สามก๊ก ตอนกวนอูไปรับราชการกับโจโฉ.6

ชิ้นงาน E-BOOK
เรื่อง สามก๊ก ตอน กวนอไู ปรับราชการกบั โจโฉ

สมาชิก
นางสาว พนั ธ์ุทิวาพร ทักขพาณชิ ย์ เลขที่ ๑๑
นางสาว สุพตั ตา แซ่ซิ้ม เลขท่ี ๒๒
นางสาว ชนกสุดา ผลภาษี เลขท่ี ๒๘
นางสาว ชุลพี ร ฉายากุล เลขที่ ๓๐
นางสาว รวพี ศั วรกจิ ธารงชัย เลขท่ี ๓๗
นางสาว สุทธิดา ปลคี งธุ เลขที่ ๓๙
นางสาว อารีรัตน์ รอดอาพนั ธ์ุ เลขที่ ๔๓

ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี ๖/๔

เสนอ
คุณครู ชมัยพร แก้วปานกัน
วารสารเล่มนเี้ ป็ นส่วนหน่ึงของรายวชิ าภาษาไทย ๖ ท๓๓๑๐๑
ภาคเรียนท่ี ๑ ปี การศึกษา ๒๕๖๕
โรงเรียนสงวนหญิง จงั หวัดสุพรรณบุรี

ชิ้นงาน E-BOOK
เรื่อง สามก๊ก ตอน กวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ

สมาชิก
นางสาว พนั ธุท์ ิวาพร ทกั ขพาณิชย์ เลขที่ ๑๑
นางสาว สุพตั ตา แซ่ซิ้ม เลขที่ ๒๒
นางสาว ชนกสุดา ผลภาษี เลขท่ี ๒๘
นางสาว ชุลีพร ฉายากลุ เลขท่ี ๓๐
นางสาว รวพี ศั วรกิจธารงชยั เลขท่ี ๓๗
นางสาว สุทธิดา ปลีคงธุ เลขที่ ๓๙
นางสาว อารีรัตน์ รอดอาพนั ธุ์ เลขท่ี ๔๓

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี ๖/๔

เสนอ
คุณครู ชมยั พร แกว้ ปานกนั
วารสารเล่มน้ีเป็นส่วนหน่ึงของรายวิชาภาษาไทย ๖ ท๓๓๑๐๑
ภาคเรียนที่ ๑ ปี การศึกษา ๒๕๖๕
โรงเรียนสงวนหญิง จงั หวดั สุพรรณบุรี

ก

คานา

หนงั สืออิเลก็ ทรอนิกส์ (E–Book) เล่มน้ีเป็นส่วนหน่ึงของวิชาภาษาไทย ๖ ท๓๓๑๐๑ ระดบั ช้นั
มธั ยมศึกษาปี ที่ ๖ จดั ทาข้นึ เพือ่ ใชเ้ ป็นสื่อประกอบการเรียนการสอนเรื่องสามก๊ก ตอนกวนอไู ปรับราชการ
กบั โจโฉ โดยมีวตั ถปุ ระสงคเ์ พ่ือใหค้ วามรู้เกี่ยวกบั ความเป็นมา ประวตั ิผแู้ ตง่ ลกั ษณะคาประพนั ธ์สามกก๊
ตอนกวนอไู ปนบั ราชการกบั โจโฉ วิเคาระห์คุณค่าทางดา้ นเน้ือหา ดา้ นวรรณศิลป์ และทางดา้ นสังคม

คณะผจู้ ดั ทาหวงั วา่ หนงั สืออิเลก็ ทรอนิกส์ (E-Book) เลม่ น้ีจะมีประโยชน์ต่อผทู้ ่ีกาลงั ศึกษาหา
ขอ้ มูลเก่ียวกบั เร่ืองสามก๊ก ตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ หากมีขอ้ ผดิ พลาดประการใดหรือขอ้ แนะนา
ทางคณะผจู้ ดั ทาตอ้ งขออภยั ไว้ ณ ท่ีน้ีดว้ ย

คณะผจู้ ดั ทา
๒๐ สิงหาคม ๒๕๖๕

สารบญั ข

เรื่อง หน้า
คานา ก
สารบญั ข
ความเป็ นมาของสามก๊ก ๑
จุดประสงคข์ องการแตง่ สามกก๊ ๑
ประวตั ิผแู้ ต่ง ๒
ลกั ษณะคาประพนั ธ์ ๒
เน้ือเร่ืองสามกก๊ แบบยอ่ ๓
เน้ือเรื่องเตม็ สามกก๊ ตอนกวนอไู ปรับราชการกบั โจโฉ ๕
คณุ ค่าดา้ นเน้ือหา ๑๗
คุณค่าดา้ นวรรณศิลป์ ๒๑
คุณคา่ ดา้ นสังคม ๒๓
บรรณานุกรม ๒๘

๑

ความเป็ นมาของสามก๊ก

สามกก๊ เป็นเรื่องแปลจากพงศาวดารจีนโดยแปลจากจดหมายเหตุเรื่องสามกก๊ (สามก๊กจี่) ตนั ซ่ิวเป็น
ผบู้ นั ทึกในสมยั ราชวงศจ์ ้ิน ต่อมาในสมยั ราชวงศเ์ หมง็ หลอกวา้ นจง (ลอ่ กวนตง) ไดน้ ามาแต่งใหส้ นุกสนาน
เรียกวา่ ”สามกก๊ จ่ีซกเอ้ียนหงี” หมายความวา่ จดหมายเหตุสามกก๊ สาหรับสามญั เริ่มเหตุการณ์ต้งั แต่สมยั
พระเจา้ เลนเตจ้ นถึงสมยั พระเจา้ จิ้นบเู๊ ตส้ ุมาเอี๋ยน โดยแผน่ ดินจีนแยกออกเป็นสามก๊ก ไดแ้ ก่วุย่ กก๊ ของโจโฉ
จก๊ กก๊ ของเล่าป่ี ง่อกก๊ ของซุนกวน พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช มีพระราชดารัสใหแ้ ปล
พงศาวดารจีนเป็นภาษาไทย ๒ เร่ือง คือ ไซ่ฮนั่ และสามกก๊ (พ.ศ. ๒๓๔๕) พิมพอ์ อกจาหน่ายคร้ังแรก ปี
พ.ศ. ๒๔๐๘ สมยั พระบาทสมเด็จพระจอมเกลา้ เจา้ อยหู่ วั

จุดประสงค์ของการแต่งสามก๊ก

เพอื่ ใหค้ วามรู้ เก่ียวกบั อบุ ายการเมืองและการสงคราม

๒

ประวตั ผิ ้แู ต่ง

ผู้แต่ง : ล่อกวนตง

ล่อกวนตงเป็นผแู้ ต่งนิยายอิงประวตั ิศาสตร์เรื่องสามกก๊ และไดช้ ่ือวา่ เป็นผปู้ รับปรุงเรื่อง 108 ผกู้ ลา้
หาญแห่งเขาเหลียงซาน ซ่ึงนบั เป็น 2 ใน 4 สุดยอดวรรณกรรมจีน อีกสองเรื่อง คือ ไซอ๋ิว และความฝันใน
หอแดง

ชีวประวตั ิของลอ่ กวนตงไมใ่ คร่แน่ชดั แต่มีการยนื ยนั วา่ เขามีชีวติ อยใู่ นช่วงปลายราชวงศห์ ยวนถึง
ตน้ ราชวงศห์ มิงจริง นกั ปราชญผ์ หู้ น่ึงชื่อ เจียจงหมิง บนั ทึกไวว้ า่ เคยพบกบั ลอ่ กวนตงในราวปี ค.ศ. 1364
และวา่ เขาเป็นชาวไทห่ ยวน แตน่ กั ประวตั ิศาสตร์ยคุ เดียวกนั หลายคนต่างระบบุ า้ นเกิดของลอ่ กวนตง
แตกตา่ งกนั ไป เช่นมาจากหางโจวบา้ ง หรือเจียงหนานบา้ ง แตไ่ ทห่ ยวน น่าจะเป็นบา้ นเกิดของเขามากท่ีสุด
เพราะเป็นที่ต้งั ของบา้ นตระกูลหลอ ซ่ึงมีช่ือของลอ่ กวนตงอยใู่ นสาแหรกตระกลู ดว้ ย ลอ่ กวนตงเคยเขา้ ร่วม
กก๊ ต่อตา้ นราชวงคห์ ยวนกลมุ่ หน่ึงซ่ึงตอ่ มาถูกจูหยวนจางโจมตี ซ่ึงทาหนา้ ที่กุนซือ

ผ้แู ปล : เจ้าพระยาพระคลงั (หน)

เจา้ พระยาพระคลงั คอื หลวงสรวชิ ิตในรัชสมยั พระเจา้ กรุงธนบุรี เป็นบุตรเจา้ พระยาสุรบดินทร์สุริ
นทรฤๅชยั (บญุ มี) และทา่ นผหู้ ญิงเจริญ ตน้ ตระกลู สืบสายมาทางจีน เม่ือรับราชการคร้ังกรุงธนบุรีเป็นนาย
ด่านเมืองอุทยั คร้ังถึงสมยั รัตนโกสินทร์ ไดร้ ับบรรดาศกั ด์ิเป็นพระยาพิพฒั นโกษา และบรรดาศกั ด์ิสุดทา้ ย
เป็นเจา้ พระยาพระคลงั (หน) ตาแหน่งจตสุ ดมภก์ รมท่า ถึงแก่อสญั กรรมเม่ือ พ.ศ.๒๓๔๘ ในรัชกาล
ท่ี ๑ ทา่ นเป็นตน้ ตระกลู บญุ -หลง งานนิพนธข์ องทา่ นน้นั นอกจากลิลิตเพชรพวง ซ่ึงแตง่ ในคร้ังกรุงธนบรุ ี
แลว้ ยงั มีสามกก๊ ราชาธิราช อิเหนาคาฉนั ท์ บทมโหรีเรื่องกากี มหาเวสสนั ดรชาดกและกณั ฑก์ ุมารกบั
กณั ฑม์ ทั รี

ลกั ษณะคาประพนั ธ์

แต่งดว้ ยลกั ษณะคาประพทั ธ์ประเภทความเรียงร้องแก้ว โดยแปลจากภาษาจีนมาเป็ นภาษาไทยแลว้
เรียบเรียงใหม่

๓

เนื้อเรื่องสามก๊ก แบบย่อ

เป็ นเรื่องตอนท่ีแผ่นดินจีนแบ่งแยกออกเป็ น สามก๊กใหญ่ๆ นับต้งั แต่ สมยั พระเจา้ เลนเต้ กษตั ริย์
ราชวงศฮ์ น่ั ครองราชเม่ือ พ.ศ. ๗๑๑ พระเจา้ เลนเตเ้ ป็นกษตั ริยท์ ่ี อ่อนแอ ไมส่ น พระทยั ท่ีจะบริหารบา้ นเมือง
มวั แต่แสวงหาความสุขสาราญส่วนพระองค์ ปล่อยใหข้ นั ทีท้งั ๑๐ วา่ ราชการตามความพอใจ จนขนุ นาง และ
ประชาชนไดร้ ับความเดือดร้อนไปทว่ั

พระเจา้ เลนเตม้ ีโอรส ๒ พระองคต์ ่างชนนีกนั จึงเป็นเหตุให้ เกิดความยุ่งยากในการสืบราชสมบตั ิ
คร้ันพระเจา้ เลนเตส้ ิ้นพระชนม์ โอรสองคใ์ หญ่คือหองจูเปี ยน ซ่ึงขณะน้นั ยงั ทรงพระเยาวอ์ ยูไ่ ดค้ รองราชย์
เป็นกษตั ริยอ์ งคต์ อ่ มา โดยมีนางโฮเฮาพระมารดาเป็นผสู้ าเร็จราชการแผ่นดิน แตใ่ นราชสานกั ก็ยงั วนุ่ วายจาก
พวกขนั ทีท้งั ๑๐ อยู่ โฮจิ๋นพี่ชายของนางโฮเฮาจึงเชิญตง๋ั โตะ๊ มาช่วยกาจดั พวกขนั ที

เมื่อเหตุการณ์เรียบร้อยเป็ นปกติแลว้ ตง๋ั โต๊ะก็ยึดอานาจถอด ถอนหองจูเปี ยงออก โดยให้เอาสุรา
ผสมยาพิษกรอกจนสิ้นพระชนม์ จากน้นั กส็ ถาปนาหองจูเหียบข้ึนเป็นกษตั ริย์ มีพระนามวา่ พระเจา้ เห้ียนเต้
แลว้ ตงั๋ โต๊ะก็ต้งั ตนเป็ นพระมหาอุปราช มีฐานะเป็นบิดาบุญ ธรรม ของพระเจา้ เห้ียนเต้ ถืออานาจบาทใหญ่
กระทาการทจุ ริต พวกขนุ นางท้งั หลายจึงคดิ ที่จะกาจดั ตง๋ั โตะ๊ แต่ก็ไมส่ าเร็จ

จนออ้ งอุน้ ไดว้ างแผนส่งนาง เตียวเส้ียน ซ่ึงเป็นบุตรสาวบุญธรรม ไปเป็นภรรยาตงั๋ โต๊ะ ใหน้ างใช้
อุบาย และมารยาหญิง ทาใหต้ ง๋ั โตะ๊ ผิดใจ กบั ลิโปผเู้ ป็นหทารเอก จนกระทงั่ ลิโปู ฆา่ ตง๋ั โต๊ะตาย

แต่ออ้ งอุน้ ก็ไม่สามารถจดั การบา้ นเมืองใหเ้ รียบร้อยได้ ใน ที่สุดออ้ งอุน้ ก็ถูกลิฉุยกบั กุยกีพรรคพวก
ของตง๋ั โต๊ะฆ่า แลว้ ลิฉุยกบั กุยกี ก็บงั คบั พระเจา้ เห้ียนเตใ้ ห้อยู่ใตอ้ านาจ มีอานาจสิทธ์ิขาดในการ บริหาร
บา้ นเมือง พระเจา้ เห้ียนเตค้ บั แคน้ ใจมาก จึงมีรับส่ัง เรียกโจโฉ มาช่วยกาจดั ลิฉุย กุยกี และพรรคพวก โจโฉ
ยดึ อานาจในเมืองหลวง ไวไ้ ด้

โจโฉกาเริบ ต้งั ตนเองเป็นมหาอุปราช ควบคุมพระเจา้ เห้ียนเตใ้ ห้อยู่ใตอ้ านาจ ข่ม เหงพวกขุนนางท่ี
สุจริตและ เหล่าราษฎร พระเจา้ เห้ียนเตจ้ ึงใช้พระโลหิตเขียนหนังสือ ลบั ไปขอร้องให้ขุนนางท่ีจงรักภกั ดี
ช่วย กาจดั โจโฉ แตถ่ ูกโจโฉจบั ได้

ขุนนางเหล่าน้ันก็ถูกฆ่าตายหมด แมแ้ ต่นางฮกเฮาพระมเหสี ของ พระองค์ก็ถูกจบั ไปฆ่าเช่นกนั
พวกเจา้ เมืองต่างๆไดท้ ราบ พฤติการณ์อนั เลวทรามของโจโฉ ก็ไม่พอใจ คิดจะช่วยเหลือพระเจา้ เห้ียนเต้ จึง
พากนั กระดา้ งกระเด่ืองข้ึน โจโฉก็ใหจ้ ดั กองทพั ไป ปราบปราม สงครามจึงเกิดข้นึ โจโฉสามารถปราบเมือง
ตา่ งๆ ได้ สาเร็จ แตไ่ ม่อาจปราบเล่าปี่ เจา้ เมืองเสฉวนได้ และซุนกวนเจา้ เมือง กงั ตง๋ั ได้

๔

เล่าปี่ เป็นเช้ือสายพระราชวงศฮ์ น่ั แต่ยากจนอนาถา ไดค้ นมี ฝี มือไวเ้ ป็นทหาร หลายคน แต่มีกาลงั
ไพร่พลนอ้ ย ตอ้ งคอยหลบหนี ฝาุ ยศตั รูอย่เู สมอ จนกระทงั่ ไดข้ งเบง้ มาเป็น ท่ีปรึกษา จึงสามารถ ต้งั ตนเป็ น
เจา้ เมืองเสฉวนไดส้ ่วนซุนกวน เป็นเจา้ เมืองกงั ตง๋ั โดยการ สืบสกุล เป็นคนดีมีศีลธรรม ปกครองบา้ นเมือง
ดว้ ยความเป็นธรรม จึง มีคนเคารพนบั ถือเขา้ มาเป็นพวกมายมาย

เม่ือโจโฉตาย โจผีบุตรชายของโจโฉครองตาแหน่งมหาอุปราช แทน แลว้ ต่อมาก็กบฏ ปลดพระเจา้
เห้ียนเตอ้ อกจากบลั ลงั ก์ แลว้ สถาปนาตนเองข้ึนเป็ นกษตั ริย์ มีพระนามว่าพระเจา้ อว้ นโซ่ ต้งั ราชวงศข์ ้ึน
ใหม่ คอื ราชวงศว์ ุย เล่าป่ี ถือวา่ ตนเองเป็นเช้ือสายราชวงศ์ ฮน่ั ไม่ยอมรับ พระเจา้ โจผีเป็นกษตั ริย์ จึงต้งั ตวั เอง
เป็นกษตั ริยส์ ืบ ราชวงศฮ์ นั่ ใชเ้ มืองเสฉวนเป็นราชธานี

ซุนกวนก็ไม่ยอมข้ึนกบั พระเจา้ โจผีหรือเล่าป่ี ก็ต้งั ตวั เป็ น กษตั ริยบ์ า้ ง มีเมืองกงั ตงั๋ เป็ นราชธานี
ประเทศจีนขณะน้ัน จึงแยกเป็ น ๓ อาณาจกั ร หรือเรียกว่า สามก๊ก อาณาจกั ร ของเล่าปี่ เรียกว่า "จ๊กก๊ก"
อาณาจกั รของพระเจา้ ซุนกวน เรียกวา่ "ง่อก๊ก" และอาณาจกั รของพระเจา้ โจผี เรียกวา่ "วยุ กก๊ " ภาษาไทยกบั
ครูพี่ตี่ต๋ี – อาจารยพ์ ีระเสก บริสุทธ์ิ

ต่อมาเมื่อพระเจา้ เล่าป่ี พระเจา้ ซุนกวน และพระเจา้ โจผี สิ้นพระชนมแ์ ลว้ เช้ือสาย ที่สืบราชสมบตั ิ
ต่อมาก็อ่อนแอลง สุมาเจียว ซ่ึงเป็นมหาอุปราชของวุยก๊กสามารถจบั ตวั พระเจา้ เล่าเส้ียนมาเป็น เชลยได้ จึง
รวมอาณาจกั รจก๊ กก๊ เขา้ กบั วุยก๊กได้

พอสุมาเจียวตายแลว้ สุมาเอ๋ียน ผเู้ ป็นบุตรชายสืบตาแหน่ง แทน และไดช้ ิงราชสมบตั ิของวุยกก๊ จาก
พระเจา้ โจฮวน แลว้ ต้งั ตนเอง เป็นกษตั ริย์ ต้งั ราชวงศใ์ หม่ข้ึน เรียกว่า ราชวงศจ์ ๋ิน พระเจา้ สุมาเอ๋ียน สามารถ
ปราบพระเจา้ ซุนโฮแห่งงอ่ ก๊กใหย้ อมสวามิภกั ด์ิได้ แผน่ ดิน จีนท้งั ๓ อาณาจกั รกร็ วมกนั เป็นอาณาจกั รเดียว
เรียกวา่ เมืองไตจ้ ิ๋น สงครามที่ดาเนินมานานก็สงบลงอยา่ งเด็ดขาด

๕

เนื้อเร่ืองเตม็ สามก๊ก ตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ

โจโฉยกทัพไปปราบเล่าป่ี

โจโฉจึงออกจากพระราชวงั กลบั มาบา้ นแลว้ ปรึกษาเทียหยกวา่ ตงั สินกบั พวกหา้ คนซ่ึงคิดร้ายเราน้นั
เราก็ฆ่าเสียแลว้ ยงั แต่เล่าปี่ กบั มา้ เทง้ เราจะคิดประการใดจึงจะไดต้ วั มาฆ่าเสีย เทียหยกจึงว่า มา้ เทง้ ไปอยู่
เมืองเสเหลียงน้นั มีทหารเป็นอนั มาก ถา้ ท่านจะยกกองทพั ไปตีเอา บดั น้ีเมืองเราก็เป็นกงั วลอยู่ ขอใหท้ ่านเร่ง
แต่งผมู้ ีสติปัญญาไปเกล้ียกล่อมหาตวั มา้ เทง้ กลบั เขา้ มา อย่าให้ทนั มา้ เทง้ รู้ว่าท่านจบั ตงั สินกบั พวกเพื่อนฆ่า
เสีย ขา้ พเจา้ เห็นว่ามา้ เทง้ ไม่แจง้ เน้ือความท้งั น้ีก็จะเขา้ มา จึงจบั ฆา่ เสียก็จะไดโ้ ดยง่าย อนั เลา่ ปี น้นั ไปอยเู่ มือง
ชีจิ๋ว ซ่องสุมทหารจะคอยรับกองทพั ท่าน บดั น้ีทหารอว้ นเส้ียวกบั ทหารเราก็ยงั ต้งั รอกนั อยู่ ณ ตาบลกวั ต่อ
เห็นเล่าป่ี จะใหม้ ีหนงั สือไปคิดกบั อว้ นเส้ียวเป็นอนั หน่ึงอนั เดียวกนั ถา้ ท่านยกกองทพั ไปรบเลา่ ปี่ ดีร้ายอว้ น
เส้ียวจะยกมาตีเมืองฮูโต๋เป็นมน่ั คง ผูใ้ ดซ่ึงจะตา้ นทานอว้ นเส้ียวไดน้ ้นั ขดั สน โจโฉจึงตอบว่าเล่าป่ี น้ันเป็น
คนมีสติปัญญา ถา้ ละไวช้ า้ ก็จะมีกาลงั มากข้นึ อุปมาเหมือนลกู นกอนั ขนปี กยงั ไมข่ ้ึนพร้อม แมเ้ ราจะน่ิงไวใ้ ห้
อยใู่ นรังฉะน้ี ถา้ ขนข้ึนพร้อมแลว้ ก็จะบินไปทางไกลได้ ซ่ึงจะจบั ตวั น้นั เห็นจะไดค้ วามขดั สน อว้ นเส้ียวน้นั
มีทหารมากกจ็ ริง แต่สติปัญญานอ้ ย ถึงจะคดิ ประการใดเราก็ไม่กลวั

ขณะน้ันพอกุยแกเข้ามา โจโฉจึงปรึกษาว่า เราจะยกกองทัพไปรบเล่าป่ี ณ เมืองชีจ๋ิว ฝ่ ายทิศ
ตะวนั ออก แต่คิดเกรงอยู่ขา้ งฝ่ ายทิศเหนือ เกลือกอว้ นเส้ียวรู้จะยกกองทพั มาโจมตีเอาเมืองฮูโต๋ ท่านจะ
คิดเห็นประการใด กุยแกจึงว่า อนั ความคิดอว้ นเส้ียวน้นั ถา้ จะทาการสิ่งใดก็รวดเร็ว จะใชผ้ ใู้ ดอว้ นเส้ียวมกั
คิดสงสัยมิวางใจ ประการหน่ึงทหารท้งั ปวงก็แก่งแย่งกนั ถึงจะยกมาตีเมืองฮูโต๋ ก็เห็นจะไม่สมความคิด อนั
เล่าปี่ น้นั ก็พ่ึงไดก้ ลบั ไปอยเู่ มืองชีจ๋ิว แลว้ ทหารของเราก็ติดไปดว้ ย ซ่ึงจะคิดการศึกไปน้นั เห็นทหารท้งั ปวง
ยงั ไม่พร้อมเป็ นใจเดียวกนั คร้ันจะน่ิงไวท้ หารก็จะเป็ นใจประนอมกนั เขา้ ขอเร่งยกกองทพั ไปตีเมืองชีจ๋ิว
เสียก่อน โจโฉไดฟ้ ังดงั น้ันก็มีความยินดี จึงตอบกุยแกว่า ซ่ึงเราถามน้ีแกลง้ จะดูความคิดท่าน ท่านว่ามาก็
เหมือนน้าใจเราคดิ แลว้ โจโฉก็เกณฑท์ หารไดป้ ระมาณยส่ี ิบหมื่นยกออกจากเมืองฮูโต๋

ฝ่ ายมาใชร้ ู้ว่าโจโฉยกมา จึงรีบไปเมืองชีจิ๋วบอกเน้ือความแก่ซุนเขียนว่า บดั น้ีกองทพั โจโฉยกมา
ซุนเขียนแจง้ ดงั น้นั ก็ไปบอกแก่กวนอู ณ เมืองแห้ฝื อตามคามา้ ใชแ้ ลว้ ว่าให้จดั แจงทหารไวใ้ ห้พร้อม แลซุน
เขียนก็ไปเมืองเสียวพ่าย บอกเน้ือความแก่เล่าปี่ เล่าปี่ แจง้ ดงั น้นั จึงวา่ เราจะใหม้ ีหนงั สือไปถึงอว้ นเส้ียวอีก
ให้ยกกองทพั มาช่วย จึงจะตา้ นทานโจโฉได้ เล่าปี่ ก็แต่งหนงั สือไปใหอ้ ว้ นเส้ียว ซุนเขียนก็รับเอาหนงั สือไป
ถึงเมืองกิจิ๋ว จึงเขา้ ไปหาเตียนห้อง เล่าเน้ือความใหฟ้ ังทุกประการ แลว้ วา่ ท่านจงช่วยพาเขา้ ไปหาอว้ นเส้ียว

๖

เตียนห้องไดฟ้ ังดงั น้นั ก็พาซุนเขียนเขา้ ไปถึงอว้ นเส้ียว ซุนเขียนคานบั แลว้ ส่งหนงั สือให้ อว้ นเส้ียวอ่านแจง้
แลว้ มิไดต้ อบประการใด แกลง้ ทาเป็นทกุ ข์

เตียนหอ้ งเห็นหนา้ อว้ นเส้ียวน้นั เศร้าหมองจึงถามวา่ วนั น้ีขา้ พเจา้ เห็นท่านไม่สบายน้นั มีวิตกสิ่งใด
หรือ อว้ นเส้ียวจึงบอกว่า เราน้ีใกลจ้ ะตายอยู่แลว้ จึงไม่มีความสบายเตียนห้องจึงว่า เหตุใดท่านเจรจาเป็ น
ความอปั มงคล อว้ นเส้ียวจึงวา่ ชีวิตเราจะตายวนั น้ีพรุ่งน้ีก็ไม่รู้ เราวิตกถึงบุตรหา้ คน เห็นวา่ บุตรสุดทอ้ งน้นั มี
สติปัญญาอยบู่ า้ ง แตอ่ ายยุ งั เด็กนกั บดั น้ีก็ป่ วยหนกั อยู่ เราจึงไม่มีความสบายจึงคิดการส่ิงใดมิได้ เตียนหอ้ งจึง
ตอบวา่ คนท้งั ปวงก็ลือชาปรากฏวา่ ท่านเป็นใหญ่อยใู่ นหวั เมืองฝ่ ายเหนือ เหตุใดท่านมาคิดย่อทอ้ จะมาตีตวั
ตายก่อนไขน้ ้นั ไม่ควร บดั น้ีโจโฉก็ยกกองทพั ไปตีเมืองชีจิ๋ว เมืองฮูโต๋น้ันหามีผูใ้ ดอยู่รักษาไม่ เล่าป่ี ก็ให้
หนงั สือมาขอกองทพั ท่านไปช่วย ถา้ ท่านยกกองทพั ไปโจมตีเมืองฮูโต๋ คร้ังน้ีเห็นจะไดโ้ ดยง่าย อว้ นเส้ียวจึง
ตอบว่า เราก็แจง้ อยู่วา่ คร้ังน้ีไดท้ ีทาการศึก แต่ใจเราน้นั เป็นห่วงอยู่ถึงบุตร ถา้ บุตรเป็นอนั ตรายขา้ งหลงั ชีวิต
เราก็จะตายดว้ ย ประการหน่ึง มาตรวา่ จะยกไปก็ไม่มีชยั ชนะ ดว้ ยเหตุไม่สบาย แลว้ สั่งซุนเขียนวา่ คร้ังน้ีเรา
ไมย่ กไปแลว้ จงไปบอกแก่เล่าปี่ เถิด ถา้ อบั จนเขา้ ก็ใหม้ าหาเรา เราจะช่วยทานุบารุงมิใหข้ ดั สน

เตียนห้องไดย้ ินอว้ นเส้ียวว่าดงั น้ันก็โกรธจึงว่า เสียดายคร้ังน้ีไดท้ ่ีอยู่แลว้ ควรหรือมาคิดเป็ นห่วง
ดว้ ยลูกเลก็ เด็กนอ้ ย เตียนห้องทอดใจใหญ่เดินกระทืบเทา้ ออกไป ซุนเขียนก็ลาอว้ นเส้ียวกลบั ไปเมืองเสียว
พ่ายแจง้ เน้ือความแก่เล่าป่ี ตามคาอว้ นเส้ียววา่ เลา่ ปี่ ไดฟ้ ัง ดงั น้นั กต็ กใจจึงปรึกษาซุนเขียนวา่ โจโฉยกกองทพั
มาคร้ังน้ี เราจะคิดอ่านรบพุ่งป้องกนั ประการใด

เตียวหุยจึงวา่ แก่เล่าปี่ วา่ อนั ทพั โจโฉยกมาคร้ังน้ี ถา้ จะละใหต้ ้งั ลงไดก้ ็จะมีกาลงั ทาการศึกคิดร้ายแก่
เรา บดั น้ีกองทพั โจโฉก็ยกมาใกล้เมืองเราแล้ว เวลาค่าวนั น้ีขา้ พเจ้าจะอาสาคุมทหารยกออกไปโจมตี
กองทพั โจโฉ อยา่ ใหต้ ้งั มน่ั ลงได้ เห็นโจโฉจะเสียท่ีเป็นมน่ั คง เล่าปี่ ไดฟ้ ังดงั น้นั จึงวา่ นอ้ งเราแต่ก่อนมาเห็น
วา่ ไม่มีความคิด มีแต่ฝี มือรบพุ่งกลา้ หาญ เราพ่ึงไดเ้ ห็นความคิดนอ้ งเราทากลอุบายจบั เล่าตา้ ยไดค้ ร้ังหน่ึงมา
คร้ังน้ีจะยกออกโจมตีกองทพั โจโฉมิให้ต้งั มนั่ ลงได้น้ันตอ้ งใจเรานกั แลว้ เล่าปี่ ก็ให้เกณฑท์ หารเตรียมไว้
สาหรับเล่าปี่ กองหน่ึง จดั ทหารไวส้ าหรับเตียวหุยกองหน่ึง

ฝ่ายโจโฉยกกองทพั มาใกลจ้ ะถึงเมืองเสียวพ่าย พอเกิดลมพายใุ หญ่จดั หนกั ธงชยั ซ่ึงปักมาบนเกวียน
น้นั หักทุบลง โจโฉเห็นวิปริตดงั น้นั ก็ให้หยุดทหารต้งั ค่ายมน่ั ไวแ้ ลว้ ถามที่ปรึกษาว่า ซ่ึงลมพายุพดั มาถูก
ธงชยั เราหักลงท้งั น้ี จะเห็นดีแลร้ายประการใด ซุนฮกจึงว่าซ่ึงเกิดพายุใหญ่พดั ธงชยั หกั ทบลงมาน้ันเป็ นลม
ตะวนั ออก เวลาค่าวนั น้ีดีร้ายเล่าป่ี จะยกออกมาปลน้ ค่ายเราเป็ นมน่ั คง พอมอกายเขา้ มาว่าแก่โจโฉว่า ลม
ตะวนั ออกพดั มาถูกธงชยั หกั น้นั ขา้ พเจา้ เห็นวา่ กลางคนื วนั น้ีจะมีผมู้ าปลน้ คา่ ย

๗

โจโฉไดฟ้ ังซุนฮกกบั มอกายว่าตอ้ งคากนั ดงั น้นั จึงวา่ ซ่ึงเกิดลมมาท้งั น้ีหากเทพดาสาแดงเหตุให้รู้
เพราะบุญของเรา โจโฉจึงให้แบ่งทหารเป็นสิบเอด็ กอง กองหน่ึงใหอ้ ยู่รักษาค่าย แปดกองน้นั ใหน้ ายทหาร
เอกคุมทหารเลวยกแยกออกไปซุ่มอยู่นอกค่ายท้งั แปดทิศ ถา้ เห็นกองทพั ผูใ้ ดยกมาปลน้ ค่าย ก็ให้ทหารท้งั
แปดกองตีกระหนาบลอ้ มเขา้ มาสองกองน้นั ให้แยกกนั ไปต้งั สกดั อยปู่ ากทางเมืองชีจ๋ิวกองหน่ึงเมืองแห้ฝือก
องหน่ึง

คร้ันเวลาสองยาม เลา่ ปี่ กบั เตียวหุยกค็ ุมทหารออกมาจากเมืองเสียวพ่าย เตียวหุยน้นั คิดกาเริบวา่ คร้ัง
ก่อนทากลอุบายจบั เล่าตา้ ยได้ คร้ังน้ีเล่าป่ี ก็สรรเสริญความคิดเป็นอนั มาก เตียวหุยจึงขี่มา้ คุมทหารเป็ นกอง
หน้า ยกเขา้ ไปตีปลน้ ค่ายโจโฉ เตียวหุยเห็นคนในค่ายน้นั นอ้ ย แลว้ ไดย้ ินเสียงทหารภายนอกโห่ร้องอ้ืออึง
ท้งั คบเพลิงกส็ วา่ งข้ึนเป็นอนั มาก จึงคดิ วา่ ดีร้ายโจโฉจะคดิ กลอบุ าย กพ็ าทหารกลบั ออกมาหาเลา่ ปี่

พอพบเตียวเล้ียว เคาทู อิกิ๋ม ลิเตียน ซิหลง งกั จิ้น แฮหวั ตุน้ แฮหวั เอี๋ยน คุมทหารตีกระหนาบลอ้ มเขา้
มาท้งั แปดทิศ ไดร้ บพุ่งฆ่าฟันกนั เป็ นสามารถ แลทหารซ่ึงเตียวหุยคุมมาน้นั เป็นทหารเดิมของโจโฉก็แตก
เขา้ หานายทหารท้งั แปดกองน้ัน ยงั เหลือทหารซ่ึงสนิทอยู่ประมาณสี่สิบเศษ เตียวหุยรบพุ่งป้องกันเป็ น
สามารถ แลว้ พาทหารส่ีสิบเศษน้นั รบฝ่ าออกมาได้ จึงคดิ แตใ่ นใจว่า คร้ันจะไปหาเลา่ ปี่ แลไปเมืองชีจ๋ิว เมือง
แหฝ้ ือบดั น้ีก็ไมไ่ ด้ เห็นทหารโจโฉจะไปต้งั สกดั อยปู่ ากทาง จึงพาทหารท้งั ปวงหนีข้ึนไปอยบู่ นเขาบองเอี๋ยง
สัน

เล่าปี่ แตกทัพหนโี จโฉไปอาศัยอย่กู บั อ้วนเสี้ยน

ฝ่ ายเล่าปี่ น้นั ขี่มา้ คุมทหารยกหนุนเตียวหุยเขา้ ไป คร้ันไดย้ ินเสียงทหารโห่ร้องอ้ืออึงลอ้ มค่ายโจโฉ
เขา้ มา เลา่ ป่ี จึงคิดวา่ เตียวหุยเขา้ ไปปลน้ ค่ายน้นั ดีร้ายจะเสียทีแก่โจโฉ พอแลเห็นแฮหัวตุน้ คุมทหารเขา้ มาตดั
เอาทหารเล่าปี่ ไปไดป้ ระมาณก่ึงหน่ึง เลา่ ปี่ เห็นดงั น้นั ก็โกรธ จึงขบั มาเขา้ รบดว้ ยแฮหัวตุน้ พอแฮหวั เอ้ียนคุม
ทหารตีกระหนาบเขา้ มา เล่าปี ก็ขบั มารบพุ่งป้องกนั เป็ นสามารถ ทหารเล่าปี่ ลม้ ตายบา้ ง เขา้ หาโจโฉบา้ ง
เหลือทหารซ่ึงสนิทอย่ปู ระมาณสามสิบเศษ เล่าป่ี จึงพาทหารรบฝ่ าออกมาจะกลบั ไปเมืองเสียวพ่าย แลเห็น
แสงเพลิงในเมืองสวา่ งข้ึน เลา่ ป่ี จึงคดิ วา่ ทหารโจโฉเขา้ ตีเอาเมืองไดแ้ ลว้ จึงขบั มา้ พาทหารหนีไปถึงปากทาง
เมืองจ๋ิวแลเมืองแห้ฝื อ เห็นทหารโจโฉต้งั สกดั อยู่ท้งั สองทางเป็ นอนั มาก จึงคิดว่าคร้ังน้ีโจโฉยกมาทาการ
ใหญ่หลวง เรากบั เตียวหุยต่างคนต่างแยกไป แลกวนอูซ่ึงอยู่รักษาครอบครัวในเมืองแห้สื่อน้ัน ก็ยงั ไม่ไดร้ ู้
เหตุวา่ ดีแลร้าย ซ่ึงอว้ นเส้ียวส่ังมาแก่ซุนเขียนวา่ ขดั สนประการใดก็ใหไ้ ปหาเถิดจะช่วยธุระน้นั คร้ังน้ีจะไป
อาศยั อว้ นเส้ียวอยกู่ ่อน จึงจะไดค้ ิดการต่อไป แลว้ เล่าปี่ กพ็ าทหารรีบหนีจะไปทางเมืองกิจ๋ิว พอพบลิเตียนคุม

๘

ทหารสกดั ทางอยู่ เล่าป่ี ตกใจมิไดค้ ิดอ่านสู้รบประการใด จึงทิ้งทหารสามสิบเศษเสีย ขบั มา้ หนีเอาตวั รอด ลิ
เตียนน้นั จบั เอาทหารเล่าป่ี ไวไ้ ดส้ ิ้น

ขณะเม่ือเล่าปี่ ควบมา้ หนีไปน้นั ท้งั กลางวนั กลางคืนไดท้ างประมาณพนั เส้น คร้ันถึงเมืองเชียงจ๋ิวจึง
บอกแก่นายประตูว่า เราจะเขา้ ไปหาอว้ นเจา้ เมืองซ่ึงเป็นบุตรอว้ นเส้ียวนาย ประตูก็เอาเน้ือความเขา้ ไปบอก
แก่อว้ นถา อว้ นถามีความยินดี จึงออกมาคานบั รับเล่าปี เขา้ ไป เล่าปี่ จึงเล่าเน้ือความ แต่หลงั ให้อว้ นฟังทุก
ประการ แลว้ วา่ เราจะไปอาศยั อยกู่ บั อว้ นเส้ียวผเู้ ป็นบิดาท่าน จะไดค้ ดิ อ่านกาจดั โจโฉเสีย

อว้ นถาไดฟ้ ังดงั น้นั ก็มีความสงสารเป็นอนั มาก ก็ให้แต่งโต๊ะเล้ียง แลว้ จดั แจงท่ีอยู่ให้เล่าป่ี อาศยั จึง
แต่งหนงั สือบอกไปถึงบิดาตามคาเลา่ ป่ี ใหม้ าใชถ้ ือไปก่อน แลว้ ใหท้ หารป้องกนั รักษาเลา่ ป่ี ไปภายหลงั มา้ ใช้
มาถึงเมืองกิจิ๋ว ก็เอาหนงั สือน้นั เขา้ ไปใหแ้ ก่อว้ นเส้ียว อว้ นเส้ียวแจง้ เน้ือความก็มีใจยนิ ดี จึงพาทหารออกมา
คอยรับเล่าปี่ อยู่นอกเมือง คร้ันเล่าปี่ มาถึง อว้ นเส้ียวจึงไปจูงเอามือเล่าป่ี ถอ้ ยทีถอ้ ยคานบั กนั แลว้ พาเล่าปี่ เขา้
มาในเมือง อว้ นเส้ียวจึงวา่ แก่เล่าวา่ ท่านใหซ้ ุนเขียนมาขอกองทพั น้นั บุตรเราป่ วยหนกั อยู่ จึงมิไดย้ กไปช่วย
ท่าน ท่านอย่าน้อยใจแก่เราเลย เรามีความวิตกอยู่มิไดข้ าด บดั น้ีท่านเสียเมืองไปแก่โจโฉ แต่ตวั ท่านไดม้ า
เห็นหนา้ กนั น้ีเรามีความยนิ ดีนกั

เล่าป่ี จึงวา่ คร้ังน้ีขา้ พเจา้ เป็นคนอนาถา ซ่ึงท่านนบั ถือน้ีคุณหาที่สุดไม่ แต่ก่อนน้นั ขา้ พเจา้ ก็แจง้ อยู่วา่
น้าใจท่านกวา้ งขวางอารี เล้ียงทหารมิได้อนาทร ขา้ พเจา้ ก็คิดอยู่ว่า จะมาพ่ึงอยู่ให้ท่านใช้ จะไดช้ ่วยกัน
กาจดั โจโฉเสีย บดั น้ีเสียทีแก่โจโฉมาแต่ตวั แต่นอ้ งขา้ พเจา้ ท้งั สองกบั ครอบครัวยงั ไม่รู้วา่ เป็นตายประการใด
ซ่ึงขา้ พเจา้ มาหาท่านแต่ผเู้ ดียวน้ีมีความอปั ยศแก่คนท้งั ปวงเป็นอนั มาก คร้ังน้ีขา้ พเจา้ จะขอกินน้าสบถอยทู่ า
การดว้ ยท่านกว่าจะสาเร็จ อว้ นเส้ียวไดฟ้ ังดงั น้ันก็มีความยินดี จึงจดั แจงเครื่องอุปโภคแลเคร่ืองบริโภคให้
เป็นอนั มาก ทานุบารุงเลา่ ไวใ้ นเมืองกิจ๋ิว

เตียวเลยี้ วอาสาโจโฉไปเกลยี้ กล่อมกวนอู

ฝ่ ายโจโฉในเวลากลางคืนน้ัน คุมทหารเขา้ ตีเอาเมืองเสียวพ่ายได้ แลยกกองทพั ไปตีเมืองชีจิ๋ว แล
บิตก๊ บิฮอง กนั หยง ซ่ึงเล่าป่ี ใหร้ ักษาเมืองจึงคิดกนั ว่า ทพั โจโฉยกมาคร้ังน้ีใหญห่ ลวงนกั เห็นเราจะตา้ นทาน
มิได้ ก็พากนั หนีออกจากเมือง แต่ตน้ เต๋งเห็นจวนตวั จึงเปิ ดประตูเมืองออกไปรับโจโฉให้เป็นความชอบไว้
โจโฉเห็นดังน้ันก็มีความยินดียกทหารเขา้ ไป จึงกาชบั ทหารมิให้ทาอนั ตรายแก่ชาวเมือง แลว้ ปรึกษาแก่
ทหารท้งั ปวงวา่ เราจะยกกองทพั ไปตีเอาเมืองแหฝือ ทา่ นท้งั ปวงจะเห็นเป็นประการใด

ซุนฮกจึงวา่ ขา้ พเจา้ รู้กิตติศพั ทว์ ่า เล่าป่ี ใหก้ วนอรู ักษาครอบครัวอยเู่ มืองแหฝ้ ื อ ซ่ึงท่านจะยกกองทพั
ไปตีน้นั ควรนกั ถา้ ละไวอ้ ว้ นเส้ียวก็จะยกมาพาเอาครอบครัวเล่าป่ี ไปโจโฉจึงตอบวา่ อนั กวนอูน้นั มีฝีมือกลา้

๙

หาญชานาญในการสงคราม เราจะใคร่ไดต้ วั มาเล้ียงเป็นทหาร เราจะแต่งคนใหไ้ ปเกล้ียกล่อมกวนอูจึงจะได้
กุยแกจึงวา่ อนั น้าใจกวนอูน้นั ซื่อสัตยต์ อ่ เล่าป่ี นกั ซ่ึงจะใหค้ นไปเกล้ียกลอ่ มเห็นกวนอูจะมีลงใจดว้ ย แลผใู้ ด
ซ่ึงจะไปเกล้ียกล่อมน้นั กวนอกู ็คงจะฆา่ เสีย

เตียวเล้ียวจึงวา่ ขา้ พเจา้ กบั กวนอูไดร้ ู้จกั กนั มา คร้ังน้ีขา้ พเจา้ จะขออาสาไปเกล้ียกล่อมกวนอูให้ได้
เทียหยกจึงวา่ ซ่ึงเตียวเล้ียวจะรับอาสาไปเกล้ียกล่อมกวนอูน้นั เห็นกวนอูจะไม่มา ขา้ พเจา้ จะขออาสาล่อลวง
ใหก้ วนอูออกจากเมืองแหฝ้ ื อแลว้ ถา้ เห็นกวนอสู ิ้นความคิดลงเม่ือใด จึงใหเ้ ตียวเล้ียวไปเกล้ียกล่อมเห็นจะได้
โดยงา่ ย

โจโฉจึงถามเทียหยกวา่ ท่านจะคิดลอ่ ลวงประการใด เทียหยกจึงวา่ ท่านจบั ทหารเล่าป่ี ไวไ้ ดเ้ ป็นอนั
มาก จงใหบ้ าเหน็จรางวลั ใหถ้ ึงขนาด แลว้ ส่งั ใหท้ าตามคาเรา จึงปลอ่ ยเขา้ ไปในเมืองใหบ้ อกวา่ หนีกลบั มาได้
ถา้ เราจะทาการให้เป็นไส้ศึกอยใู่ นเมืองแลว้ ให้แต่งทหารไปรบล่อ ถา้ กวนอูไล่ออกมานอกเมืองแลว้ จึงให้
ทหารซ่ึงซุ่มอยู่ท้งั สองข้างลอ้ มไว้ จึงแต่งให้ผูม้ ีสติปัญญาไปเกล้ียกล่อมกวนอูเห็นจะได้โดยง่าย โจโฉ
เห็นชอบดว้ ย จึงให้เอาทหารเล่าป่ี ซ่ึงจบั ไวไ้ ดป้ ระมาณสี่สิบคน แลว้ ให้บาเหน็จรางวลั เป็ นอนั มาก จึงสั่ง
เน้ือความตามคาเท่ียหยกว่าทุกประการ ทหารท้งั ปวงก็เขา้ ไปหากวนอูในเมืองแห้ฝื อ แลว้ บอกว่าขา้ พเจา้
หนีโจโฉมาได้ กวนอูไดฟ้ ังดงั น้นั ก็มิไดก้ ม็ ิไดม้ ีความสงสยั จึงเอาไวใ้ ชส้ อยอยู่

คร้ันเวลาสามยาม โจโฉจึงใหแ้ ฮหัวตุน้ คุมทหารหา้ พนั เป็นกองซุ่ม แลว้ สั่งซิกบั เคาทวู า่ ถา้ กวนอูไล่
แฮหัวตุน้ ออกมาก็ให้ยกทหารต้งั สกดั ไวค้ อยรบป้องกนั อย่าให้กบั เคาทูวา่ กวนอูเป็ นอนั ตราย นายทหารท้งั
สามคนก็ยกไปเมืองแห้ฝื อ โจโฉก็คุมทหารยกตามไปต้งั อยู่ แต่ไกล แฮหัวตุน้ คุมทหารมาต้งั อยู่ใกล้เชิง
กาแพงเมืองแหฝ้ ือ

ฝ่ ายกวนอูเห็นกองทพั มาต้งั ประชิดอยู่ดงั น้นั ก็มิไดย้ กออกรบพุ่ง ใหท้ หารข้ึนรักษาหนา้ ท่ีไวม้ นั่ คง
แฮหวั ตุน้ มิไดเ้ ห็นกวนอูยกออกมารบ จึงใหท้ หารเลวร้องต่อลอ้ ตา่ กวนอเู ป็นขอ้ หยาบชา้ กวนอูไดย้ นิ ดงั น้นั ก็
โกรธ จึงคุมทหารสามพนั เปิ ดประตูเมืองออกมารบแฮหวั ตนุ้ ไดส้ ิบเพลง แฮหวั ตนุ้ แกลง้ ชกั มา้ หนี กวนอมู ิได้
รู้กลอบุ ายก็ขบั มาไลไ่ ปทางไกลเมืองประมาณสองร้อยเส้น กวนอูไดค้ ิดข้นึ มากลวั วา่ ทหารโจโฉจะยกเขา้ ทา
ร้ายเมืองแหฝ้ ือ จึงพาทหารกลบั มา

พอไดย้ ินเสียงประทดั แลว้ แลเห็นเคาทูกบั ซิหลงคุมทหารออกรบสกดั ไวท้ ้งั ซา้ ยขวา กวนอูก็ขบั มา
เขา้ รบพงุ่ เป็นสามารถ ซิหลง เคาทูกร็ ับรองป้องกนั อยู่ กวนอูจะกลบั เขา้ ไปในเมือง พอพบแฮหวั ตนุ้ คมุ ทหาร
มารบออ้ มสกดั ทางไว้ ซิหลงกบั เคาทกู ็รบตีกระหนาบเขา้ มากวนอูน้นั ป้องกนั ลูกเกาทณั ฑไ์ วเ้ ป็นสามารถ จะ
กลบั เขา้ เมืองก็ไม่ได้ จะหลีกไปขา้ งทางซ้ายขวาทหารหนุนหนาเขา้ มา แต่รบป้องกนั อยู่น้ันจนใกลพ้ ลบค่า

๑๐

กวนออู ิดโรยกาลงั ลง จึงคมุ ทหารหนีไปถึงเนินเขาแห่งหน่ึงก็ข้ึนหยดุ พกั อยบู่ นเขาน้นั แฮหวั ตุน้ ซิหลง เคาทู
เห็นดงั น้นั กค็ ุมทหารเขา้ ลอ้ มเชิงเขาไว้

ฝ่ ายทหารเล่าปี่ จึงเขา้ ไปหากวนอูน้ัน คร้ันเวลาพลบค่ามิได้เห็นกวนอูกลบั เขา้ เมืองก็ชวนกันเปิ ด
ประตูออกมาหวงั จะรับโจโฉ มา้ ใชเ้ ห็นดงั น้นั ก็เอาเน้ือความมาบอกแก่โจโฉ โจโฉมีความยนิ ดีก็คมุ ทหารเขา้
เมืองแหฝ้ ือ แลว้ ใหเ้ อาเพลิงเผาเมืองข้ึน หวงั จะใหก้ วนอูเสียน้าใจ จึงสัง่ ใหท้ หารรักษาครอบครัวเล่าปี่ ไวจ้ งดี
แลว้ โจโฉก็กลบั มาเกณฑ์ทหารหนุนเขา้ ลอ้ มกวนอูไว้ กวนอูเห็นแสงเพลิงในเมืองสว่างข้ึนก็ตกใจ คิดถึง
ครอบครัวเลา่ ปี่ จึงคุมทหารลงมาถึงเชิงเขา ทหารโจโฉรบสกดั ไวล้ งมามิได้ แลว้ ซ้ือกลบั ข้ึนเขาเป็นหลายคร้ัง
จนรุ่งข้ึนกวนอูจึงขี่มา้ พาทหารลงไปใกลจ้ ะถึงเชิงเขา พอเห็นเดียวเล้ียวข่ีมา้ ถืองา้ วข้ึนมา กวนอูจึงถามว่า
ท่านจะมารบกบั เราหรือ เตียวเล้ียวจึงตอบว่า ขา้ พเจา้ จะมารบกบั ท่านหามิได้ ซ่ึงขา้ พเจา้ ข้ึนมาน้ีหวงั จะแทน
คุณท่าน แลว้ เดียวเล้ียวกล็ งจากมาเอาขา้ วน้นั วางไว้ เขา้ ไปคานบั กวนอู กวนอูเห็นดงั น้นั ก็ลงจากมารับค่านบั
เตียวเล้ียว แลว้ ถามเดียวเล้ียวว่า โจโฉใช้มาเกล้ียกล่อมเราหรือ เตียวเล้ียวจึงตอบว่า ท่านไดม้ ีคุณช่วยชีวิต
ขา้ พเจา้ ไว้ บดั น้ีท่านมีความทุกขใ์ หญห่ ลวง ขา้ พเจา้ จึงอุตส่าห์ข้ึนมาหวงั จะแทนคุณท่าน

กวนอูจึงถามวา่ ท่านคิดถึงคุณเราน้นั จะข้ึนมาช่วยเป็นกาลงั เราหรือ เตียวเล้ียวก็วา่ หามิได้ กวนอูจึง
วา่ ทา่ นจะมาเกล้ียกล่อมแลช่วยเราก็หามิได้ ซ่ึงทา่ นข้นึ มาน้ีดว้ ยเหตุสิ่งใดเลา่ เตียวเล้ียวจึงตอบวา่ ทา่ นกบั เลา่
ป่ี เตียวหุยมีความรักกนั เป็นอนั มาก บดั น้ีเล่าป่ี กบั เตียวหุยแตกไป ท่านก็ยงั ไม่รู้เหตุว่าเป็นแลตาย เวลาคืนน้ี
มหาอปุ ราชยกกองทพั เขา้ ตีเมืองแหฝ้ ื อได้ แลว้ สัง่ แก่ทหารท้งั ปวงมิใหท้ าอนั ตรายแก่อาณาประชาราษฎร์ อนั
ครอบครัวของเลา่ ปี่ น้นั กแ็ ตง่ ใหท้ หารไปพิทกั ษร์ ักษามิให้ผใู้ ดทาอนั ตรายได้ ขา้ พเจา้ เห็นวา่ มหาอุปราชมีใจ
เมตตาผกู ความรักท่านถึงเพียงน้ี จึงเอาเน้ือความมาแจง้ แก่ทา่ น

กวนอูไดฟ้ ังดงั น้นั ก็โกรธ จึงวา่ แก่เดียวเล้ียววา่ เดิมเราถามตวั วา่ จะเกล้ียกล่อมหรือ ตวั วา่ หามิได้ แล
ตวั มากล่าวดงั น้ี จะวา่ ไม่เกล้ียกล่อมน้นั ตวั จะประสงคส์ ิ่งใดเล่า แลว้ วา่ เราอยใู่ นท่ีน้ีก็เป็นที่คบั ขนั อยู่ ซ่ึงเราจะ
เขา้ ดว้ ยผใู้ ดนอกจากเล่าป่ี น้นั อยา่ สงสัยเลย ตวั เรากม็ ิไดร้ ักชีวิต อนั ความตายอุปมาเหมือนนอนหลบั ท่านเร่ง
กลบั ไปบอกแก่โจโฉใหต้ ระเตรียมทหารไวใ้ หพ้ ร้อม เราจะยกลงไปรบ

เตียวเล้ียวไดฟ้ ังดงั น้ันก็หัวเราะแลว้ ตอบวา่ ซ่ึงท่านว่าท้งั น้ีโทษมีอยกู่ บั ตวั ท่านถึงสามประการ คน
ท้งั ปวงจะล่วงครหานินทาท่านได้ กวนอูจึงว่า ตวั เราถือความสัตยม์ นั่ คงอยวู่ า่ ถึงตวั จะตายก็มิไดเ้ ขา้ กบั ผใู้ ด
ซ่ึงท่านว่ามีโทษสามประการน้นั ดว้ ยเหตุสิ่งใดบา้ ง เตียวเล้ียวจึงตอบวา่ เดิมท่านกบั เล่าปี่ เตียวหุยไดส้ าบาน
ไวต้ ่อกนั ว่า เป็ นพ่ีน้องร่วมสุขแลทุกขเ์ ป็ นชีวิตอนั เดียวกนั ถา้ ผูใ้ ดตายก็จะตายดว้ ย คร้ังน้ีเล่าปี่ กบั เตียวหุย
แตกไป ท่านก็ไม่รู้ว่าเป็ นหรือตาย แลบดั น้ีทหารก็น้อยนัก ซ่ึงจะยกลงไปรบน้ัน ถา้ ท่านเป็ นอนั ตรายถึง
สิ้นชีวิต ฝ่ ายเล่าปี่ เตียวหุยยงั มีชีวิตอยจู่ ะเที่ยวตามหาท่าน หวงั จะช่วยกนั คิดการต่อไป เมื่อท่านตายเสียแลว้

๑๑

เล่าป่ี เตียวหุยก็จะตายดว้ ย ซ่ึงท่านสาบานไวต้ อ่ หนา้ กนั ก็จะมีเสียความสตั ยไ์ ปหรือ คนท้งั ปวงกจ็ ะล่วงนินทา
วา่ ความคดิ ท่านนอ้ ย

ประการหน่ึง เล่าป่ี ก็มอบครอบครัวไวใ้ หท้ ่านรักษา ถา้ ทา่ นตายเสียภรรยาเล่าป่ี ท้งั สองน้นั จะพ่ึงผูใ้ ด
เล่า อนั ตรายก็จะมีต่างๆ การซ่ึงเล่าปลงใจไวแ้ ก่ท่านน้ันก็จะไม่เสียไปหรือ ขา้ พเจ้าเห็นไม่ชอบเป็ นสอง
ประการ

อีกประการหน่ึงน้นั ท่านก็มีฝี มือกลา้ หาญ แลว้ แจง้ ใจในขนบธรรมเนียมโบราณมาเป็นอนั มาก เหตุ
ใดท่านจึงไม่รักษาชีวิตไวค้ อยท่าเล่าปี่ จะไดช้ ่วยกนั คิดการทานุบารุงแผ่นดินให้อยู่เยน็ เป็ นสุข ถึงมาตรว่า
ท่านจะไดค้ วามลาบากก็อุปมาเหมือนหน่ึงลุยเพลิงอนั ลุกแลขา้ มพระมหาสมุทรอนั กวา้ งใหญ่ ก็จะลือชา
ปรากฏชื่อเสียงทา่ นไปภายหนา้ วา่ เป็นชาติทหารมีใจสัตยซ์ ่ือกตญั ญูต่อแผ่นดิน ซ่ึงทา่ นจะมานะลงไปรบพุ่ง
กบั โจโฉ ถา้ ชีวติ ท่านตายเสียคร้ังน้ีก็จะไมม่ ีชื่อปรากฏไป ขา้ พเจา้ เห็นโทษสามประการฉะน้ี ขา้ พเจา้ จึงวา่

กวนอขู อคามั่นสัญญาแล้วยอมไปอย่กู บั โจโฉ

กวนอูไดฟ้ ังดงั น้ัน ก็น่ิงตรึกตรองอยู่เป็ นชา้ นาน คร้ันเห็นชอบดว้ ยจึงว่า ท่านวา่ ดงั น้ีก็ควรแลว้ แล
โทษซ่ึงมีสามประการน้นั จะใหเ้ ราทาประการใด เตียวเล้ียวจึงวา่ มหาอปุ ราชทหารลอ้ มทา่ นไวเ้ ป็นอนั มาก ถา้
ท่านมิสมคั รเขา้ ดว้ ยเห็นชีวิตท่านจะถึงแก่ความตายหาประโยชน์มิได้ ขอให้ท่านอยกู่ บั มหาอุปราชก่อนเถิด
จะไดม้ ีประโยชนส์ ามประการ

ประการหน่ึง ซ่ึงทา่ นสาบานไวก้ บั เล่าปี่ เตียวหุยวา่ จะช่วยกนั ทานุบารุงแผน่ ดินความสัตยข์ อ้ น้ีจะได้
คงอยู่

ประการหน่ึง ท่านจะไดอ้ ยปู่ ฏิบตั ิรักษาพส่ี ะใภท้ ้งั สองมิใหเ้ ป็นอนั ตรายสิ่งใดไดเ้ ป็นสองประการ

อีกประการหน่ึงน้นั ตวั ท่านก็มีฝี มือกลา้ หาญมีสติปัญญา จะไดค้ ิดการทานุบารุงพระเจา้ เห้ียนเตใ้ ห้
ครองราชสมบตั ิสืบไป ขา้ พเจา้ เห็นมีประโยชน์สามประการฉะน้ี จึงเตือนสติท่านใหด้ าริดจงควร

กวนอูจึงตอบว่า ซ่ึงท่านว่ามีประโยชน์แก่เราสามประการน้ันก็จริงอยู่ แต่เราจะขอสัญญาไวส้ าม
ประการบา้ ง ถา้ มหาอุปราชยอม เราจึงจะถอดเกราะออกเสีย แลว้ จะลงไปหามหาอุปราช แมค้ วามประการใด
ขาดแต่ขอ้ หน่ึง เราก็จะสู้ตายเสีย ถึงมาตรว่าคนท้งั ปวง จะครหานินทาเราก็ตามเถิด เตียวเล้ียวจึงว่า มหา
อุปราชน้ันน้าใจกวา้ งขวางอารีนักมกั สมาคมดว้ ยผูม้ ีสติปัญญา ถา้ ท่านจะว่าประการใดมหาอุปราชก็คงจะ
ยอม ซ่ึงท่านจะขอสัญญาสามประการน้นั คอื ขอ้ ใดบา้ ง

๑๒

กวนอูจึงว่า เดิมเราไดส้ าบานกนั ไวก้ บั เล่าป่ี เตียวหุยวา่ จะช่วยกนั ทานุบารุงพระเจา้ เห้ียนเตแ้ ลอาณา
ประชาราษฎร์ใหอ้ ย่เู ยน็ เป็นสุข ซ่ึงเราจะสมคั รเขา้ ดว้ ยน้นั เราจะขอเป็นขา้ พระเจา้ เห้ียนเตป้ ระการหน่ึง เรา
จะขอปฏิบตั ิพีส่ ะใภเ้ ราท้งั สอง แลอยา่ ใหผ้ ใู้ ดเขา้ ออกกล้ากรายเขา้ ถึงประตูที่อย่ไู ด้ จะขอเอาเบ้ียหวดั ของเล่า
ป่ี ซ่ึงเคยไดร้ ับพระราชทานน้นั มาให้แก่พ่ีสะใภเ้ ราท้งั สองประการหน่ึง อีกประการหน่ึง ถา้ เรารู้วา่ เล่าปี่ อยู่
แห่งใดตาบลใด ถึงมาตรว่าเรามิไดล้ ามหาอุปราช เราก็จะไปหาเล่าปี่ แมม้ หาอุปราชจะห้ามเราก็ไม่ฟัง แล
เน้ือความสามประการน้ี ท่านจงเอาไปบอกแก่มหาอุปราชเถิด ถา้ ยอมตามคาเรา เราจะลงไปหา เตียวเล้ียวก็
ลากวนอแู ลว้ ข้นึ มากลบั มาแจง้ เน้ือความแก่โจโฉทุกประการ

โจโฉไดฟ้ ังดงั น้นั ก็หวั เราะ แลว้ วา่ แก่เดียวเล้ียววา่ ซ่ึงกวนอไู ม่ยอมดว้ ยเราน้นั เราเป็นถึงมหาอปุ ราช
กวนอูจะยอมเป็นขา้ พระเจา้ เห้ียนเตก้ ็เหมือนเป็นบ่าวเรา ถา้ เราบงั คบั บญั ชาราชการประการใดกวนอูก็จะไม่
ขดั ได้ กบั ซ่ึงกวนอวู า่ จะปฏิบตั ิรักษาพี่สะใภท้ ้งั สองมิใหผ้ ใู้ ดแปลกปลอมเขา้ ไปถึงประตทู ่ีอยนู่ ้นั เราก็จะยอม
ทกุ วนั น้ีอยา่ วา่ แตภ่ รรยาเลา่ ปี่ เลย ถึงภรรยาผนู้ อ้ ยลงไปเรากม็ ิไดใ้ หท้ าหยาบชา้ ซ่ึงกวนอูจะขอเอาเบ้ียหวดั เล่า
ป่ี ใหแ้ ก่พี่สะใภน้ ้นั เราจะให้ทวีข้ึนอีก แต่ขอ้ ซ่ึงกวนอูรู้ว่าเล่าปี่ อยู่แห่งใด มิไดล้ าเราก่อนจะไปหากนั น้นั โจ
โฉสั่นศีรษะไม่ยอม แลว้ วา่ เม่ือกวนอูเอาสัญญาฉะน้ี เราจะเอามาเล้ียงไวใ้ หม้ ีกาลงั จะไดป้ ระโยชน์สิ่งใดเล่า

เตียวเล้ียวจึงว่า มหาอุปราชไม่แจง้ หรือ ในนิทานอิเยยี งซ่ึงมีมาแต่ก่อนวา่ เดิมอิเยยี งอยกู่ บั ต๋งหางซ่ึง
เป็ นเจา้ เมือง ต๋งหางเล้ียงอิเยียงเป็ นทนายใช้สอย คร้ันอยู่มายงั มีเป๊ กเจา้ เมืองหน่ึงน้นั ยกกองทพั มารบฆ่าต๋ง
หางตาย คิเป๊ กไดเ้ ยยี งไปไว้ จึงต้งั อิเยียงเป็นขนุ นางที่ปรึกษา อิเยียงมีความสุขมาเป็ นชา้ นาน แลว้ เซียงจูเจา้
เมืองห้นั ก๊กแลว้ ยกทพั มารบฆ่าคิเป๊ กตาย อิเยยี งน้นั มีใจเจบ็ แคน้ เป็นอนั มาก จึงไปยงั เมืองห้นั กก๊ แลว้ เขา้ ซ่อน
ตวั อยู่ในท่ีลบั จะลอบทาร้ายเซียงจูให้ถึงแก่ความตาย เซียงจูจบั ไดถ้ ึงสองคร้ังมิไดเ้ อาโทษ ให้ปล่อยอิเยยี ง
เสีย คร้ันอย่มู าเยยี งลอบเขา้ ไปซ่อนอยู่ถึงที่ขา้ งในหมายจะฆ่าเซียงจูเสีย เซียงจูก็จบั ไดอ้ ีกจึงถามอิเยยี งว่า ตวั
จะทาอนั ตรายเรา เราจบั ไดถ้ ึงสองคร้ังแลว้ ก็มิไดเ้ อาโทษ เราให้ปล่อยตวั เสียตวั ก็มิไดห้ ลาบจา ร้ือจะมาทา
ร้ายเราอีกเราก็จบั ตวั ได้ แลตวั ผูกใจแคน้ เราดว้ ยเหตุสิ่งใด อิเยยี งจึงบอกวา่ เดิมขา้ พเจา้ อยู่กบั ต๋งหาง ซ่ึงหาง
เล้ียงขา้ พเจา้ เป็นทนายใชส้ อย คร้ันคิเป๊ กยกไปฆ่าต๋งหางเสีย เอาตวั ขา้ พเจา้ ไปต้งั ให้เป็นขุนนางท่ีปรึกษา ได้
ความสุขเป็ นอนั มาก คร้ังน้ีท่านยกไปฆ่าคิเป๊ ก ซ่ึงเป็ นนายมีคุณแก่ ข้าพเจ้าเสียข้าพเจ้ามีใจเจ็บแคน้ อยู่
คิดอ่านมาหวงั จะทาอนั ตรายท่าน หวงั จะแทนคุณคิเป๊ ก ซ่ึงท่านจบั ขา้ พเจา้ ไดถ้ ึงสองคร้ังแลว้ ปล่อยเสียน้นั
ขา้ พเจา้ ยงั ไม่หายแคน้ จึงลอบเขา้ มาจะทาร้ายท่านอีกท่านก็จบั ได้ แลโทษขา้ พเจา้ ก็ถึงตายตามท่านจะโปรด
เถิด เซียงจูจึงวา่ เราจะปล่อยเสีย ตวั จะคดิ ทาร้ายเราอีกหรือไม่ อิเยยี งจึงวา่ ทา่ นปล่อยขา้ พเจา้ เสีย ขา้ พเจา้ ก็ยงั
คิดร้ายแก่ท่านกว่าจะทาสาเร็จ ขา้ พเจา้ จึงจะหายแคน้ ถา้ ท่านเอ็นดูขา้ พเจ้า ขา้ พเจ้าจะขอเส้ือซ่ึงท่านใส่
แม้ท่านโปรดให้ ขา้ พเจ้าจะได้สิ้นความพยาบาทท่าน เซียงจูได้ฟังดังน้ันก็คิดว่าอิเยียงน้ีมีน้าใจกตญั ญู

๑๓

ใคร่ไดเ้ พียงไวจ้ ึงถอดเส้ือให้อิเยียง อิเยียงก็คานับรับเอาเส้ือมา จึงถอดกระบี่ออกฟันเส้ือเสียสามที แลว้ ว่า
แก่เซียงจูวา่ ขา้ พเจา้ ไดแ้ ทนคณุ คเิ ป๊ กแลว้ อิเยยี งกเ็ อากระบ่ีเชือดคอตาย

อนั น้าใจกวนอูน้ัน ถา้ ผูใ้ ดมีคุณแลว้ เห็นจะเป็ นเหมือนอิเยียง อนั เล่าปี่ กบั กวนอูน้นั มิไดเ้ ป็ นพี่นอ้ ง
กนั ซ่ึงมีความรักกนั น้นั เพราะไดส้ าบานต่อกนั เล่าป่ี เป็นแต่ผูน้ อ้ ย เล้ียงกวนอูไม่ถึงขนาด กวนอูยงั มีน้าใจ
กตญั ญูต่อเล่าป่ี จึงคิดจะติดตามมิไดท้ ิ้งเสีย อนั มหาอุปราชมีวาสนากวา่ เล่าป่ี เป็นอนั มาก ถา้ ท่านไดก้ วนอูมา
ไวท้ านุบารุงใหถ้ ึงขนาด เห็นกวนอจู ะมีกตญั ญตู อ่ ทา่ นยงิ่ นกั

โจโฉจึงว่าแก่เดียวเล้ียวว่า ท่านวา่ กล่าวท้งั น้ีก็ชอบนกั จงเร่งข้ึนไปบอกแก่กวนอูว่า ซ่ึงสัญญาสาม
ประการน้นั เรายอมแลว้ ท่านจงเร่งมากวนอูลงมาเถิด เตียวเล้ียวจึงลาโจโฉข้ึนไปบอกแก่กวนอู กวนอูจึงว่า
ถา้ มหาอุปราชยอมดงั น้ันแลว้ ท่านจงลงไปบอกให้กองทพั ซ่ึงลอ้ มเราไวน้ ้ันเลิกไปเสีย เราจะเขา้ ไปแจ้ง
เน้ือความแก่พ่ีสะใภท้ ้งั สองคนก่อน ถา้ ไม่เป็ นอนั ตรายแลว้ จึงจะไปหามหาอุปราช เตียวเล้ียวก็ลงไปบอก
แก่โจโฉตามคากวนอูวา่ โจโฉไดฟ้ ังดงั น้ันก็ใหม้ า้ ใชไ้ ปส่ังทหารซ่ึงลอ้ มกวนอูไวน้ ้นั ให้เลิกทพั ถอยมา ซุน
ฮกจึงว่าแก่โจโฉวา่ ซ่ึงกวนอูยอมแก่ท่านคร้ังน้ีเกลือกจะเป็นกลอุบาย โจโฉจึงตอบว่า กวนอูเป็นคนมีความ
ซ่ือสตั ยเ์ ห็นจะไมค่ ิดอา่ นลอ่ ลวงเรา

ฝ่ ายกวนอูคนเห็นทหารโจโฉถอยไป ก็พาทหารเขา้ ไปในเมืองแห้ฝื อ เห็นราษฎรท้งั ปวงปกติอยู่ จึง
เขา้ ไปคานบั พี่สะใภท้ ้งั สองแลว้ วา่ ขา้ พเจา้ เสียท่ีทาใหต้ กใจไดค้ วามเดือดร้อนน้นั โทษขา้ พเจา้ ผิดนกั พส่ี ะใภ้
ท้งั สองจึงถามวา่ เจา้ ยงั แจง้ ว่าเล่าปี่ น้นั พลดั ไปอยแู่ ห่งใด กวนอูจึงบอกวา่ ยงั ไม่แจง้ พี่สะใภจ้ ึงว่าโจโฉก็ได้
เมืองแหฝ้ ือแลว้ เจา้ จะคดิ อา่ นประการใด กวนอูจึงบอกเน้ือความใหฟ้ ังทกุ ประการ แลว้ วา่ บดั น้ีขา้ พเจา้ เขา้ มา
ปรึกษาดว้ ย พ่ีท้งั สองจะเห็นประการใด นางกาฮูหยนิ จึงว่าเวลาคืนน้ีโจโฉเขา้ ในเมืองได้ พี่เกรงอย่วู ่าจะเป็น
อนั ตรายต่างๆ เป็นเดชะบุญของเรา โจโฉกาชบั ทหารมิใหแ้ ปลกปลอมเขา้ มาถึงประตูได้ คร้ังน้ีเจา้ กบั พี่ก็อยู่
ในเง้ือมมือโจโฉแลเจา้ จะยอมเขา้ อยดู่ ว้ ยเขาน้นั ดว้ ยความจาเป็นก็ตามเถิด แต่พี่เกรงอยขู่ อ้ หน่ึงวา่ ถา้ รู้วา่ เล่า
ป่ี อยแู่ ห่งใดเราก็จะพากนั ไปหาเกลือกโจโฉจะมิใหไ้ ป

กวนอูจึงตอบวา่ ขอ้ น้ีพ่ีท้งั สองอยา่ วติ กเลย แมร้ ู้วา่ เล่าป่ี อยแู่ ห่งใดเราจะพากนั ไปหา ถึงมาตรวา่ โจโฉ
จะขดั ขวางไว้ ขา้ พเจา้ จะคิดอ่านแกไ้ ขไปให้จงได้ แลว้ กวนอูกลาพ่ีสะใภท้ ้งั สอง พาทหารประมาณสามสิบ
คนออกไปถึงหนา้ คา่ ยโจโฉ โจโฉเห็นกวนอูมากม็ ีความยนิ ดี จึงออกไปรับกวนอูเขา้ มา กวนอูจึงคานบั โจโฉ
แลว้ วา่ ตวั ขา้ พเจา้ เป็นเชลย ท่านมิไดฆ้ า่ เสีย แลว้ ออกไปรับขา้ พเจา้ ถึงนอกคา่ ยน้นั คุณหาที่สุดมิได้

โจโฉไดฟ้ ังดงั น้นั จึงวา่ แก่กวนอูวา่ เราก็แจง้ อยวู่ า่ ท่านมีความสัตยแ์ ลกตญั ญู บดั น้ีเรากบั ท่านไดพ้ บ
กนั เราก็มีความยนิ ดี กวนอจู ึงตอบวา่ เตียวเล้ียวไปบอกขา้ พเจา้ วา่ มหาอุปราชรับปฏิญาณท้งั สามประการแลว้

๑๔

ขา้ พเจา้ ก็มีความยินดี เห็นวา่ ถึงนานไปเมื่อหนา้ มหาอุปราชก็จะไมค่ ืนคา โจโฉจึงวา่ ซ่ึงปฏิญาณของท่านน้นั
เราไดอ้ อกปากรับแลว้ ถึงจะเป็ นประการใดเราก็มิให้เสียวาจา กวนอูได้ฟังดงั น้ันก็มีความยินดีจึงว่า แม้
ขา้ พเจา้ รู้วา่ เล่าป่ี อยทู่ ่ีใดถึงมาตรวา่ เป็นทางกนั ดารจะตอ้ งขา้ มพระมหาสมทุ รแลลยุ เพลิงกด็ ี ขา้ พเจา้ จะไปหา
เล่าปี่ ใหจ้ งได้ แมข้ า้ พเจา้ ยงั มิทนั ลามหาอุปราชก็ดี ขอท่านให้อภยั แก่ขา้ พเจา้ อยา่ เคืองดว้ ยเน้ือความขอ้ น้ีเลย
โจโฉจึงว่า ซ่ึงท่านรู้ข่าวเล่าป่ี แลว้ จะไปหาก็ตามเถิด แต่ใหท้ ่านตรึกตรองดูให้เห็นควรก่อน แลว้ โจโฉก็ให้
กวนอูกินโตะ๊ แลว้ วา่ พรุ่งน้ีเชา้ เราจะยกกลบั ไปเมืองฮูโต๋

กวนอูเขา้ ไปบอกพ่ีสะใภแ้ ลว้ ก็จดั แจงสิ่งของท้งั ปวงแลว้ ออกมา คร้ันเวลาเชา้ โจโฉก็ยกทหารไป
กวนอูจึงให้พ่ีสะใภท้ ้งั สองข้ึนข่ีรถตามกองทพั โจโฉไป เวลาค่าถึงท่ีประทบั ตาบลใด โจโฉจึงให้กวนอูกบั
ภรรยาเล่าปี่ ท้งั สองคนน้นั อยเู่ รือนเดียวกนั หวงั จะใหก้ วนอูคิดทาร้ายพ่ีสะใภ้ น้าใจจะไดแ้ ตกออกจากเล่าปี่
จะได้เป็ นสิทธ์ิแก่ตวั ฝ่ ายกวนอูให้พ่ีสะใภท้ ้งั สองนอนห้องข้างใน ตวั น้ันก็น่ังจุดเทียนดูหนังสือ รักษา
พี่สะใภอ้ ยู่นอกประตูยนั รุ่ง มิไดป้ ระมาทสักเวลาหน่ึงจนถึงเมืองฮูโต๋ โจโฉรู้ดงั น้นั ก็เกรงใจกวนอูว่ามีความ
สัตยแ์ ลกตัญญูต่อเล่าปี่ โจโฉจึงให้กวนอูกับภรรยาเล่าปี่ ไปอยู่ ณ ตึกสองหลงั มีชานกลาง กวนอูจึงให้
พ่ีสะใภท้ ้งั สองคนน้นั อยตู่ ึกหน่ึง แลว้ ใหท้ หารที่แก่ชราอยู่รักษาประมาณสิบคน ตวั น้นั อยอู่ ีกหน่ึงระวงั รักษา
พ่สี ะใภท้ ้งั สอง

โจโฉพยายามผกู ใจกวนอแู ต่ไม่สาเร็จ

คร้ันอยมู่ าวนั หน่ึง โจโฉจึงพากวนอูเขา้ ไปเฝ้าพระเจา้ เห้ียนเตแ้ ลว้ ทูลวา่ กวนอคู นน้ีมีฝีมือพอจะเป็น
ทหารได้ พระเจา้ เห้ียนเตก้ ็มีความยนิ ดีจึงต้งั กวนอูเป็นนายทหารโจโฉกบั กวนอูก็ลากลบั มาบา้ น โจโฉจึงให้
เชิญกวนอูกินโต๊ะ จดั แจงให้กวนอูนง่ั ที่สูงกว่าขุนนางท้งั ปวง แลว้ ให้เครื่องเงินเคร่ืองทองแลแพรอย่างดีแก่
กวนอเู ป็นอนั มาก กวนอูรับเอาส่ิงของน้นั แลว้ กล็ าโจโฉกลบั มาท่ีอยู่ จึงบอกเน้ือความท้งั ปวงแก่พสี่ ะใภแ้ ลว้
เอาส่ิงของน้นั ให้

ฝ่ ายโจโฉทานุบารุงกวนอูมิให้อนาทร สามวนั แต่งโต๊ะไปใหค้ ร้ังหน่ึง หา้ วนั คร้ังหน่ึง แลว้ จดั หญิง
สาวท่ีรูปงามสิบคนใหไ้ ปอยปู่ ฏิบตั ิกวนอู หวงั จะผกู ใจไวใ้ หก้ วนอูหลง กวนอใู หห้ ญิงสิบคนไปอยทู่ ี่พ่ีสะใภ้
ใช้สอย คร้ันถึงสามวนั กวนอูจึงไปเยือนพี่สะใภค้ ร้ังหน่ึง น่ังอยู่แต่นอกประตูแลว้ ถามว่า พ่ีอยู่ปกติอยู่หรือ
หรือป่ วยไขป้ ระการใดบา้ ง พ่ีสะใภจ้ ึงตอบวา่ ปกติอยมู่ ิไดป้ ่ วยไขประการใด เจา้ ข่าวเล่าป่ี บา้ งหรือไม่ กวนอู
วา่ ไม่แจง้ แลว้ คานบั พี่สะใภล้ ากลบั มา โจโฉกิตติศพั ทว์ ่ากวนอูปฏิบตั ิพี่สะใภโ้ ดยสุจริตดงั น้นั ก็สรรเสริญ
กวนอูวา่ มีความสัตยห์ าผเู้ สมอมิได้

๑๕

คร้ันอยู่มาวนั หน่ึง โจโฉให้เชิญกวนอูมากินโต๊ะ เห็นกวนอูห่มเส้ือขาด โจโฉจึงเอาเส้ืออย่างดีให้
กวนอู กวนอูรับเอาเส้ือแลว้ จึงเอาเส้ือใหม่น้นั ใส่ช้นั ใน เอาเส้ือเก่าน้นั ใส่ช้นั นอก โจโฉเห็นดงั น้นั ก็หัวเราะ
แลว้ ถามว่า เอาเส้ือใหม่ใส่ช้นั ในน้นั กลวั จะเก่าไปหรือ กวนอูจึงว่าเส้ือเก่าของเล่าปี่ ให้ บดั น้ีเล่าปี่ จะไปอย่ทู ่ี
ใดมิไดแ้ จง้ ขา้ พเจา้ จึงเอาเส้ือผืนน้ีใส่ช้นั นอก หวงั จะดูต่างหนา้ เล่าปี่ คร้ันจะเอาเส้ือใหม่น้นั ใส่ช้นั นอก คน
ท้งั ปวงจะครหานินทาวา่ ไดใ้ หม่แลว้ ลืมเก่า โจโฉไดย้ ินดงั น้นั ก็สรรเสริญกวนอูว่ามีกตญั ญูนกั แต่คิดเสียใจ
อยู่

คร้ันอยู่มาวนั หน่ึง หญิงคนใชม้ าบอกแก่กวนอูว่า บดั น้ีพ่ีสะใภท้ ้งั สองร้องไห้รักกนั อยู่ ดว้ ยเหตุส่ิง
ใดมิไดแ้ จง้ กวนอูไดฟ้ ังดงั น้นั ก็ตกใจจึงเขา้ ไปถึงริมประตูแลว้ ถามวา่ พ่ที ้งั สองร้องไหด้ ว้ ยเหตุส่ิงใด นางกาฮู
หยนิ จึงตอบวา่ คนื น้ีพ่ีฝันเห็นเลา่ ป่ี ตกหลุมลง คร้ันตื่นข้นึ มากต็ กใจจึงแกฝ้ ันนางฮูหยนิ เห็นพร้อมกนั วา่ เล่าป่ี
ตายแลว้ พี่จึงร้องไห้รัก กวนอูได้ฟังดังน้ัน พิเคราะห์ดูเห็นฝันผิดประหลาด สาคญั ว่าเล่าป่ี เป็ นอนั ตรายก็
ร้องไหด้ ว้ ย แลว้ กวนอูจึงคิดกลอุบาย ว่าแก่พี่สะใภท้ ้งั สองหวงั จะให้คลายความทุกข์ จึงวา่ ฝันน้นั จะสาคญั
เอาเป็นแน่มิได้ ดว้ ยพี่ท้งั สองมีน้าใจคิดถึงเล่าปี่ อยู่ จึงเผอิญใหฝ้ ัน ท้งั น้ี ใช่เล่าป่ี จะเป็นอนั ตรายอย่างน้ันหา
มิได้ พ่ีท้งั สองอยา่ เศร้าโศกเลย พอคนใชโ้ จโฉมาบอกกวนอูว่า มหาอุปราชให้เชิญไป กวนอูก็ลาพี่สะใภไ้ ป
หาโจโฉโจโฉ เห็นหนา้ กวนอูเศร้าหมองจึงถามว่า วนั น้ีเราเห็นท่านไม่สบาย มีทุกขส์ ่ิงใดหรือ กวนอูบอกวา่
พ่ีสะใภข้ า้ พเจา้ ท้งั สองคิดถึงเล่าป่ี ดว้ ยมิรู้ว่าเป็นหรือตายแลว้ ชวนกนั ร้องไห้ ขา้ พเจา้ ก็กล้นั น้าตามิได้ โจโฉ
ได้ฟังดังน้ันก็ปลอบโยนกวนอู แล้วก็ชวนกินโต๊ะ หวงั จะให้คลายความทุกข์ กวนอูเสพสุราเมามิได้
เกรงใจโจโฉ เอามือจบั หนวดของตวั เขา้ แลว้ จึงวา่ เกิดมาเป็นชายไมไ่ ดท้ านุบารุงแผน่ ดินท้งั เลา่ ป่ี ผนู้ ้นั ก็มีคุณ
มา ถา้ เราจะเอาใจออกหากบดั น้ี ก็หาผใู้ ดจะนบั ถือว่าเป็นชายไม่ โจโฉไดฟ้ ังดงั น้นั ก็คิดวา่ กวนอูยงั มีใจสัตย์
ซ่ือต่อเล่าป่ี อยู่ โจโฉทาเป็นไม่ไดย้ นิ จึงแกลง้ ถามกวนอวู า่ หนวดของท่านประมาณสักกี่เส้น กวนอูจึงตอบว่า
หนวดของขา้ พเจา้ ประมาณหลายร้อยเส้น คร้ันถึงเทศกาลหนาวกห็ ลน่ ไปบา้ ง ขา้ พเจา้ จึงทาถงุ ใส่ไว้ โจโฉได้
ฟังดงั น้นั จึงเอาแพรขาวอยา่ งดี ทาถุงใหก้ วนอสู าหรับใส่หนวด กวนอูรับเอาถุงน้นั แลว้ กล็ ากลบั มาท่ีอยู่

คร้ันเวลาเชา้ กวนอูเขา้ ไปเฝ้า พระเจา้ เห้ียนเตท้ อดพระเนตรเห็นกวนอใู ส่ถงุ หนวด ดงั น้นั จึงตรัสถาม
ว่า ถุงใส่ส่ิงใดแขวนอยู่ที่คอน้นั กวนอูจึงทูลว่า ถุงมหาอุปราชให้ขา้ พเจา้ สาหรับใส่หนวดไว้ แลว้ กวนอูก็
ถอดถวายให้ทอดพระเนตร พระเจา้ เห้ียนเตเ้ ห็นหนวดกวนอูยาวถึงอกเส้นละเอียดงามเสมอกนั แลว้ ตรัส
สรรเสริญวา่ กวนอูน้ีหนวดงามจึงพระราชทานชื่อว่า บีเยยี งก๋ง แปลภาษาไทยวา่ เจา้ หนวดงาม แลว้ ก็เสด็จข้ึน
โจโฉกบั ขนุ นางท้งั ปวงแลกวนอูก็ออกจากท่ีเฝ้า มาถึงประตูวงั กวนอูก็ข้ึนมาตามโจโฉไป คร้ันถึงหนา้ บา้ น
กวนอูก็ลาโจโฉจะมาท่ีอยู่

๑๖

โจโฉเห็นมา้ กวนอูผอม จึงถามวา่ เหตใุ ดมาจึงผอมไม่สมตวั ทา่ น กวนอจู ึงตอบวา่ มา้ ตวั น้ีมีกาลงั น้อย
ทานกาลงั ขา้ พเจา้ มิไดจ้ ึงผอม โจโฉไดฟ้ ังดงั น้นั จึงให้ทหารไปเอามา้ เซ็กเธาวม์ า แลว้ ถามกวนอูว่า มา้ ตวั น้ี
เป็ นของผูใ้ ดท่านรู้จกั หรือไม่ กวนอูจึงว่าถา้ ตวั น้ีของลิโป้ขา้ พเจา้ รู้จกั อยู่ โจโฉก็ให้จดั แจงเคร่ืองมา้ พร้อม
แลว้ ก็ใหก้ วนอู กวนอมู ีความยนิ ดีลงจากมาคกุ เข่าลงคานบั แลว้ วา่ ซ่ึงมหาอปุ ราชใหม้ า้ ตวั น้ีแก่ขา้ พเจา้ น้นั คุณ
หาที่สุดมิได้

โจโฉไดฟ้ ังดงั น้นั กค็ ดิ กรงใจจึงถามวา่ เราใหเ้ งินทองสิ่งของแก่ท่านมาเป็นอนั มากกไ็ ม่ยนิ ดี ทา่ นไม่
วา่ ชอบใจแลมีความยินดีเหมือนเราใหม้ า้ ตวั น้ี เหตไุ ฉนท่านจึงรักมา้ อนั เป็นสัตวเ์ ดียรัจฉานมากกว่าทรัพยส์ ิ่ง
สินอีกเล่า กวนอูจึงตอบว่าขา้ พเจา้ แจง้ วา่ มา้ เซ็กเธาวต์ วั น้ีมีกาลงั มาก เดินทางไดว้ นั ละหม่ืนเส้น แมข้ า้ พเจา้ รู้
ข่าวว่าเล่าป่ี อยทู่ ่ีใด ถึงมาตรวา่ ไกลก็จะไปหาไดโ้ ดยเร็ว เหตุฉะน้ีขา้ พเจา้ จึงมีความยินดี ขอบคุณมหาอุปราช
มากกวา่ ใหส้ ิ่งของท้งั ปวง

โจโฉไดฟ้ ังดงั น้นั ยิ่งมีความนอ้ ยใจ แลว้ คิดว่าเราเสียทีที่ทานุบารุงกวนอูดว้ ยยศศกั ด์ิศฤงคารบริวาร
กวนอูก็คิดรักเล่าปี่ อยู่มิไดข้ าด กวนอูก็ลาโจโฉไปท่ีอยู่ โจโฉจึงถามเดียวเล้ียวว่า เราเล้ียงกวนอูก็ถึงขนาด
ฉะน้ีแลว้ กวนอูยงั มีน้าใจผูกพนั รักเล่าปี่ อยู่ เราจะคิดอ่านประการใดกวนอูจึงจะเอาใจออกหากเล่าปี่ เตียว
เล้ียวจึงว่า ขอใหง้ ดอยู่สักเวลาหน่ึงก่อน ขา้ พเจา้ จะไปว่ากล่าวลองความคิดกวนอูดูวา่ จะมีใจสตั ยซ์ ่ือต่อเล่าปี่
เท่ียงแทห้ รือ หรือจะคิดอ่านยกั ยา้ ยประการใดบา้ ง

คร้ันเวลารุ่งเชา้ เตียวเล้ียวจึงไปหากวนอูถอ้ ยทีถอ้ ยคานบั กนั เตียวเล้ียวจึงวา่ แก่กวนอูวา่ ต้งั แต่มหา
อุปราชไดท้ ่านมาไวท้ ี่มีความยินดีทานุบารุงท่านเป็ นอนั มากเพราะมีความเมตตาท่าน กวนอูจึงว่า ทุกวนั น้ี
มหาอุปราชชุบเล้ียงเราจึงไดม้ ีความสุข คุณน้นั ก็มีเป็นอนั มาก แต่จะไดว้ ายคิดถึงเล่าป่ี น้นั หามิได้ เตียวเล้ียว
จึงตอบวา่ ธรรมดาเกิดมาเป็ นชายใหร้ ู้จกั ที่หนกั ท่ีเบา ถา้ ผูใ้ ดมิไดร้ ู้จกั ที่หนกั ท่ีเบา คนท้งั ปวงก็จะล่วงติเตียน
ว่าผูน้ ้นั หาสติปัญญาไม่ อนั มหาอุปราชน้ีมีน้าใจเมตตาท่าน ทานุบารุงท่านย่ิงกว่าเล่าอีกเหตุใดท่านจึงมีใจ
คดิ ถึงเล่าป่ี อยู่

กวนอูจึงวา่ ซ่ึงมหาอุปราชมีคุณแก่เราก็จริงอยู่ แต่จะเปรียบเล่าปี่ น้นั ยงั มิไดด้ ว้ ยเล่าปี่ น้นั มีคณุ แก่เรา
ก่อน ประการหน่ึงก็ไดส้ าบานไวต้ ่อกนั วา่ เป็นพ่ีนอ้ ง เราจึงไดต้ ้งั ใจรักษาสัตยอ์ ยู่ ทุกวนั น้ีเราก็คิดถึงคุณมหา
อุปราชอย่มู ิไดข้ าด ถึงมาตรวา่ เราจะไปจากก็จะขอแทนคุณเสียก่อนใหม้ ีชื่อปรากฏไวเ้ ราจึงจะไป เตียวเล้ียว
ไดฟ้ ังดงั น้นั จึงถามกวนอวู ่า ถา้ เลา่ ปี่ ถึงแก่ความตายแลว้ ทา่ นจะอยกู่ บั มหาอปุ ราชหรือ หรือจะคดิ ประการใด
กวนอูจึงตอบว่า ตวั เราเกิดมาเป็นชายรักษาสัตยม์ ิใหเ้ สียวาจา ถึงมาตรว่าเล่าปี่ จะถึงแก่ความตายเราก็จะตาย
ไปตามความที่ไดส้ าบานไว้

๑๗

เตียวเล้ียวเห็นกวนอูน้ันมีใจสัตยซ์ ่ือต่อเล่าปี่ อยู่เป็ นมนั่ คง ก็ลากลบั มา จึงเอาเน้ือความท้งั ปวงบอก
แก่โจโฉทุกประการโจโฉได้ฟังดังน้นั ก็ทอดใจใหญ่ มีความวิตก ซ่ึงจะเอากวนอูไวใ้ ห้ขาดจากเล่าปี่ ก็ไม่
สมคดิ แลว้ สรรเสริญกวนอูวา่ มีความสัตยซ์ ่ือมน่ั คงนกั ซุนฮกจึงวา่ แก่โจโฉวา่ อนั ความคิดกวนอูน้นั จะแทน
คุณมหาอปุ ราชเสียก่อน แลว้ จึงจะไปจาก ถา้ มีตึกมาก็อยา่ ใหก้ วนอูออกอาสา แมก้ วนอูยงั ไม่มีความชอบก็จะ
อยดู่ ว้ ยมหาอุปราช โจโฉไดฟ้ ังดงั น้นั ก็เห็นชอบดว้ ย

คุณค่าด้านเนื้อหา

๑)รูปแบบการประพนั ธ์

สามกก๊ ฉบบั เจา้ พระยาพระคลงั (หน) เป็นแมก่ องแปล ต้งั แต่ พ.ศ. 2345 และเป็นร้อยแกว้ ของไทย
ท่ีไดร้ ับการตีพิมพม์ าต้งั แต่ พ.ศ. 2417 ก่อนที่จะสงั คมไทยจะไดอ้ ่าน ความพยาบาท นิยายแปลโดยแม่วนั
และ ละครแห่งชีวิต โดยหมอ่ มเจา้ อากาศดาเกิง รพีพฒั น์ ซ่ึงถือเป็นนิยายเลม่ แรกของวงวรรณกรรมไทย จึง
เป็นนิยายร้อยแกว้ ท่ีเก่าแก่ที่สุดในสงั คมไทย สานวนภาษาตลอดจนค่านิยมด้งั เดิมลว้ นปรากฏอยทู่ ว่ั ไปใน
สามกก๊ ชนช้นั นาไทยแต่เดิมกถ็ ือวา่ สามกก๊ เป็นตาราการเมืองเสียดว้ ยซ้า คติทางสงั คมหลายอยา่ งกถ็ อดแบบ
มาจากสามก๊ก หนงั สือเร่ืองน้ีจึงน่าเสพและศึกษาไปพร้อม ๆ กนั

๒)องค์ประกอบของเรื่อง

๒.๑ สาระ

เร่ืองสามก๊กตอนกวนอูไปรับราชการโจโฉ กล่าวถึงโจโฉต้งั ตวั เป็นมหาอปุ ราชในสมยั พระเจา้ เห้ียน
เต้ ตอ้ งการกาจดั เลา่ ป่ี ซ่ึงครองเมืองซีจ๋ิว และเขา้ ยดึ เมืองไดส้ าเร็จ เล่าป่ี หนีไปเมืองกิจ๋ิว จากน้นั โจโฉกย็ ก
กองทพั ไปตีเมืองแหฝ้ ื อของกวนอู เม่ือโจโฉจบั กวนอไู ดแ้ ละใหเ้ ตียวเล้ียวเกล้ียกลอ่ มกวนอใู หม้ าอยดู่ ว้ ย
กวนอยู อมจานวนขอสัญญาสามขอ้ โจโฉยอมรับเง่ือนไขของกวนอู โจโฉทาตามสัญญาของกวนอทู ้งั ๓ ขอ้
เอาใจกวนอูและพี่สะใภข้ องกวนอูอยา่ งดี แตก่ วนอูกไ็ มไ่ ดม้ ีน้าใจตอบโจโฉ ยงั คงซ่ือสตั ยแ์ ละจงรักภกั ดีต่อ
เล่าป่ี อยา่ งแนบแน่น โจโฉคิดนอ้ ยใจแต่กเ็ ชื่อในความกตญั ญขู องกวนอู วา่ คงจะไม่หนีไปจนกวา่ จะไดต้ อบ
แทนบุญคณุ ความซื่อสัตยก์ ตญั ญูและการใชก้ ลอุบายเจรจาโนม้ นา้ วใจเป็นสิ่งสาคญั ของเรื่องในตอนน้ี

๒.๒ โครงเร่ือง

การลาดบั เหตุการณ์ต่างๆ แต่ละข้นั ตอนในเรื่องสอดคลอ้ งสัมพนั ธ์กนั จนแสดงให้เห็นถึงแนวคิดที่
กวีตอ้ งการส่ือออกมาอย่างชดั เจน ในเรื่องความซื่อสัตยข์ องกวนอู สามก๊กตอนท่ีเรียนเป็ นการทาสงคราม

๑๘

ของโจโฉกับเล่าปี่ และกวนอู โจโฉมีทหารเอกคอยให้คาปรึกษาและวางกลอุบายในการศึก จนสามารถ
เอาชนะเล่าปี่ และเกล้ียกล่อมให้กวนอูเขา้ มาอย่ฝู ่ ายตน แต่ในที่สุดโจโฉก็ไม่สามารถชนะใจกวนอูผูม้ ีความ
ซื่อสตั ยจ์ งรักภกั ดีตอ่ เลา่ ป่ี ได้

๒.๓ ฉากและบรรยากาศ

เร่ืองสามกก๊ สมยั พระเจา้ เห้ียนเตเ้ กิดความแตกแยกแยง่ ชิงอานาจกนั ตอน กวนอไู ปรับราชการกบั โจ
โฉ เป็นช่วงที่โจโฉมีอานาจต้งั ตวั เป็ นมหาอุปราชและเป็ นผสู้ าเร็จราชการแทนพระเจา้ แผ่นดิน โจโฉขยาย
อิทธิพลยกทพั ไปปราบหวั เมืองต่างๆ

๒.๔ กลวธิ ีการแต่ง

กวใี ชก้ ลวธิ ีบรรยายเลา่ เรื่องอยา่ งละเอียด บางตอนใหต้ วั ละครเป็นผเู้ ลา่ ดว้ ยการใชบ้ ทสนทนานา ซ่ึง
จากบทสนทนาน้ีทาให้ผอู้ ่านไดท้ ราบเร่ืองราวความเป็นมาของเร่ือง ตลอดจนทราบลกั ษณะนิสัยใจคอและ
อารมณ์ของตวั ละครได้

๒.๕ ตวั ละคร

๒.๕.๑ โจโฉ บรุ ุษผยู้ อมทรยศคนท้งั โลก แต่ไมย่ อมใหโ้ ลกทรยศตน ตาแหน่งสูงสุดคือ มหาอุปราช
เป็นผกู้ มุ อานาจท้งั ปวง อยเู่ หนือฮ่องเต้ เดิมทาราชการอยภู่ ายในราชสานกั คนท้งั ปวงยาเกรง ถกู แต่งต้งั ใหไ้ ป

สกัดการโจมตีของขบถโจรโพกผ้าเหลือง สุดท้ายแยกตัวหนี
ออกมาหลงั จาก ลอบฆ่า ตง๋ั โต๊ะ ไม่สาเร็จ รวบรวมเจา้ เมืองต่างๆ
เขา้ โจมตี ตงั๋ โต๊ะ แต่ไม่สาเร็จ จึงแยกตวั ออกมา ต่างหาก สะสม
กาลงั พลและแสยานุภาพ ครอบครองหัวเมืองฝ่ ายเหนือ จนถูกเชิญ
มาเป็ น มหาอุปราช ไดใ้ ช้ความสามารถ การรู้จกั ใช้คน และเลห์
เหลี่ยมกลยุทธ์ ที่เป็ นที่เล่ืองลือ จนสามารถครอบครองส่วนของ
แผน่ ดินจีนไวม้ ากที่สุด ท่ีไดช้ ื่อวา่ วุยก๊ก

๑๙

๒.๕.๒ เล่าปี่ ผอู้ า้ งวา่ สืบเช้ือสายราชวงศฮ์ น่ั เดิมเป็นคนยากจน
ทอเส่ือขาย ไดร้ ่วมสาบานเป็ นพี่น้อง กบั กวนอู เตียวหุย ปราบปราม
ขบถโจรโพกผา้ เหลือง นิสัยโอบออ้ มอารี เป็นท่ีรักใคร่แก่คนทวั่ ไป ได้
เป็นเจา้ เมืองชีจ๋ิว ภายหลงั ตอ้ งหกระเหเร่ร่อนไปอาศยั เจา้ เมืองต่างๆอยู่
จนได้ ขงเบ้ง เป็ น ที่ปรึกษา จึงได้ฟ้ื นตัวและสามารถครอบครอง
ดินแดนเสฉวนไดใ้ นช่ือวา่ จก๊ กก๊

๒.๕.๓ ซุนกวน ผูบ้ ุตรของ ซุนเก๋ียน และน้องของ ซุนเซ็ก
ครอบครองดินแดนฝ่ังกงั ตง๋ั อายนุ อ้ ยกวา่ โจโฉ กบั เลา่ ปี่ มาก อาศยั ความ
รุ่งเรืองของการคา้ ขายติดแม่น้า สร้างความแขง็ แกร่ง ใหก้ บั ก๊กตวั เอง ได้
ใชช้ ื่อวา่ ง่อกก๊

๒.๕.๔ กวนอู นอ้ งร่วมสาบานของ เล่าป่ี หลงั จากตายไปได้
ถูกยกยอ่ งวา่ เป็นเทพเจา้ แห่งความซ่ือสัตย์ หนา้ แดงหนา้ แดง จกั ษุยาว
หนวดเครางาม มีง้าวคู่กาย ภายหลงั อยู่ร่วมกบั กวนเป๋ ง ผูบ้ ุตรบุญ
ธรรม กบั จิวฉอง เป็นเจา้ เมืองเกงจ๋ิว ถูกแผนกลยทุ ธ์ของ ลกซุน และ
ลิบอง ฆ่าตาย

๒.๕.๕ เตยี วหุย นอ้ งร่วมสาบานของ เลา่ ป่ี และ กวนอู นิสัยวูว่ ามอารมณ์ร้อน ชอบเหลา้ สุรา ศีรษะ
เหมือนเสือ จกั ษุโตกลม เสียงดงั มีกาลงั มาก ติดตาม เล่าป่ี มาตลอด ตายเพราะ
ถูกลอบสงั หารจากนิสยั วูว่ ามของตนเอง

๒๐

๒.๕.๖ ขงเบ้ง ผู้ถูกยกย่องว่า หย่ังรู้ดินฟ้า มหาสมุทร จาก
คาแนะนาของ ชีซี ทาให้ เลา่ ปี่ ตอ้ งมาเชิญดว้ ยตวั เอง ถึงสามคร้ังสามครา
มีความรู้เป็นเลิศ รับใชร้ าชวงศเ์ ลา่ ถึง 2 ชวั่ อายคุ น ภายหลงั เลา่ ป่ี ตาย ได้
ฝากฝัง เล่าเส้ียน ใหด้ ูแลแตไ่ ม่อาจสาเร็จได้ เพราะ พระเจา้ เลา่ เส้ียน หูเบา
เชื่อแต่คายยุ ง ของขนั ที ฮุยโฮ ยกทพั ไปปราบปรามชาวม่าน และไดส้ ู้รบ
กบั วยุ กก๊ หลายคร้ัง มีคูป่ รับคอื สุมาอ้ี

๒.๕.๗ จูล่ง วรี บรุ ุษผเู้ ก่งกาจติดตาม เล่าปี่ และ ขงเบง้ เป็น 1 ใน 5
ทหารเสือท่ีเล่าป่ี แต่งต้งั ข้ึน ซ่ึงประกอบดว้ ย จูล่ง กวนอู เตียวหุย มา้ เฉียว
และ ฮองตง สร้างวีรกรรมสาคญั คือ จูล่ง ฝ่ าทพั รับ อาเต๊า โดยที่ตวั คนเดียว
ฝ่ าช่วยชีวิตท่ามกลางทหารและองครักษม์ ากมายของ โจโฉ ที่ยกทพั ลงใต้
หวงั ครอบครองแผ่นดิน จูล่งตีฝ่ าออกมาและนา อาเต๊า คืนแก่ เล่าป่ี อย่าง
แสนสาหสั ฆา่ ทหารเอกและทหารเลว* ของ โจโฉ อยา่ งดาษด่ืน เป็นบุคคล
ท่ีไดร้ ับความนิยมและช่ืนชอบมากที่สุดคนหน่ึงในเรื่อง สามกก๊

* ทหารเลว หมายถึง ทหารธรรมดา ไม่มียศ , พลทหาร

๒.๕.๘ ต๋ังโต๊ะ ทรราชที่อา้ งตวั มาชุบเล้ียง พระเจา้ เห้ียนเต้ แต่ไม่
อยใู่ นจริยธรรม ฆ่าคนอยา่ งสนุกสนาน แผน่ ดินเดือดร้อนไปทุกหย่อมหญา้
มีทหารเอกคู่ใจ คือ ลิโป้ ไม่มีใครกลา้ ต่อกรดว้ ย ภายหลงั ตายพราะผหู้ ญิง
โดยเป็ นแผนของ ออ้ งอุน้ ใช้กลยุทธ์ที่เลื่องลือ โดยมีแม่นาง เตียวเส้ียน
หวา่ นลอ้ มเสน่ห์ ใหพ้ อ่ ลกู ตงั๋ โตะ๊ กบั ลิโป้ ผดิ ใจกนั

๒.๕.๙ ลโิ ป้ บุตรบญุ ธรรมของ ตงั๋ โต๊ะ ถกู ชุบเล้ียงมาเป็นองครักษข์ า้ งกาย มีฝีมือเป็นหน่ึงในแผน่ ดิน
จีน ยอมฆ่าพ่อบุญธรรมคนเดิม เต๊งหงวน เพราะเห็นแก่ลาภยศ มวั เมาลุ่มหลง
อิสตรี ไดข้ ้ึนชื่อเป็น ลูกทรพี 3 พ่อ ถูกกลยทุ ธ์แม่นาง เตียวเส้ียน ลุ่มหลงจนฆ่า
ตง๋ั โต๊ะ ดว้ ยมือตนเอง หลบหนีไปพ่ึงใบบญุ เล่าป่ี แลว้ ทรยศซ้า ภายหลงั ถูก โจ
โฉ ไล่ตามตี จนมมุ ที่เมืองแหฝ้ ือ ถกู ฆา่ ประหารชีวติ ตดั ศรีษะไปเสียบประจาน
จบยคุ ของผมู้ ีฝีมือเก่งกาจที่สุดในแผน่ ดิน

๒๑

๒.๕.๑๐ เตียวเลีย้ ว ขุนพลคนสาคญั ของโจโฉ เดิมอยู่รับใชล้ ิโป้
ต่อมาลิโป้ถูกจบั ไดท้ ่ีเมืองแห้ฝื อถูกประหาร ส่วนเตียวเล้ียว โจโฉเกล้ีย
กล่อมให้มาร่วมงานด้วย และเป็ นบุคคลท่ีกวนอูให้ความเคารพนับถือ
เพราะนับถือในความซ่ือสัตยแ์ ละฝี มือ ท้งั ๆ ที่อยู่คนละฝ่ ายกนั ซ่ึงเตียว
เล้ียวเป็นคนที่อาสาโจโฉไปเกล้ียกล่อมกวนอูขณะท่ีแตกทพั ใหม้ าอาศยั อยู่
ชวั่ คราวกบั โจโฉนนั่ เอง

๒.๕.๑๑ อ้วนเสี้ยว สืบตระกูลขุนนางเก่าแก่ หลงั จากเหตุการณสิบขนั ทีแลว้ อว้ นเส้ียวไดแ้ ยกตวั
ออกมา สร้างกองทพั จนใหญ่โต และเป็นผนู้ า 18 หวั เมืองต่อตา้ นตง๋ั โต๊ะ
เมื่อกาจดั ตง๋ั โต๊ะไดแ้ ลว้ ดว้ ยความโลเล ใชค้ นไม่เป็น ชอบคนท่ีประจบ
สอพลอ คนดี ๆ จึงหนีหาย พ่ายแพต้ ่อกองทพั ของโจโฉท่ีมีทหารน้อย
กวา่ จนตอ้ งกระอกั เลือดตาย

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

๑.การสรรคา สามก๊กเป็นวรรณคดีท่ีไดร้ ับการยกยอ่ งวา่ เป็นยอดของความเรียงประเภทนิทาน เพราะแต่ง

ดีท้งั เน้ือเรื่องและสานวนที่แปลเป็นไทยดว้ ยการเลือกใชถ้ อ้ ยคาไดอ้ ยา่ งไพเราะดงั น้ี
๑.๑ การเลือกใช้คาได้ถกู ต้องตรงตามความหมายท่ตี ้องการ กวใี ชค้ าไดต้ รงความหมายและถอ้ ยคาที่

ใชก้ ไ็ มใ่ ช่ศพั ทย์ าก อา่ นแลว้ จะเขา้ ใจสถานการณ์ไดท้ นั ที มีความไพเราะ สละสลวยเรียบง่าย เช่น
“..กวนอไู ดฟ้ ังดงั น้นั กโ็ กรธ จึงวา่ แก่เตียวเล้ียววา่ เดิมเราถามตวั วา่ จะเกล้ียกล่อมหรือ ตวั วา่ หามิได้

แลตวั มากลา่ วดงั น้ี จะวา่ ไมเ่ กล้ียกลอ่ มน้นั ตวั จะประสงคส์ ิ่งใดเลา่ แลว้ วา่ เราอยใู่ นที่น้ีกเ็ ป็นที่คบั ขนั อยู่ ซ่ึง
เราจะเขา้ ดว้ ยผใู้ ดนอกจากเล่าปี่ น้นั อยา่ สงสัยเลย...”

๑.๒ การเลือกใช้คาทีเ่ หมาะแก่เนื้อเร่ืองและฐานะของบุคคลในเรื่อง เช่น ตอนที่กวนอไู ปเขา้ เฝ้าพระ
เจา้ เห้ียนเตซ้ ่ึงเป็นกษตั ริย์ กวีเลือกใชค้ าราชาศพั ทไ์ ดถ้ ูกตอ้ งเหมาะสมแก่เน้ือเร่ืองและฐานะของบุคคลใน
เรื่อง เช่น

๒๒

“...คร้ันเวลาเชา้ กวนอเู ขา้ ไปเฝ้า พระเจา้ เห้ียนเตท้ อดพระเนตรเห็นกวนอใู สถุงหนวดดงั น้นั จึงตรัส
ถามวา่ ถุงใส่ส่ิงใดแขวนอยทู่ ี่คอน้นั กวนอูจึงทลู วา่ ถงุ น้ีมหาอุปราชใหข้ า้ พเจา้ สาหรับใส่หนวดไว้ แลว้
กวนอกู ถ็ อดถวายใหท้ อดพระเนตร พระเจา้ เห้ียนเตเ้ ห็นหนวดกวนอยู าวถึงอกเสน้ ละเอียดงามเสมอกนั แลว้
ตรัสสรรเสริญวา่ กวนอนู ้ีหนวดงาม จึงพระราชทานชื่อวา่ บีเยยี งก๋ง แปลภาษาไทยวา่ เจา้ หนวดงาม แลว้ ก็
เสด็จข้นึ ...”

๑.๓ การเลือกใช้คาได้เหมาะแก่ลกั ษระคาประพนั ธ์ เรื่องสามก๊ก ตอน กวนอไู ปรับราชการกบั โจโฉ
กวใี ชภ้ าษาความเรียงนิทานประเภทร้อยแกว้ การใชถ้ อ้ ยคาและเรียงความเรียบร้อยสม่าเสมอ อ่านเขา้ ใจงา่ ย
ไมม่ ีศพั ทย์ ากภาษาไมซ่ บั ซอ้ น ดงั ความวา่

“...ฝ่ายทหารเล่าปี่ ซ่ึงเขา้ ไปหากวนอูน้นั คร้ันเวลาพลบค่ามิไดเ้ ห็นกวนอูกลบั เขา้ เมืองก็ชวนกนั เปิ ด
ประตูออกมาหวงั จะรับโจโฉ มา้ ใชเ้ ห็นดงั น้นั กเ็ อาเน้ือความมาบอกโจโฉ โจโฉมีความยนิ ดีกค็ ุมทหารเขา้
เมืองแห้ฝือ แลว้ ใหเ้ อาเพลิงเผาเมืองข้นึ หวงั จะใหก้ วนอเู สียน้าใจ ...”

๒.การใช้โวหาร กวเี ลือกใชถ้ อ้ ยคาในการบรรยายไดอ้ ยา่ งเหมาะสมกบั เน้ือเร่ือง ทาใหผ้ อู้ ่านมองเห็นภาพ

ชดั เจน ดงั น้ี

๒.๑ อุปมาโวหาร เป็นโวหารท่ีปรากฏในเรื่องสามกก๊ ตอนกวนอูไปรับราชการโจโฉ เป็นความ
เปรียบที่เขา้ ใจง่ายทาใหเ้ กิดภาพที่ชดั เจนข้ึน เช่น ตอนโจโฉคิดหาหนทางกาจดั เล่าปี่ และกล่าวเปรียบเลา่ ปี่ วา่
เหมือนลกู นก ดงั ความวา่

“...เล่าปี่ น้นั เป็นคนมีสติปัญญา ถา้ ละไวช้ า้ กจ็ ะมีกาลงั มากข้นึ อปุ มาเหมือนลกู นกอนั ขนปี ก ยงั ไม่
ข้นึ พร้อม แมเ้ ราจะน่ิงไวใ้ ห้อยใู่ นรังฉะน้ี ถา้ ขนข้ึนพร้อมแลว้ กจ็ ะบินไปทางไกลได้ ซ่ึงจะจบั ตวั น้นั จะได้
ความขดั สน ...”

เม่ือกวนอูปฏิเสธที่จะไปรับราชการกบั โจโฉ เตียวเล้ียวพยายามหาเหตผุ ลโนม้ นา้ วใจกวนอู โดย
กล่าวเปรียบความลาบากท่ีกวนอูตอ้ งเผชิญวา่ เหมือนการลุยไฟและการขา้ มมหาสมุทรที่กวา้ งใหญ่ หากทาได้
กจ็ ะเป็นท่ีรู้จกั สรรเสริญในภายภาคหนา้ ดงั ความวา่

“...เหตใุ ดทา่ นจึงไมร่ ักษาชีวิตไวค้ อยทา่ เลา่ ปี่ จะไดช้ ่วยกนั คิด การทานุบารุงแผ่นดินใหอ้ ยเู่ ยน็ เป็น
สุข ถึงมาตรวา่ ท่านจะไดร้ ับความลาบากก็อปุ มาเหมือนหน่ึงลุยเพลิงอนั ลกุ แลขา้ มพระมหาสมทุ รอนั กวา้ ง
ใหญ่ ก็จะลือชาปรากฏชื่อเสียงท่านไปภายหนา้ ...”

๒๓

เม่ือทหารโจโฉลอ้ มจบั กวนอูไว้ แลว้ เตียวเล้ียวข่มี า้ เขา้ มาหาเพ่อื เกล้ียกล่อมใหก้ วนอูเขา้ กบั ฝ่ายโจ
โฉ กวนอูไดฟ้ ังเตียวเล้ียวก็โกรธกล่าวตอบโตไ้ ปวา่ หากตายกไ็ มเ่ สียดายชีวติ โดยเปรียบวา่ ความตายเหมือน
การนอนหลบั ไม่น่ากลวั ดงั ความวา่

“...ซ่ึงเราจะเขา้ ดว้ ยผใู้ ดนอกจากเล่าป่ี น้นั อยา่ สงสยั ตวั เรากม็ ิไดร้ ักชีวิต อนั ความตายอุปมาเหมือน
นอนหลบั ทา่ นเร่งกลบั ไปบอกแก่โจโฉให้ตระเตรียมทหารไวใ้ หพ้ ร้อม เราจะยกลงไปรบ....”

จากตวั อยา่ งความเปรียบท่ียกมาน้นั จะเห็นไดว้ า่ เป็นความเปรียบแบบอุปมา คอื สิ่งหรือขอ้ ความที่
ยกมาเปรียบเทียบกบั สิ่งท่ีเรากล่าวถึง เพอ่ื ทาใหผ้ อู้ า่ นเขา้ ใจส่ิงท่ีกาลงั กลา่ วถึงไดอ้ ยา่ งชดั เจนและลึกซ้ึงยงิ่

๒.๒ การใช้สานวนโวหาร การที่คนไทย เป็นคนเจา้ บทเจา้ กลอนชอบพูดจาใหเ้ ป็นสานวนต่างๆ จึง
ปรากฏในเร่ืองสามก๊กตอนน้ี ไดแ้ ก่ ไดใ้ หมแ่ ลว้ ลืมเก่า ดงั ตอนท่ีกวนอกู ลา่ วกบั โจโฉวา่ เหตทุ ี่เอาเส้ือใหม่
ท่ีโจโฉใหใ้ ส่ไวช้ ้นั ใน แลว้ เอาเส้ือเก่าใส่ช้นั นอกวา่

“กวนอูจึงวา่ เส้ือเก่าน้ีของเลา่ ป่ี ให้ บดั น้ีจะไปอยทู่ ่ีใดมิไดแ้ จง้ ขา้ พเจา้ จึงเอาเส้ือผืนน้ีใส่ช้นั นอก
หวงั จะดูตา่ งหนา้ เล่าปี่ คร้ันจะเอาเส้ือใหมใ่ ส่ช้นั นอก คนท้งั ปวงจะครหานินทาวา่ ไดใ้ หมแ่ ลว้ ลืมเก่า ”

สานวนที่ปรากฏอีก ๑ สานวน ไดแ้ ก่ ตวั ตวั ตายก่อนไข้ ซ่ึงปัจจุบนั ไม่ใชแ้ ต่ใชส้ านวนวา่ ตีตนไป
ก่อนไข้ ดงั ปรากฏตอนท่ีอว้ นเส้ียวแกลง้ ทาเป็นทุกข์ เตียนหอ้ งจึงกลา่ วกบั อว้ นเส้ียววา่

“คนท้งั ปวงก็ลือชาปรากฏวา่ ท่านเป็นใหญอ่ ยใู่ นหวั เมืองฝ่ายเหนือ เหตใุ ดทา่ นมาคิดย่อทอ้ จะมาตี
ตวั ตายก่อนไขน้ ้นั ไม่ควร”

คุณค่าด้านสังคม

๑.สะท้อนแนวคดิ เกย่ี วกบั การทาสงครามของคนจนี ดงั น้ี

๑.๑ การทาสงครามน้ันมใิ ช่ใช้กาลงั ทหารเพยี งอย่างเดียว การทาสงคราม นอกจากการใชก้ าลงั ทหาร
ยงั ตอ้ งอาศยั สติปัญญาและเล่หเ์ หลี่ยมกลอบุ ายเป็นสาคญั จึงจะสามารถเอาชนะขา้ ศึกศตั รูได้ ดงั เช่น ตอน
ท่ีเทียหยกวางกลอบุ ายล่อลวงใหก้ วนอูออกจากเมืองแหฝ้ ื อ เพอ่ื ใหท้ หารโจโฉเขา้ ยดึ เมืองแหฝ้ ื อ และกท็ าได้
สาเร็จ

“มา้ เทง้ ไปอยเู่ มืองเสเหลียงน้นั มีทหารเป็นอนั มาก ถา้ ท่านจะยกทพั ไปตีเอา บดั น้ีเมืองเรากเ็ ป็น
กงั วลอยู่ ขอใหท้ า่ นเร่งแตง่ ผมู้ ีสติปัญญาไปเกล้ียกล่อมหาตวั มา้ เทง้ กลบั เขา้ มา อยา่ ใหท้ นั มา้ เทง้ รู้วา่ ท่านจบั
ตงั สินกบั พวกเพ่อื นฆา่ เสีย ขา้ พเจา้ เห็นวา่ เทง้ ไม่แจง้ เน้ือความท้งั น้ีก็จะเขา้ มา จึงจบั ฆ่าเสียก็จะไดโ้ ดยง่าย ”

๒๔

๑.๒ บุคลกิ ภาพผู้นา ผนู้ าท่ีจะยงิ่ ใหญ่และประสบความสาเร็จ นอกจากจะตอ้ งมีสติปัญญาเฉลียว
ฉลาด เขียวชาญในการรบแลว้ ควรมีความพยายามและความอดทนในการทาการท่ีมงุ่ หวงั ดงั เช่น ตอนท่ีโจ
โฉใชค้ วามเพยี รพยายามอดทนและใชจ้ ิตวิทยาเป็นอยา่ งมากในการผกู มดั ใจกวนอูใหเ้ กิดความจงรักภกั ดีต่อ
ตนเอง ซ่ึงโจโฉก็ทาไดส้ าเร็จข้นั หน่ึง แมก้ วนอจู ะยงั คงความซื่อสัตยต์ ่อเลา่ ปี่ ไมค่ ลาย แต่ก็รู้สึกสานึกใน
บญุ คณุ ของโจโฉและพร้อมที่จะตอบแทนบญุ คุณในภายหนา้

“ โจโฉจึงถามเทียหยกวา่ ท่านจะคิดลอ่ ลวงประการใด เทียหยกจึงวา่ ทา่ นจบั ทหารเล่าปี่ ไวไ้ ดเ้ ป็น
อนั มาก จงใหบ้ าเหนจ็ รางวลั ใหถ้ ึงขนาด แลว้ ส่ังใหท้ าตามคาเราจึงปล่อยเขา้ ไปในเมืองใหบ้ อกวา่ หนี
กลบั มาได้ ถา้ เราจะทาการก็ใหเ้ ป็นไส้ศึกอยใู่ นเมือง แลว้ ใหแ้ ตง่ ทหารไปรบล่อ ถา้ กวนอไู ล่ออกมานอก
เมืองแลว้ จึงใหท้ หารซ่ึงซุ่มอยทู่ ้งั สองขา้ งลอ้ มไว้ จึงแตง่ ใหผ้ มู้ ีสติไปเกล้ียกล่อมกวนอูเห็นจะไดโ้ ดยงา่ ย”

๑.๓ ความสาคญั ของนกั การทูต นกั การทูตมีความสาคญั ในการช่วยราชการบา้ นเมือง แมก้ ระทงั่ ใน
ยามศึกสงคราม ผทู้ ่ีทาหนา้ ท่ีทางการทตู ตอ้ งเป็นผทู้ ี่มีสติปัญญาเฉลียวฉลาด มีโวหารทางการพดู เป็นเลิศ
ดงั เช่น เตียวเล้ียวที่สามารถโนม้ นา้ วใจใหก้ วนอยู อมรับราชการกบั โจโฉเป็นผลสาเร็จ

“เตียวเล้ียวจึงตอบวา่ เดิมทา่ นเล่าป่ี เตียวหุยไดส้ าบานไวต้ ่อกนั วา่ เป็นพนี่ อ้ งร่วมสุขแลทกุ ขเ์ ป็น
ชีวติ อนั เดียวกนั .... เม่ือท่านตายแลว้ เลา่ ป่ี เตียวหุยกจ็ ะตายดว้ ย ซ่ึงทา่ นสาบานไวต้ ่อหนา้ กนั ก็จะมิเสีย
ความสัตยไ์ ปหรือ คนท้งั ปวงกจ็ ะลว่ งนินทาวา่ ความคดิ ท่านนอ้ ย...เตียวเล้ียวจึงวา่ มหาอปุ ราชใหท้ หารลอ้ ม
ไวเ้ ป็นอนั มาก ถา้ ท่านมิสมคั รเขา้ ดว้ ยเห็นชีวติ ท่านจะถึงแก่ความตายหาประโยชน์มิได้ ขอใหท้ า่ นอยกู่ บั
มหาอุปราชก่อนเถิด จะไดม้ ีประโยชนส์ ามประการ”

๑.๔ พลงั ของความสามคั คชี ่วยให้บ้านเมืองอย่รู อดปลอดภยั จากข้าศึกศัตรู ในการทาสงครามถา้ มี
ความเป็นน้าหน่ึงใจเดียวกนั ยอ่ มเกิดพลงั ในการตอ่ สูข้ า้ ศึก แตห่ ากขาดซ่ึงความสามคั คแี ลว้ ยอ่ มเสียทีแก่
ขา้ ศึกโดยงา่ ย เช่น การท่ีอว้ นเส้ียวไม่ส่งทหารไปช่วยเล่าป่ี เป็นเหตหุ น่ึงท่ีทาใหเ้ ลา่ ปี่ ปราชยั หรือการที่บิต๊ก
บิฮอง กนั หยง ทิ้งเมืองเพราะคิดวา่ จะสู้โจโฉมิได้ และตนั เต๋งกลบั เปิ ดประตูรับโจโฉเป็นเหตุใหโ้ จโฉยดึ
เมืองชีจ๋ิวไดง้ ่าย

๒.สะท้อนค่านยิ มในการประพฤตปิ ฏบิ ตั ิของคนในสังคม ดงั น้ี

๒.๑ ค่านยิ มเรื่องความซ่ือสัตย์ จากเรื่องสามก๊กตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ สะทอ้ นใหเ้ ห็น
คา่ นิยมดา้ นความซ่ือสัตยไ์ ดเ้ นชดั ท่ีสุด ดงั ความวา่

๒๕

“โจโฉรู้ดงั น้นั ก็เกรงใจกวนอูวา่ มีความสัตยแ์ ลกตญั ญูต่อเล่าปี่ โจโฉจึงใหก้ วนอกู บั ภรรยาเล่าปี่ ไป
อยู่ ณ ตึกสองหลงั มีชานกลาง กวนอจู ึงใหพ้ ีส่ ะใภท้ ้งั สองคนน้นั อยตู่ ึกหน่ึง แลว้ ใหท้ หารท่ีแก่ราชการอยู่
รักษาประมาณสิบคน ตวั น้นั อยตู่ ึกหน่ึงระวงั รักษาพ่สี ะใภท้ ้งั สอง”

กวนอูถือเป็นตวั ละครสาคญั ท่ีสะทอ้ นคา่ นิยมเรื่องความซื่อสตั ย์ บทบาทและพฤติกรรมขงกวนอู ไม่
วา่ จะแสดงออกตอ่ ภรรยาของเลา่ ปี่ หรือโจโฉกล็ ว้ นสนบั สนุนคา่ นิยมเร่ืองความซ่ือสัตยท์ ้งั สิ้น

๒.๒ ค่านิยมความจงรักภักดตี ่อพระมหากษัตริย์ เช่น การที่โจโฉส่งทหารไปลอ่ ใหก้ วนอตู าม
ออกมานอกเมืองและลอ้ มจบั ตวั กวนอูไว้ เตียวเล้ียวทหารฝ่ายโจโฉซ่ึงกวนอเู คยช่วยชีวติ ไวเ้ ป็นผูเ้ ขา้ ไปเกล้ีย
กล่อมกวนอูใหไ้ ปอยกู่ บั โจโฉ กวนอยู อมจานนแตข่ อเง่ือนไขเป็นสัญญาคือขอใหไ้ ดเ้ ป็นขา้ ของพระเจา้ เห้ียน
เต้

“ กวนอจู ึงวา่ เดิมเราไดส้ าบานกนั ไวก้ บั เลา่ ป่ี เตียวหุยวา่ จะช่วยทานุบารุงพระเจา้ เห้ียนเตแ้ ลอาณา
ประชาราษฎรให้อยเู่ ยน็ เป็นสุข ซ่ึงเราจะสมคั รเขา้ ดว้ ยน้นั เราจะขอเป็นขา้ พระเจา้ เห้ียนเตป้ ระการหน่ึง”

๒.๓ ค่านยิ มความกตัญญูรู้คุณ เช่น ตอนท่ีเตียวเล้ียวกล่าวถึงลกั ษณะนิสยั ของกวนอูดงั ความวา่

“อนั น้าใจกวนอูน้นั ถา้ ผใู้ ดมีแลว้ เห็นจะเป็นเหมือนอิเยยี ง อนั เล่าป่ี กบั กวนอูน้นั มิไดเ้ ห็นพ่ีนอ้ งกนั
ซ่ึงมีความรักกนั น้นั เพราะไดส้ าบานต่อกนั เลา่ ป่ี เป็นแต่ผนู้ อ้ ย เล้ียงกวนอไู ม่ถึงขนาด กวนอยู งั มีน้าใจ
กตญั ญูต่อเลา่ ปี่ จึงคิดจะติดตามมิไดท้ ิ้งเสีย ”

๓.สะท้อนเรื่องความเช่ือของคนในสังคม ดงั น้ี

๓.๑ ความเช่ือในโชคลาง เช่น แมโ้ จโฉจะเป็นแม่ทพั ท่ีมีความสามารถในการรบเมื่อยกทพั มาเกิดลม
พายพุ ดั ธงชยั หกั ก็ตอ้ งพ่ึงคาทานายทายทกั จะเห็นไดว้ า่ เป็นเรื่องสาคญั ของการรบโบราณท่ีตอ้ งถือฤกษย์ าม
และ โชคลาง ดงั ความวา่

“ฝ่ายโจโฉยกกองทพั มาใกลจ้ ะถึงเมืองเสียวพา่ ย พอเกิดลมพายใุ หญพ่ ดั หนกั ธงชยั ซ่ึงปักมาบน
เกวียนน้นั หกั ทบั ลง โจโฉเห็นวปิ ริตดงั น้นั ก็ใหท้ หารหยดุ ต้งั ค่ายมน่ั ไวแ้ ลว้ ถามที่ปรึกษาวา่ ซ่ึงลมพายพุ ดั
มาถูกธงชยั เราหกั ลงท้งั น้ี จะเห็นดีแลร้ายประการใด ซุนฮกจึงวา่ ซ่ึงเกิดพายใุ หญ่พดั ธงชยั หกั ทบั ลงมาน้นั
เป็นลมตะวนั ออก เวลาค่าวนั น้ีดีร้ายเลา่ ป่ี จะยกทพั ออกมาปลน้ คา่ ยเราเป็นมน่ั คง พอมอกายเขา้ มาวา่ แก่โจ
โฉวา่ ลมตะวนั ออกพดั มาถกู ธงหกั น้นั ขา้ พเจา้ เห็นวา่ กลางคนื วนั น้ีจะมีผมู้ าปลน้ คา่ ย”

๓.๒ ความเชื่อในเร่ืองความฝัน เช่น เม่ือนางบิฮูหยนิ และกาฮูหยนิ เล่าความฝันของนางท่ีเก่ียวกบั เลา่
ปี่ ใหก้ วนอูฟัง กวนอูก็เกิดวิตก ดงั ความวา่

๒๖

“...นางกาฮูหยนิ จึงตอบวา่ คืนน้ีพ่ฝี ันเห็นเลา่ ปี่ ตกหลุมลงคร้ันตื่นข้ึนมาก็ตกใจจึงแกฝ้ ันนางบิฮูหยนิ
เห็นพร้อมกนั วา่ เลา่ ป่ี ตายแลว้ พี่จึงร้องไหร้ ัก กวนอูไดฟ้ ังดงั น้นั พิเคราะห์ดูเห็นฝันผดิ ประหลาด สาคญั วา่
เล่าปี่ เป็นตายกร็ ้องไหด้ ว้ ย ”

๓.๓ ความเช่ือเร่ืองบญุ กรรมทต่ี นได้กระทาไว้ สามก๊ก ตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ แสดงให้
เห็นความเชื่อเรื่องบุญกรรมที่ไดท้ ามาเช่น

“แลว้ วา่ บดั น้ีขา้ พเจา้ เขา้ มาปรึกษาดว้ ย พี่ท้งั สองจะเห็นประการใด นางกาฮูหยนิ จึงวา่ เวลาคืนน้ีโจ
โฉเขา้ ในเมืองไดพ้ ี่น้ีเกรงอยวู่ า่ จะเป็นอนั ตรายต่างๆเป็นเดชะบุญของเรา ”

๔.สะท้อนเกยี่ วกบั ขนบธรรมเนยี มประเพณตี ่างๆของสังคมจีน ดงั น้ี

๔.๑ การจัดเลยี้ ง การจดั เล้ียงเป็นเอกลกั ษณ์ของคนจีน ในสงั คมจีนไมว่ า่ จะในโอกาสแสดงความ
ยนิ ดี ตอ้ นรับ หรือขอบคุณมกั จะจดั อาหารเล้ียงกนั เป็นประจาจนกลายเป็นประเพณีไปโดยปริยาย ดงั ความวา่

“...อว้ นถาไดฟ้ ังดงั น้นั ก็มีความสงสารเป็นอนั มาก กใ็ หแ้ ต่งโต๊ะเล้ียงแลว้ จดั แจงท่ีอยใู่ หเ้ ล่าป่ี อาศยั
จึงแต่งหนงั สือบอกไปถึงบิดาตามคาเลา่ ปี่ ใหม้ า้ ใชถ้ ือไปก่อน...”

๔.๒ การให้ของกานัล การให้ของกานลั เป็นสิ่งที่ชาวจีนนิยมทากนั ในเกือบทกุ โอกาส จากเร่ืองจะ
เห็นไดว้ า่ โจโฉใหเ้ ครื่องเงิน เคร่ืองทองเส้ือผา้ ดีๆและใหผ้ า้ แพรขาวอยา่ งดีแก่กวนอูเพอ่ื ทาถงุ ใส่หนวด การ
ใหข้ องกานลั เช่นน้ีเป็นกลวิธีหน่ึงที่ชาวจีนนิยมกระทาเพื่อเป็นเคร่ืองผกู ใจดงั ความวา่

“คร้ันอยมู่ าวนั หน่ึง โจโฉให้เชิญกวนอูมากินโตะ๊ เห็นกวนอูห่มเส้ือขาด โจโฉจึงเอาเส้ืออยา่ งดีให้
กวนอู กวนอูรับเอาเส้ือแลว้ จึงเอาเส้ือใหมน่ ้นั ใส่ช้นั ใน เอาเส้ือเก่าน้นั ใส่ช้นั นอก ”

“กวนอูจึงตอบวา่ หนวดของขา้ พเจา้ ประมาณร้อยเส้น คร้ันถึงเทศกาลหนาวกห็ ลน่ ไปบา้ ง ขา้ พเจา้
จึงทาถงุ ใส่ไว้ โจโฉไดฟ้ ังดงั น้นั จึงเอาแพรขาวอยา่ งดี ทาถงุ ใหก้ วนอสู าหรับใส่หนวด”

สามก๊กตอนท่ีเรียนเป็นตอนท่ีเนน้ ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรมของตวั ละคร เช่น ความจงรักภกั ดี ความ
ซื่อสตั ย์ ความกตญั ญู การยดึ ถือสจั จะ ซ่ึงถือเป็นค่านิยมที่ทกุ สังคมยกยอ่ งเพยี งแตใ่ นแตล่ ะสังคมให้
ความสาคญั มากนอ้ ยตา่ งกนั

๒๗

๕.ข้อคดิ ทไ่ี ด้รับ

๕.๑ ความซื่อสัตยส์ ุจริต ซ่ึงเป็นคณุ ธรรมขอ้ แรกที่เราสามารถมองเห็นไดเ้ ลยจากเร่ืองน้ี โดยตวั
ละครที่ผมประทบั ใจ ก็คือ กวนอู ซ่ึงมีอยตู่ อนหน่ึงตอ้ งไปอยกู่ บั โจโฉ และโจโฉก็ทานุบารุงเป็นอยา่ งดี แต่
กวนอกู ไ็ ม่ไดค้ ดิ แปรพรรคเลย กลบั คิดถึงแตเ่ ล่าป่ี ตลอดเวลา และพยายามที่จะหนีจากโจโฉใหไ้ ด้

๕.๒ ความกลา้ หาญ ในเร่ืองสามกก๊ น้นั ขนุ ศึกแต่ละคนน้นั จะมีความกลา้ หาญมาก ความตายเป็น
เรื่องท่ีเลก็ มากสาหรับพวกเขาเหล่าน้นั เช่นมีอยตู่ อนหน่ึง แฮหวั ตุน้ ทหารของโจโฉ ถูกเกาทณั ฑย์ งิ เขา้ ท่ีตา
ขา้ งหน่ึง แทนท่ีเขาจะตกใจกลวั เขากลบั ดึงลกู เกาทณั ฑอ์ อกโดยมีลกู ตาติดออกมาดว้ ย และไปสูร้ บต่อโดย
เหมือนกบั ไม่มีอะไรเกิดข้นึ เป็นภาพท่ีน่าประทบั ใจยง่ิ นกั

๕.๓ ความสามคั คี เห็นไดจ้ ากกองทพั ในเรื่องท้งั หลาย ตอ้ งมีการปลกุ ระดมใหม้ ีความฮึกเหิมเป็น
อนั หน่ึงอนั เดียวกนั จึงจะชนะขา้ ศึกได้

๕.๔ ความอ่อนนอ้ มถ่อมตน เลา่ ปี่ เป็นตวั ละครท่ีแสดงถึงคณุ ธรรมขอ้ น้ีไดอ้ ยา่ งชีัดเจน เหมือนกบั
วา่ เขาพร้อมที่จะเป็นมิตรกบั ทกุ คน

๕.๕ ความอดทน สังเกตไดจ้ าก การท่ีขนุ ศึกไดร้ ับบาดเจ็บ ก็ยงั จะตอ้ งมีความอดทนต่อความ
เจบ็ ปวดจากบาดแผลที่ไดร้ ับ และบางทีก็ตอ้ งออกศึกท้งั ๆ ท่ียงั บาดเจบ็ อยู่

๕.๖ ความกตญั ญูรู้คณุ คน ดงั ในตอนท่ีกวนอูหลีกทางใหโ้ จโฉ แมว้ า่ จะเป็นศตั รูก็ตาม

๒๘

บรรณานุกรม

บา้ นจอมยทุ ธ. (๒๕๔๓). ความเป็ นมาสามก๊ก. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๖๕
จาก ประวตั ิความเป็นมา สามกก๊ (baanjomyut.com)

วิกิพิเดีย. (๒๕๖๕). ล่อกวนตง. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๖๕
จาก ล่อกวนตง - วิกิพเี ดีย (wikipedia.org)

ภาษาไทยกบั ครูพี่ตี่ต๋ี อาจารยพ์ ีระเสก บริสุทธ์ิบวั ทิพย.์ (ม.ป.ป). สามก๊ก ตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ.
สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี ๒๘ สิงหาคม ๒๕๖๕

จาก PowerPoint Presentation (digitalschool.club)

Jasminebow. (๒๕๕๕). คุณค่าท่ไี ด้รับจากเร่ืองสามก๊ก. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี ๒๘ สิงหาคม ๒๕๖๕
จาก คณุ คา่ ที่ไดร้ ับจากเร่ืองสามกก๊ « วรรณคดีมรดกของไทย (wordpress.com)

บา้ นจอมยทุ ธ. (๒๕๔๓). คุณค่าทางด้านสังคม สามก๊ก.สืบคน้ เม่ือวนั ที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๖๕
จาก คุณค่าดา้ นสงั คม สามกก๊ (baanjomyut.com)

Krunatchaya. (ม.ป.ป.). ใบความรู้ท่ี ๑ สามก๊กตอนกวนอไู ปรับราชการกบั โจโฉ. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี ๒๘
สิงหาคม ๒๕๖๕

จาก ใบความรู้ที่ ๑ สามก๊กตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ - krunatchaya (google.com)

๒๙

นางบุษบา โหระวงศ.์ (ม.ป.ป.). สื่อคอมพวิ เตอร์ช่วยสอนสามก๊ก ตอนกวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ. สืบคน้
เมื่อวนั ท่ี ๒๘ สิงหาคม ๒๕๖๕

จาก 4.สามกก๊ final.ppt (live.com)

ไมป่ รากฏผแู้ ตง่ . (๒๕๖๕). สามก๊กวทิ ยา. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี ๓๐ สิงหาคม ๒๕๖๕
จาก สามกก๊ ม.6 ตอน กวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ (samkok911.com)