The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by panduarga.2022, 2022-10-04 21:57:49

LKPD AKSARA JAWA PANDU-

LKPD AKSARA JAWA PANDU-

PANDU ARGA SIWI, S. Pd
PPG- DALJAB UNY

KEGIATAN PEMBELAJARAN AKSARA JAWA REKAN



PENDAHULUAN

A. IDENTITAS MODUL
Mata Pelajaran : Bahasa Jawa
Kelas/Semester : XI/I
Judul Modul : Aksara Jawa rekan

B. Kompetensi Inti (KI)
3. Memahami pengetahuan (faktual, konseptual, dan prosedural) berdasarkan rasa

ingin tahunya tentang ilmu pengetahuan, teknologi, seni, budaya terkait dengan
fenomena dan kejadian nyata.
4. Mengolah, menyaji, dan menalar dalam ranah konkret (menggunakan, mengurai,
merangkai, memodifikasi, dan membuat) dan ranah abstrak (menulis, membaca,
menghitung, menggambar, dan mengarang) sesuai dengan yang dipelajari di
sekolah dan sumber lain yang sama dalam sudut pandang/teori.

C. Kompetensi Dasar
3.5. Mengidentifikasi kaidah penulisan Aksara Jawa empat paragraf yang menggunakan
Aksara Rekan
4.5. Menulis dan menyajikan empat paragraf Aksara Jawa yang menggunakan Aksara Rekan.

D. Indikator Pencapaian Kompetensi
3.5.1 Peserta didik dapat menyeleksi kata yang ditulis menggunakan Aksara Rekan dengan

benar. (C4)
4.5.2 Peserta didik dapat membuat kalimat/paragraf ber Aksara Jawa dengan

mengintegrasikan Aksara Rekan dengan tepat. (P5)

E. Tujuan Pembelajaran

Melalui kegiatan pembelajaran materi Aksara Jawa rekan dengan menggunakan model PBL,

siswa dapat:

1. Peserta didik dapat menyeleksi kata yang ditulis menggunakan Aksara Rekan dengan

benar. (C4)

2. Peserta didik dapat membuat kalimat/ paragraf berAksara Jawa dengan

mengintegrasikan Aksara Rekan dengan tepat. (P5)
F. PETUNJUK PENGGUNAAN MODUL

Supaya belajar kalian dapat bermakna maka yang perlukalian lakukan adalah:
1. Pastikan kalian mengerti target kompetensi yangakan dicapai.
2. Mulailah dengan membaca materi.
3. Kerjakan soal latihannya.
4. Jika sudah lengkap mengerjakan soal latihan, cobalah buka kunci jawaban

yang ada pada bagian akhir dari modul ini. Hitunglah skor yang kalian
peroleh.

5. Jika skor masih dibawah 76, cobalah baca kembali materinya, usahakan
jangan mengerjakan ulang soal yang salah sebelum kalian membaca ulang
materinya.

6. Jika skor kalian sudah minimal tujuh puluh, kalian bisa melanjutkan ke
pembelajaran berikutnya.

B.
C.PETA KONSEP

AKSARA JAWA

AKSARA JAWA NGLEGENA

PASANGAN AKSARA AKSARA JAWA REKAN
JAWA

PAUGERAN PANGANGGONE
AKSARA JAWA REKAN

MATERI FAKTUAL

Apersepsi
Aksara Jawa minangka salah satunggaling basa ingkang kedah dipunuri-uri supados
lestantun. Anggenipun nglestantunaken, saged mendhet tetembungan saking basa manca
ingkang saderengipun dereng dipunpanggihi ing basa Jawi. Tembung- tembung manca
kalawau boten sedanten ingkang saged sinerat migunakaken aksara Jawa, saengga
karipta aksara rekan.
Wonten ing pasinaon menika para siswa nyinauni bab aksara Jawa. Gladhen nyerat
aksara Jawa kedah dipuntindakaken supados enggal apal lan paham caranipun nyerat.

Ing trap iki siswa dijaluk nyinau lan mahami ngenani aksara Jawa kang ngemot aksara
rekan, saka wujude nganti tekan cara panulise. Kanggo pengeling-eling coba setitekna
andharan ing ngisor iki!
1. Aksara Jawa lan Pasangan

PASANGAN AKSARA JAWA

a…H n …N c…C r…R k…K

f…F t …T s…S w…W l…L

p…P d …D j …J y…Y v …V

m …M g …G b …B q…Q z …Z

Tuladha: bs Waja wj
basa

lara lr Kaya ky

sada sf padha pd

kasektene kse[kT[nN tumindak tuminFk\

2. Aksara Rekan

• Aksara rekan kanggo nulis aksara konsonan saka tembung manca.

• Aksara rekan isa dadi pasangan lan diwenehi sandhangan.

Wujude Arane Tuladhane Aksara latin

k+ Kh k+lB| Khalbu

p+ f/v p+[p+orit\ Favorit

f+ Dz af+n\ Adzan
g+ Gh [g+oairul\ Ghoirul
j+ Z [j+b] Zebra
s+ Sy su+ku/ Syukur

MATERI KONSEPTUAL

A. Diskusi Kelompok
Siti Fatimah

Kancaku sakelas jenenge Siti Fatimah. Bapake asmane Pak Zubaidi. Ibune asmane Bu
Khatijah. Omahe cedhak sawahe Pak Khairudin. Saben dina Siti Fatimah budhal sekolah
ngliwati omahe Zahra. Siti Fatimah kadhangkala mangkat sekolah bareng karo Zahra.

Siti Fatimah lan Zahra iku kanca raket. Pancen, kalorone iku wis tepung wiwit isih cilik.
Runtang-runtung wong loro golek ilmu. Bejane kalorone uga sasekolahan maneh saiki.
Dadi, kaya wis sedulur dhewe. Bot repote disangga bareng. Tulung-tinulung menawa ana
kesusahan.

Siti Fatimah kepengin dadi ustadzah. Mula besuk menawa wis lulus sekolah, dheweke
kepengin nerusake kuliyah ing Universitas Islam Indonesia Yogyakarta. Kepengin sinau
agama supaya gegayuhane dadi ustadzah bisa kaleksanan.

a. Menika wonten teks paragraf aksara Jawa, menika setunggal kelas dibagi dados
3 kelompok.

b. Sawise nyetitekake lan nyinau paugeran panulise aksara rekan, siswa
dikarepake bisa prigel nulis lan maca wacana nggunakake aksara Jawa utamane
kang ngemot aksara rekan.

c. Tulisna menyang aksara Jawa wacan ing dhuwur karo kelompokmu!
d. Asiling tulisan iku mengkone kanggo dhiskusi karo klompok liya!

MATERI PROSEDURAL

Tulisen nganggo aksara Jawa!
1. Miturut informasi kang ditampa, sistem evaluasi kang bakal dicakake iki bisa ngewuh-
ewuhi sistem kang ana. Mula ijin kanggo proyek kasebut kudu ditonton kelegalane.
2. Ing ukara kang minangka pelaku iku diarani subyek. Dene subyek iku bisa awujud tembung
sesulih, tembung aran, lan tembung wilangan.
3. Tumindak khilaf aja didadekake alesan nglanggar aturan kang wis ana. Wong kang nerak
aturan ya tetep kudu dipidana nut apa kang ditindakake, aja alesan mangkono banjur bisa
luput ing ukum.
4. Falsafah uripe manungsa iku bisa disawang saka lambing-lambang utawa simbol-simbol
budaya kang diwarisake. Amarga akeh banget budaya leluhur kang sinandi ing piranti
sejarah.

Setelah kurang lebih 20 menit diskusi/kerja kelompok untuk pertemuan ke-1, dan 30 menit
diskusi/kerja kelompok untuk pertemuan ke-2, akan ditentukan satu kelompok yang
mempresentasikan hasil kerjanya, kelompok/siswa lain memperhatikan dan mengajukan
pertanyaan, memberikan masukan atau usulan atau perbandingan dengan hasil kerja
kelompoknya.

MATERI KOGNITIF

I. Ing ngsior iki ana wangsulan sing bener, pilihen!
1. Wacanen!? Af+nWisM|v. Aksara rekan kang ana ing ukara kasebut yaiku….

a. kh. d. v.
b. dz. e. z.
c. f.

2. Wacanen! ? p}krk[rokvCkuwiwitWiziffip+irl\, Ing ukara kasebut

tembung kang nggunakake aksara rekan yaiku ….
a. p+irl\

b. p}kr

c. kvCku

d. wiwit\

e. wizi
3. Tuduhna ukara kang ngemot aksara rekan ….

a. ?kitz}mB|gZennikbufyn\

b. ?ajfkSiym]i=liyn\

c. ?kuliyhkuiai=p+kulTsBs\,

d. ?becikKetitikHlketr.

e. ?spnnF|/bklZ|nD|h.

4. Wacanen!?ai=zenFippnÑ|fut=gpSsMit.

a. Ing ngendi papan kudu tanggap ing sasmita.
b. Ing ngendi papan kudu tansah tanggap sasmita.
c. Ing ngendi papan kudu ngudi ing sasmita.
d. Ing ngendi papan kudu tanggap sasmita.
e. Ing ngendi papan kudu tanggap.

5. Wacanen!?pemBeljr/nBisa=gunk[k[mdiyp+idi[yo. Aksara rekan kang

ana ing ukara kasebut yaiku….

a. kh. d. v.

b. dz. e. z.

c. f.

6. ? t-sK=suciwimB|hkmulYn\, Tembung tyas ateges ……..

a. segara d. sirah
b. lintang e. ati
c. gunung

7. ?p+itNhaikutuminFkK= …ai[lok\, Tembung kang trep kanggo ngisi ceceg-

ceceg kasebut yaiku….
a. l=ku=

b. luwih

c. kufu

d. p[vCn\,

e. [aor

8. Tembung-tembung iki rakiten dadi ukara kang trep. a=grp\ aku [tm[n

snFiwr k+lip+h

a. ?[d[k[kKa=grpSnFiwr[tm[nk+lip+h.
b. ?mugmugakua=grpSnFiwr[tm[nk+lip+.
c. ?akua=grpSnFiwr[tm[nk+lip+h.
d. ?a=grpSnFiwr[tm[nk+lip+haku.
e. ? sif[nakua=grpSnFiwr[tm[nk+lip+h.
9. Wacanen banjur andharna wos surasane!
?mnwkitz}mB|gZennikbufynSejti[nkit[zo[m=oz[kzennipi

wul=t/tmÒ|k=kknD|tHi=ms+rkt\,mnwbbHikifismB|=rpetT[k
k[rok+snhkbufynHi=ai[nFo[nsiyhk=m[nkw/n,kitbisn
[konNim[nhsepira[foh[am[nkrupbufyk=anaikubisfij
g[j]oni=aupyamBzunKbufynHi[nFo[nsiyh.

a. Tata krama kudu dijaga.
b. Mbangun lan njaga kabudayan.
c. Upacara adat kang utama.
d. Unggah ungguh lan tata susila.
e. Pakaryan becik lan prasaja.
10. Adhedhasar teks soal nomer 9 tembung kang nggunakake aksara rekan yaiku ….
a. k+snh
b. psu/yn\
c. musTk
d. s[mPyn\
e. kbufyn\

Kegiyatan I

Ana ing penugasan iki, para siswa sampun kabagi saben kelompok wonten 6 siswa.
1. Rembugen lan alihaksaranen teks Aksara Jawai ng poin A. Diskusi Kelompok

kasebut karo kanca kelompokmu!

Alihaksara Teks Aksara Jawa

Kelompok :

Anggota :

Kelas :

Wangsulan :
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………

Kegiyatan II

Sawise para siswa nglampahi presentasi, guru lan siswa bisa menehi dudutan ngenani

Aksara Jawa rekan kang wis dianalisis saben kelompok, sabanjure para siswa nggarap

soal evaluasi gegayutan kaliyan Aksara Jawa rekan minangka penilaian aspek

pengetahuan lewat link

https://forms.office.com/pages/designpagev2.aspx?origin=OfficeDotCom&lang=en-

US&sessionid=b8e6eacf-2d3a-4deb-af47-

576e711ace23&route=Templates&subpage=design&id=FoG-dAzGt0GKEsagLzJDKS-

HTzfnvm9MrCL2Lq0bciRUMVBNVlFWT1RYT1NLTFE1SjE0S1VUTDFUNS4u

Dudutan

Dudutan saking materi aksara Jawa rekan inggih punika aksara Jawa minangka salah
satunggaling basa ingkang kedah dipunuri-uri supados lestantun. Anggenipun
nglestantunaken, saged mendhet tetembungan saking basa manca ingkang saderengipun
dereng dipunpanggihi ing basa Jawi. Tembung- tembung manca kalawau boten sedanten
ingkang saged sinerat migunakaken aksara Jawa, saengga karipta aksara rekan.

Kapustakan

- Sasangka, Sry Satriya TW. 2011. Paramasastra Gagrag Anyar Basa Jawa. Jakarta:
Paramalingua

- Setiawan, H. 2014. Mumpuni Basa Jawi. Solo: Tiga Serangkai
- Widaryatmo, Gandung, dkk. 2014. Prigel Basa Jawa. Jakarta: Erlangga.
- Kamus Bausastra Online https://www.sastra.org/leksikon
- Pedoman penulisan Aksara Jawa paugeran sriwedari.
- Pedoman penulisan Aksara Jawa paugeran tiga provinsi.
- https://www.youtube.com/watch?v=Us5iXFLYk_Q
- https://www.youtube.com/watch?v=UrCYFcjobBM


Click to View FlipBook Version