BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
KOMPETENSI INTI
KI 3 : Memahami pengetahuan (faktual, konseptual, dan prosedural) berdasarkan
rasa ingin tahunya tentang ilmu pengetahuan, teknologi, seni, budaya terkait
dengan fenomena dan kejadian nyata.
KI 4 : Mengolah, menyaji, dan menalar dalam ranah konkret (menggunakan, mengurai,
merangkai, memodifikasi, dan membuat) dan ranah abstrak (menulis, membaca,
menghitung, menggambar, dan mengarang) sesuai dengan yang dipelajari di
sekolah dan sumber lain yang sama dalam sudut pandang/teori.
BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
KD, IPK, DAN TUJUAN
PEMBELAJARAN
Kompetensi Dasar Indikator Pencapaian Kompetensi
3.5. Mengidentifikasi kaidah menyeleksi kata yang ditulis
penulisan Aksara Jawa empat3.5.1 menggunakan Aksara Rekan dengan benar.
paragraf yang menggunakan Aksara (C4)
Rekan
4. 5 Menulis dan menyajikan empat 4.5.2 membuat kalimat/paragraf ber Aksara
paragraf Aksara Jawa yang Jawa dengan mengintegrasikan Aksara
menggunakan Aksara Rekan. Rekan dengan tepat. (P5)
Tujuan
Pembelajaran
Melalui kegiatan pembelajaran materi Aksara Jawa rekan dengan menggunakan
model PBL, siswa dapat:
1. Peserta didik dapat menyeleksi kata yang ditulis menggunakan Aksara Rekan
dengan benar. (C4)
2. Peserta didik dapat membuat kalimat/ paragraf berAksara Jawa dengan
mengintegrasikan Aksara Rekan dengan tepat. (P5)
BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
Mengorientasikan Masalah pada Peserta Didik
❖ Materi Faktual
Wonten ing pasinaon menika para siswa nyinauni bab aksara Jawa. Gladhen nyerat aksara Jawa
kedah dipuntindakaken supados enggal apal lan paham caranipun nyerat.
https://www.priceza.co.id/r/redirect?id=449390787
https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fm.solopos.com
%2Findex.php%2Ffoto-kongres-bahasa-jawa-tahukah-cara-menulis-
namamu-dalam-aksara-jawa-
767510&psig=AOvVaw3uSg_6lA_R1lGs2cu4MZwz&ust=16646210393750
00&source=images&cd=vfe&ved=0CAwQjRxqFwoTCPi03-
SqvPoCFQAAAAAdAAAAABAD
BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
Mengorganisasi Peserta Didik untuk Belajar
❖ Materi Konseptual
PETA KONSEP
AKSARA JAWA
AKSARA JAWA NGLEGENA
PASANGAN AKSARA AKSARA JAWA REKAN
JAWA
PAUGERAN PANGANGGONE
AKSARA JAWA REKAN
BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
AKSARA JAWA NGLEGENA
Aksara nglegena punika wonten kalih dasa (20). Wujudipun kados ing gambar:
PASANGAN AKSARA NGLEGENA
Pasangan Aksara nglegena punika wonten kalih dasa (20). Wujudipun kados ing gambar:
BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
AKSARA REKAN
https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.detik.com%2Fjabar%2Fberit
a%2Fd-6219837%2Fpengertian-aksara-rekan-ini-fungsi-dan-aturan-
penulisannya&psig=AOvVaw3YLwERzfbOOznWmqWLlwGs&ust=1664622163497000&source
=images&cd=vfe&ved=0CAwQjRxqFwoTCPjq2P6uvPoCFQAAAAAdAAAAABAD
Paugeran Panganggone Aksara Rekan
Paugeran panganggone aksara rekan yaiku:
a. Aksara rekan kanggo nulis tembung manca kang dicethakake, utamane tembung
kangsaka basa Arab.
b. Menawa aksara rekan karaketake karo sandhangan pepet, cecake telu dumunung
ingsajrone pepet.
c. Menawa aksara rekan karaketake karo sandhangan wulu, layar, utawa cecak,
cecake telu dumunung ing sisih kiwa, sandhangan wulu, layar, utawa cecak ing
sisih tengen.
d. Aksara rekan ora kena dadi pasangan, kejaba aksara p kang wujud pasangane P.
e. Menawa aksara rekan dumunung ing saburine wanda sigeg, sigeging wanda iku
kududipangku.
BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
Membimbing penyelidikan individu maupun kelompok
❖ Materi Prosedural
Sasampunipun mahami babagan aksara Jawa nglegen lan rekan, sumangga para siswa sinau
sesarengan kanthi kelompok.
CARA NGINSTAL FONT AKSARA JAWA / UNICODE
WONTEN ANDROID / HANDPHPONE
https://www.youtube.com/watch?v=Us5iXFLYk_Q
CARA NGINSTAL FONT AKSARA JAWA / UNICODE
WONTEN PC LAPTOP
https://www.youtube.com/watch?v=UrCYFcjobBM PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL
Mengembangkan dan Menyajikan Hasil Karya
❖ Materi Kognitif
Para siswa sasampunipun mangretosi materi babagan aksara Jawa rekan, sumangga
dipunserataken alih aksara saking Latin dhateng aksara Jawa rekan ingkang jumbuh lan
leres utawi kosokwangsulipun.
1. Aksara Jawa ing ngisor salinen dhateng aksara Latin!
2. Ghazali lan GhulamAhmad, menawa dipunserat dhateng aksara Jawa Krama inggih
punika…
Menganalisis dan Mengevaluasi.
Para siswa sasampunipun mangretosi materi aksara Jawa rekan utawi nyerat wonten ing HP
utawi leptop, sumangga dipunkoreksi damelan utawi seratan saking kanca. Seratan teks saking
kanca menika satemah saged diparingi panyaruwe menawi taksih wonten ingkang kirang jumbuh
antawisipun pamilihing aksara Jawa rekan.
Dudutan
Dudutan saking materi aksara Jawa rekan inggih punika aksara Jawa minangka salah
satunggaling basa ingkang kedah dipunuri-uri supados lestantun. Anggenipun nglestantunaken,
saged mendhet tetembungan saking basa manca ingkang saderengipun dereng dipunpanggihi
ing basa Jawi. Tembung- tembung manca kalawau boten sedanten ingkang saged sinerat
migunakaken aksara Jawa, saengga karipta aksara rekan.
BAHAN AJAR AKSARA JAWA: REKAN KELAS XI/ GASAL PANDU ARGA/ PPG- DALJAB UNY
Daftar Pustaka
- Sasangka, Sry Satriya TW. 2011. Paramasastra Gagrag Anyar Basa Jawa. Jakarta:
Paramalingua
- Setiawan, H. 2014. Mumpuni Basa Jawi. Solo: Tiga Serangkai
- Widaryatmo, Gandung, dkk. 2014. Prigel Basa Jawa. Jakarta: Erlangga.
- Kamus Bausastra Online https://www.sastra.org/leksikon
- Pedoman penulisan Aksara Jawa paugeran sriwedari.
- Pedoman penulisan Aksara Jawa paugeran tiga provinsi.
- https://www.youtube.com/watch?v=Us5iXFLYk_Q
- https://www.youtube.com/watch?v=UrCYFcjobBM
BAHAN AJAR NOVEL JAWA KELAS XI/ GASAL