ความเชื่อและปัจจัยทางภูมิศาสตร์ในการสร้างที่อยู่อาศัยของเรือนไทย 4 ภาค

การสร้างที่อยู่อาศัย
เรือนไทย 4 ภาค

ภาคเหนือ ภาคตะวันออก
ภาคกลาง เฉียงเหนือ

ภาคใต้

ที่มา: HTTPS://WWW.JORAKAY.CO.TH/BLOG/OWNER

รูปแบบของบ้านเรือนไทย 4 ภาค

1. บ้านเรือนไทยภาคเหนือ

ภาคเหนือมีอากาศหนาวเย็น จึงนิยมสร้างเป็น
เรือนแฝด และมีหลังคาเตี้ยกว่าเรือนไทยภาคอื่น ๆ โดย
นิยมสร้างบ้านเรือนให้ปิดมิดชิด เจาะหน้าต่างเล็ก ๆ
เพื่อปกป้องผู้อยู่อาศัยจากอากาศเย็น และนิยมสร้างด้วย
วัสดุธรรมชาติที่มีอยู่ในท้องถิ่นสอดคล้องกับ
วิถีชีวิต ตัวเรือนมีขนาดเล็กใต้ถุนสูง
หลังคาทรงจั่ว ประดับยอดหลังคาด้วยไม้แกะสลัก
ไขว้กัน เรียกว่า "กาแล" จุดเด่นของเรือนกาแล
มีสลักสวยงามที่ปลายยอดจั่ว เนื้อไม้แข็ง
ยกใต้ถุนสูง ปัจจุบันมีการปลูกเป็นเรือนแฝด
มีชายคาคลุมเรือนทั้งหมด ผนังผายออก

พิธีฝังเสามงคลหรือเสานาง
ให้คนที่มีชื่อ "แก้ว คำ เงิน ทอง มั่น ที่มา: HTTPS://WWW.JORAKAY.CO.TH
แก่น" มาเป็นผู้ช่วยหามเสา และยกเสาลงหลุม เพื่อจะได้เป็น
มงคลแก่เจ้าของบ้าน ก่อนที่จะฝังหาใบเต๊า ใบหนุน ใบตัน
ใบดอกแก้ว มารองหลุมทุกหลุมเพื่อเป็นคติว่าจะได้ช่วยค้ำจุน
ให้บ้านเรือนหลังนั้น มีความเจริญรุ่งเรือง

2. บ้านเรือนไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมักตั้งอยู่ตามที่ราบลุ่ม
ริมแม่น้ำ หรือหนองบึง และนิยมสร้างด้านกว้างให้หันไป
ทางทิศตะวันออก และทิศตะวันตก และสร้างด้านยาวไป
ทางทิศเหนือ และทิศใต้ ยังคงยึดถือรูปแบบของการเป็น
อยู่ที่เรียบง่าย บ้านเรือนที่ปลูกสร้างใช้วัสดุในท้องถิ่น
เป็นเรือนใต้ถุนสูง ตีฝาสายบัว หลังคาทรงจั่วต่ำ ปัจจุบัน
ส่วนใหญ่เป็นบ้านไม้หรือก่ออิฐฉาบปูน มุงหลังคาสังกะสี
และกระเบื้อง

คติความเชื่อในเรื่องทิศ

และชัยภูมิที่ดินเพิ่มเติม คือ ที่มา: HTTPS://WWW.JORAKAY.CO.TH

หากเป็นแผ่นดินที่สูงทางใต้

ต่ำทางเหนือ เป็นที่ไชยะ แผ่นดินที่สูงทางตะวันตก ต่ำทาง

ตะวันออกเป็นที่ยะสะศรี แผ่นดินที่สูงทางพายัพ ต่ำทาง

ทักษิณ เป็นที่สะศรี ถือว่าเป็นทำเลที่ดี การฝังของมงคล

ในบริเวณบ้านเรือนสมัยโบราณ มีการฝังของมงคลไว้ตาม

ทิศต่าง ๆ เพื่อให้อยู่เย็นเป็นสุข มีความเจริญรุ่งเรือง

3. บ้านเรือนไทยภาคกลาง

บ้านเรือนไทยภาคกลางส่วนใหญ่นิยมสร้างใกล้กับ
ที่ราบลุ่มแม่น้ำเช่นเดียวกับบ้านภาคอีสาน แต่เนื่องจาก
ภาคกลางมีอากาศร้อนอบอ้าว จึงปลูกสร้างบ้านเรือนเพื่อ
ให้อยู่อาศัยอย่างสบายในภูมิประเทศมีแม่น้ำลำคลองมาก
ก็ตั้งบ้านเรือนอยู่ริมน้ำ หรือปลูกเรือนลอยอยู่ในน้ำเรียกว่า
เรือนแพ สำหรับที่อยู่อาศัยปลูกสร้างอย่างเรียบง่าย มี
ลักษณะหลังคาทรงจั่วเพื่อให้อากาศถ่ายเทสะดวก และ
ทำให้ฝนที่ตกลงมาไหลลงได้รวดเร็วไม่ค้างอยู่บนหลังคา มี
ใต้ถุนสูงเพื่อให้พ้นน้ำท่วมและใช้เก็บเครื่องมือเครื่องใช้และ
ผลิตผลทางการเกษตร โดยบ้านเรือนไทยภาคกลางมัก
สร้างด้วยไม้ไผ่สลับไม้เนื้อแข็ง

คติความเชื่อเรื่องพระภูมิเจ้าที่
มีการสร้างศาลพระภูมิในลานบ้าน
ไม่ไกลตัวเรือนมากนัก หรือบริเวณ
ใต้ต้นไม้ใหญ่ ความเชื่อนี้ก็มีส่วน ที่มา: HTTPS://WWW.JORAKAY.CO.
ทำให้บริเวณบ้านเรือนสะอาดร่มรื่น น่าอยู่อาศัย สำหรับบน
เรือนมีความเชื่อว่าไม่ควรนอนใต้ขื่อ ใต้คานจะหลับไม่สนิทมี
สิ่งรบกวน การวางที่นอนก็ต้องหันหัวนอนให้ถูกทิศทาง
และทิศทางของบันไดก็ดี ควรเป็นไปในทิศที่เชื่อว่าเป็น
มงคล

4. บ้านเรือนไทยภาคใต้

เนื่องจากภูมิประเทศทางภาคใต้มีฝนตกชุกตลอด
ทั้งปีผู้คนตั้งบ้านเรือนอยู่ใกล้แหล่งน้ำเพื่ออุปโภคบริโภค
ใกล้ท่าน้ำ ลำคลอง อ่าว และทะเล เพื่อสะดวกในการสัญจร
และการทำมาหากิน วัสดุที่นำมาสร้างคือ สิ่งที่หาได้ง่ายใน
ท้องถิ่น บ้านเรือนมีหลายลักษณะ มีทั้งบ้านเรือนเครื่องผูก
หลังคาทรงจั่ว และทรงปั้ นหยา ผู้คนทางภาคใต้จึงมักสร้าง
บ้านที่มีหลังคาสูงเพื่อระบายน้ำฝนให้ไหลลงผ่านชาคาที่คลุม
ไปถึงบันได มีใต้ถุนเตี้ยเพราะมีลมพายุเกือบทั้งปี หากปลูก

เรือนสูงอาจต้านทานแรงลม ทำให้เรือนเสียหายได้

คติในการตั้งบ้านเรือนของ ที่มา: HTTPS://WWW.JORAKAY.CO.TH
คนภาคใต้ เช่น ปลูกบ้านโดยมี
ตีนเสารองรับเสาเรือนแทนการขุดหลุมฝังเสา เพื่อสะดวก
ในการโยกย้าย และเป็นการป้องกันมด ปลวก มีคติห้าม
ปลูกเรือนขวางตะวัน เพราะจะขวางเส้นทางลมมรสุมซึ่ง
อาจทำให้หลังคาปลิว และถูกพายุพัดพังได้ง่าย

สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้จาก QR Code นี้