นิทานพื้นบ้าน ไทย ม.3 3

นิทานพ้นื บา้ น เขาสามมขุ
ภาคกลาง
จงั หวดั ชลบุรี เนื้อเรื่อง
เรื่อง
เขาสามมุข คร้ังหน่ึงท่ีบา้ นอา่ งหิน (ต.อ่างศิลา อ.เมือง จ.ชลบุรี) เป็นท่ีอาศยั ของ
โดย ครอบครัวยายกบั หลานคู่หน่ึง หลานสาวมชี ่ือว่า “มุก” หรือ “สาวมุก”
มุกเป็นเดก็ กาํ พร้า เดิมอยทู่ ีบ่ า้ นบางปลาสร้อย (ตวั เมืองจงั หวดั ชลบรุ ี
เดก็ ชายสิชา เหล่าจนั อนั ในปัจจุบนั ) เม่ือพอ่ แม่ตาย ยายจึงนาํ มุกมาเล้ียงจนโตเป็นสาว มุกมกั มา
นงั่ เล่นทเี่ ชิงเขาเต้ียๆ ที่อ่างศิลาเป็นประจาํ วนั หน่ึงพบวา่ วตวั หน่ึงขาด
ลอยมาตกอยู่ ภายหลงั เจา้ ของวา่ ว

คือ นายแสน ลูกชายของกาํ นนั ประจาํ ตาํ บลน้ี
วิ่งตามวา่ วมาจึงทาํ ใหม้ าพบกบั มุก ท้งั สองจึงไดพ้ บกนั และแสนได้
มอบวา่ วตวั น้นั ใหแ้ ก่มุกเป็นสิ่งแทนตวั ภายหลงั ท้งั สองไดน้ ดั พบกนั
อีกหลายคร้ังจนเกิดเป็นความรัก กระทง่ั ท้งั สองไดใ้ หส้ ัตยส์ าบานที่
หนา้ เชิงเขาน้ีว่าจะรักกนั ชวั่ นิรันดร์ หากผดิ คาํ สาบานจะกระโดดหนา้
ผาแห่งน้ีตายตามกนั

ต่อมาเม่ือพอ่ ของแสนทราบเร่ืองจึงไม่พอใจมาก กีดกนั ไม่ใหท้ ้งั สอง ต่อมาชาวบา้ นจึงเรียกภูเขาท่ีมุกกระโดดหนา้ ผาตายว่า “เขาสาวมุก”
พบกนั และไดต้ กลงใหแ้ สนแต่งงานกบั ลูกสาวคนทาํ โป๊ ะทไ่ี ดส้ ู่ขอไว้ เพื่อระลึกถึงมุก ผมู้ นั่ คงต่อความรัก ภายหลงั จึงเพ้ยี นเป็น “สามมุก” ใน
ทสี่ ุด และบริเวณถ้าํ น้นั เชื่อวา่ เป็นถ้าํ ลบั แลมีเคร่ืองถว้ ยชามต่างๆ ที่
ภายหลงั เม่ือมุกทราบเรื่องและเห็นว่าเป็นเร่ืองจริง จึงวิ่งไปทีห่ นา้ ผา กาํ นนั บิดาของแสนนาํ มาไว้ เม่ือชาวบา้ นมีงานบุญสามารถหยบิ ยมื ไป
เพื่อกระโดดหนา้ ผาตายตามคาํ สัตยส์ าบาน เมื่อแสนเห็นดงั น้นั จึงวิ่ง ใชไ้ ด้ ซ่ึงภายหลงั ถ้าํ น้ีไดป้ ิ ดปากถ้าํ ไปแลว้ เมื่อคราวก่อสรา้ งถนนสมยั
ตามไปและกระโดดหนา้ ผาตายตามคาํ สัตยส์ าบานเช่นกนั ส่วนกาํ นนั รัฐบาล จอมพล ป. พบิ ลู สงคราม ส่วนหาดท่ีพบศพหญิงชายท้งั สอง
หลงั จากกระโดดหนา้ ผาตายน้นั ชาวบา้ นเรียกกนั ว่า “หาดบางแสน”
ภายหลงั รู้สึกสาํ นึกผดิ จึงนาํ เครื่องถว้ ยชามต่างๆ มาไวใ้ นถ้าํ บริเวณเชิง เพือ่ ระลึกถึงนายแสน
เขา เพ่อื เป็นท่ีระลึกถึงความรัก
ตาํ นานเจา้ แม่เขาสามมุก เป็นตาํ นานทแ่ี พร่หลายอยทู่ ้งั ในจงั หวดั ชลบรุ ี
และบริเวณชุมชนชายฝั่งทะเลตะวนั ออกของไทย เชื่อกนั ว่าเป็นสิ่ง
ศกั ด์ิสิทธ์ิสาํ คญั ของชาวประมงและผเู้ ดินทางทางทะเลในภาค
ตะวนั ออกมานบั แต่สมยั ตน้ กรุงรัตนโกสินทร์ ดงั ปรากฏหลกั ฐานใน
นิราศเมืองแกลงทแี่ ต่งเมื่อราว พ.ศ. ๒๓๔๙ ของสุนทรภู่ ท่กี ล่าวถึงเจา้
แม่เขาสามมุกไวด้ ว้ ย และเมื่อถึงเทศกาลสาํ คญั ต่างๆ อาทิ ตรุษจีน
สารทจีน ชาวบา้ นท่นี บั ถือกจ็ ะนาํ เคร่ืองเซ่นไหวแ้ ละว่าว มาเป็นเคร่ือง
บชู ากราบไหวท้ ี่ศาลเจา้ แม่เขาสามมุกดว้ ย นอกจากน้ีก่อนที่ชาวประมง

จะออกเดินเรือชาวบา้ นจะนาํ ประทดั มาจุดบชู าเพ่อื ขอใหช้ ่วยในการทาํ
มาหากินและแคลว้ คลาดจากลมพายุ

ปัจจุบนั ตาํ นานเจา้ แม่เขาสามมุก ดาํ รงอยอู่ ยา่ งเขม้ แขง็ เน่ืองจากมีศาล
สาํ หรับเป็นทส่ี ักการะบูชา ศาลเจา้ แม่เขาสามมุกน้นั ปัจจุบนั แบง่
ออกเป็น ๒ ศาลคือ ศาลเจา้ แม่เขาสามมุก (ไทย) และ ศาลเจา้ แม่เขา
สามมกุ (จีน)