประเมิน ทักษะที่ได้ คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ แผนฯ ที่ 5 การดูแลรักษา อุปกรณ์ 2 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - แบบวัดฯ - PowerPoint 1. อธิบายการดูแล รักษาเครื่องมือที่ ใช้ในการทำงานช่าง ได้อย่างถูกต้อง 2. มีความประหยัด และรับผิดชอบต่อ การดูแลรักษา เครื่องมือที่ใช้ในการ ทำงานช่าง 3. มีทักษะในการดูแล รักษาเครื่องมือที่ ใช้ในการทำงานช่าง วิธีสอนโดย การจัดการ เรียนรู้แบบ ร่วมมือ : เทคนิคคู่คิด - ตรวจใบงานที่ 4.2 - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน 1. ทักษะการ รวบรวมข้อมูล 2. ทักษะการให้ เหตุผล 3. ทักษะการนำ ความรู้ไปใช้ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน

ขอสอบเนน การคิด เพราะเหตุใดเด็กในวัยเรียนไมควรซอมแซมเครื่องใชไฟฟาดวย ตนเอง (แนวตอบ : เพราะการซอมแซมเครื่องใชไฟฟา ผูที่ทํางานชางนี้ จะตองมีความรู มีความชํานาญเกี่ยวกับระบบวงจรไฟฟา วิธีการ ซอมแซม หากไมมีความรูหรือความชํานาญอาจทําใหไดรับ อันตรายได) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ กิจกรรมน�ำสู่กำรเรียน ซ่อมแซมอุปกรณ์ สาระส�าคัญ การซ่อมแซมอุปกรณ์และดูแลรักษาของใช้ ภายในบ้าน เป็นการท�าให้สิ่งของต่าง ๆ มีอายุ การใช้งานยาวนานขึ้น และช่วยประหยัดค่าใช้ จ่ายด้วย เป้าหมายการเรียนรู้ประจ�าหน่วยที่ ๔ ๑. รู้จัก ใช้ ดูแล และบ�ารุงรักษาเครื่องมือช่างได้อย่างถูกวิธี (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๑, ป.๔/๒, ป.๔/๓) ๒. ใช้เครื่องมือช่างในการซ่อมแซมดูแลของใช้ได้อย่างเป็นขั้นตอน ด้วยความขยัน อดทน และรับผิดชอบ (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๒) ๓. ปฏิบัติงานช่างอย่างมีมารยาท (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๓) ๔. ซ่อมแซมอุปกรณ์ เครื่องมือเครื่องใช้ได้อย่างประหยัดและคุ้มค่า (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๔) เพื่อน ๆ รู้ไหมว่า หากสิ่งของภายในบ้าน ช�ารุด จะต้องท�าอย่างไร ขั้นนํา 1. ครูทักทายนักเรียน แลวชี้แจงเนื้อหาที่นักเรียน ตองเรียนรูในหนวยการเรียนรูที่ 4 ใหทราบ 2. นักเรียนทําแบบทดสอบกอนเรียน หนวยการเรียนรูที่ 4 ซอมแซมอุปกรณ จากแผนการจัดการเรียนรู 3. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมนําสูการเรียน โดย ถามคําถาม แลวสุมนักเรียนตอบ 4. ครูชวนนักเรียนสนทนาวา • หากสิ่งของภายในบานชํารุด จะตองทํา อยางไร (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 5. ครูใหนักเรียนดูบัตรภาพงานชาง แลวตั้งประเด็น คําถามถามนักเรียน เชน • ภาพดังกลาวเปนภาพเกี่ยวกับอะไร • ภาพดังกลาวมีความสําคัญอยางไร • เหตุการณในภาพมีความเกี่ยวของกับชีวิต ประจําวันของนักเรียนอยางไร 6. ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา ภาพดังกลาว เปนภาพเกี่ยวกับงานชาง ซึ่งผูทํางานชางจะ ตองรูจักเลือกใชเครื่องมือตางๆ ใหเหมาะสม กับงาน และรูขั้นตอน วิธีการทํางาน เพื่อทําให งานสําเร็จลุลวง ปลอดภัย ประหยัด และใช ทรัพยากรอยางคุมคา เกร็ดแนะครู ครูจัดกระบวนการเรียนรูโดยการใหนักเรียน • รวมกันอภิปรายและตอบคําถามเกี่ยวกับการทํางานชาง • รวมกันปฏิบัติการซอมแซม และดูแลรักษาของใช จนเกิดเปนความรูความเขาใจวา งานชางเปนงานที่เกี่ยวของกับการสราง ประกอบ ซอมแซม บํารุงรักษาของใชในบาน เพื่อใหสิ่งของเครื่องใชมีอายุ การใชงานที่ยาวนาน คําถามกระตุ้นความคิด นักเรียนตอบคําถามกระตุนความคิด • นักเรียนสามารถทํางานชางอะไรไดบาง (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T41

ขอสอบเนนการคิด ถานักเรียนอยากไดตูเสื้อผาที่ทําจากไมที่มีรูปแบบไมเหมือน ใคร นักเรียนควรใหชางประเภทใดสรางให เพราะอะไร (แนวตอบ : ชางไม เพราะชางไมสรางประกอบและซอมแซม เครื่องเรือนที่ทําจากไม) งานช่าง เป็นงานที่เกี่ยวข้อง กับการดูแลรักษา ซ่อมแซมสิ่งของ ต่างๆ ซึ่งผู้ท�างานช่างจะต้องรู้จัก เลือกใช้เครื่องมือต่างๆให้เหมาะสม กับงาน และรู้ขั้นตอน วิธีการท�างาน เพื่อให้งานส�าเร็จลุล่วงอย่างปลอดภัย ประหยัด และใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ความหมายและประโยชน์ของงานช่าง งานช่าง หมายถึง งานที่เกี่ยวข้องกับการสร้าง ซ่อมแซม บ�ารุงรักษา หรือดัดแปลงวัสดุหรือเศษวัสดุให้เป็นสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ท�าให้สิ่งของ เครื่องใช้มีอายุการใช้งานยาวนานขึ้น และช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายภายใน บ้าน งานช่างที่เราพบเห็นมีหลายประเภท เช่น ช่างปูน ช่างไม้ ช่างประปา ช่างไฟฟ้า ช่างก่อสร้าง ๑ ช่างไม้ ช่างไฟฟ้า ช่างสี ช่างก่อสร้าง ตัวอย่าง งานช่าง หนู ๆ รู้ไหมว่าท�าไม เราต้องเรียนรู้เกี่ยวกับ งานช่าง 32 เกร็ดแนะครู ในขั้นสอน ครูอาจนําภาพงานชางอื่นๆ ที่นอกเหนือจากในหนังสือมา ใหนักเรียนดู แลวใหนักเรียนรวมกันอภิปรายเกี่ยวกับลักษณะ เครื่องมือ และ ประโยชนของงานชางนั้นๆ เพื่อใหนักเรียนรูจักและเขาใจเกี่ยวกับงานชางมาก ยิ่งขึ้น ครูอธิบายเพิ่มเติมใหนักเรียนเขาใจวา หากจะแบงงานชางตามลักษณะของ งาน อาจจําแนกไดเปน 4 ประเภท ไดแก 1. งานบํารุงรักษา 2. งานซอมแซม 3. งานติดตั้ง 4. งานผลิต ขั้นสอน วิเคราะห์ วิจารณ์ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • งานชางมีความจําเปนตอครอบครัวของ นักเรียนอยางไร (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 2. ครูแบงนักเรียนเปนกลุม กลุมละ 4 คน คละ กันตามความสามารถ คือ เกง ปานกลาง และ ออน แลวใหแตละกลุมรวมกันศึกษาความรู เรื่อง ความหมายและประโยชนของงานชาง จากหนังสือเรียน 3. นักเรียนทําใบงานที่ 4.1 เรื่อง ความหมายและ ประโยชนของงานชาง โดยใหนักเรียนแตละคน คิดหาคําตอบดวยตนเองกอน จากนั้นจับคูกับ เพื่อนในกลุม แลวผลัดกันอธิบายคําตอบของ ตนเองใหเพื่อนฟง 4. นักเรียนแตละคูผลัดกันอธิบายคําตอบของคู ตนเองใหเพื่อน อีกคูหนึ่งภายในกลุมฟง จน ทุกคนในกลุมมีความรูความเขาใจที่ถูกตอง ตรงกัน 5. นักเรียนแตละกลุมจับสลากเลือกตัวแทนกลุม นําเสนอคําตอบในใบงานที่ 4.1 หนาชั้นเรียน โดยครูเปนผูตรวจสอบความถูกตอง และ อธิบายเพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง นํา สอน สรุป ประเมิน T42

ของการท�างานช่าง ๑. ใช้เครื่องมือช่างแต่ละชนิดได้อย่างถูกวิธี และเหมาะสมกับงาน ๒. ซ่อมแซมของที่ช�ารุดแล้ว ให้น�ากลับมาใช้ใหม่ได้ ๓. ท�าให้เข้าใจคุณสมบัติของวัสดุต่าง ๆ ได้ดี ง่ายต่อการเปลี่ยนหรือ ดูแลรักษา ๔. ตรวจสอบของใช้ภายในบ้านที่ช�ารุดและเสียหายได้ ๕. ลดค่าใช้จ่ายในครอบครัว และประหยัดทรัพยากรธรรมชาติ ๖. เพิ่มรายได้ให้กับตนเองและครอบครัว โดยประกอบเป็นอาชีพเสริมควบคู่ กับการเรียนหรือการท�างานประจ�า ๗. ท�าให้รู้จักใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ และเกิดความภูมิใจในตนเองที่ สามารถซ่อมแซมของใช้ หรือคิดสร้างสรรค์ผลงานใหม่ ๆ ได้ ประโยชน์ การเรียนรู้งานช่างพื้นฐาน จะท�าให้นักเรียนสามารถน�าความรู้มาใช้ ซ่อมแซม สร้างสิ่งของง่ายๆสามารถตรวจสอบบ�ารุงรักษาอุปกรณ์ที่ใช้ใน ชีวิตประจ�าวันได้ เช่น การต่อท่อประปาภายในบริเวณบ้าน ซ่อมโต๊ะ เก้าอี้ การท�างานช่าง มีประโยชน์ ดังนี้ ที่ช�ารุด และเมื่อนักเรียนพัฒนาความรู้ เรื่องงานช่างจนเกิดความช�านาญก็จะ สามารถสร้างรายได้เสริมให้กับ ตนเองและครอบครัวได้ อีกด้วย 33 กิจกรรม ทาทาย ใหนักเรียนนําความรูที่ไดจากการเรียนเรื่องงานชางและการ ซอมแซมอุปกรณไปสํารวจ ตรวจสอบ ซอมแซมสิ่งของเครื่องใช ที่ชํารุดในบานคนละ 1 อยาง แลวบันทึกลงในสมุด นักเรียนควรรู 1 ชํารุดและเสียหาย สิ่งของเครื่องใชตางๆ มักชํารุดและเสียหายไปตาม กาลเวลาและการใชงาน นักเรียนจึงตองหมั่นตรวจสอบความชํารุด และรูจักวิธี ซอมแซมสิ่งของนั้นๆ 2 ประหยัดทรัพยากรธรรมชาติ สามารถทําไดดวยการซอมแซมสิ่งของ เครื่องใชที่ทําจากไม และนําไมมาใชใหเกิดประโยชนสูงที่สุด ถือเปนการประหยัด ทรัพยากรปาไมไดทางหนึ่ง ขั้นสรุป นักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง ความหมาย และประโยชนของงานชาง โดยครูเปนผูตรวจ สอบความถูกตอง และอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่ บกพรอง ขั้นประเมิน ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป เรื่อง ความหมายและประโยชนของงานชาง และประหยัดทรัพยากรธรรมชาติ เพิ่มรายได้ให้กับตนเองและครอบครัว 2 ๔. ตรวจสอบของใช้ภายในบ้านที่ช�ารุดและเสียหายได้ 1 นํา สอน สรุป ประเมิน T43

ขอสอบเนนการคิด เครื่องมือชางในขอใดจัดอยูในประเภทเดียวกับไขควง 1. ประแจปากตาย 2. เลื่อยตัดเหล็ก 3. คอน 4. สิ่ว (วิเคราะหคําตอบ : ไขควงเปนเครื่องมือที่ใชขันสกรูใหแนน หรือ คลายสกรูออก จัดเปนเครื่องสําหรับขัน ประแจปากตายใชขันนอต หัวหกเหลี่ยมและหัวสี่เหลี่ยมใหแนน หรือคลายออก จัดเปน เครื่องมือสําหรับขันเชนเดียวกับไขควง ดังนั้น ขอ 1. จึงเปนคําตอบที่ ถูกตอง) คอนหัวกลม คอนไม คอนหัวหงอน ไขควง à¤Ã×èͧÁ×Í·Õè㪌㹡Òà ·íÒ§Ò¹ª‹Ò§ เครื่องมือที่ใชในงานชาง เปน สิ่งจําเปน เพราะจะทําใหชางทํางาน ò หรือซอมแซมสิ่งตาง ๆ ไดงายและสะดวกมากขึ้น เราสามารถแบงเครื่องมือ งานชางออกตามลักษณะการใชงานได ดังนี้ เครื่องมือที่ใชในการตัด หรือผาวัสดุใหแยกออกจากกัน เชน เลื่อยลันดา เลื่อยคันธนู กรรไกร มีด คัตเตอร เครื่องมือที่ใชในการตอกและขันเกลียว เชน คอนหัวกลม คอนไม คอนหัวหงอน ไขควง เครื่องมือชางพื้นฐาน ๑ เครื่องมือที่ใชในการตัด ๒ เครื่องมือที่ใชในการตอกและขันเกลียว เลื่อยลันดา เลื่อยคันธนู กรรไกร มีดหรือคัตเตอร การเลือกใชเครื่องมือชางไดเหมาะสมกับงาน ทําไดดี พอทําได ทําอีกครั้ง ˹ٷíÒä´Œ หนู ๆ มีวิธีเลือกใช เครื่องมือในงานชาง อยางไร เลื่อยคันธนู ๓๔ คอนหัวกลม คอนไม 1 ไขควง 2 ขั้นนํา สังเกต ตระหนัก 1. ครูนําตัวอยางเครื่องมือที่ใชในงานชางประเภท ตางๆ มาใหนักเรียนดู 2. นักเรียนกลุมเดิมรวมกันสังเกต อภิปราย และ แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวอยางเครื่องมือที่ ใชในงานชางที่ครูนํามาใหดู 3. ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา ผูที่จะทํางาน ชางควรศึกษาเครื่องมือตางๆ ที่ใชในการ ทํางานชางใหเขาใจกอนทํางาน เพื่อใหทํางาน ชางไดอยางราบรื่น ปลอดภัย และประหยัด เวลาในการทํางาน 4. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • ถานักเรียนไมมีความรูในการใชเครื่องมือที่ ใชในงานชาง จะเกิดผลเสียอยางไร (แนวตอบ : งานเสียหาย ไมเรียบรอย หรืออาจ เกิดอุบัติเหตุในการทํางานได) ขั้นสอน วางแผนปฏิบัติ 1. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันศึกษาความรู เรื่อง เครื่องมือที่ใชในการทํางานชาง จากหนังสือ เรียน 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันวางแผนรวบรวม ขอมูลและศึกษาความรูเพื่อหาคําตอบตาม ประเด็นที่กําหนด ดังนี้ • เครื่องมือที่ใชในงานชางที่ครูนํามาใหดูมีชื่อ เรียกวาอะไร • เครื่องมือชิ้นนั้นเปนเครื่องมือสําหรับทําอะไร • เครื่องมือชิ้นนั้นจัดเปนเครื่องมือประเภทใด • เครื่องมืออื่นๆ ที่จัดอยูในประเภทเดียวกัน กับเครื่องมือชิ้นนั้นมีอะไรบาง เกร็ดแนะครู ครูแนะนํานักเรียนวา เครื่องมือสําหรับตัดเปนเครื่องมือที่มีคม ดังนั้น ในการ ใชงาน ตองใชอยางระมัดระวัง เพื่อปองกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้น และไมควร หยอกกันขณะทํางาน นักเรียนควรรู 1 คอน เปนเครื่องมือสําหรับใชตอกในงานประกอบตางๆ โดยสามารถใชตอก หรือตีบนวัตถุใหแนน หรือดัดโคงงอ เพื่อขึ้นรูปได 2 ไขควง เปนเครื่องมือที่ใชขันสกรูใหแนน หรือคลายสกรูออก ไขควงมี หลายชนิด เชน ไขควงปากแบน ไขควงแฉก ซึ่งการใชงานจะแตกตางกัน ออกไป เชน ไขควงแฉกใชสําหรับขันสกรูชนิดรองหัวผาไขวกัน นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T44

ขอสอบเนน การคิด นายสุพจนเปนชางไมรับจาง เครื่องมือที่นายสุพจนไมจําเปน ตองใช คือขอใด 1. คอน 2. เกรียง 3. กบไสไม 4. ตลับเมตร (วิเคราะหคําตอบ : จากคําถามจะตอบไดวา เกรียงเปนเครื่องมือ ที่ไมจําเปนสําหรับชางไม เพราะเกรียงเปนเครื่องมือสําหรับใชใน การฉาบปูนของชางปูน ดังนั้น ขอ 2. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) สิ่ว ระดับน�้า คีมปากแหลม เหล็กแหลม ตลับเมตร คีมปากจิ้งจก ไม้บรรทัด คีมปากนกแก้ว สว่านไฟฟ้า ฉาก คีมล็อก เครื่องมือที่ใช้ในการเจาะ เป็นเครื่องมือที่ท�าให้ชิ้นงานเกิดเป็นรูที่มีความเที่ยงตรง เช่น สิ่ว เหล็กแหลม สว่านมือหมุน สว่านไฟฟ้า เครื่องมือที่ใช้ในการวัดระยะ ใช้เพื่อบอกระยะหรือขนาดในการก�าหนดต�าแหน่ง ตรวจสอบระยะหรือขนาดความกว้าง ความยาว ความสูง หรือความหนาของวัสดุ ชิ้นงาน เช่น ระดับน�้า ตลับเมตร ไม้บรรทัด ฉาก เครื่องมือที่ใช้ในการคีบ จับ ตัด ดัด งอโค้ง ได้แก่ คีมชนิดต่างๆเช่น คีมปากแหลม คีมปากจิ้งจก คีมปากนกแก้ว คีมล็อก เครื่องมือที่ใช้ในการเจาะ เครื่องมือที่ใช้ในการวัดระยะ เครื่องมือที่ใช้ในการคีบ ๓ ๔ ๕ สว่านมือหมุน ปลอดภัยไว้ก่อน การใช้คีม ควรให้ด้ามคีมด้านหนึ่งอยู่ที่ปลายนิ้วทั้ง ๔ นิ้ว แล้วใช้อุ้งมือและนิ้วหัวแม่มือ กดด้ามคีมอีกด้าน จะท�าให้มีก�าลังในการจับหรือตัด และเลือกใช้คีมให้ตรงกับวัตถุประสงค์ ของงาน เหล็กแหลม สว่านมือหมุน เครื่องมือช่าง 35 เครื่องมือที่ใช้ในการวัดระยะ 1 นักเรียนควรรู 1 เครื่องมือที่ใชในการวัดระยะ มีหลายชนิด เชน • สายวัด ใชวัดสวนตางๆ ของรางกายเพื่อตัดเสื้อผา • ตลับเมตร ใชวัดสิ่งของที่มีขนาดใหญ เชน ขนาดของหอง • ไมบรรทัด ใชวัดสิ่งของที่มีความยาวไมเกิน 1 ฟุต ขั้นสอน ลงมือปฏิบัติ 1. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันรวบรวมขอมูลและ ศึกษาความรู เพื่อหาคําตอบตามประเด็นที่ กําหนดโดยปฏิบัติตามแผนที่วางไว จากนั้นเรียบ เรียงขอมูล ความรู แลวอภิปรายและสรุปคําตอบ ที่เปนมติของกลุม 2. ตัวแทนแตละกลุมนําเสนอคําตอบหนาชั้นเรียน โดยครูเปนผูตรวจสอบความถูกตอง และอธิบาย เพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ 1. ครูเลากรณีตัวอยางของเด็กชายแผนดินให นักเรียนฟง ดังนี้ “เด็กชายแผนดินตองการหาของขวัญวันเกิด ใหคุณพอ เด็กชายแผนดินจึงคิดทําปายแขวน ประตูหนาหองนอนใหคุณพอ โดยใชไมอัด และ เศษวัสดุ อุปกรณที่มีในบาน” 2. สมาชิกในแตละกลุมชวยกันวิเคราะห วิจารณ วา เด็กชายแผนดินตองใชเครื่องมือที่ใชในการ ทํางานชางอะไรบาง และใชทําอะไร 3. ครูสุมตัวแทนแตละกลุมนําเสนอผลการวิเคราะห วิจารณ หนาชั้นเรียน โดยครูและเพื่อนชวยกัน ตรวจสอบความถูกตอง และครูอธิบายเสริม เพิ่มเติม ขั้นสรุป ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง เครื่องมือ ที่ใชในงานชาง ขั้นประเมิน วัดผลประเมินผล ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง เครื่องมือที่ใชในงานชาง สื่อ Digital นักเรียนสแกน QR Code เครื่องมือชาง เพื่อดูตัวอยางเครื่องมือชาง นํา สอน สรุป ประเมิน T45

ขอสอบเนนการคิด สิ่งใดที่นักเรียนตองทําทุกครั้งกอนนําเครื่องมือชางมาใชงาน 1. ซอมแซมเครื่องมือชางชนิดนั้น 2. ลับเครื่องมือชางใหคมอยูเสมอ 3. ศึกษาวิธีการใชเครื่องมือชางชนิดนั้น 4. ตรวจสอบสภาพเครื่องมือชางชนิดนั้น (วิเคราะหคําตอบ : กอนใชงานเครื่องมือชาง หากเปนการใชงาน เครื่องมือชางชนิดนั้นเปนครั้งแรก ควรศึกษาวิธีการใชงานใหเขาใจ กอน แตถาเราใชงานเครื่องมือนั้นเปนอยูแลวก็ไมตองศึกษาวิธี การใชงานเครื่องมือนั้นอีก แตตองตรวจสอบสภาพเครื่องมือชาง ทุกครั้ง เพื่อไดรูวาเครื่องมือชางอยูในสภาพที่ดี พรอมที่จะใชงาน หากไมไดตรวจสอบ แลวเครื่องมือชางเกิดชํารุด และนําไปใชงานอาจ ทําใหเกิดอันตรายตอตนเองและผูอื่น ดังนั้น ขอ 4. จึงเปนคําตอบ ที่ถูกตอง) ËÅѡ㹡Òë‹ÍÁá«ÁÍØ»¡Ã³ à¤Ã×èͧÁ×Í áÅÐà¤Ã×èͧ㪌 การใชเครื่องมือและวัสดุอุปกรณในการทํางานชาง ควรทําดวยความ ระมัดระวัง และเมื่อพบวาเครื่องมืองานชางที่นักเรียนใชเกิดการชํารุด เสียหาย ควรทําการซอมแซมเพื่อปองกันอันตราย หลักในการซอมแซม เครื่องมือและอุปกรณ มีดังนี้ ó สาเหตุการชํารุดหรือขัดของของเครื่องมือมักจะเกิดจากการใชงานผิดประเภท หรือถูกใชงานเปนเวลานาน ๆ ทําใหเกิดการบิดหัก หรือสึกกรอน อุปกรณบางชนิด เมื่อตรวจพบวาชํารุดควรหยุดใชทันที เพราะอาจเกิดอันตราย ๑ หาสาเหตุการชํารุด โดยศึกษาจากคูมือเครื่องมืองานชางที่จะซอมแซม และหาวิธีการแกไขเบื้องตน เพื่อที่จะซอมแซมได ถูกวิธี เชน การลับมีดที่หมดความคม ใหมีความคม มากขึ้น หรือวิธีใสดามคอนใหแนน เมื่อตรวจพบวา ดามคอนหลวม ๒ ศึกษาวิธีการซอมแซม โดยการจัดเตรียมอุปกรณและเครื่องมืองานชางตาง ๆ ที่ตองใชในขั้นตอนการซอม เพื่อปองกันการเสียเวลา ในการคนหาอุปกรณและทําใหมีความสะดวกรวดเร็ว ในการทํางาน ๓ วางแผนในการซอมแซม ดามคอน หลุด ตะไบหลุด จากดาม ใบจอบงอ ¡ÒÇ คูมืองานชาง ซอมแซมอุปกรณ ๓๖ เกร็ดแนะครู ครูเตือนนักเรียนใหใชเครื่องมือชางที่มีคมและมีปลายแหลมอยางระวัง เชน • การถือเครื่องมือที่มีคม ควรใหสวนปลายชี้ลงดานลาง หรือหากระดาษ หรือผามาหุมปดสวนที่เปนปลายแหลมหรือมีคม • การสงเครื่องมือที่มีคมใหกับผูอื่น ควรสงสวนที่เปนดามจับใหผูอื่น ไมควร สงดานที่มีคมใหกับผูอื่น เพราะอาจทําใหเกิดอันตรายตอผูรับได และถือ เปนมารยาทที่ไมควรปฏิบัติ ขั้นสอน วิเคราะห์ วิจารณ์ 1. ครูแบงนักเรียนเปนกลุม กลุมละ 4 คน คละ กันตามความสามารถ คือ เกง ปานกลาง และ ออน จากนั้นใหแตละกลุมรวมกันศึกษาความรู เรื่อง หลักในการซอมแซมอุปกรณ เครื่องมือ และเครื่องใช แลวบันทึกความรูที่ไดจากการ ศึกษาลงในแบบบันทึกการอาน 2. นักเรียนแตละกลุมรวมกันวิเคราะหวิจารณ ตามประเด็นที่กําหนด ดังนี้ • เพราะอะไรเราจึงตองหาสาเหตุการชํารุด • เพราะอะไรเราจึงตองศึกษาวิธีการซอมแซม • เพราะอะไรเราจึงตองวางแผนในการ ซอมแซม • เพราะอะไรเราจึงตองเลือกใชอุปกรณที่ เหมาะสม • เพราะอะไรเราจึงตองตรวจสอบเครื่องมือชาง ที่ทําการซอมแซมแลว ขั้นนํา สังเกต 1. ครูยกตัวอยางอุปกรณที่ชํารุดใหนักเรียนดู หนาชั้นเรียน แลวถามนักเรียนวาอุปกรณเหลานี้ มีหลักการในการซอมแซมอุปกรณเครื่องมือ เครื่องใชอยางไรบาง 2. ครูถามนักเรียนเกี่ยวกับหลักในการซอมแซม แลวอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา นักเรียนตอง เขาใจหลักการในการซอมแซมอุปกรณเครื่อง มือเครื่องใชเพื่อปองกันอันตราย นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T46

ขอสอบเนน การคิด การซอมแซมสิ่งของเครื่องใช จะตองปฏิบัติสิ่งใดเปนอันดับแรก 1. ตรวจสอบสภาพของสิ่งของเครื่องใชที่จะซอม 2. หาสาเหตุที่ทําใหสิ่งของเครื่องใชเกิดความชํารุด 3. ประเมินทางเลือกในการซอมแซมสิ่งของเครื่องใช 4. สรุปคาใชจายที่เกิดขึ้นในการซอมแซมสิ่งของเครื่องใช (วิเคราะหคําตอบ : เมื่อสิ่งของเครื่องใชชํารุด กอนที่จะทําการ ซอมแซม เราตองตรวจสอบสภาพของสิ่งของกอนวามีลักษณะ การชํารุดอยางไร เพื่อจะไดวางแผนในการซอมแซมไดเหมาะสม ดังนั้น ขอ 1. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) เมื่อวางแผนการซอมแซมแลว ควรเลือกใชอุปกรณ และเครื่องมือใหเหมาะสมกับงานซอมแซมนั้น ๆ ดวย เชน การเลือกชนิดคอน ชนิดไขควง ชนิดและขนาด ตะปู โดยปฏิบัติงานตามลําดับขั้นตอนที่ไดวางแผนไวดวย ความระมัดระวัง และคํานึงถึงความปลอดภัยเปน อันดับแรก โดยเฉพาะเครื่องมืองานชางที่มีความคม หรือเกี่ยวของกับไฟฟาควรปรึกษาผูใหญใหชวย ซอมแซม เพราะตองใชความรูและความชํานาญใน การทํางานเปนอยางมาก เมื่อซอมอุปกรณเครื่องมือเสร็จแลว กอนนําไปใชงานตองทดสอบวาอุปกรณมี ความแข็งแรงพอที่จะนําไปใชงานหรือไม มีสวนประกอบอยูครบทุกชิ้น ซึ่งเปน ขั้นตอนสุดทายที่สําคัญเพื่อความปลอดภัยในการนําไปใชงาน เลือกใชวัสดุอุปกรณและเครื่องมือที่เหมาะสม ซอมแซมอุปกรณและเครื่องมืองานชาง ตรวจสอบเครื่องมืองานชางที่ทําการซอมแซมแลว ๔ ๕ ๖ ตรวจสอบคอนที่ทําการ ซอมแซมแลว ใชคอน ตอกลิ่ม ใชลิ่มสอด หัวคอน ๓๗ เมื่อวางแผนการซอมแซมแลว ควรเลือกใชอุปกรณ และเครื่องมือใหเหมาะสมกับงานซอมแซมนั้น ๆ ดวย 1 เกร็ดแนะครู ในขั้นสอน ครูอาจหาสิ่งของเครื่องใชที่ชํารุดแลวนํามาใหนักเรียนฝก ซอมแซม โดยครูเลือกสิ่งของที่นํามาใหนักเรียนซอมแซมใหเหมาะสมกับวัยของ นักเรียน โดยครูเนนในเรื่องที่นักเรียนสามารถซอมแซมสิ่งของเครื่องใชไดถูกตอง และมีการวางแผนการทํางานที่ดี นักเรียนควรรู 1 การซอมแซม สิ่งของเครื่องใชในบานมีหลัก ดังนี้ 1. เมื่อพบสิ่งของเครื่องใชในบานชํารุด ใหซอมแซมทันที ไมควรปลอยทิ้งไว นานจนชํารุดมากขึ้นและซอมแซมไดยาก 2. สํารวจชนิดของวัสดุที่ใชทําสิ่งของชิ้นนั้นและลักษณะการชํารุด 3. ศึกษาวิธีการซอมแซม และจัดเตรียมอุปกรณและวัสดุ 4. ซอมแซมสิ่งของ และตรวจสอบผลงาน ขั้นสรุป 1. นักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง หลักในการ ซอมแซมอุปกรณ เครื่องมือและเครื่องใช 2. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • นักเรียนคิดวา การซอมเครื่องมือชางที่มี ความคมหรือเกี่ยวของกับไฟฟานั้น นักเรียน สามารถซอมเองไดหรือไม เพราะเหตุใด (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) ขั้นประเมิน ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง หลักในการซอมแซมอุปกรณ เครื่องมือ และเครื่องใช ขั้นสอน วิเคราะห์ วิจารณ์ 3. ตัวแทนกลุม 2 คน นําเสนอผลการวิเคราะห วิจารณหนาชั้นเรียน โดยครูเปนผูตรวจสอบ ความถูกตองและอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่ บกพรอง 4. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • สิ่งแรกที่ควรคํานึงในการซอมแซมอุปกรณ และเครื่องมือชางคืออะไร (แนวตอบ : ความปลอดภัย) นํา สอน สรุป ประเมิน T47

• กรรไกร • เทปใส • กาวรอน • ไมเสียบลูกชิ้น ÍØ»¡Ã³ ตัวอยางการซอมแซม µÑÇÍ‹ҧ·Õè ๑ การซอมดามไมกวาดขนไก วิธีการ ซอมดามไมกวาดขนไก ๑ ตรวจสภาพการชํารุด เชน ดามหัก ๒ ทากาวตรงสวนที่หักทั้ง ๒ ดาน ๔ ทากาวดานขางไมกวาดขนไก ใหมี ความยาวเทากับไมเสียบลูกชิ้น โดยให รอยหักอยูจุดกึ่งกลางไมเสียบลูกชิ้น ๓ นําดามไมกวาดขนไกมาตอกันใหสนิท ¨Ð·íÒÍ‹ҧäáѺ´ŒÒÁäÁŒ¡ÇÒ´ ¢¹ä¡‹¹Õé´Õ¹Ð ๓๘ การซอมดามไมกวาดขนไก 1 กิจกรรม ทาทาย ครูใหนักเรียนที่สนใจซอมแซมดามไมกวาดชนิดอื่นๆ ไป ศึกษาหาขอมูลเพิ่มเติม แลวนํามาเลาใหครูและเพื่อนๆ ฟง นักเรียนควรรู 1 ไมกวาด มีหลายชนิด แบงตามวัสดุที่ใชและประเภทการใชงาน ดังนี้ • ไมกวาดขนไก มีลักษณะเปนพู เบาและนิ่ม มีขนาดเหมาะมือ เหมาะ สําหรับใชปดฝุนในพื้นที่ที่ตองใชความระมัดระวัง เชน แจกัน กระจก • ไมกวาดดอกหญา คอนขางออนนุมใชงานไดอเนกประสงคสําหรับทุก พื้นที่ภายในบาน • ไมกวาดเสี้ยนตาล (ไมกวาดหยากไย) คอนขางแข็ง เปนไมกวาดที่มี ขนาดยาวที่สุด เหมาะสําหรับใชปดฝุนหรือปดหยากไยบนที่สูง ขั้นนํา สังเกต รับรู้ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • นักเรียนเคยซอมแซมของใชอะไรดวยตนเอง บาง (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 2. นักเรียนกลุมเดิมรวมกันศึกษาความรู เรื่อง หลักในการซอมแซมอุปกรณและเครื่องใช จาก หนังสือเรียน แลวบันทึกความรูที่ไดจากการ ศึกษาลงในแบบบันทึกการอาน 3. ครูซอมแซมดามไมกวาดขนไก ใหนักเรียน ดูเปนแบบอยาง พรอมอธิบายประกอบทีละ ขั้นตอนอยางชาๆ เพื่อใหนักเรียนสังเกตและ จดจําไดอยางถูกตอง (ครูอาจเลือกซอมแซม และดูแลรักษาของใชอยางอื่นไดตามความ เหมาะสม) นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T48

ขอสอบเนน การคิด ๕ นําไมเสียบลูกชิ้นมาติดตรงกาวที่ทาไว ๗ พันเทปใสใหรอบไมเสียบลูกชิ้นและ ดามไมกวาดขนไก ๖ นําไมเสียบลูกชิ้นมาติดตรงกาวที่ทาไว อีกดาน ใหขนานกัน ๘ ทดลองนําไปใช หากยังไมแนนให ปรับปรุงแกไขกอนนําไปใชงานจริง การซอมแซมดามไมกวาดขนไก ทําไดดี พอทําได ทําอีกครั้ง ˹ٷíÒä´Œ »ÅÍ´ÀÑÂäÇŒ¡‹Í¹ • กาวรอนมีสารที่เปนอันตรายและลางออกไดยาก เมื่อถูกผิวหนังควรรีบลางออกดวย สบูผสมนํ้าอุน หรือใชนํ้ามันพืชหยดใสผา แลวถูผิวหนังสวนที่เลอะกาว กาวจะคอย ๆ ลอกออกจากผิวหนังภายในระยะเวลาไมนาน • ไมเสียบลูกชิ้นมีความแหลม สามารถทิ่มแทงผิวหนังหรือดวงตาได เด็ก ๆ ควรใชอยาง ระมัดระวัง และไมวิ่งเลนหรือหยอกลอกันขณะใชงาน ๓๙ กาวรอนมีสารที่เปนอันตรายและลางออกไดยาก เมื่อถูกผิวหนังควรรีบลางออกดวย สบูผสมนํ้าอุน หรือใชนํ้ามันพืชหยดใสผา แลวถูผิวหนังสวนที่เลอะกาว กาวจะคอย ๆ 1 ขั้นสอน ทําตามแบบ 1. สมาชิกแตละคนในกลุมรวมกันทบทวนลําดับ ขั้นตอนการซอมแซมดามไมกวาดขนไก แลว ฝกซอมแซมดามไมกวาดขนไกตามแบบอยางที่ ครูทําใหดู โดยครูคอยสังเกตอยางใกลชิด และ เนนยํ้าใหนักเรียนตระหนักถึงความปลอดภัย ในการทํางาน 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันตรวจสอบความ ถูกตอง และความเรียบรอยของผลงาน หากมี ขอบกพรองใหชวยกันหาแนวทางปรับปรุง แกไข ทําเองโดยไมมีแบบ สมาชิกในแตละกลุมรวมกันซอมแซมดาม ไมกวาดขนไก โดยไมมีแบบอยาง โดยครูคอยให ความชวยเหลือและคําแนะนํา ฝกทําให้ชํานาญ สมาชิกในแตละกลุมรวมกันฝกการซอมแซม ดามไมกวาดขนไกอีกครั้ง เพื่อใหเกิดความชํานาญ หลักการซอมแซมอุปกรณและเครื่องมือเครื่องใชขอใด ชวยให เลือกวิธีการซอมแซมไดเหมาะสม 1. วางแผนการทํางาน 2. ประเมินผลการทํางาน 3. ปฏิบัติงานตามแผนที่วางไว 4. วิเคราะหสาเหตุของการชํารุด (วิเคราะหคําตอบ : การวิเคราะหสาเหตุของการชํารุดกอน จะ ทําใหเลือกวิธีการซอมแซมและเครื่องมือที่ใชซอมแซมไดเหมาะสม กับปญหาการชํารุดนั้น และสามารถซอมแซมไดอยางถูกตอง ดังนั้น ขอ 4. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) นักเรียนควรรู 1 ผิวหนังสวนที่เลอะกาว สามารถลางออกไดหลายวิธี ดังนี้ 1. ใชวาสลีน เบบีออยล หรือโลชัน ถูบริเวณที่กาวติด ถูไวสักครูกาวจะคอย ๆ หลุดออก 2. ใชเกลือ นํามาขัดออกโดยใสเกลือที่ฝามือ แลวพรมนํ้าเล็กนอย จากนั้นก็ถูเกลือกับคราบกาวไปเรื่อยๆ ประมาณ 1 นาที แลวลางออก กาวก็จะคอยๆ หลุดออก นํา สอน สรุป ประเมิน T49

ขอสอบเนนการคิด อุปกรณขอใดใชหมุนสกรูเพื่อซอมแซมบานพับประตูบาน 1. มีดปอกสายไฟ 2. กรรไกร 3. ไขควง 4. คีม (วิเคราะหคําตอบ : ไขควงเปนเครื่องมือสําหรับขันสกรูใหแนนหรือ คลายสกรูออก ประกอบดวยแทงโลหะในสวนปลาย ใชสําหรับยึด กับสกรู ซึ่งมีรูปรางแตกตางกันเพื่อใหใชไดกับสกรูชนิดตางๆ และ มีแทงสําหรับจับคลายทรงกระบอกอยูอีกดานหนึ่งสําหรับการไข ดวยมือ ดังนั้น ขอ 3. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ๓ หากบานพับอันถัดไปชํารุด ก็ใหทําการ เปลี่ยนดวยวิธีเดียวกัน เปนอันเสร็จสมบูรณ • ไขควง • สกรู • บานพับ ÍØ»¡Ã³ µÑÇÍ‹ҧ·Õè ๒ การซอมบานพับประตูบาน วิธีการ ซอมบานพับประตูบาน ๑ เปดประตูในแนวตั้งฉาก ๙๐ องศากับวงกบ จากนั้นใชไขควงถอดสกรูออกจากบานพับที่ ชํารุด ๒ นําบานพับอันใหมมาใสที่ตําแหนงเดิม แลวใชไขควงขันสกรูกลับเขาไปที่ตําแหนง เดิมใหแนน äªâÂ æ »ÃеÙ㪌䴌áÅŒÇ การซอมแซมบานพับประตูบาน ทําไดดี พอทําได ทําอีกครั้ง ˹ٷíÒä´Œ ๔๐ เปดประตูในแนวตั้งฉาก ๙๐ องศากับวงกบ 1 ทําเองโดยไมมีแบบ สมาชิกในแตละกลุมรวมกันซอมแซมบานพับ ประตูบานโดยไมมีแบบอยาง โดยครูคอยใหความ ชวยเหลือและคําแนะนํา ฝกทําใหชํานาญ สมาชิกในแตละกลุมรวมกันฝกการซอมแซม บานพับประตูบานอีกครั้ง เพื่อใหเกิดความชํานาญ ขั้นสอน ทําตามแบบ 1. สมาชิกแตละคนในกลุมรวมกันทบทวนลําดับ ขั้นตอนการซอมแซมบานพับประตูบาน แลว ฝกซอมแซมดามเกาอี้ขาโยกตามแบบอยางที่ ครูทําใหดู โดยครูคอยสังเกตอยางใกลชิด และ เนนยํ้าใหนักเรียนตระหนักถึงความปลอดภัย ในการทํางาน 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันตรวจสอบความ ถูกตอง และความเรียบรอยของผลงาน หากมี ขอบกพรองใหชวยกันหาแนวทางปรับปรุง แกไข นักเรียนควรรู 1 วงกบ คือ สวนกรอบที่ติดกับผนังบาน สําหรับนําบานประตูหรือบานหนาตางไปยึดติด โดยใชบานพับและสกรูยึดกับบานประตูหรือ บานหนาตางเขากับวงกบนั้น วงกบ นํา สอน สรุป ประเมิน T50

• กาวลาเท็กซ • ดินสอ • เหล็กฉาก • สวาน • ไขควง • ตะปูเกลียว ÍØ»¡Ã³ µÑÇÍ‹ҧ·Õè ๓ การซอมขาโตะ ขาเกาอี้โยก วิธีการ ซอมขาโตะ ขาเกาอี้โยก ๑ ใชกาวลาเท็กซทาที่รอยแตกของไม ๒ ใชดินสอทําเครื่องหมายบริเวณจุดที่จะติดตั้ง เหล็กฉาก แลวใชสวานเจาะรูบนไม ๓ ใชสวานไขตะปูเกลียวยึดเหล็กฉากใหแนน ๔ ทดสอบความทนทานกอนใชงานจริง á¢ç§áç ÁÒ¡ æ àÅ »ÅÍ´ÀÑÂäÇŒ¡‹Í¹ การใชสวาน กอนเจาะทุกครั้งควรใชเหล็กตอกนําศูนยตรงจุดที่ตองการเจาะ เพื่อให ดอกสวานลงถูกตําแหนง และควรจับสวานใหกระชับ เลือกใชดอกสวานใหเหมาะสม กับขนาดของชิ้นงาน การเจาะตองออกแรงกดใหสัมพันธกับการหมุน เพื่อความปลอดภัย ของผูใช และควรอยูในการดูแลของผูปกครอง ๔๑ • ตะปูเกลียว 1 ขั้นสรุป ครูและนักเรียนรวมกันสรุป เรื่อง การซอมแซม ดามไมกวาดขนไก บานพับประตูบาน และเกาอี้ ขาโยก ขั้นประเมิน ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง ตัวอยางการซอมแซม ทั้ง 3 ตัวอยาง ขั้นสอน ทําตามแบบ 1. สมาชิกแตละคนในกลุมรวมกันทบทวนลําดับ ขั้นตอนการซอมแซมดามเกาอี้ขาโยก แลวฝก ซอมแซมดามเกาอี้ขาโยกตามแบบอยางที่ครู ทําใหดู โดยครูคอยสังเกตอยางใกลชิด และ เนนยํ้าใหนักเรียนตระหนักถึงความปลอดภัย ในการทํางาน 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันตรวจสอบความ ถูกตอง และความเรียบรอยของผลงาน หากมี ขอบกพรองใหชวยกันหาแนวทางปรับปรุง แกไข ทําเองโดยไมมีแบบ 1. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันซอมแซมเกาอี้ ขาโยกโดยไมมีแบบอยาง โดยครูคอยใหความ ชวยเหลือและคําแนะนํา 2. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • การซอมแซมและดูแลรักษาของใชสวนตัว มีประโยชนอยางไร (แนวตอบ : ชวยใหประหยัดคาใชจาย และเปน การใชทรัพยากรอยางประหยัดและคุมคา) ฝกทําให้ชํานาญ สมาชิกในแตละกลุมรวมกันฝกการซอมแซม เกาอี้ขาโยกอีกครั้ง เพื่อใหเกิดความชํานาญ กิจกรรม ทาทาย นอกจากซอมแซมเกาอี้โยกแลว ครูใหนักเรียนที่สนใจงาน ศิลปะออกแบบรูปทรงโตะหรือเกาอี้ตางๆ เพิ่มเติม และวาดภาพ ระบายสีลงในสมุด พรอมออกมานําเสนอหนาชั้น นักเรียนควรรู 1 ตะปูเกลียว คือ อุปกรณสําหรับยึดติดตั้งวัสดุ 2 ชิ้นเขาดวยกัน มีลักษณะ คลายกับตะปู แตตรงลําตัวจะเปนเกลียวสําหรับแทรกเขาไปในเนื้อวัสดุเพื่อชวย เพิ่มแรงยึด ตะปูเกลียวมีหลายรูปแบบ โดยมีลักษณะตางกันตั้งแตสวนของหัว รองบนหัว สวนลําตะปู ไปจนถึงสวนปลาย ซึ่งแตละแบบจะเหมาะกับการใชงาน ที่แตกตางกันดวย นํา สอน สรุป ประเมิน T51

ขอสอบเนนการคิด ตูเก็บเครื่องมือชาง โดยรวบเครื่องมือทั้งหมดกองรวมกันไว ในกลองเก็บเครื่องมือ นักเรียนคิดวาตูปฏิบัติไดเหมาะสมหรือไม เพราะอะไร (แนวตอบ : ไมเหมาะสม เพราะถึงแมจะจัดวางเครื่องมือไวใน กลองเดียวกัน ก็ควรแยกเก็บเครื่องมือแตละประเภท เพื่อใหสะดวก ในการหยิบใชงาน และไมทําใหเกิดอันตรายได) ô ¡ÒôÙáÅÃÑ¡ÉÒÍØ»¡Ã³ ๑ ถาเครื่องมือชํารุด ควรซอมแซมใหอยู ในสภาพที่ดีกอนนําไปใชงาน เชน • สายวัดขาด ซอมไดโดยใชเทปใสพัน รอบสายวัดใหติดกัน • ดามจับไขควงหลุด ซอมไดโดยใช กาวรอนหยอดลงในรูดาม รอจนกาว แหง จึงนําไปใชงานได ๓ เครื่องมือที่เปนโลหะ เชน กรรไกร มีด เลื่อย ควรทานํ้ามันเพื่อปองกันสนิมใน สวนที่เปนโลหะ ๒ ทําความสะอาดเครื่องมือดวยวิธีที่ เหมาะสมกับเครื่องมือแตละชนิด หลังจากใชงานเสร็จแลวทุกครั้ง เชน • สายวัด ใชผาแหงเช็ดใหสะอาด • คีมปากปลายงอ ใชผาแหงเช็ดให สะอาด แลวทานํ้ามันกันสนิมตรง สวนที่เปนโลหะ ๔ จัดเก็บเครื่องมือใหเขาที่ หรือเก็บใส กลองใหเรียบรอย เมื่อใชเครื่องมือที่ใชในการทํางานชางเสร็จเรียบรอยแลว เราควรดูแล และบํารุงรักษา หรือซอมแซมใหเรียบรอยกอนนําไปเก็บเขาที่ ดังนี้ »ÅÍ´ÀÑÂäÇŒ¡‹Í¹ การใชนํ้ามันกันสนิมทาเครื่องมือที่เปนโลหะ ควรปองกันอันตรายที่จะเกิดจากการสูดดม ไอนํ้ามัน โดยใชผาปดจมูกและไมสูดดมในระยะที่ใกลเกินไป การดูแลรักษาอุปกรณ ทําไดดี พอทําได ทําอีกครั้ง วิธีการ ดูแลรักษาอุปกรณ ˹ٷíÒä´Œ ๔๒ กาวรอนหยอดลงในรูดาม รอจนกาว 1 ขั้นนํา 1. ครูใหนักเรียนที่มีประสบการณการดูแลรักษา อุปกรณในการทํางานชาง ออกมาเลาประสบการณ ที่ตนเองเคยปฏิบัติใหเพื่อนฟงหนาชั้นเรียน 2. นักเรียนรวมกันแสดงความคิดเห็นวา วิธีการ ดูแลรักษาอุปกรณในการทํางานชางของเพื่อน ถูกตอง เหมาะสมหรือไม อยางไร และนักเรียน จะเลือกทําเชนเดียวกับเพื่อนหรือไม อยางไร 3. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • เครื่องมือชางแตละชนิดมีวิธีการดูแลรักษา เหมือนกันหรือไม จงอธิบาย (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) ขั้นสอน 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • การดูแลรักษาอุปกรณในการทํางานชาง มีประโยชนตอครอบครัวนักเรียนอยางไร (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 2. นักเรียนกลุมเดิมรวมกันศึกษาความรู เรื่อง การดูแลรักษา อุปกรณในการทํางานชาง จาก หนังสือเรียน 3. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันทําใบงานที่ 4.2 เรื่อง การดูแลรักษาอุปกรณในการทํางานชาง โดยใหสมาชิกแตละคนคิดหาคําตอบดวย ตนเองกอน จากนั้นจับคูกับเพื่อนในกลุม แลว ผลัดกันอธิบายคําตอบของตนเองใหเพื่อนฟง เกร็ดแนะครู ครูอธิบายเสริมวา การทําความสะอาดเครื่องมือชางทุกครั้งหลังเสร็จจากการ ใชงาน จะชวยใหมีโอกาสตรวจสอบความสมบูรณของเครื่องมือวา มีชิ้นใดที่ตอง ซอมแซม หรือกรณีที่ชํารุดมากอาจตองทิ้ง เพื่อความสะดวกและปลอดภัยขณะ ปฏิบัติงาน รวมไปถึงไดมีโอกาสตรวจนับจํานวน จะไดชวยปองกันการสูญหาย นักเรียนควรรู 1 กาว มีหลายชนิด อีพ็อกซีเปนกาวชนิดหนึ่ง ใชติดไม โลหะ แกว พลาสติก มีคุณสมบัติยึดเกาะไดดี มีประสิทธิภาพสูง และทนตอแรงดึงมาก ทําใหวัสดุที่ นํามาติดกัน มีความทนทานตอการใชงาน นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T52

กิจกรรม เสริมสรางคุณลักษณะอันพึงประสงค กิจกรรมพัฒนำกำรท�ำงำน หนูรู้สึกอย่างไร ๑. หากนักเรียนต้องการตัดลวดที่มีความหนา นักเรียนจะเลือกใช้เครื่องมือ ช่างชนิดใด เพราะอะไร ๒. หากหน้าปกหนังสือเรียนขาด นักเรียนจะใช้เครื่องมือใดซ่อมแซม และ มีวิธีการอย่างไร ถามมาหนูตอบได้ Learning Environments Professional Development Curriculum and Instruction Standards and Assessments Technology Skills Skills Skills Life and Career LearningandInnovation Information,Media,an C d ore Subjects and 21st Century Themes เรียนรู้กิจกรรมทักษะการท�างาน C21 ๑. แบ่งกลุ่ม ร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับวิธีใช้เครื่องมือช่าง โดย แต่ละกลุ่มจะได้เครื่องมือช่างที่ต่างชนิดกัน แล้วออกมาน�าเสนอเป็น แผนภาพ ดังนี้ • ชื่อเครื่องมือ • ประเภทของเครื่องมือ • วิธีการใช้งาน • การเก็บ บ�ารุงรักษาและซ่อมแซม ๒. ให้นักเรียนน�าเครื่องมือช่างที่ได้รับไปซ่อมแซมสิ่งของที่ช�ารุด กลุ่มละ ๑อย่าง แล้วบันทึกผลลงในสมุด พร้อมถ่ายภาพประกอบ และน�าเสนอ หน้าชั้นเรียน ดังนี้ • ชื่อของใช้ • ลักษณะการช�ารุด • ผลเสียที่จะเกิดขึ้นหากไม่ซ่อมแซม • วิธีการซ่อมแซมและบ�ารุงรักษา ๑. นักเรียนคิดว่าการที่ใช้เครื่องมืองานช่างอย่างถูกวิธี มีประโยชน์อย่างไร ๒. นักเรียนคิดว่าการซ่อมแซมของใช้ต่างๆด้วยตนเอง มีข้อดีและข้อเสีย อย่างไร 43 หากนักเรียนต้องการตัดลวดที่มีความหนา 1 นักเรียนควรรู 1 ลวด หรือเหล็กลวด คือ ผลิตภัณฑเหล็กรูปทรงยาวที่สามารถนําไปใชในงาน ตางๆ ในอุตสาหกรรม เชน ผลิตตะปู ตะแกรง นอต สกรู ลวดเชื่อม ลวดเสริม ยางรถยนต ลวดที่เราพบเห็นบอยจะมีลักษณะเปนเสน เรียกวา ลวดดัด เปนลวดชนิดออน ไมแข็งเกินไป งายตอการดัดเปนรูปทรงตาง ๆ และตัดออก ไดดวยคีมตัดลวด ใหนักเรียนสํารวจของใชสวนตัว หรือสิ่งของตางๆ ภายในบาน วามีสิ่งใดบางที่ชํารุด หรือควรไดรับการดูแลรักษา แลวจดบันทึก ลงในสมุด จากนั้นหาขอมูลการซอมแซมหรือดูแลรักษา แลวนําไป ปฏิบัติ พรอมนําเสนอหนาชั้นเรียน ขั้นสรุป นักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง การดูแลรักษา อุปกรณในการทํางานชาง โดยครูเปนผูตรวจสอบ ความถูกตอง และอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง ขั้นสอน 4. สมาชิกแตละคูในกลุมผลัดกันอธิบายคําตอบ ของคูตนเองใหเพื่อนอีกคูหนึ่งภายในกลุมฟง จนทุกคนในกลุมมีความรูความเขาใจที่ถูกตอง ตรงกัน 5. ครูสุมตัวแทนกลุมนําเสนอคําตอบในใบงาน ที่ 4.2 หนาชั้นเรียน โดยครูเปนผูตรวจสอบความ ถูกตอง และอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง นํา สอน สรุป ประเมิน T53

แบบประเมินการท�างาน ท�าได้ดี พอท�าได้ ปรับปรุง ท�าได้ดี พอท�าได้ ปรับปรุง แบบประเมิน ทักษะการท�างาน C21 ค�าชี้แจง :  ให้นักเรียนประเมินการท�างานของตนเองตามรายการ ที่ก�าหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ค�าชี้แจง :  ให้ผู้สอนประเมินทักษะการท�างาน C21 ตามรายการ ที่ก�าหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน Learning Environments Professional Development Curriculum and Instruction Standards and Assessments Technology Skills Skills Skills Life and Career LearningandInnovation Information,Media,an C d ore Subjects and 21st Century Themes รายการ ๑. วางแผนและออกแบบชิ้นงานได้เหมาะสม ๒. เลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสม ๓. ลงมือปฏิบัติตามขั้นตอนได้เหมาะสม ๔. น�าไปใช้ประโยชน์ได้เหมาะสม ท�าได้ดี = ๓ พอท�าได้ = ๒ ปรับปรุง = ๑ รวม ท�าได้ดี = ๓ พอท�าได้ = ๒ ปรับปรุง = ๑ รายการ ๑. แบ่งหน้าที่กันอย่างเหมาะสม ๒. ร่วมมือกันท�างานจนส�าเร็จ ๓. แสดงความคิดเห็นอย่างเหมาะสม ๔. รับฟังความคิดเห็นของคนในกลุ่ม รวม ตัวอย่างตารางบันทึกผล ตัวอย่างตารางบันทึกผล สา�หรับครู สา�หรับนักเรียน 44 ขั้นประเมิน 1. ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง การดูแลรักษาอุปกรณในการ ทํางานชาง 2. นักเรียนทํากิจกรรมตามตัวชี้วัด จากแบบวัดฯ 3. นักเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน หนวยการเรียนรูที่ 4 ซอมแซมอุปกรณ จากแผนการจัดการเรียนรู แบบประเมิน ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 เหตุผลในการปลูกไม้ดอกไม้ประดับให้บรรลุเป้าหมาย 2 การปลูกไม้ดอกไม้ประดับให้บรรลุเป้าหมายที่วางไว้ 3 คุณธรรมในการปลูกไม้ดอกไม้ประดับ รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 8 - 9 ดี 5 - 7 พอใช้ ต่่ากว่า 5 ปรับปรุง แบบประเมิน การน าเสนอผลงาน ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการน่าเสนอ 5 วิธีการน่าเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 12 - 15 ดี 8 - 11 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม ชื่อกลุ่ม ชั้น ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 การแบ่งหน้าที่กันอย่างเหมาะสม 2 ความร่วมมือกันท่างาน,ความสนใจศึกษาหาความรู้ 3 การแสดงความคิดเห็น 4 การรับฟังความคิดเห็น 5 ความมีน้่าใจช่วยเหลือกัน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 12 - 15 ดี 8 - 11 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้านรายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ 1.2 เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน 1.3 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตามหลักศาสนา 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจ่าวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และน่าไปปฏิบัติได้ 4.2 รู้จักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม 4.3 เชื่อฟังค่าสั่งสอนของบิดา-มารดา โดยไม่โต้แย้ง 4.4 ตั้งใจเรียน 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด 5.2 ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการ ท างาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการท่างานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานส่าเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตส่านึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูท่างาน 8.2 รู้จักการดูแล รักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดล้อมของห้องเรียน โรงเรียน ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน แนวทางการวัดและประเมินผล ครูศึกษาแนวทางการวัดและประเมินผลเพื่อประเมินชิ้นงานของนักเรียนจากแบบประเมินชิ้นงานที่แนบทายแผนการจัดการเรียนรู ตัวอยางแบบประเมิน จากแผนการจัดการเรียนรู นํา สอน สรุป ประเมิน T54

T55 Chapter Overview แผนการจัด การเรียนรู้ สื่อที่ใช้ จุดประสงค์ วิธีสอน ประเมิน ทักษะที่ได้ คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ แผนฯ ที่ 1 ของใช้ของ ตกแต่งจาก ใบตอง 1 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - ใบงานที่ 5.1 และ 5.2 - วีดิทัศน์ - แบบวัดฯ - PowerPoint 1. อธิบายความรู้ เกี่ยวกับของใช้ ของตกแต่งจาก ใบตองได้ 2. มีเจตคติที่ดีต่อการ ทำงานประดิษฐ์ ของตกแต่งจาก ใบตอง 3. มีทักษะในการ ทำงานประดิษฐ์ ของตกแต่งจาก ใบตอง วิธีสอนแบบ กระบวนการ กลุ่มสัมพันธ์ - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - ตรวจใบงานที่ 5.1 และ 5.2 - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ 1. ทักษะการ รวบรวม ข้อมูล 2. ทักษะการให้ เหตุผล 3. ทักษะการนำ ความรู้ไปใช้ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน แผนฯ ที่ 2 การเลือกใช้ ใบตองในการ ท�ำงานประดิษฐ์ 1 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - แบบวัดฯ - PowerPoint 1. อธิบายหลักการ เลือกใช้วัสดุในการ ทำงานประดิษฐ์ จากใบตองได้อย่าง ถูกต้อง 2. มีความคิด สร้างสรรค์ในการ ทำงานประดิษฐ์ จากใบตอง 3. มีทักษะในการ ทำงานประดิษฐ์ ของตกแต่งจาก ใบตอง วิธีสอนแบบ สืบเสาะ หาความรู้ - ตรวจแบบบันทึก การอ่าน - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ 1. ทักษะการ รวบรวม ข้อมูล 2. ทักษะการให้ เหตุผล 3. ทักษะการนำ ความรู้ไปใช้ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน

T56 Chapter Overview แผนการจัด การเรียนรู้ สื่อที่ใช้ จุดประสงค์ วิธีสอน ประเมิน ทักษะที่ได้ คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ แผนฯ ที่ 3 การประดิษฐ์ ของใช้ของ ตกแต่งจาก ใบตอง 2 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - แบบวัดฯ - PowerPoint 1. อธิบายขั้นตอนการ ทำงานประดิษฐ์ จากใบตองได้อย่าง ถูกต้อง 2. มีความคิด สร้างสรรค์ขยัน อดทน และ ซื่อสัตย์ในการ ทำงานประดิษฐ์ จากใบตอง 3. มีทักษะในการ ทำงานประดิษฐ์ ของตกแต่งจาก ใบตอง วิธีสอน โดยเน้น กระบวนการ ปฏิบัติ - ประเมินผลการ ปฏิบัติงานช่าง ภายในบ้าน - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน 1. ทักษะการ รวบรวม ข้อมูล 2. ทักษะการให้ เหตุผล 3. ทักษะการนำ ความรู้ไปใช้ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน

ขอสอบเนน การคิด ขอใดไมใชประโยชนของตนกลวย 1. ใชหออาหาร 2. ใชทําของเลน 3. เปนที่อยูอาศัย 4. ใชในพิธีกรรมตางๆ (วิเคราะหคําตอบ : ใบตองมีลักษณะบาง เหี่ยวเฉางาย ไมทนตอ สภาพดินฟาอากาศ จึงไมเหมาะกับการนํามาทําเปนที่อยูอาศัย ซึ่ง วัสดุจากธรรมชาติที่นิยมนํามาสรางเปนที่อยูอาศัยนั้นมีหลายชนิด เชน ฟาง ไมไผ กก ดังนั้น ขอ 3. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๕ กิจกรรมน�ำสู่กำรเรียน งานประดิษฐ์จากใบตอง สาระส�าคัญ เราสามารถน�าใบตองมาใช้ประโยชน์ได้ อย่างหลากหลาย ซึ่งงานประดิษฐ์จากใบตองจะ แสดงถึงความประณีตของคนไทย และใบตอง ยังย่อยสลายได้ง่ายอีกด้วย ๑. รู้จักวัสดุอุปกรณ์ในการท�างานประดิษฐ์จากใบตอง (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๑) ๒. ท�างานประดิษฐ์จากใบตองอย่างเป็นขั้นตอน ด้วยความขยันอดทน และรับผิดชอบ (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๒) ๓. ท�างานประดิษฐ์จากใบตองอย่างมีมารยาทในการท�างาน (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๓) ๔. ใช้ทรัพยากรในการท�างานอย่างประหยัดและคุ้มค่า(มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๔) เป้าหมายการเรียนรู้ประจ�าหน่วยที่ ๕ เราจะน�าใบของกล้วย ไปท�าอะไรได้บ้างนะ เพื่อน ๆ รู้ไหมว่า ส่วนต่าง ๆ ของต้นกล้วย น�าไปใช้ ประโยชน์อะไรได้บ้าง ขั้นนํา 1. ครูทักทายนักเรียน แลวชี้แจงเนื้อหาที่นักเรียน ตองเรียนรูในหนวยการเรียนรูที่ 5 ใหทราบ 2. นักเรียนทําแบบทดสอบกอนเรียน หนวย การเรียนรูที่ 5 งานประดิษฐจากใบตอง จากแผน การจัดการเรียนรู 3. ครูใหนักเรียนทํากิจกรรมนําสูการเรียน โดย ถามคําถาม แลวสุมนักเรียนตอบ โดยครูชวน นักเรียนสนทนาวา • รูไหมวา สวนตางๆ ของตนกลวย นําไปใช ประโยชนอะไรไดบาง (แนวตอบ : ทํากระทง บายศรี หอขนม ฯลฯ) เกร็ดแนะครู ครูจัดกระบวนการเรียนรูโดยการใหนักเรียนปฏิบัติ ดังนี้ • รวมกันอภิปรายและตอบคําถามเกี่ยวกับการทํางานประดิษฐจากใบตอง • รวมกันทํางานประดิษฐจากใบตอง จนเกิดเปนความรูความเขาใจวา การทํางานประดิษฐใบตอง เปนการ ประดิษฐจากวัสดุธรรมชาติที่หาไดงายและมีคุณคา มีความประณีต สวยงาม และประหยัด นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T57

ขอสอบเนนการคิด ใบตองที่นิยมนํามาใชในงานประดิษฐคือใบตองในขอใด 1. ใบตองกลวยไข 2. ใบตองกลวยตานี 3. ใบตองกลวยนํ้าวา 4. ใบตองกลวยเล็บมือนาง (วิเคราะหคําตอบ : ใบตองกลวยตานีมีใบสวย สีสด ไมฉีกขาดงาย ดังนั้น ขอ 2. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ¢Í§ãªŒ¢Í§µ¡áµ‹§¨Ò¡ 㺵ͧ ñ หลากหลาย เชน หออาหาร ประดิษฐของใช ของตกแตง ใบตองแบงเปน ๒ ชนิด ดังนี้ ๑. ใบตองกลวยตานี มีทางใบยาว สีเขียวเขม เปนมันเงา มีเสน ตองเปนแนวตรง มักใชสําหรับงานประดิษฐ เชน บายศรี กระทง ถาดใบตอง µÑÇÍ‹ҧ ของใชของตกแตงจากใบตองกลวยตานี ใบตอง คือ ใบของตนกลวย เราสามารถนํามาใชประโยชนได ใบตองกลวยตานี บายศรี กระทงลอย พานธูปเทียนแพ (พานขอขมา) ถาดใบตอง หนู ๆ มีวิธีเลือกใชใบตอง ชนิดตาง ๆ อยางไร ๔๖ คือ ใบของตนกลวย 1 ขั้นนํา 1. ครูใหนักเรียนดูตัวอยางงานประดิษฐ เชน กระทงจากใบตอง บายศรี ถาดใบตอง แลว ตั้งประเด็นคําถามถามนักเรียน เชน • งานประดิษฐที่ครูนํามาใหดูคืออะไร • งานประดิษฐชิ้นนี้ประดิษฐมาจากอะไร • งานประดิษฐชิ้นนี้มีประโยชนอยางไร • นักเรียนเคย ประดิษฐงานประดิษฐที่มีลักษณะ หรือประโยชนเหมือนกับงานประดิษฐชิ้นนี้ หรือไม จงอธิบาย • งานประดิษฐชิ้นนี้มีความเกี่ยวของกับชีวิต ประจําวันอยางไร 2. ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจเกี่ยวกับความ เกี่ยวของสัมพันธระหวางงานประดิษฐกับชีวิต ประจําวันของคนไทย นักเรียนควรรู 1 ใบของตนกลวย หรือใบตอง ที่นิยมนํามาใช คือ ใบตองกลวยตานี เพราะ มีใบใหญ เหนียว และมีสีเขียวเปนเงา เมื่อนําไปทํางานประดิษฐจะไมแตกงาย และดูสวยงาม ขั้นสอน 1. นักเรียนแบงกลุม กลุมละ 4 คน ตามความ สมัครใจ แลวใหแตละกลุมรวมกันศึกษาความรู เรื่อง การทํางานประดิษฐ จากหนังสือเรียน 2. สมาชิกแตละคนในกลุมรวมกันทําใบงานที่ 5.1 เรื่อง การทํางานประดิษฐใบตอง 3. เมื่อทําใบงานที่ 5.1 เสร็จแลวใหแตละกลุมรวม กันตรวจสอบความถูกตอง หากมีขอบกพรอง ใหชวยกันปรับปรุง แกไข จากนั้นนําสงครูตรวจ 4. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • การใชวัสดุและเศษวัสดุแบบใดเปนการ อนุรักษสิ่งแวดลอมมากที่สุด (แนวตอบ : วัสดุและเศษวัสดุเหลือใชจาก ธรรมชาติ) นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T58

๒. ใบตองกลวยนํ้าวา มีทางใบสั้นกวาใบตองกลวยตานี มีกลิ่นหอม เมื่อโดนความรอน มักใชสําหรับใสอาหาร เชน หอขนม ทํากระทง หอหมก µÑÇÍ‹ҧ ของใชของตกแตงจากใบตองกลวยนํ้าวา ๑. ออกแบบชิ้นงานใบตอง และศึกษาวิธีการปฏิบัติ ๒. เตรียมวัสดุอุปกรณ ๓. ลงมือปฏิบัติตามขั้นตอน ๔. ปรับปรุง แกไขผลงาน และนําไปใชประโยชน หลักการประดิษฐจากใบตอง ใบตองกลวยนํ้าวา หอขนมเทียน หอขาวตมมัด กระทงขนมกลวย กระทงหอหมก งานประดิษฐจากใบตอง ๔๗ หอหมก 1 นักเรียนควรรู 1 หอหมก เปนอาหารคาวที่มีชื่อเสียงของไทยชนิดหนึ่ง ทําจากพริกแกง เนื้อ ปลา กวนกับนํ้ากะทิ แลวเทใสกระทง หรือหอใบตองที่มีผักรองดานลางแลวนึ่ง ใหสุก ขั้นสรุป 1. นักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง ของใชของ ตกแตงจากใบตอง โดยครูเปนผูตรวจสอบ ความถูกตอง และอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่ บกพรอง 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันทําใบงานที่ 5.2 เรื่อง การทํางานประดิษฐจากใบตองของฉัน เสร็จแลวนําสงครูตรวจ 3. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • การทํางานประดิษฐชวยสรางรายไดใหกับ นักเรียนไดอยางไร (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) ขั้นประเมิน 1. ตัวแทนกลุม กลุมละ 2 คน นําเสนอคําตอบ ในใบงานที่ 5.1-5.2 หนาชั้นเรียน โดยครูเปน ผูตรวจสอบความถูกตอง 2. ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง ของใชของตกแตงจากใบตอง และจากการทําใบงาน กิจกรรม ทาทาย ครูใหนักเรียนตอยอดผลิตภัณฑหอขนมจากใบตอง โดยนํา ขนมที่นักเรียนสนใจมาหอดวยใบตองที่ออกแบบเอง แลวจําหนาย ภายในโรงเรียน สื่อ Digital นักเรียนสแกน QR Code งานประดิษฐจากใบตอง เพื่อดูตัวอยางงาน ประดิษฐจากใบตอง นํา สอน สรุป ประเมิน T59

ขอสอบเนนการคิด อุปกรณ มีด กรรไกร คีม เมื่อใชแลวมีวิธีการเก็บรักษาอยางไร 1. เก็บเขาที่ 2. ผึ่งไวใหแหง เก็บเขาที่ 3. เช็ดดวยนํ้ามันพืช เก็บเขาที่ 4. เช็ดดวยนํ้าสะอาด ผึ่งไวใหแหง เก็บเขาที่ (วิเคราะหคําตอบ : อุปกรณการประดิษฐที่เปนโลหะ เมื่อใชแลว ควรทําความสะอาดโดยการเช็ดดวยนํ้าสะอาด ผึ่งไวใหแหง เพื่อ ปองกันการเกิดสนิม และเก็บเขาที่ใหเรียบรอย ดังนั้น ขอ 4. จึงเปน คําตอบที่ถูกตอง) การเลือกใช้ใบตอง ในการท�างานประดิษฐ์ ๒ ๑. ลักษณะของใบตอง ๒. อุปกรณ์ที่ใช้ในงานประดิษฐ์ใบตอง ใบตองสามารถน�ามาใช้ในงานประดิษฐ์ได้อย่างหลากหลาย การ ประดิษฐ์ใบตองใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น ควรเป็นกรรไกรที่มีรูปทรง เหมาะมือ น�้าหนักเบา สะดวกในการใช้ ใช้ผ้าฝ้ายที่นุ่ม ดูดซับน�้าได้ดี เช็ดท�าความสะอาดใบตอง ก่อนน�ามาเย็บเป็นชิ้นงาน มักใช้กับการท�ากระทงลอย หรือกระเช้า ใช้ยึดกลีบแต่งกับตัว กระทง ส�าหรับวาดเพื่อตัดใบตอง เป็นรูปวงกลม ควรเป็นเข็มเบอร์ ๘-๙ ซึ่งมีขนาดยาว และรูเข็มกว้าง สะดวกในการร้อยด้ายและด้ายที่ เหมาะส�าหรับงานใบตอง คือ ด้ายเบอร์ ๖๐ ๑. การตัดใบตองจากต้นกล้วยควรเลือกใบตองที่ไม่อ่อน หรือแก่เกินไป หากแก่เกินไปใบจะกรอบและฉีกขาดง่าย แต่ถ้าอ่อนเกินไปใบตอง จะเหี่ยวเฉาง่าย ๒. ควรตัดใบตองในตอนเช้า เพื่อให้น�้าค้างที่เกาะบน ใบตองแห้งก่อน หรือตอนเย็นเพื่อให้ใบตองฟื้นตัว จากแดดในตอนกลางวัน ๓. ควรตัดใบตองในต�าแหน่งที่อยู่เหนือหูตอง เพื่อให้ก้านยังคง ท�าหน้าที่สังเคราะห์ด้วยแสงเลี้ยงล�าต้น ใบตองของต้นกล้วยแต่ละชนิดมีความแตกต่าง ซึ่งแต่ละชนิด เหมาะส�าหรับใช้ประโยชน์ต่างกัน กรรไกร ผ้าเช็ด เข็มหมุด/ไม้กลัด เข็มกับด้าย วงเวียน ถ้วย หรับวาดเพื่อตัดใบตอง สะดวกในการใช้ วิธีการ  เลือกใบตอง หนู ๆ ต้องเตรียม อะไรบ้างก่อนเริ่มงาน ประดิษฐ์ใบตอง ซึ่งมีขนาดยาว สะดวกในการร้อยด้ายและด้ายที่ หูตอง ตัด 48 เพื่อให้น�้าค้างที่เกาะบน 1 แหน่งที่อยู่เหนือหูตอง2 นักเรียนควรรู 1 นํ้าคาง คือ ไอนํ้าในอากาศที่กระทบความเย็นแลวรวมตัวเปนหยดนํ้า คาง อยูบนใบไม ใบหญา หรือวัตถุตางๆ ที่อยูใกลพื้นดินในเวลากลางคืนหรือเวลา ใกลรุงเชา 2 หูตอง คือ สวนใบที่อยูตรงโคนกานใบตอง ทําหนาที่สังเคราะหแสงเลี้ยงสวน กานและกาบไมใหเนาและเหี่ยวแหง ตนผอม ถาตัดใบตองถูกวิธี ตนกลวย จะไมตายงาย อวบอวนสมบูรณ ขั้นสอน สํารวจ ค้นหา นักเรียนแตละคนศึกษาความรู เรื่อง การเลือก ใชใบตองในการทํางานประดิษฐ จากหนังสือเรียน แลวบันทึกความรูที่ไดจากการศึกษาลงในแบบ บันทึกการอาน ขั้นนํา กระตุ้นความสนใจ 1. ครูนําตัวอยางใบตองมาใหนักเรียนดู เชน ใบตองสด ใบตองแหง 2. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • วัสดุที่นักเรียนใชในการทํางานประดิษฐ สวนใหญเปนวัสดุประเภทใด (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) อธิบายความรู้ 1. นักเรียนกลุมเดิมผลัดกันอธิบายความรูที่ ตนเองไดศึกษาใหเพื่อนในกลุมฟง แลวซักถาม ขอสงสัยจนทุกคนในกลุมมีความรูความเขาใจ ที่ถูกตอง ตรงกัน 2. ตัวแทนแตละกลุม ออกมาอธิบายความรูที่ได เรียนโดยใหเลือกนําเสนอกลุมละ 1 เรื่อง ดังนี้ • ลักษณะของใบตอง • อุปกรณที่ใชในงานประดิษฐใบตอง • งานใบตองขั้นพื้นฐาน 3. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • นักเรียนจะเลือกใชวัสดุและเศษวัสดุอยางไร ใหอนุรักษสิ่งแวดลอม (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T60

ขอสอบเนน การคิด งานประดิษฐประเภทใดถือวาเปนงานประดิษฐที่เปนเอกลักษณ ของไทย 1. งานประดิษฐจากวัสดุเหลือใช 2. งานประดิษฐจากวัสดุธรรมชาติ 3. งานประดิษฐจากกระดาษหรือผา 4. งานประดิษฐจากดอกไม ใบตอง (วิเคราะหคําตอบ : งานประดิษฐที่เปนเอกลักษณไทยเปนงาน ประดิษฐที่สะทอนใหเห็นถึงวัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตแบบ ไทยๆ เปนงานที่มีความประณีตงดงาม และมีคุณคาทางศิลปะ แสดงถึงความเปนเอกลักษณไทย ซึ่งงานประดิษฐจากดอกไม ใบตอง จัดเปนงานประดิษฐเอกลักษณไทย ดังนั้น ขอ 4. จึงเปน คําตอบที่ถูกตอง) ๓. งานใบตองขั้นพื้นฐาน การทํางานประดิษฐจากใบตอง ควรเรียนรูวิธีการพับใบตอง ขั้นพื้นฐาน คือ พับใบตองแบบกลีบผกา ๑ พับครึ่งใบตองทบกันตาม รอยเสนประ ๒ พับขอบดานซายลงมา ครึ่งหนึ่งของเสนกลาง ที่พับไว ๓ พับลงมาอีกทบจนถึง กึ่งกลาง ๔ ทําดานขวาเชนเดียวกับ ดานซาย ๕ นํามาซอนกัน ๓ ชั้น แตละ ชั้นวางลดหลั่นกันเล็กนอย จากนั้นเย็บดวยลวดเย็บ กระดาษ ๖ ใบตองแบบกลีบผกา สามารถนําไปติดรอบกระทง โดยปริมาณของกลีบกระทง จะมากหรือนอยนั้นขึ้นอยู กับขนาดของตัวฐาน วิธีการ พับใบตอง ๑. เตรียมใบตองกลวยตานี (ไมตองผึ่งลมกอนนํามาประดิษฐ) ๒. นําผาสะอาดชุบนํ้า เช็ดใบตองทั้ง ๒ ดาน โดยเช็ดจากโคน ไปหาปลาย ๓. วัดขนาดใบตอง กวาง ๑.๕ นิ้ว ยาว ๖ นิ้ว โดยประมาณ โดยวัด จากกลางใบตองแลวใชเล็บจิกใหขาด แลวจึงฉีก (ไมควรใช กรรไกรตัด เพราะจะไมขาดตามเสนตอง) หลักการเตรียมใบตองเพื่อพับขั้นพื้นฐาน พับใบตองขั้นพื้นฐานแบบกลีบผกา ทําไดดี พอทําได ทําอีกครั้ง ˹ٷíÒä´Œ ๔๙ เกร็ดแนะครู ครูอธิบายเพิ่มเติมวา กระทงใบตองเปนกระทงที่ไมทําลายสิ่งแวดลอม เพราะ ยอยสลายไดงาย ไมเปนขยะมลพิษ ดังนั้น ในวันลอยกระทง เราจึงควรเลือก กระทงที่ทําจากวัสดุธรรมชาติ เชน กระทงที่ทําจากใบตอง กระทงที่ทําจาก ขนมปง เพื่อชวยกันรักษาสิ่งแวดลอม ขั้นสรุป 1. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันเขียนสรุปความรู เรื่อง การเลือกใชใบตองในการทํางานประดิษฐ เสร็จแลวนําสงครูตรวจ 2. ครูตรวจสอบความรูความเขาใจของนักเรียน จากการสรุปความรู เรื่อง การเลือกใชใบตอง ในการทํางานประดิษฐ ขั้นประเมิน ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุปความรู เรื่อง การเลือกใชใบตองในการทํางานประดิษฐ ขั้นสอน ขยายความเขาใจ 1. ครูใหนักเรียนดูตัวอยางงานประดิษฐจากใบตอง แลวใหสมาชิกในแตละกลุมรวมกันวิเคราะห วิจารณ และแสดงความคิดเห็นตามประเด็นที่ กําหนด ดังนี้ • งานประดิษฐที่ครูนํามาใหดู ประดิษฐมาจาก วัสดุและเศษวัสดุอะไรบาง • วัสดุและเศษวัสดุนั้นๆ จัดเปนวัสดุและเศษ วัสดุประเภทใด • วัสดุและเศษวัสดุนั้นๆ ถูกตอง เหมาะสม ตามหลักการเลือกใชวัสดุตางๆ ในการ ทํางานประดิษฐหรือไม อยางไร 2. ครูขออาสาสมัครนักเรียนแตละกลุมนําเสนอ คําตอบหนาชั้นเรียน โดยครูเปนผูตรวจสอบ ความถูกตองและอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่ บกพรอง นํา สอน สรุป ประเมิน T61

๑. ออกแบบชิ้นงานใบตอง และศึกษา วิธีการปฏิบัติ ๒. เตรียมวัสดุอุปกรณ ๓. ลงมือปฏิบัติตามขั้นตอน ๔. ปรับปรุง แกไขผลงาน และนําไปใช ประโยชน หลักการทํางาน ó ¡ÒûÃдÔÉ°¢Í§ãªŒ¢Í§µ¡áµ‹§¨Ò¡ãºµÍ§ นําใบตองกลวยตานีมาเช็ดใบ โดยใช ผาชุบนํ้า เช็ดใบตองทั้ง ๒ ดาน µÑÇÍ‹ҧ·Õè ๑ ใบตองสด กระทงประดับธูปเทียนแพแบบกลีบกุหลาบจากใบตองสด การเตรียมใบตอง ÍØ»¡Ã³ ๑. ใบตองกลวยตานีสด ๒. เข็ม - ดายสีเขียว ๓. ไมบรรทัด ๔. กรรไกร ๕. ผาเช็ดใบตอง ๖. โฟมวงกลม ขนาดเล็ก ๗. เข็มหมุด กรรไกร ไมบรรทัด ดาย ใบตองกลวยตานีสด โฟมวงกลมขนาดเล็ก เข็ม ผาเช็ดใบตอง เข็มหมุด ๕๐ โฟมวงกลมขนาดเล็ก 1 ขั้นสอน ทําตามแบบ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • เพราะเหตุใดจึงนิยมใชใบตองจากกลวยตานี มาทํางานประดิษฐ (แนวตอบ : เพราะกลวยตานีมีใบใหญ และ เขียวเปนเงา เมื่อนํามาทํางานประดิษฐจะ สวยงาม และไมแตกงาย) 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันทบทวนลําดับ ขั้นตอนการประดิษฐพานธูปเทียนแพจาก ใบตองสดลายกลีบกุหลาบ แลวฝกประดิษฐ ตามแบบอยางที่ครูทําใหดู โดยครูคอยสังเกต อยางใกลชิด และเนนยํ้าใหนักเรียนตระหนักถึง ความปลอดภัยในการใชเครื่องมือ ขั้นนํา สังเกต รับรู 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • กลวยสามารถนํามาใชประโยชนอะไรไดบาง (แนวตอบ : ทําขนม ทํากระทง หออาหาร) 2. ครูใหนักเรียนรวมกันศึกษาความรู เรื่อง งาน ประดิษฐจากใบตอง : การประดิษฐพานธูป เทียนแพจากใบตองสดลายกลีบกุหลาบจาก หนังสือเรียน หรือเอกสารประกอบการสอน 3. ครูใหนักเรียนดูกระทงพานธูปเทียนแพจาก ใบตองสดลายกลีบกุหลาบ และวัสดุ ครื่องมือ ที่ใชในการประดิษฐกระทง แลวแจงใหนักเรียน ทราบวา ครูจะประดิษฐพานธูปเทียนแพจาก ใบตองสดลายกลีบกุหลาบ 4. ครูอธิบายประกอบทีละขั้นตอนอยางชาๆ 5. ครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัย หรือ สอบถามขั้นตอนที่นักเรียนตามไมทัน นักเรียนควรรู 1 โฟม เปนวัสดุสังเคราะหที่ยอยสลายยาก นักเรียนสามารถนําวัสดุ ธรรมชาติอื่นๆ มาเปนฐานรองเพื่อทดแทนโฟมได เชน หยวกกลวย กิจกรรม สรางเสริม ใหนักเรียนสํารวจวา ในชีวิตประจําวันไดเจออะไรบางที่ใช วัสดุจากธรรมชาติแทนวัสดุสังเคราะห แลวออกมานําเสนอ หนาชั้นเรียน นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T62

ขอสอบเนน การคิด ควรเลือกใชใบตองแบบใดสําหรับการพับงานใบตอง 1. ใชใบสวนที่แข็งๆ 2. ใชใบสวนปลายใบ 3. ใชใบตองสวนโคนใบ 4. ใชใบตองสวนไหนก็ได (วิเคราะหคําตอบ : การพับใบตองแบบตางๆ ควรเลือกใช ใบตองสวนปลายหรือสวนที่คอนขางนิ่ม จะทําใหพับใบตองไดงาย ไมแตก หรือกรอบเกินไป ดังนั้น ขอ 2. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ๑ ฉีกใบตองกว้าง ๑.๕ นิ้ว ยาว ๗ นิ้ว ๔ พับตลบสันทบกลับมา ทางขวา ๒ พับริมใบตองด้านซ้ายและ ขวาลงมาให้เป็นมุม ๕ ท�าแบบเดียวกันประมาณ ๒๐ ชิ้น แล้วใช้ด้ายเย็บ ให้เป็นวงกลม ๓ พับริมใบตองทบด้านข้าง เข้าหากัน ดังรูป ๖ น�าไปติดรอบโฟมโดยใช้ เข็มหมุด แล้ววางประดับ บนเทียนแพให้สวยงาม วิธีการ  พับใบตอง ประโยชน์ ๑. ใช้ส�าหรับประดับธูปเทียนแพให้สวยงาม ๒. เป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้า ๓. เป็นการน�าวัสดุจากธรรมชาติมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ปลอดภัยไว้ก่อน การเลือกขนาดของเข็มควรให้ตรงกับวัสดุที่ต้องการเย็บ เพราะจะส่งผลให้ชิ้นงานมีความ สมบูรณ์ และลดปัญหาในการเย็บได้ ท�าได้ดี พอท�าได้ ท�าอีกครั้ง หนูท�ำได้ ประดิษฐ์กระทงประดับธูปเทียนแพแบบกลีบกุหลาบ จากใบตองสด 51 หรับประดับธูปเทียนแพให้สวยงาม 1 ขั้นสรุป ฝกให้ชํานาญ 1. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันเขียนสรุปความรู เรื่อง การประดิษฐพานธูปเทียนแพจากใบตอง สดลายกลีบกุหลาบ เสร็จแลวนําสงครูตรวจ 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันประดิษฐงาน ใบตองแบบอื่นๆ นอกเวลาเรียน เพื่อใหเกิด ความชํานาญในงานประดิษฐจากใบตอง โดย ศึกษาไดจากเอกสารประกอบการสอน 3. ครูตรวจสอบความรูความเขาใจของนักเรียน จากการสรุปความรู เรื่อง การประดิษฐพาน ธูปเทียนแพจากใบตองสดลายกลีบกุหลาบ ขั้นประเมิน ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง การประดิษฐพานธูปเทียนแพจาก ใบตองสดลายกลีบกุหลาบ ขั้นสอน ทําตามโดยไมมีแบบ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • นักเรียนสามารถใชวัสดุอะไรประดิษฐกระทง แทนใบตองได (แนวตอบ : ใบพลับพลึง ดอกไมตางๆ) 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันประดิษฐพานธูป เทียนแพจากใบตองสดลายกลีบกุหลาบโดย ไมมีแบบอยาง โดยครูเปนผูตรวจสอบความ ถูกตองและอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง นักเรียนควรรู 1 ธูปเทียนแพ ใชในการสักการะพระสงฆ พระมหากษัตริย พระบรมวงศานุวงศ หรือผูนอยใชแสดงความเคารพ ขอขมาตอผูใหญในพิธีตางๆ เชน งานบวช งานแตงงาน เกร็ดแนะครู ครูอธิบายนักเรียนเพิ่มเติมถึงวิธีการใชอุปกรณในการณประดิษฐวา ควรใช อยางระมัดระวัง โดยเฉพาะการเย็บใบตอง จะตองใชเข็มที่มีขนาดเหมาะสมกับ วัตถุที่เย็บ นํา สอน สรุป ประเมิน T63

ขอสอบเนนการคิด ขอใดเปนผลเสียของการนําใบตองที่ตัดใหมๆ มาใชทํางาน ประดิษฐ 1. ใบแตกงาย 2. พับกลีบยาก 3. จับเปนทรงยาก 4. ตัดกานใบออกยาก (วิเคราะหคําตอบ : เพราะใบตองเมื่อตัดใหมๆ ยังมีความสดอยู ไมควรนํามาใชในการทํางานประดิษฐเพราะจะทําใหใบตอง แตกงาย ดังนั้น ขอ 1. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ตัวอย่างที่ ๒ ใบตองแห้ง กระทงขนมเข่งจากใบตองแห้ง การเตรียมใบตอง อุปกรณ์ ๑. ใบตองแห้ง ๒. ถ้วยขนาด เส้นผ่านศูนย์กลาง ๔-๕ นิ้ว ๓. ไม้กลัด ๔. มีดหรือกรรไกร ๑. ออกแบบชิ้นงานใบตอง และศึกษาวิธี การปฏิบัติ ๒. เตรียมวัสดุอุปกรณ์ ๓. ลงมือปฏิบัติตามขั้นตอน ๔. ปรับปรุง แก้ไขผลงาน และน�าไปใช้ ประโยชน์ ๑. เลือกใช้ใบตองแห้งจากกล้วยน�้าว้า และใช้ใบตอง ที่แห้งจากต้น เพราะจะได้ใบตองที่มีคุณภาพดี ไม่มีเชื้อรา ๒. เก็บใบตองแห้งในตอนเช้า เพราะยังไม่โดนแสงแดด แล้วน�ามาแขวนผึ่งไว้๑ คืน จากนั้นใช้ผ้าชุบน�้า เช็ดใบตองทั้ง ๒ ด้าน กรรไกร มีด ใบตองแห้ง ถ้วย ไม้กลัด หลักการท�างาน 52 ไม่มีเชื้อรา1 นักเรียนควรรู 1 เชื้อรา ของใบตอง หรือโรคใบจุดของกลวย มีลักษณะเปนจุดขนาดเล็ก สีเหลือง แดง ดํา หรือนํ้าตาล ขึ้นอยูกับสาเหตุ และจะขยายใหญขึ้น ทําใหกลวย ชะงักการเจริญเติบโต ใบมีรอยดาง ผลผลิตลดลง ผลสุกกอนกําหนด รสชาติ หรือคุณภาพเสียไป ขั้นนํา สังเกต รับรู้ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • วัสดุจากธรรมชาติอะไรบางที่ใชหออาหารได (แนวตอบ : ใบทองกวาว ใบเล็บครุฑ ชานออย ผักตบชวา) 2. ครูใหนักเรียนรวมกันศึกษาความรู เรื่อง งาน ประดิษฐจากใบตอง : กระทงขนมเขงจาก ใบตองแหงจากหนังสือเรียน หรือเอกสาร ประกอบการสอน 3. ครูใหนักเรียนดูกระทงขนมเขงจากใบตองแหง และวัสดุ ครื่องมือที่ใชในการประดิษฐ แลวแจง ใหนักเรียนทราบวา ครูจะประดิษฐกระทงขนม เขงจากใบตองแหง 4. ครูอธิบายประกอบทีละขั้นตอนอยางชาๆ 5. ครูเปดโอกาสใหนักเรียนซักถามขอสงสัย หรือ สอบถามขั้นตอนที่นักเรียนตามไมทัน นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T64

ขอสอบเนน การคิด ใครใชเครื่องมือไดถูกตอง 1. แดงใชเข็มรอยมาลัยเย็บใบตอง 2. ดาวใชไมกลัดกลัดกระทงขนม 3. ศรีใชไมบรรทัดตัดไมกลัด 4. เปลใชเข็มสั้นรอยมาลัย (วิเคราะหคําตอบ : การทํากระทงขนมดวยใบตองนิยมใชไมกลัด เพราะไมเปนอันตรายตอผูรับประทานและเปนวัสดุที่หาไดงาย ดังนั้น ขอ 2. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) วิธีการ พับใบตอง ประโยชน ๑. ใชสําหรับใสขนมเขงหรือหอหมก ๒. เปนการนําวัสดุเหลือใชมาทําใหเกิดประโยชนและเพิ่มมูลคา ๑ ฉีกใบตองใหมีความกวาง และยาวประมาณ ๕ นิ้ว แลวตัดเปนวงกลม โดยใช ถวยควํ่าแลววาดและตัด ตามรอย ๓ พับจีบดานที่ ๒-๕ โดยกะ ใหระยะหางเทา ๆ กัน ทั้ง ๕ ดาน ๒ พับจีบดานที่ ๑ ใหกระทง สูงประมาณ ๑ นิ้ว แลวใช ไมกลัด กลัดไว ๔ จะไดกระทงใบตองแหงไว สําหรับใสขนมเขงที่เสร็จ สมบูรณ ประดิษฐกระทง ๕ มุม จากใบตองแหง ทําไดดี พอทําได ทําอีกครั้ง »ÅÍ´ÀÑÂäÇŒ¡‹Í¹ การตัดใบตองใหเปนวงกลม ควรจับมีดหรือกรรไกรใหถนัดมือ และใชมืออีกขางหนึ่งจับถวยที่ ควํ่าบนใบตองใหแนน เพื่อปองกันอันตรายจากการตัดใบตอง ˹ٷíÒä´Œ ๕ นําไปใสขนมเขงสําหรับ รับประทานอาหารหรือ จําหนาย ๕๓ ๑. ใชสําหรับใสขนมเขงหรือหอหมก 1 นักเรียนควรรู 1 ขนมเขง เปนขนมในเทศกาลตรุษจีน ภาษาจีนกลาง เรียกวา เหนียนเกา พองกับคําอวยพรวา เหนียนเหนียนเกาเซิง แปลวา ขอใหเจริญยิ่งขึ้นทุกปๆ ขั้นสอน ทําตามแบบ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • เพราะเหตุใดจึงนิยมนําใบตองจากกลวยนํ้าวา มาใชใสอาหาร (แนวตอบ : เพราะเมื่อใบตองกลวยนํ้าวาโดน ความรอน จะมีกลิ่นหอม) 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันทบทวนลําดับขั้นตอน การประดิษฐกระทงขนมเขงจากใบตองแหง แลวฝกประดิษฐตามแบบอยางที่ครูทําใหดู โดย ครูคอยสังเกตอยางใกลชิด และเนนยํ้าใหนักเรียน ตระหนักถึงความปลอดภัยในการใชเครื่องมือ 3. สมาชิกแตละคนในกลุมรวมกันตรวจสอบความ ถูกตอง และความเรียบรอยของผลงาน หากมี ขอบกพรองใหชวยกันหาแนวทางปรับปรุง แกไข นํา สอน สรุป ประเมิน T65

ขอสอบเนนการคิด อายุใบตองที่นํามาใชในการประดิษฐงานใบตอง ควรมีลักษณะอยางไร 1. อายุแก 2. อายุออน 3. อายุอยางไรก็ใชได 4. อายุปานกลาง มีสีเขียวแก (วิเคราะหคําตอบ : ไมควรใชใบตองที่ยังออนอยู เพราะไมแข็งแรง เหี่ยวงาย ฉีกขาดงาย ไมคงรูปทรงที่ตองการ และใบตองที่แกเกินไป ก็ไมควรใชเพราะอายุการใชงานสั้น เหลืองเร็ว ดังนั้น จึงควรเลือก ใบตองที่มีอายุปานกลางใบเริ่มมีสีเขียวแก ใบโตเต็มที่ ดังนั้น ขอ 4. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ผลงาน ๑ กระทงลอยจากใบตอง ๒ พานพุ่มจากใบตอง ๓ ภาชนะใส่ขนมจากใบตองและถาดใบตอง ๔ กระทงสี่มุมทรงกลม ๕ ห่อขนมทรงสูง ๖ ห่อขนมทรงเตี้ย นักเรียนลองน�าผลงาน ไปใช้ในชีวิตจริงดูสิ 54 พานพุ่มจากใบตอง 1 ขั้นสอน ทําตามโดยไมมีแบบ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • ใบตองสามารถนํามาหออาหารหรือขนม อะไรไดบาง (แนวตอบ : หอหมก ขนมกลวย ขาวตมมัด ขนมเทียน ขนมเขง) 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันประดิษฐกระทง ขนมเขงจากใบตองแหงโดยไมมีแบบอยาง โดย ครูเปนผูตรวจสอบความถูกตองและอธิบาย เพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง นักเรียนควรรู 1 พานพุม หมายถึง พานที่มีดอกไม หรือวัสดุซึ่งชางไดประดิษฐเปนทรงพุม แลวนํามาวางไวบนพาน ถือเปนเครื่องสักการะหรือบูชาชั้นสูงของไทย เปนเครื่อง บูชาหรือสักการะสิ่งที่เคารพนับถือ เชน พระรัตนตรัย พระมหากษัตริย พระบรมวงศานุวงศ บรรพบุรุษที่เคารพนับถือ อันเปนการแสดงออกถึงความเคารพ และ ความจงรักภักดีในโอกาสตางๆ นํา สอน สรุป ประเมิน T66

กิจกรรมพัฒนำกำรท�ำงำน หนูรู้สึกอย่างไร ๑. การใช้ประโยชน์ของใบตองกล้วยตานีและใบตองกล้วยน�้าว้า มีความ เหมือนและแตกต่างกัน อย่างไร ๒. หากนักเรียนต้องการประดิษฐ์กระทงลอยจากใบตอง นักเรียนจะมีวิธี การพับใบตองอย่างไร ถามมาหนูตอบได้ Learning Environments Professional Development Curriculum and Instruction Standards and Assessments Technology Skills Skills Skills Life and Career LearningandInnovation Information,Media,an C d ore Subjects and 21st Century Themes เรียนรู้กิจกรรมทักษะการท�างาน C21 ๑. แบ่งกลุ่ม ร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการแยกประเภทงานที่ ใช้ใบตอง โดยแต่ละกลุ่มจะได้ชนิดของใบตองที่แตกต่างกันเช่นใบตอง กล้วยตานีใบตองกล้วยน�้าว้า ใบตองสด ใบตองแห้ง แล้วออกมา น�าเสนอหน้าชั้นเรียน ๒. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มประดิษฐ์ภาชนะใส่ขนมจากใบตอง พร้อมอธิบาย ขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้ • วิธีการเลือกใบตอง • วิธีการฉีกและเช็ดใบตอง • การเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสม • ขั้นตอนการประดิษฐ์ • ประโยชน์ใช้สอย ๓. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มน�าเสนอผลงานประดิษฐ์ภาชนะใส่ขนมจากใบตอง หน้าชั้นเรียน และถ่ายรูปผลงานเพื่อบันทึกลงในสมุด ๑. การประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งจากใบตองมีประโยชน์อย่างไร ๒. เมื่อนักเรียนเห็นผลงานประดิษฐ์จากใบตองจากที่ต่าง ๆ นักเรียนมีความรู้สึกอย่างไร 55 กิจกรรม ทาทาย ใหนักเรียนศึกษางานใบตองที่ชื่นชอบ และศึกษาวิธี การประดิษฐ แลวออกมานําเสนอหนาชั้นเรียนพรอมผลงานที่ ตนเองไดประดิษฐตามที่ศึกษามา เกร็ดแนะครู ครูเสนอแนะนักเรียนเพิ่มเติมวา ปจจุบันงานใบตองเปนงานศิลปะที่นิยม ทั้งชาวไทยและชาวตางชาติ นอกจากจะนําใบตองมาหอขนม ทํากระทง กระเชา พานพุมแบบตางๆ แลว ยังมีการนําใบตองไปแปรรูป โดยการอบแหงทาง กระบวนการทางวิทยาศาสตร เพื่อใหมีความคงทนและมีอายุการใชงานยาวนานขึ้น และนํามาใชตกแตงเปนเฟอรนิเจอร กระเปา เครื่องประดับตางๆ อีกดวย ขั้นสรุป ฝกให้ชํานาญ 1. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันเขียนสรุปความรู เรื่อง การประดิษฐกระทงขนมเขงจากใบตอง แหง เสร็จแลวนําสงครูตรวจ 2. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันประดิษฐงาน ใบตองแบบอื่นๆ นอกเวลาเรียน เพื่อใหเกิด ความชํานาญในงานประดิษฐจากใบตอง โดย ศึกษาไดจากเอกสารประกอบการสอน 3. ครูตรวจสอบความรูความเขาใจของนักเรียน จากการสรุปความรู เรื่อง การประดิษฐกระทง ขนมเขงจากใบตองแหง นํา สอน สรุป ประเมิน T67

แบบประเมินการท�างาน ท�าได้ดี พอท�าได้ ปรับปรุง แบบประเมิน ทักษะการท�างาน C21 ค�าชี้แจง :  ให้นักเรียนประเมินการท�างานของตนเองตามรายการ ที่ก�าหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ค�าชี้แจง :  ให้ผู้สอนประเมินทักษะการท�างาน C21 ตามรายการ ที่ก�าหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน Learning Environments Professional Development Curriculum and Instruction Standards and Assessments Technology Skills Skills Skills Life and Career LearningandInnovation Information,Media,an C d ore Subjects and 21st Century Themes รายการ ๑. เตรียมวัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสม ๒. เลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสม ๓. ลงมือปฏิบัติตามขั้นตอนได้เหมาะสม ๔. น�าไปใช้ประโยชน์ได้เหมาะสม ท�าได้ดี = ๓ พอท�าได้ = ๒ ปรับปรุง = ๑ รวม ท�าได้ดี = ๓ พอท�าได้ = ๒ ปรับปรุง = ๑ รายการ ๑. แบ่งหน้าที่กันอย่างเหมาะสม ๒. ร่วมมือกันท�างานจนส�าเร็จ ๓. แสดงความคิดเห็นอย่างเหมาะสม ๔. รับฟังความคิดเห็นของคนในกลุ่ม ๕. ท�างานประดิษฐ์จากใบตองอย่างสร้างสรรค์ รวม ตัวอย่างตารางบันทึกผล ตัวอย่างตารางบันทึกผล ท�าได้ดี พอท�าได้ ปรับปรุง สา�หรับครู สา�หรับนักเรียน 56 ขั้นประเมิน 1. ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรูเรื่อง การประดิษฐกระทงขนมเขงจาก ใบตองแหง 2. นักเรียนทํากิจกรรมตามตัวชี้วัด จากแบบวัดฯ 3. นักเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน หนวย การเรียนรูที่ 5 งานประดิษฐจากใบตอง จากแผนการจัดการเรียนรู แบบประเมิน ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 เหตุผลในการปลูกไม้ดอกไม้ประดับให้บรรลุเป้าหมาย 2 การปลูกไม้ดอกไม้ประดับให้บรรลุเป้าหมายที่วางไว้ 3 คุณธรรมในการปลูกไม้ดอกไม้ประดับ รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 8 - 9 ดี 5 - 7 พอใช้ ต่่ากว่า 5 ปรับปรุง แบบประเมิน การน าเสนอผลงาน ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการน่าเสนอ 5 วิธีการน่าเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 12 - 15 ดี 8 - 11 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม ชื่อกลุ่ม ชั้น ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 การแบ่งหน้าที่กันอย่างเหมาะสม 2 ความร่วมมือกันท่างาน,ความสนใจศึกษาหาความรู้ 3 การแสดงความคิดเห็น 4 การรับฟังความคิดเห็น 5 ความมีน้่าใจช่วยเหลือกัน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 12 - 15 ดี 8 - 11 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้านรายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ 1.2 เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน 1.3 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตามหลักศาสนา 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจ่าวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และน่าไปปฏิบัติได้ 4.2 รู้จักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม 4.3 เชื่อฟังค่าสั่งสอนของบิดา-มารดา โดยไม่โต้แย้ง 4.4 ตั้งใจเรียน 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด 5.2 ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการ ท างาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการท่างานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานส่าเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตส่านึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูท่างาน 8.2 รู้จักการดูแล รักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดล้อมของห้องเรียน โรงเรียน ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน แนวทางการวัดและประเมินผล ครูศึกษาแนวทางการวัดและประเมินผลเพื่อประเมินชิ้นงานของนักเรียนจากแบบประเมินชิ้นงานที่แนบทายแผนการจัดการเรียนรู ตัวอยางแบบประเมิน จากแผนการจัดการเรียนรู นํา สอน สรุป ประเมิน T68

T69 Chapter Overview แผนการจัด การเรียนรู้ สื่อที่ใช้ จุดประสงค์ วิธีสอน ประเมิน ทักษะที่ได้ คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ แผนฯ ที่ 1 ของใช้ของ ตกแต่งจาก กระดาษ 1 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - ใบงานที่ 6.1 และ 6.2 - แบบวัดฯ - PowerPoint 1. อธิบายความรู้ เกี่ยวกับของใช้ ของตกแต่งจาก กระดาษได้ 2. มีเจตคติที่ดีต่อการ ทำงานประดิษฐ์ ของตกแต่งจาก กระดาษ 3. ปฏิบัติตามขั้นตอน ในการทำงาน ประดิษฐ์ของ ตกแต่งจากกระดาษ วิธีสอนแบบ กระบวนการ กลุ่มสัมพันธ์ - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - ตรวจใบงานที่ 6.1 และ 6.2 - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ 1. ทักษะการ รวบรวม ข้อมูล 2. ทักษะการให้ เหตุผล 3. ทักษะการนำ ความรู้ไปใช้ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน แผนฯ ที่ 2 กระดาษ 1 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - แบบวัดฯ - PowerPoint 1. อธิบายหลักการ เลือกใช้วัสดุในการ ทำงานประดิษฐ์ จากกระดาษได้ อย่างถูกต้อง 2. มีความคิด สร้างสรรค์ในการ ทำงานประดิษฐ์ จากกระดาษ 3. มีทักษะในการ ทำงานประดิษฐ์ ของตกแต่งจาก กระดาษ วิธีสอนแบบ สืบเสาะ หาความรู้ - ตรวจแบบบันทึก การอ่าน - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ 1. ทักษะการ รวบรวม ข้อมูล 2. ทักษะการให้ เหตุผล 3. ทักษะการนำ ความรู้ไปใช้ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน

T70 Chapter Overview แผนการจัด การเรียนรู้ สื่อที่ใช้ จุดประสงค์ วิธีสอน ประเมิน ทักษะที่ได้ คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ แผนฯ ที่ 3 การประดิษฐ์ ของใช้ของ ตกแต่งจาก กระดาษ 2 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - แบบวัดฯ - PowerPoint 1. อธิบายขั้นตอนการ ทำงานประดิษฐ์ จากกระดาษได้ อย่างถูกต้อง 2. มีความคิด สร้างสรรค์อดทน ซื่อสัตย์และ ประหยัดในการ ทำงานประดิษฐ์ จากกระดาษ 3. มีทักษะและปฏิบัติ ตามขั้นตอนในการ ทำงานประดิษฐ์ ของตกแต่งจาก กระดาษได้อย่าง เหมาะสม วิธีสอน โดยเน้น กระบวน การปฏิบัติ - ประเมินผลการ ประดิษฐ์งาน ประดิษฐ์ - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน 1. ทักษะการ รวบรวม ข้อมูล 2. ทักษะการให้ เหตุผล 3. ทักษะการนำ ความรู้ไปใช้ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน

กิจกรรม เสริมสรางคุณลักษณะอันพึงประสงค หน่วยการเรียนรู้ที่ ๖ กิจกรรมน�ำสู่กำรเรียน งานประดิษฐ์จากกระดาษ สาระส�าคัญ การน�าวัสดุเหลือใช้จากกระดาษมาออกแบบ สร้างสรรค์และประดิษฐ์เป็นของใช้ของตกแต่ง เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างประหยัด คุ้มค่า และ ท�าให้เกิดความภาคภูมิใจในตนเองอีกด้วย ๑. รู้จักวัสดุอุปกรณ์ในการท�างานประดิษฐ์จากกระดาษ (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๑) ๒. ท�างานประดิษฐ์จากกระดาษอย่างเป็นขั้นตอน ด้วยความขยัน อดทน และรับผิดชอบ (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๒) ๓. ท�างานประดิษฐ์จากกระดาษอย่างมีมารยาท (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๓) ๔. ใช้ทรัพยากรกระดาษในการท�างานอย่างประหยัดและ คุ้มค่า (มฐ. ง ๑.๑ ป.๔/๔) เป้าหมายการเรียนรู้ประจ�าหน่วยที่ ๖ เพื่อน ๆ รู้ไหมว่า กระดาษเหลือใช้ สามารถน�ากลับมาใช้ ประโยชน์ได้อย่างไร ครูใหนักเรียนที่มีประสบการณการประดิษฐของใช ของตกแตง มาเลาขั้นตอนการทํางาน และวิธีการทําสิ่งประดิษฐนั้นจนสําเร็จ รวมถึงบอกประโยชนของการประดิษฐสิ่งตางๆ ใหนักเรียนคนอื่น ๆ ฟง จากนั้นครูสรุปความทั้งหมด แลวเชื่อมโยงเขาสูบทเรียน ขั้นนํา 1. ครูทักทายนักเรียน และใหนักเรียนทําแบบ ทดสอบกอนเรียนหนวยการเรียนรูที่ 6 งาน ประดิษฐจากกระดาษ จากแผนการจัดการ เรียนรู 2. ครูใหนักเรียนดูตัวอยางงานประดิษฐ เชน หนากาก จากกระดาษสี ดอกไมจากกระดาษสี การด สามมิติจากกระดาษสี แลวตั้งประเด็นคําถาม ถามนักเรียน เชน • งานประดิษฐที่ครูนํามาใหดูคืออะไร • งานประดิษฐชิ้นนี้ประดิษฐมาจากอะไร • งานประดิษฐชิ้นนี้มีประโยชนอยางไร • นักเรียนเคยประดิษฐงานประดิษฐที่มีลักษณะ หรือประโยชนเหมือนกับงานประดิษฐชิ้นนี้ หรือไม • งานประดิษฐชิ้นนี้มีความเกี่ยวของกับชีวิต ประจําวันอยางไร 3. ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจเกี่ยวกับความ เกี่ยวของสัมพันธระหวางงานประดิษฐกับชีวิต ประจําวันของคนไทย เกร็ดแนะครู ครูจัดกระบวนการเรียนรูโดยการใหนักเรียนปฏิบัติ ดังนี้ • ออกแบบของใช ของตกแตงที่ตองการประดิษฐ • ศึกษาวิธีการประดิษฐและวางแผนการทํางาน • เตรียมวัสดุอุปกรณการประดิษฐ • ลงมือประดิษฐของใช ของตกแตง • ตรวจสอบและแกไขจุดบกพรอง • นําของใช ของตกแตงไปใชงานตามวัตถุประสงค จนเกิดเปนความรูความเขาใจวา ของใชและของตกแตง เปนสิ่งที่นักเรียน สามารถประดิษฐขึ้นไดเอง โดยการเลือกใชวัสดุรอบตัว อยางกระดาษชนิดตางๆ เชน กลองนม กระดาษลัง หนังสือพิมพ กระดาษที่ใชแลว เพื่อเปนการประหยัด ทรัพยากร ประหยัดคาใชจาย และทําใหเกิดความภาคภูมิใจอีกดวย นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T71

ขอสอบเนนการคิด วัสดุชิ้นใดที่ไมไดทํามาจากกระดาษ 1. นิตยสาร 2. ซองขนม 3. กลองนม 4. หนังสือพิมพ (วิเคราะหคําตอบ : ซองขนมทํามาจากพลาสติก ซึ่งแตกตางจาก ตัวเลือกอื่นๆ ที่ทํามาจากกระดาษ ดังนั้น ขอ 2. จึงเปนคําตอบ ที่ถูกตอง) ¢Í§ãªŒ¢Í§µ¡áµ‹§ ¨Ò¡¡ÃдÒÉ ñ สิ่งที่นักเรียนสามารถประดิษฐขึ้นไดเอง โดยสามารถเลือกวัสดุที่หางาย หรือวัสดุเหลือใชตาง ๆ รอบตัว ซึ่งกระดาษก็เปนวัสดุหนึ่งที่มีทั้งสีสัน และลักษณะที่หลากหลาย และสามารถนํากลับมาใชไดใหมเพื่อเปนการ ประหยัดทรัพยากร ซึ่งนอกจากจะเปนการชวยประหยัดคาใชจายใน ครอบครัวแลว ยังสรางความภูมิใจใหกับตนเองและครอบครัวไดอีกดวย วัสดุที่ทํามาจากกระดาษ เชน กลองนม กลองขนม ลังใสของ หนังสือพิมพ นิตยสาร กระดาษที่ใชแลว ของใชของตกแตงจากกระดาษ แบงตามประเภทได ดังนี้ เชน ของใชและของตกแตง เปน ๑ ของใชของตกแตงจากกระดาษแบบแข็ง ที่บานของนักเรียน มีวัสดุ ใดที่ ไมไดใชแลวบาง บานสุนัขจากกระดาษลูกฟูก ดาวประดับหองจากกระดาษลูกฟูก หุนยนตจากกลองกระดาษลูกฟูก ๕๘ เกร็ดแนะครู ครูอธิบายเพิ่มเติมใหนักเรียนเขาใจวา กวาจะเปนกระดาษนั้นตองสูญเสีย ทรัพยากรมาก เชน ในการผลิตกระดาษทั่วไป 1 ตัน จากเยื่อไมบริสุทธิ์จะตอง ใช • ไมยูคาลิปตัส 5 ป จํานวน 17 ตน • กระแสไฟฟา 4,100 กิโลวัตตตอชั่วโมง • นํ้า 31,500 ลิตร ซึ่งจะเห็นไดวาสิ้นเปลืองทรัพยากรมาก ดังนั้น เราจึงควรใชกระดาษอยาง ประหยัดและคุมคา ขั้นสอน 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • การใชวัสดุและเศษวัสดุแบบใดเปนการ อนุรักษสิ่งแวดลอมมากที่สุด (แนวตอบ : วัสดุและเศษวัสดุเหลือใชจาก ธรรมชาติ) 2. นักเรียนแบงกลุม กลุมละ 4 คน ตามความ สมัครใจ แลวใหแตละกลุมรวมกันศึกษาความรู เรื่อง การทํางานประดิษฐ จากหนังสือเรียน หนวยการเรียนรูที่ 6 งานประดิษฐจากกระดาษ 3. สมาชิกแตละคนในกลุมรวมกันทําใบงานที่ 6.1 เรื่อง การทํางานประดิษฐจากกระดาษ 4. เมื่อทําใบงานที่ 6.1 เสร็จแลวใหแตละกลุมรวมกัน ตรวจสอบความถูกตอง หากมีขอบกพรองให ชวยกันปรับปรุง แกไข จากนั้นนําสงครูตรวจ นํา สอน สรุป ประเมิน T72

ขอสอบเนน การคิด การวางแผนการทํางานประดิษฐควรทําอยางไรบาง (แนวตอบ : จดรายการที่ตองซื้อสําหรับประดิษฐงานไว ลําดับ ขั้นตอนการทํางานใหชัดเจน ถาทํางานกลุมตองแบงหนาที่ให สมาชิกแตละคน โดยแบงงานใหเหมาะสมกับความสามารถของ แตละคน) ๒ ของใช้ของตกแต่งจากกระดาษแบบอ่อน เช่น ๑. ออกแบบผลงานหรือวิธีการประดิษฐ์ แล้ววางแผนการท�างาน ประดิษฐ์ ๒. เตรียมวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการประดิษฐ์ ๓. ปฏิบัติตามขั้นตอนและวิธีการที่ออกแบบไว้ ๔. ตรวจสอบหาข้อบกพร่องและปรับปรุงแก้ไข ๕. จัดเก็บวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการประดิษฐ์และท�าความสะอาด สถานที่ใช้งานให้เรียบร้อย ๖. น�าผลงานการประดิษฐ์ไปใช้งานหรือตกแต่งตามจุดประสงค์ ของการใช้งาน หลักการท�างานประดิษฐ์จากกระดาษ หน้ากากจากกระดาษสี ถุงของขวัญจากกระดาษสี การ์ดสามมิติจากกระดาษสี ดอกไม้จากกระดาษสี 59 เกร็ดแนะครู ครูแนะนํานักเรียนวา ถานักเรียนตองการทํางานประดิษฐเพื่อสรางรายได ใหกับตนเอง จะตองฝกฝนจนเกิดความชํานาญจนสามารถประดิษฐสิ่งตางๆ ไดอยางคลองแคลว สิ่งประดิษฐสามารถใชงานไดจริง มีความสวยงาม และ มีความคิดสรางสรรค ขั้นสรุป 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • การทํางานประดิษฐมีประโยชนตอนักเรียน อยางไร (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 2. นักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง ของใชของ ตกแตงจากกระดาษโดยครูเปนผูตรวจสอบ ความถูกตอง และอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่ บกพรอง 3. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันทําใบงานที่ 6.2 เรื่อง การทํางานประดิษฐจากกระดาษของฉัน เสร็จแลวนําสงครูตรวจ ขั้นประเมิน 1. ตัวแทนกลุม กลุมละ 2 คน นําเสนอคําตอบ ในใบงานที่ 6.1 และ 6.2 หนาชั้นเรียน โดยครู เปนผูตรวจสอบความถูกตอง 2. ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง ของใชของตกแตงจากกระดาษ และจากการทําใบงาน นํา สอน สรุป ประเมิน T73

ขอสอบเนนการคิด ถานักเรียนตองประดิษฐกลองใสเอกสาร นักเรียนควรเลือกใช กระดาษชนิดใด 1. กระดาษปรูฟ 2. กระดาษชําระ 3. กระดาษลูกฟูก 4. กระดาษฟอกขาว (วิเคราะหคําตอบ : กระดาษลูกฟูกมีความแข็งแรงมากกวา กระดาษชนิดอื่น สามารถรองรับนํ้าหนักของเอกสารที่วางลงมาได ดังนั้น ขอ 3. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ¡ÃдÒÉ ๑. ลักษณะของกระดาษ ò จากไม มีลักษณะเปนแผนคงรูป ยับงาย เปอยยุยเมื่อเปยกนํ้า ยอยสลาย ไดตามธรรมชาติ กระดาษแบงเปน ๒ ลักษณะ ที่เราพบเห็นบอย มีดังนี้ กระดาษ เปนวัสดุที่ผลิต เปนกระดาษที่มีคุณภาพ สูง มีความหนา เหมาะแกการพิมพ ประกาศนียบัตรหรือ พิมพการดตาง ๆ เปนกระดาษที่มีการ เคลือบผิวหนาดวยวัสดุ บางอยางใหมีผิวเรียบมัน เพื่อใชพิมพภาพที่มี รายละเอียดสูง เปนกระดาษปอนดขาว แตทําใหเนื้อกระดาษ สามารถรับสีไดงาย และมีพื้นผิวเหมาะแก การเขียนภาพระบายสี ดูดหมึก ดูดสีไวโดยงาย คือกระดาษที่มีสีคลํ้า ไปทางเทาหรือนํ้าตาล มีลักษณะแข็งแรง ทนทาน กระดาษปอนด กระดาษอารต กระดาษวาดเขียน กระดาษลูกฟูก ๑ กระดาษแบบแข็ง เปนกระดาษที่ทําจาก เยื่อไมปน ถาเปยกนํ้า จะขาดงาย เปนกระดาษที่ใชทําสมุด และหนังสือทั่วไป เชน กระดาษ A4 กระดาษปรูฟ กระดาษฟอกขาว ๒ กระดาษแบบออน หนู ๆ มีวิธีเลือกใช กระดาษในการประดิษฐ ของตกแตงอยางไร ๖๐ ประกาศนียบัตรหรือ 1 นักเรียนควรรู 1 ประกาศนียบัตร คือ เอกสารแสดงคุณวุฒิตางๆ เชน ประกาศนียบัตรรับรอง การผานการอบรม ประกาศนียบัตรรับรองการจบการศึกษาที่ตํ่ากวาปริญญาตรี กระดาษที่ใชทําประกาศนียบัตร มักเปนกระดาษที่มีความหนา และมีคุณภาพสูง เหมาะแกการพิมพ เชน กระดาษปอนด กระดาษอารต เกร็ดแนะครู ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา การประดิษฐของใช ของตกแตงจากกระดาษ ควรคํานึงถึงความเหมาะสมของชนิดกระดาษกับสิ่งที่จะประดิษฐเสมอ เพื่อให สิ่งประดิษฐเหลานั้นใชงานไดจริงและมีความคงทน ขั้นสอน สํารวจ ค้นหา นักเรียนแตละคนศึกษาความรู เรื่อง การเลือก ใชกระดาษในการทํางานประดิษฐ จากหนังสือ เรียนหรืออินเทอรเน็ต แลวบันทึกความรูที่ได จากการศึกษาลงในแบบบันทึกการอาน โดยยก ตัวอยางของใช ของตกแตงที่สามารถประดิษฐ จากกระดาษแตละชนิด ชนิดละ 1 อยาง ขั้นนํา กระตุ้นความสนใจ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • วัสดุที่นักเรียนใชในการทํางานประดิษฐ สวนใหญเปนวัสดุประเภทใด (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 2. ครูนําตัวอยางกระดาษมาใหนักเรียนดู เชน กระดาษวาดเขียน กระดาษกลอง กระดาษ ลูกฟูก กระดาษอารต กระดาษปรูฟ โดยให นักเรียนแตละคนมาสัมผัสกระดาษแตละชนิด วามีลักษณะอยางไร นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T74

ขอสอบเนน การคิด เครื่องมือชิ้นใดที่ตองระมัดระวังการใชงานมากกวาชิ้นอื่นๆ 1. เทปใส 2. กรรไกร 3. ไมบรรทัด 4. ไมครึ่งวงกลม (วิเคราะหคําตอบ : กรรไกรเปนอุปกรณที่มีความคม ถาใชไม ระมัดระวังอาจทําใหเกิดการบาดเจ็บตอรางกายตนเองและผูอื่นได ดังนั้น ขอ 2. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ๒.  เครื่องมือที่ใช้ในงาน ประดิษฐ์ เครื่องมือที่ใช้ในงาน ประดิษฐ์ หมายถึงสิ่งที่น�ามาใช้เพื่อช่วยอ�านวยความสะดวกในการท�างาน สามารถแบ่งได้ตามลักษณะการใช้งาน ดังนี้ เครื่องมือที่ใช้ในงานประดิษฐ์ ไม้ครึ่งวงกลม วงเวียน ไม้บรรทัด ใช้วัด กรรไกร คัตเตอร์ คีมตัดลวด เลือกอุปกรณ์ให้เหมาะกับงานประดิษฐ์ ท�าได้ดี พอท�าได้ ท�าอีกครั้ง หนู ๆ มีวิธีเลือกใช้ เครื่องมือในการประดิษฐ์ ของตกแต่งอย่างไร หนูท�ำได้ ใช้ตัด กาวน�้า เทปใส กาวแท่ง ตะปู ปืนกาว เหล็กแหลม พู่กัน สีไม้ ดินสอ สีเทียน สีสเปรย์ ยางลบ ใช้ตกแต่ง ใช้เจาะ ใช้ติด 61 เกร็ดแนะครู ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา การใชเครื่องมือในงานประดิษฐ นอกจาก ระมัดระวังระหวางการใชเครื่องมือแลว หลังจากใชงานเสร็จก็ควรเก็บเครื่องมือ เหลานั้นเขาที่ เพื่อไมใหเกิดอันตรายตอผูอื่นดวย ขั้นสอน อธิบายความรู้ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • นักเรียนจะเลือกใชวัสดุและเศษวัสดุอยางไร ใหอนุรักษสิ่งแวดลอม (แนวตอบ : ออกแบบสิ่งประดิษฐและวางแผน การใชวัสดุตางๆ ใหชัดเจน เพื่อที่จะกําหนด ปริมาณการใชวัสดุแตละชนิดไดอยาง เหมาะสมและลงมือประดิษฐอยางระมัด ระวัง เพื่อไมใหเกิดความเสียหายตอวัสดุจน ตองทิ้ง) 2. นักเรียนกลุมเดิม (จากแผนการจัดการเรียนรู ที่ 1) ผลัดกันอธิบายความรูที่ตนเองไดศึกษา ใหเพื่อนในกลุมฟงแลวซักถามขอสงสัย จนทุก คนในกลุมมีความรูความเขาใจที่ถูกตอง ตรงกัน 3. ตัวแทนแตละกลุม ออกมาอธิบายความรูที่ได เรียนโดยใหเลือกนําเสนอกลุมละ 1 เรื่อง ดังนี้ • ลักษณะของกระดาษ • เครื่องมือที่ใชที่ใชในงานประดิษฐกระดาษ นํา สอน สรุป ประเมิน T75

ขอสอบเนนการคิด แกวลงมือประดิษฐตุกตากระดาษพรอมกับดูวิดีโอขั้นตอนการ ทําไปดวย การกระทําของแกวจะสงผลอยางไร (แนวตอบ : การประดิษฐงานลาชา และอาจเกิดขอผิดพลาดจน ทําใหตองทําใหม เพราะไมรูวิธีการทํามาตั้งแตแรก จึงไมรูสิ่งที่ ควรทําและควรระมัดระวังในการประดิษฐตุกตากระดาษ) ๑. เตรียมวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการประดิษฐ์ ๒. ปฏิบัติตามขั้นตอนและวิธีการที่ออกแบบไว้ ๓. ตรวจสอบหาข้อบกพร่องและปรับปรุงแก้ไข ๔. น�าผลงานการประดิษฐ์ไปใช้งานหรือตกแต่งตามจุดประสงค์ ของการใช้งาน หลักการท�างาน ตัวอย่างที่ ๑ กล่องหกเหลี่ยมจากกระดาษลัง การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจากกระดาษ ๓ อุปกรณ์ ๑. กระดาษลูกฟูก ๒. กระดาษสา ธรรมชาติ ๓. คัตเตอร์ กรรไกร ๔. พู่กัน ๕. กาวลาเท็กซ์ ๖. เทปใส ๗. ดอกไม้จากกระดาษสา ส�าหรับตกแต่ง หนู ๆ มีหลักในการ ประดิษฐ์ของใช้    ของตกแต่งอย่างไร ดอกไม้จากกระดาษสา กระดาษลูกฟูกกระดาษสา เทปใส พู่กัน กาวลาเท็กซ์ กรรไกร กระดาษลูกฟูก คัตเตอร์ 62 กระดาษสา 1 นักเรียนควรรู 1 กระดาษสา คือ กระดาษที่ทํามาจากใยเปลือกของตนปอสา ตนไมชนิดนี้ มักพบอยูทางภาคเหนือของประเทศไทย เชน เชียงใหม เชียงราย ลําปาง ใยของ ตนปอสามีความเหนียว สามารถทําเปนเชือกได ปจจุบันมีการทําเปนกระดาษ และทําเปนสิ่งอื่นๆ เชน รม โคมไฟ ขั้นสอน ขยายความเข้าใจ 1. ครูใหนักเรียนดูตัวอยางงานประดิษฐจาก กระดาษ แลวใหสมาชิกในแตละกลุมรวมกัน วิเคราะห วิจารณ และแสดงความคิดเห็นตาม ประเด็นที่กําหนด ดังนี้ • งานประดิษฐที่ครูนํามาใหดูประดิษฐมาจาก วัสดุและเศษวัสดุอะไรบาง • วัสดุและเศษวัสดุนั้น จัดเปนวัสดุ และเศษ วัสดุประเภทใด • วัสดุและเศษวัสดุนั้น ถูกตอง เหมาะสม ตามหลักการเลือกใชวัสดุตางๆ ในการ ทํางานประดิษฐหรือไม อยางไร 2. ครูขออาสาสมัครนักเรียนแตละกลุมเพื่อ นําเสนอคําตอบหนาชั้นเรียน โดยครูเปน ผูตรวจสอบความถูกตองและอธิบายเพิ่มเติม ในสวนที่บกพรอง นํา สอน สรุป ประเมิน T76

ขอสอบเนน การคิด เมื่อประดิษฐของใชของตกแตงเสร็จเรียบรอยแลว ควรทํา อยางไรตอไป 1. ตรวจสอบรายละเอียดของงานใหเรียบรอย 2. นําสิ่งประดิษฐไปใชงานตามวัตถุประสงค 3. ถายรูปเก็บไวเพื่อนําไปใหผูปกครองดู 4. บันทึกการทํางาน (วิเคราะหคําตอบ : ควรตรวจสอบการใชงานและความเรียบรอย ใหดีกอน เวลานําไปใชจะไดไมเกิดขอผิดพลาด ดังนั้น ขอ 1. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ขั้นตอนการประดิษฐ์ ๑ ตัดและวัดขนาดกระดาษลังช่องละ ๖×๘ เซนติเมตร จ�านวน ๖ ช่อง ๒ น�าคัตเตอร์กรีดแต่ละช่องเบา ๆ เพื่อให้พับได้ง่าย ๓ น�ามาประกบกัน ให้กลายเป็นรูปหกเหลี่ยม แล้วน�าเทปใสมาติด ๔ น�าไปวางบนกระดาษลังที่เหลือ วาดรูป หกเหลี่ยมแล้วตัดตามรอยเพื่อท�าเป็น ก้นกล่อง ๕ ทากาวหรือติดเทปใสให้ติดกัน แล้วน�า กระดาษสา และดอกไม้มาประดับตกแต่ง ประโยชน์ ๑. ใช้ส�าหรับใส่ของใช้ขนาดเล็ก เช่น เครื่องประดับ เครื่องเขียน เหรียญ ๒. เป็นการน�าวัสดุเหลือใช้มาท�าให้เกิดประโยชน์๖ ซม. ๘ ซม. ประดิษฐ์กล่องหกเหลี่ยมจากกระดาษลัง ท�าได้ดี พอท�าได้ ท�าอีกครั้ง หนูท�ำได้ 63 เกร็ดแนะครู ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา การเลือกใชกระดาษใหเหมาะกับงานประดิษฐ เปนสิ่งสําคัญมาก แตก็ตองคํานึงถึงงบประมาณที่ตนเองมีดวย เพราะกระดาษ บางชนิดอาจมีราคาแพง ดังนั้น การเลือกประดิษฐสิ่งตางๆ นอกจากจะคํานึงถึง วัตถุประสงคการใชงานแลว ควรคํานึงถึงจํานวนเงินที่ตองใชในการประดิษฐ เพื่อ ไมใหเกิดปญหาดานการเงินตามมาทีหลัง ขั้นสอน ขยายความเข้าใจ ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • การใชวัสดุที่มีในทองถิ่นทํางานประดิษฐมี ประโยชนอยางไร (แนวตอบ : ชวยใหประหยัดคาใชจายในการหา ซื้อวัสดุจากทองถิ่นอื่น และยังเปนการใชวัสดุ ที่มีในทองถิ่นใหเกิดประโยชนสูงสุด) ขั้นสรุป 1. สมาชิกในแตละกลุมรวมกันเขียนสรุปความรู เรื่อง การเลือกใชกระดาษในการทํางาน ประดิษฐ เสร็จแลวนําสงครูตรวจ 2. ครูตรวจสอบความรูความเขาใจของนักเรียน จากการสรุปความรู เรื่อง การเลือกใชกระดาษ ในการทํางานประดิษฐ ขั้นประเมิน ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง กระดาษและเครื่องมือที่ใชในงาน ประดิษฐ นํา สอน สรุป ประเมิน T77

ขอสอบเนนการคิด เครื่องเจาะกระดาษจะใชกับงานประเภทใด 1. การนําเชือกมารอยมุมกระดาษเชื่อมเขาหากัน 2. การแบงสวนกระดาษใหเปนชิ้นเทาๆ กัน 3. การตกแตงสิ่งประดิษฐใหมีสีสันสวยงาม 4. การประกบกระดาษใหติดกัน (วิเคราะหคําตอบ : การจะนําเชือกรอยมุมกระดาษได จะตอง เจาะกระดาษใหเปนรูแลวนําเชือกสอดลงไปตามรูนั้น เพื่อเชื่อม มุมกระดาษเขาหากัน ดังนั้น ขอ 1. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ๑. เตรียมวัสดุอุปกรณ์กล่องของขวัญที่ใช้ในการประดิษฐ์ ๒. ปฏิบัติตามขั้นตอนและวิธีการที่ออกแบบไว้ ๓. ตรวจสอบหาข้อบกพร่องและปรับปรุงแก้ไข ๔. น�าผลงานการประดิษฐ์ไปใช้งานหรือตกแต่งตามจุดประสงค์ ของการใช้งาน หลักการท�างาน ตัวอย่างที่ ๒ กล่องของขวัญ จากกระดาษสี อุปกรณ์ ๑. กระดาษสี ๒. คัตเตอร์ กรรไกร ๓. ไม้บรรทัด ๔. ดินสอ ๕. กาว ๖. ริบบิ้น คัตเตอร์ ไม้บรรทัด กาวลาเท็กซ์ ริบบิ้น ดินสอ กระดาษสี กรรไกร ปลอดภัยไว้ก่อน การจับกรรไกรและคัตเตอร์ควรจับให้ถนัดมือก่อนใช้งาน เพื่อไม่ให้เกิดอุบัติเหตุจากของ มีคม เครื่องเจาะกระดาษ 64 เกร็ดแนะครู ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา การประดิษฐสิ่งใดสิ่งหนึ่งนักเรียนตอง เรียนรูวิธีการใหละเอียดกอนลงมือทํา โดยนําวิธีการที่เรียนรูมาประยุกตใหเหมาะ กับอุปกรณ หรือความสามารถของตนเอง โดยเฉพาะการตกแตง นักเรียนสามารถตกแตงเปนรูปแบบอื่นไดตามความ ชอบของตนเอง และจัดเตรียมอุปกรณ วิธีการตางๆ ใหเปนไปตามที่ตนเอง ออกแบบไว ขั้นนํา นักเรียนกลุมเดิม (จากแผนการจัดการเรียนรู ที่ 1) รวมกันศึกษาความรู เรื่อง งานประดิษฐจาก กระดาษ : กลองหกเหลี่ยมจากกระดาษลัง จาก หนังสือเรียน หรือเอกสารประกอบการสอน ขั้นสอน สังเกต รับรู้ 1. ครูใหนักเรียนดูกลองกระดาษลัง แลวแจงให นักเรียนทราบวา ครูจะประดิษฐกลองหกเหลี่ยม จากกระดาษลัง 2. ครูใหนักเรียนดูวัสดุและเครื่องมือที่ใชในการ ประดิษฐ แลวประดิษฐกลองหกเหลี่ยมจาก กระดาษลังใหนักเรียนดู และอธิบายวิธีการทํา ทีละขั้นตอน เพื่อใหนักเรียนสังเกตและจดจํา ไดอยางถูกตอง นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T78

ขอสอบเนน การคิด การประดิษฐของใช ของตกแตงชนิดใด ที่ตองใชกระดาษ แตกตางกับขออื่น 1. ดอกไมตกแตงผนัง 2. โมไบลกระดาษ 3. กระเปาสาน 4. การดวันเกิด (วิเคราะหคําตอบ : กระเปาสานจะตองใชกระดาษที่มีความแข็งแรง คงทน เพราะตองนําไปใสของ แตสิ่งประดิษฐชนิดอื่นๆ สามารถ ใชกระดาษที่มีความบางได ดังนั้น ขอ 3. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ขั้นตอนการประดิษฐ ๑ ตัดกระดาษเปนสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาด ๑๕ x ๑๕ ซม. แลวรางตามแบบดวยดินสอ ๒ ตัดกระดาษตามรอยรอบนอกของ ดินสอ ดังรูป ๓ พับกระดาษตามรอยของดินสอ ๔ ควํ่ากระดาษแลวตกแตงดวยกระดาษสี หรือวาดภาพเปนลวดลายตาง ๆ ๕ เจาะรูที่มุมแหลมของกระดาษทั้ง ๔ มุม ใสของที่ตองการไวดานใน แลวใช ริบบิ้นรอยและผูกเขาหากัน เมื่อชิ้นงาน สําเร็จ สามารถนําไปมอบเปนของขวัญ ในโอกาสตาง ๆ ได ประโยชน ๑. ใชใสของขวัญสําหรับเทศกาลตาง ๆ ๒. ใชแขวนตกแตงบาน ประดิษฐกลองของขวัญจากกระดาษสี ทําไดดี พอทําได ทําอีกครั้ง ˹ٷíÒä´Œ ๖๕ เกร็ดแนะครู ครูแนะนําใหนักเรียนใสถุงมือผาเวลาตองใชของมีคม เพื่อปองกันการเกิด อุบัติเหตุที่อาจเกิดไดจากการใชของมีคมดังกลาว เมื่อสมาชิกคนใดใชของมีคม สมาชิกคนอื่นๆ ไมควรเขาไปใกล เพราะอาจเกิดอันตรายได ขั้นสอน ทําตามแบบ 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • นักเรียนเห็นดวยกับการนําเศษกระดาษ เหลือใชมาประดิษฐเปนงานประดิษฐหรือไม จงอธิบาย (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 2. สมาชิกแตละกลุมฝกประดิษฐกลองหกเหลี่ยม จากกระดาษลังตามแบบอยางที่ครูทําใหดู โดยครูคอยสังเกตอยางใกลชิด และเนนยํ้า ใหนักเรียนตระหนักถึงความปลอดภัยในการ ทํางาน 3. สมาชิกแตละกลุมรวมกันตรวจสอบความ ถูกตอง และความเรียบรอยของผลงาน หาก มีขอบกพรองใหชวยกันหาแนวทางปรับปรุง แกไข นํา สอน สรุป ประเมิน T79

ผลงาน ๑ กระถางดอกไมจากกระดาษสี ๓ ผีเสื้อจากกระดาษสี ๕ ดอกไมตกแตงผนังจากกระดาษสี ๒ ตุกตาจากแกนกระดาษชําระ ๔ แมลงเตาทองจากกระดาษสี ๖ นกยูงจากกระดาษสี นักเรียนลองนําผลงาน ไปใชดูสิวาเปนอยางไร ๖๖ กิจกรรม สรางเสริม ครูใหนักเรียนเขียนอธิบายขั้นตอนการประดิษฐกลองหกเหลี่ยม จากกระดาษลัง แลวใหอธิบายเหตุผลของการทํางานแตละขั้นตอน หรือใหนักเรียนทําเปนแผนผังความคิดวางแผนการทํางาน กอนลงมือประดิษฐสิ่งตางๆ เพื่อใหนักเรียนไดรูจักการวางแผน และคิดใหรอบคอบ เกร็ดแนะครู ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา สวนที่บกพรองตางๆ ของงาน นักเรียน สามารถจดบันทึกขอบกพรองและวิธีแกไขงานไวได เพื่อเปนขอมูลในการทํางาน ครั้งตอไป และนําไปพัฒนาการประดิษฐใหดีขึ้นกวาเดิมได ขั้นสอน ทําเองโดยไมมีแบบ 1. สมาชิกแตละกลุมรวมกันประดิษฐกลองหก เหลี่ยมจากกระดาษลังโดยไมมีแบบอยาง โดย มีครูคอยสังเกตและระวังความปลอดภัยของ นักเรียนอยูหางๆ 2. นักเรียนนํากลองหกเหลี่ยมกระดาษลังที่ประดิษฐ เสร็จแลวมาใหครูดู ครูตรวจสอบความถูกตอง และอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง 3. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • การประดิษฐงานประดิษฐมีประโยชนตอ นักเรียนอยางไร (แนวตอบ : พัฒนาทักษะในการทํางาน ความ คิดสรางสรรค ไดใชเวลาวางใหเกิดประโยชน และประหยัดคาใชจายในครอบครัว) นํา สอน สรุป ประเมิน T80

กิจกรรมพัฒนำกำรท�ำงำน หนูรู้สึกอย่างไร ๑. ถ้านักเรียนต้องการประดิษฐ์กล ่องหกเหลี่ยม นักเรียนจะเลือกใช้ กระดาษชนิดใด เพราะเหตุใด ๒. การประดิษฐ์กล่องของขวัญ หากนักเรียนไม่มีกระดาษสี ควรเลือกใช้ กระดาษชนิดใดแทน เพราะอะไร ๓. หากนักเรียนต้องวางแผนการประดิษฐ์วัสดุจากกระดาษ นักเรียนจะมี ขั้นตอนอย่างไรบ้าง ถามมาหนูตอบได้ Learning Environments Professional Development Curriculum and Instruction Standards and Assessments Technology Skills Skills Skills Life and Career LearningandInnovation Information,Media,an C d ore Subjects and 21st Century Themes เรียนรู้กิจกรรมทักษะการท�างาน C21 ๑. แบ่งกลุ่ม ร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับชนิดของกระดาษกับการ ประดิษฐ์ โดยแต่ละกลุ่มจะได้ชนิดกระดาษที่แตกต่างกัน เช่น กระดาษ ลูกฟูก กระดาษอ่อน กระดาษแข็ง แล้วออกมาน�าเสนอหน้าชั้นเรียน ๒. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งจากกระดาษ แล้วน�า เสนอหน้าชั้นเรียน พร้อมอธิบายขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้ • ประโยชน์ใช้สอย • การเลือกประเภทกระดาษ • การวางแผนและออกแบบชิ้นงาน • การเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะสม • ขั้นตอนการประดิษฐ์ • ประโยชน์ใช้สอย ๑. การประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งจากกระดาษมีประโยชน์อย่างไร ๒. หากนักเรียนประดิษฐ์ชิ้นงานใกล้เสร็จแล้ว แต่พบข้อบกพร่องของ ชิ้นงาน นักเรียนจะท�าอย่างไร เพราะอะไร 67 เกร็ดแนะครู ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา นักเรียนตองใชสิ่งประดิษฐที่ตนเองทําขึ้นให เกิดประโยชนสูงสุด เพราะนอกจากจะประหยัดคาใชจายของครอบครัวจากการ ประดิษฐสิ่งของแทนการซื้อสิ่งตางๆ แลว ยังเปนการประหยัดการใชทรัพยากร ตางๆ อีกดวย กิจกรรม ทาทาย ครูใหนักเรียนออกแบบสิ่งประดิษฐจากกระดาษ โดยสิ่ง ประดิษฐตองเหมาะสมกับโจทยที่กําหนดให เชน วันเกิด ปาไม ยอนยุค นักเรียนแตละคนตองนําเสนอสิ่งประดิษฐของตนเองหนา ชั้นเรียน อธิบายขั้นตอนการทํา และแนวคิดการประดิษฐของชิ้นนี้ วาตรงกับโจทยที่ครูใหอยางไร ขั้นสอน ฝกทําให้ชํานาญ 1. นักเรียนแตละคนประดิษฐกลองหกเหลี่ยมจาก กระดาษลังเพื่อใหเกิดความชํานาญในงานประดิษฐ จากกระดาษ 2. ครูมอบหมายใหนักเรียนแตละกลุมประดิษฐงาน ประดิษฐ 1 ชิ้น โดยออกแบบงานประดิษฐ จากนั้น ทํางานประดิษฐตามที่ออกแบบ แลวบันทึกผล การปฏิบัติกิจกรรม โดยใหครอบคลุมประเด็น ตามที่กําหนด ดังนี้ • เหตุผลในการประดิษฐงานประดิษฐใหบรรลุ เปาหมาย • การประดิษฐงานประดิษฐใหบรรลุเปาหมายที่ วางไว • คุณธรรมในการประดิษฐงานประดิษฐ • การใชพลังงานและทรัพยากรในการประดิษฐ งานประดิษฐ โดยครูอาจใหนักเรียนปฏิบัติกิจกรรมนอกเวลา เรียน แลวนัดหมายเวลาสงผลงาน นํา สอน สรุป ประเมิน T81

แบบประเมินการท�างาน ท�าได้ดี พอท�าได้ ปรับปรุง ท�าได้ดี พอท�าได้ ปรับปรุง แบบประเมิน ทักษะการท�างาน C21 ค�าชี้แจง :  ให้นักเรียนประเมินการท�างานของตนเองตามรายการ ที่ก�าหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ค�าชี้แจง :  ให้ผู้สอนประเมินทักษะการท�างาน C21 ตามรายการ ที่ก�าหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน Learning Environments Professional Development Curriculum and Instruction Standards and Assessments Technology Skills Skills Skills Life and Career LearningandInnovation Information,Media,an C d ore Subjects and 21st Century Themes รายการ ๑. วางแผนและออกแบบชิ้นงานได้เหมาะสม ๒. เลือกใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสม ๓. ลงมือปฏิบัติตามขั้นตอนได้เหมาะสม ๔. น�าไปใช้ประโยชน์ได้เหมาะสม ท�าได้ดี = ๓ พอท�าได้ = ๒ ปรับปรุง = ๑ รวม ท�าได้ดี = ๓ พอท�าได้ = ๒ ปรับปรุง = ๑ รายการ ๑. แบ่งหน้าที่กันอย่างเหมาะสม ๒. ร่วมมือกันท�างานจนส�าเร็จ ๓. แสดงความคิดเห็นอย่างเหมาะสม ๔. รับฟังความคิดเห็นของคนในกลุ่ม ๕. ท�างานประดิษฐ์จากกระดาษได้อย่างสร้างสรรค์ รวม ตัวอย่างตารางบันทึกผล ตัวอย่างตารางบันทึกผล สา�หรับครู สา�หรับนักเรียน 68 ขั้นสรุป ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรูเกี่ยวกับ เรื่อง งานประดิษฐจากกระดาษ วาการนําวัสดุ เหลือใชจากกระดาษมาออกแบบสรางสรรคและ ประดิษฐของใชของตกแตง เปนการใชทรัพยากร อยางประหยัด คุมคา นอกจากจะมีประโยชนตอ ครอบครัวทําใหสามารถประหยัดคาใชจายไดแลว ยังมีประโยชนตอตนเอง โดยทําใหเกิดความ ภาคภูมิใจแกตนเองที่สามารถประดิษฐของใชของ ตกแตงเหลานี้ได และยังเปนการไดฝกทักษะการ ทํางานอีกดวย ขั้นประเมิน 1. นักเรียนทํากิจกรรมตามที่ชี้วัด จากแบบวัดฯ 2. ครูมอบหมายใหนักเรียนทําแบบทดสอบหลัง เรียน หนวยการเรียนรูที่ 6 งานประดิษฐจาก กระดาษ จากแผนการจัดการเรียนรู 3. ครูประเมินผลการเรียนจากแบบทดสอบหลัง เรียน และผลงานการประดิษฐ แบบประเมิน ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 เหตุผลในการปลูกไม้ดอกไม้ประดับให้บรรลุเป้าหมาย 2 การปลูกไม้ดอกไม้ประดับให้บรรลุเป้าหมายที่วางไว้ 3 คุณธรรมในการปลูกไม้ดอกไม้ประดับ รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 8 - 9 ดี 5 - 7 พอใช้ ต่่ากว่า 5 ปรับปรุง แบบประเมิน การน าเสนอผลงาน ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการน่าเสนอ 5 วิธีการน่าเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 12 - 15 ดี 8 - 11 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม ชื่อกลุ่ม ชั้น ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ล าดับที่ รายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1 การแบ่งหน้าที่กันอย่างเหมาะสม 2 ความร่วมมือกันท่างาน,ความสนใจศึกษาหาความรู้ 3 การแสดงความคิดเห็น 4 การรับฟังความคิดเห็น 5 ความมีน้่าใจช่วยเหลือกัน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 12 - 15 ดี 8 - 11 พอใช้ ต่่ากว่า 8 ปรับปรุง แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ค าชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้านรายการประเมินระดับคะแนน 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ 1.2 เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน 1.3 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตามหลักศาสนา 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจ่าวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และน่าไปปฏิบัติได้ 4.2 รู้จักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม 4.3 เชื่อฟังค่าสั่งสอนของบิดา-มารดา โดยไม่โต้แย้ง 4.4 ตั้งใจเรียน 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด 5.2 ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการ ท างาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการท่างานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานส่าเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตส่านึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูท่างาน 8.2 รู้จักการดูแล รักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดล้อมของห้องเรียน โรงเรียน ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและสม่่าเสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน แนวทางการวัดและประเมินผล ครูศึกษาแนวทางการวัดและประเมินผลเพื่อประเมินชิ้นงานของนักเรียนจากแบบประเมินชิ้นงานที่แนบทายแผนการจัดการเรียนรู ตัวอยางแบบประเมิน จากแผนการจัดการเรียนรู นํา สอน สรุป ประเมิน T82

T83 Chapter Overview แผนการจัด การเรียนรู้ สื่อที่ใช้ จุดประสงค์ วิธีสอน ประเมิน ทักษะที่ได้ คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ แผนฯ ที่ 1 ความหมายและ ความส�ำคัญของ อาชีพ 2 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - บัตรคำอาชีพต่าง ๆ - แบบวัดฯ - PowerPoint 1. อธิบายความหมาย และความสำคัญ ของอาชีพได้อย่าง ถูกต้อง 2. มีเจตคติที่ดีต่อ อาชีพที่ซื่อสัตย์ สุจริต 3. ปฏิบัติการค้นหา และรวบรวมข้อมูล อาชีพด้วยตนเอง ได้อย่างเหมาะสม วิธีสอน โดยเน้น กระบวนการ การสร้างความ ตระหนัก - ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียน - ตรวจแบบบันทึก การอ่าน - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ 1. ทักษะการ สำรวจค้นหา 2. ทักษะการ รวบรวมข้อมูล 3. ทักษะการ จำแนกประเภท 4. ทักษะการ วิเคราะห์ 5. ความสามารถ ในการใช้ ทักษะชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน แผนฯ ที่ 2 อาชีพอิสระ 1 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - แบบวัดฯ - ใบงานที่ 7.1 - บัตรภาพ - PowerPoint 1. อธิบายลักษณะ ของอาชีพอิสระได้ อย่างถูกต้อง 2. มีเจตคติที่ดีต่อ อาชีพที่ซื่อสัตย์ สุจริต 3. ปฏิบัติการค้นหา รวบรวมข้อมูล และนำเสนออาชีพ ได้อย่างเหมาะสม วิธีสอนแบบ สืบเสาะหา ความรู้ - ตรวจใบงานที่ 7.1 - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ 1. ทักษะการ สำรวจค้นหา 2. ทักษะการ รวบรวมข้อมูล 3. ทักษะการ จำแนก ประเภท 4. ทักษะการ วิเคราะห์ 5. ความสามารถ ในการใช้ ทักษะชีวิต 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน

T84 Chapter Overview แผนการจัด การเรียนรู้ สื่อที่ใช้ จุดประสงค์ วิธีสอน ประเมิน ทักษะที่ได้ คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ แผนฯ ที่ 3 อาชีพรับราชการ และอาชีพลูกจ้าง 1 ชั่วโมง - หนังสือเรียน - แบบวัดฯ - ใบงานที่ 7.2 - PowerPoint 1. อธิบายลักษณะของ อาชีพรับราชการ และอาชีพลูกจ้าง ได้อย่างถูกต้อง 2. มีเจตคติที่ดีต่อ อาชีพที่ซื่อสัตย์ สุจริต 3. ปฏิบัติการค้นหา และรวบรวมข้อมูล อาชีพด้วยตนเอง ได้อย่างเหมาะสม วิธีสอน โดยเน้น กระบวนการ ปฏิบัติ - ตรวจใบงานที่ 7.2 - ประเมินการ นำเสนอผลงาน - สังเกตพฤติกรรม การทำงาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม - สังเกตคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ตรวจแบบทดสอบ หลังเรียน - ตรวจสมุดเล่มเล็ก เรื่อง อาชีพในฝัน 1. ทักษะการ สำรวจค้นหา 2. ทักษะการ รวบรวม ข้อมูล 3. ทักษะการ จำแนก ประเภท 4. ทักษะการ วิเคราะห์ 5. ความสามารถ ในการใช้ ทักษะชีวิต 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการ ทำงาน

กิจกรรม เสริมสรางคุณลักษณะอันพึงประสงค หน่วยการเรียนรู้ที่ ๗ กิจกรรมน�ำสู่กำรเรียน อาชีพในฝัน สาระส�าคัญ การประกอบอาชีพเป็นการท�างานต่างๆเพื่อ หารายได้มาเลี้ยงดูตนเองและครอบครัว ซึ่งแต่ละ อาชีพย่อมมีประโยชน์และความส�าคัญแตกต่าง กันไป รู้และเข้าใจเกี่ยวกับอาชีพต่าง ๆ และเห็นความส�าคัญของการ ประกอบอาชีพสุจริต (มฐ. ง ๒.๑ ป.๔/๑) เป้าหมายการเรียนรู้ประจ�าหน่วยที่ ๗ นักออกแบบ ต�ำรวจ พยำบำล นักกำรตลำด เพื่อน ๆ รู้ไหมว่า แต่ละ อาชีพมีหน้าที่แตกต่างกัน อย่างไร ครูนําภาพบุคคลที่ประกอบอาชีพตางๆ มาใหนักเรียนดู จากนั้น ถามนักเรียนวา จากภาพ นักเรียนคิดวาอาชีพตางๆ มีความสําคัญ หรือไม ถาหากขาดอาชีพใดอาชีพหนึ่งไป จะสงผลอยางไรตอ ประเทศชาติ โดยใหนักเรียนตอบตามความคิดของนักเรียนเอง เกร็ดแนะครู ครูจัดกระบวนการเรียนรูโดยใหนักเรียนวิเคราะหจากภาพ และคําถามเรื่อง การประกอบอาชีพ จากนั้นรวมกันอภิปรายเกี่ยวกับความแตกตาง และความ สําคัญของอาชีพตางๆ จนเกิดเปนความรู ความเขาใจเรื่องอาชีพ ขั้นนํา สังเกต 1. นักเรียนทําแบบทดสอบกอนเรียน หนวยการเรียนรูที่ 7 จากแผนการจัดการเรียนรู 2. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • นักเรียนใฝฝนอยากจะประกอบอาชีพใดใน อนาคต เพราะอะไร (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 3. ครูสุมนักเรียน 2-3 คน เลาอาชีพที่ตนเองใฝฝน อยากจะเปนในอนาคตใหเพื่อนฟงหนาชั้นเรียน พรอมทั้งบอกเหตุผลหรือแรงบันดาลใจที่ทําให อยากประกอบอาชีพนั้นๆ 4. นักเรียนทุกคนรวมกันแสดงความคิดเห็นวา อาชีพที่เพื่อนใฝฝนอยากจะเปนในอนาคตนั้น มีความสําคัญอยางไร และทําอยางไรเพื่อนถึง จะไดประกอบอาชีพที่ใฝฝน 5. ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา อาชีพสุจริตทุก อาชีพชวยใหเรามีรายไดมาเลี้ยงดูตนเอง และ ครอบครัว ซึ่งแตละอาชีพมีความสําคัญที่เทา เทียมกัน และจะตองพึ่งพาอาศัยกันและกัน เสมอ นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T85

ขอสอบเนนการคิด ใครประกอบอาชีพไดสุจริต 1. สุวนันทขายครีมที่ไมมีเครื่องหมาย อย. 2. พนักงานบริษัทรับสินบนจากลูกคา 3. สุชาติขับรถสามลอไปสงนักทองเที่ยว 4. เยาวภารับจางขับรถพาคนตางชาติเขาประเทศ (วิเคราะหคําตอบ : สุชาติประกอบอาชีพสุจริต เพราะการขับรถ สามลอเปนอาชีพรับจางที่ไดเงินมาดวยวิธีการที่ถูกตอง ดังนั้น ขอ 3. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) การด�ารงชีวิตอยู ่ในครอบครัวและสังคมอย ่างมีความสุข จ�าเป็น ต้องมีการท�างานเพื่อหาเงินมาใช้จ่ายภายในครอบครัว โดยการประกอบ อาชีพสุจริตต่าง ๆ เพื่อไม่ให้เกิดปัญหากับครอบครัวและสังคม อาชีพต่างๆ อาชีพ หมายถึง การท�างานต่าง ๆ เพื่อหารายได้มาเลี้ยงดูตนเองและ ครอบครัวให้กินดีอยู่ดี อาชีพมีอยู่หลายประเภท ดังนี้ ๑ อาชีพต่าง ๆ แม่บ้าน หมอ นักธุรกิจ แม่ค้า ครู นักวิทยาศาสตร์ คนท�าอาหาร ชาวไร่ พนักงานต้อนรับ 70 เกร็ดแนะครู ครูใหคําแนะนําใหกับนักเรียนวา หากในอนาคตนักเรียนกําลังจะประกอบ อาชีพ นักเรียนควรเลือกอาชีพที่นักเรียนชอบ ทําแลวมีความสุข มีเพื่อนรวมงาน ที่ดี มีหัวหนาที่ดี เพราะสภาพแวดลอมในที่ทํางานมีผลตอการทํางานอยางมาก หากสภาพแวดลอมดีก็จะทําใหนักเรียนมีความสุข และทํางานออกมาไดอยางมี ประสิทธิภาพ ขั้นสอน วิเคราะห์ วิจารณ์ 1. นักเรียนแบงกลุม กลุมละ 3-4 คน โดยวิธีการ จับสลาก จากนั้นใหแตละกลุมรวมกันศึกษา ความรู เรื่อง ความหมายและความสําคัญของ อาชีพ จากหนังสือเรียน แลวบันทึกความรูที่ได จากการศึกษาลงในแบบบันทึกการอาน 2. ตัวแทนแตละกลุมจับสลากบัตรคําอาชีพตางๆ กลุมละ 1 อาชีพ แลวใหสมาชิกในแตละกลุม รวมกันวิเคราะหวิจารณเพื่อหาความสําคัญ ของอาชีพที่จับสลากได ตามประเด็นที่กําหนด ดังนี้ • ความหมายของอาชีพ • ความสําคัญของอาชีพตอตนเอง • ความสําคัญของอาชีพตอครอบครัว • ความสําคัญของอาชีพตอสังคมและ ประเทศชาติ • ถาไมมีอาชีพดังกลาวในสังคมจะเปน อยางไร 3. นักเรียนจับสลากเลือกตัวแทนกลุมออกมา นําเสนอผลการวิเคราะหวิจารณหนาชั้นเรียน แลวใหเพื่อนกลุมอื่นที่มีความคิดเห็นแตกตาง กันออกไปไดแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม โดย ครูเปนผูตรวจสอบความถูกตอง และอธิบาย เพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง 4. ครูและนักเรียนรวมกันเฉลยคําตอบ 5. นักเรียนตอบคําถามกระตุนความคิด • อาชีพแตละอาชีพมีการพึ่งพาอาศัยซึ่งกัน และกันอยางไร จงอธิบาย และยกตัวอยาง ประกอบ (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) นํา สอน สรุป ประเมิน T86

ขอสอบเนน การคิด ใครประกอบอาชีพอิสระ 1. อุษาเปนเจาของธุรกิจครีมทาผิว 2. อรนุชทํางานเปนพนักงานบริษัทเอกชน 3. จิดาภาเปนผูอํานวยการโรงเรียนรัฐบาล 4. มาลินีทํางานเปนพนักงานตอนรับบนเครื่องบิน (วิเคราะหคําตอบ : อาชีพอิสระ เปนการประกอบอาชีพที่เปน ของตัวเอง ลงทุนเอง และดําเนินกิจการเอง มาลินีและอรนุช เปนลูกจาง จิดาภาเปนขาราชการ ดังนั้น ขอ 1. จึงเปนคําตอบ ที่ถูกตอง) ๑๒๐ ๑๒๐ ๑๐๐ ๖๐๑๕๐ ๒๐๐ ประเภทของอาชีพ การประกอบอาชีพโดยทั่วไป สามารถแบ่งประเภทออกได้ ๓ ประเภท ได้แก่ ๒ เป็นอาชีพที่ท�าหน้าที่ให้บริการแก ่ ประชาชนทั่วไปโดยได้ค่าจ้างจากรัฐบาล เช่น ครู พยาบาล หมอ ต�ารวจ ทหาร ซึ่งได้รับ รายได้หรือค่าตอบแทนเป็นเงินเดือน บางครั้งเรียกว่าอาชีพส่วนตัว เป็นการประกอบอาชีพที่เป็นของตัวเอง ลงทุนเองและเป็น ผู้ด�าเนินกิจการเอง ซึ่งอาชีพอิสระแบ่งได้เป็น ๓ อย่าง คือ ๑. อาชีพการผลิต หมายถึง การประกอบอาชีพในการท�าสินค้าขึ้นมาส�าหรับจ�าหน่าย ให้แก่ผู้บริโภค เช่น ชาวนา ชาวสวน ชาวไร่ ๒. อาชีพการค้า หมายถึง การประกอบอาชีพในการซื้อขายสินค้า เช่น แม่ค้า ๓. อาชีพบริการ หมายถึง การประกอบอาชีพที่ให้บริการลูกค้า เช่น ธนาคาร โรงแรม ร้านตัดผม เป็นอาชีพที่ไม ่ได้เป็นเจ้าของกิจการ ท�างานโดยปฏิบัติตามค�าสั่งนายจ้างและ ได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินเดือน หรือรายได้ ต่อวัน ต่อสัปดาห์ ๑   อาชีพข้าราชการ ๒   อาชีพลูกจ้าง ๓   อาชีพอิสระ หนู ๆ รู้ไหมว่า ประเภท ของอาชีพ มีอะไรบ้าง บอกความส�าคัญของการประกอบอาชีพ ท�าได้ดี พอท�าได้ ท�าอีกครั้ง หนูท�ำได้ 71 อาชีพข้าราชการ 1 นักเรียนควรรู 1 ขาราชการ แยกออกเปน 3 คํา ไดแก • “ขา” หมายถึง ผูทําการ ผูทํางาน ผูรับใช • “ราช” มาจากคําวา ราชา • “การ” หมายถึง การงาน หนาที่ ขาราชการ จึงแปลวา ผูทํางานตางๆ แทนพระราชา ขั้นสรุป 1. ครูถามกระตุนความคิดนักเรียนวา • คุณธรรมและจริยธรรมมีความจําเปนในการ ประกอบอาชีพอยางไร (แนวตอบ : พิจารณาตามคําตอบของนักเรียน โดยใหอยูในดุลยพินิจของครูผูสอน) 2. นักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง ความหมาย และความสําคัญของอาชีพ เปนแผนผังความคิด โดยครูเปนผูตรวจสอบความถูกตอง ขั้นประเมิน ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป เรื่อง ความหมายและความสําคัญของอาชีพ นํา สอน สรุป ประเมิน T87

ขอสอบเนนการคิด คุณธรรมในขอใดที่ผูประกอบอาชีพคาขาย ควรจะมีมากที่สุด 1. ความอดทน 2. ความมีนํ้าใจ 3. ความซื่อสัตย 4. ความเสียสละ (วิเคราะหคําตอบ : อาชีพคาขาย เปนอาชีพที่ใชเงินในการแลก เปลี่ยนสินคา แมคาจึงควรมีความซื่อสัตย ไมเอารัดเอาเปรียบ ผูบริโภค ดังนั้น ขอ 3. จึงเปนคําตอบที่ถูกตอง) ท�าให้เรามีรายได้ไว้ใช้จ่ายในชีวิต ประจ�าวัน เช่น ค่าอาหาร ค่ารถโดยสาร ซื้อเสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค ท�าให้มีการกระจายรายได้ไปสู่ท้องถิ่นและเศรษฐกิจของประเทศชาติดีขึ้น มีเงินส�าหรับ สร้างสิ่งอ�านวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น ถนน อาคาร ส�านักงานต่าง ๆ ท�าให้มีรายได้ส�าหรับใช้จ่ายในครอบครัว เช่น ค่าอาหาร ค่าน�้า ค่าไฟ ค่าเช่าบ้าน ค่ารักษาพยาบาล ๑   ความส�าคัญต่อตนเอง ๒   ความส�าคัญต่อครอบครัว ๓   ความส�าคัญต่อสังคม อาชีพทุกอาชีพนั้นมีความส�าคัญ และต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน ซึ่งการประกอบอาชีพมีความส�าคัญ ดังนี้ หนู ๆ รู้ไหมว่า การ ประกอบอาชีพ มีความส�าคัญอย่างไร บอกความส�าคัญของการประกอบอาชีพ ท�าได้ดี พอท�าได้ ท�าอีกครั้ง หนูท�ำได้ 72 ขั้นนํา กระตุ้นความสนใจ 1. ครูใหนักเรียนชวยกันยกตัวอยางอาชีพตางๆ ที่ นักเรียนรูจัก จากนั้นเขียนรวบรวมบนกระดาน แลวชวยกันพิจารณาแบงประเภทของอาชีพ ตางๆ ตามความเขาใจของตนเอง 2. ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา อาชีพตางๆ ที่ นักเรียนยกตัวอยางมานั้นสามารถแบงออก เปน 3 ประเภทใหญๆ คือ 1. อาชีพรับราชการ 2. อาชีพลูกจาง 3. อาชีพอิสระ โดยในชั่วโมงนี้ เราจะศึกษาความรูเกี่ยวกับอาชีพอิสระกอน อธิบายความรู้ 1. สมาชิกในแตละกลุมผลัดกันอธิบายความรูที่ได จากการศึกษาใหเพื่อนในกลุมฟง จนทุกคนใน กลุมมีความรูความเขาใจที่ถูกตอง ตรงกัน 2. ครูสุมตัวแทนกลุม 1-2 กลุม อธิบายความรูที่ได จากการศึกษา ใหเพื่อนฟงหนาชั้นเรียน โดยครู และเพื่อนชวยกันตรวจสอบความถูกตอง แลว ครูอธิบายเพิ่มเติมในสวนที่บกพรอง ขยายความเข้าใจ 1. ครูใหนักเรียนดูบัตรภาพอาชีพตางๆ แลวให สมาชิกในแตละกลุมรวมกันวิเคราะหวิจารณ และแสดงความคิดเห็นวา อาชีพใดเปนอาชีพ อิสระ และอาชีพนั้นๆ มีลักษณะและขอดีอยางไร 2. นักเรียนแตละคนทําใบงานที่ 7.1 เรื่อง อาชีพ อิสระ ขั้นสอน สํารวจ ค้นหา นักเรียนกลุมเดิม (จากแผนการจัดการเรียนรู ที่ 1) รวมกันศึกษาความรู เรื่อง อาชีพอิสระ จากหนังสือเรียนหรือแหลงขอมูลสารสนเทศ เกร็ดแนะครู ครูเสริมความรูเพิ่มเติมเกี่ยวกับความสําเร็จในการประกอบอาชีพใหนักเรียน ฟงวา ตองมีความเชื่อมั่นในตนเอง มีความคิดสรางสรรค กลาแสดงออก กลา ตัดสินใจ มีความรับผิดชอบกับงานที่ทําอยู มีความกระตือรือรน และตองหมั่น หาความรูเพิ่มเติมเพื่อพัฒนาศักยภาพของตนเอง นํา นํา สอน สรุป ประเมิน T88

ขอสอบเนน การคิด หากชอบอาชีพที่ใชความคิดสรางสรรคดานศิลปะและการ ออกแบบภาพตางๆ และชอบการทํางานดวยคอมพิวเตอร ควร ประกอบอาชีพใด 1. แพทย 2. ตํารวจ 3. นักดนตรี 4. กราฟกดีไซน (วิเคราะหคําตอบ : อาชีพที่ใชความคิดสรางสรรคดานศิลปะและ การออกแบบภาพตางๆ ซึ่งสามารถทํางานดวยคอมพิวเตอรได เปน ลักษณะของอาชีพกราฟกดีไซน ดังนั้น ขอ 4. จึงเปนคําตอบที่ถูก ตอง) กิจกรรมพัฒนำกำรท�ำงำน หนูรู้สึกอย่างไร ๑. อาชีพ มีความส�าคัญอย่างไรกับตนเอง ครอบครัว และสังคม ๒. หากผู้ประกอบอาชีพไม่มีความรู้หรือทักษะในอาชีพของตน จะเกิดผล อย่างไร ๓. อาชีพมีกี่ประเภท อะไรบ้าง ถามมาหนูตอบได้ Learning Environments Professional Development Curriculum and Instruction Standards and Assessments Technology Skills Skills Skills Life and Career LearningandInnovation Information,Media,an C d ore Subjects and 21st Century Themes เรียนรู้กิจกรรมทักษะการท�างาน C21 ๑. แบ่งกลุ่ม ร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประเภทของอาชีพต่าง ๆ โดยแต่ละกลุ่มจะได้ประเภทของอาชีพที่ต่างกันเช่นอาชีพข้าราชการ อาชีพลูกจ้าง อาชีพอิสระ แล้วออกมาน�าเสนอเป็นแผนภาพ ดังนี้ • ประเภทของอาชีพที่นักเรียนน�าเสนอ ประกอบด้วยอาชีพอะไรบ้าง จงยกตัวอย่าง • ประเภทของอาชีพที่นักเรียนน�าเสนอ มีความแตกต่างจากอาชีพ ประเภทอื่น ๆ อย่างไร ๒. ให้นักเรียนเลือกอาชีพจากข้อ ๑. ที่ได้น�าเสนอ มากลุ่มละ ๑ อาชีพ เช่น ต�ารวจ หมอ ครู เกษตรกร ค้าขาย พนักงานต้อนรับ แล้วออกมา แสดงบทบาทสมมุติเป็นอาชีพนั้น ๆ พร้อมถ่ายภาพประกอบแล้วบันทึก ข้อมูลลงในสมุด ๑. นักเรียนคิดว่าการได้ประกอบอาชีพที่ตนเองรักและมีความสนใจจะเกิด ประโยชน์อย่างไร ๒. หากนักเรียนไม่เก่งคณิตศาสตร์แต่อยากเป็นพนักงานบัญชีเหมือนแม่ นักเรียนจะท�าอย่างไร 73 เกร็ดแนะครู ครูใหนักเรียนแบงกลุม 5-6 คน เลือกอาชีพมากลุมละ 1 อาชีพ เขียนหนาที่ ขอดี และขอเสียของอาชีพนั้น จากนั้นสงตัวแทนออกมานําเสนอหนาชั้นเรียน โดยครูและเพื่อนๆ คอยใหคําแนะนํา คําอธิบาย และเสริมความรูเกี่ยวกับ อาชีพนั้นๆ ขั้นสรุป ตรวจสอบผล 1. ครูเฉลยคําตอบในใบงานที่ 7.1 แลวใหนักเรียน ตรวจสอบความถูกตองและแกไขเพิ่มเติม จากนั้นรวบรวมใบงานสงครู 2. ครูและนักเรียนรวมกันสรุปความรู เรื่อง อาชีพอิสระ ขั้นประเมิน วัดผลประเมินผล ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการสรุป ความรู เรื่อง อาชีพอิสระ นํา สอน สรุป ประเมิน T89