สัญญาให้

สญั ญาให (Gift)

จดั ทาํ โดย
นางสาวรตนบงกช บญุ ญดิษฐ
รหัสนสิ ต 631081251 คณะ

นิตศิ าสตร
เสนอ

อาจารยว ณี า สวุ รรณโณ
มหาวิทยาลยั ทักษณิ วทิ ยาเขตสงขลา

สารบัญ

ขอ ความเบื้องตน หนา
-สญั ญาให 1
2-3
สาระสําคญั ของสญั ญาให 4-10
-คาํ ม่ันจะใหทรัพยสิน 10
-การใหด วยการปลดหนห้ี รอื ชาํ ระหน้แี กผูร ับ 11
-การใหสทิ ธิอนั มีหนงั สอื อันเปนตราสารเปนสําคญั 12
-การใหอ ันมคี า ภาระติดพัน 13
-การถอนคนื การให 14-17
-เหตแุ หงความระงบั แหง สิทธกิ ารถอนคืนและการให
17-18
และการสงทรัพยส นิ คืนเมอ่ื มกี ารถอนคนื การให 19
-การสงทรัพยสนิ คืนเมอื่ มีการถอนคนื การให 19-
- ขอ ยกเวน การถอนคนื การใหเพราะเหตุเนรคุณ
20
20 21
-การใหท ี่มผี ลเมื่อผใู หตาย

บทสรปุ

ขอ ความเบื้องตน

การให (Gift) คอื การใหท รัพยส นิ แกบคุ คลอ่ืนไปโดยเสนหา ใหไปโดย ไม
หวังผลอะไรตอบแทน อาจเปน การใหด วยนํา้ ใจหรืออยางอนื่ กแ็ ลว แต เจตนา
ของผใู ห
เชน ใหในโอกาสขน้ึ ปใหม ใหในโอกาสวนั เกิด ใหเพอื่ ทําบุญ เปน ตน
สวนผรู บั การใหนนั้ ไมจ ําเปน ตองตอบแทนคืนผูใหแ ตอ ยางใด ไมวาจะในรปู
แบบของเงนิ หรือทรพั ยส ินอื่น เนอ่ื งจากสญั ญาใหไ มใชสญั ญาตางตอบแทนมิ
เชน นน้ั จะเปนเรือ่ งอื่นแทน

ในสมัยอยธุ ยานน้ั บทที่ 119 สญั ญาใหโดยเสนหา ไดม ีการกาํ หนดสัญญา
ใหเ อาไวตามบาล3ี ประการ คอื
1. ใหท รัพยแกกันดวยเสนหา : หากใหกันดว ยเสนหา ใหก ันไปแลว จะเอาคืน
กันไมได
2. ใหท รพั ยดวยกลวั : หากใหก ันดวยความกลัว ใหว ากลา วเอาคนื ได
3. ใหทรพั ยแ กก ันดวยศรทั ธา : หากเปนการใหดวยศรทั ธา ใหไปแลวเอาคืน
ไมได แตห ากยังไมไดใหก เ็ รยี กเอาไมได

สําหรบั การใหต ามกฎหมายเกากอนทีจ่ ะไดม กี ารจดั ทาํ ประมวลกฎหมาย
แพงและพาณชิ ยซงึ่ ไดรับแนวคดิ สําคญั จากระบบกฎหมายฝรงั่ เศสน้ัน ผูใ หจะ
ตอ งเปนเจา ของและตอ งมีการสง มอบทรัพยท ่ีใหใ นทันทเี หมอื นอยางปจ จุบนั
หากยงั ไมม กี ารสง มอบผรู บั การใหก็ไมม ีสิทธิใดๆและผูใหกส็ ามารถคืนคําหรอื
เปลีย่ นใจได

ดังน้นั การใหที่มีเงื่อนเวลา คอื การใหท ่ียงั ไมส งมอบทรัพยสินทนั ทีจึงไม
สามารถทาํ ได อกี ท้งั เมือ่ ไดใ หท รัพยสนิ กนั ไปแลว กไ็ มสามารถเรยี กคนื ได เวน
แตก รณที รัพยสนิ ทน่ี ้นั เปนบานเรอื นและผรู ับตายกอนผูให

สญั ญาให (Gift)

สัญญาให (Gift) เปน เอกเทศสญั ญาอยา งหน่งึ ทม่ี คี ูสัญญาสองฝาย คอื
ฝายผูใหและฝายผูรับ สัญญาใหจ ึงไมใ ชน ติ กิ รรมฝา ยเดยี วแตอยางใด สญั ญาให
จะตอ งมผี ูรับเสมอ สาํ หรับวตั ถปุ ระสงคข องสญั ญาใหน้นั คอื ฝายผูใ หโอน
กรรมสทิ ธ์ใิ นทรพั ยสินของตนใหแกฝา ยผรู ับโดยเสนหา ซ่งึ คาํ วาใหโดยเสนหา
ในที่นไี้ มไ ดหมายถงึ ความรกั หรือความรูสึกทางชสู าว เปน การใหเปลา โดยไมมี
คาตอบแทนนนั่ เอง สัญญาใหจึงเปนนิติกรรมสองฝา ยแตไมใชสัญญาตาง
ตอบแทนและไมม ีคาตอบแทน สาํ หรบั ทรพั ยสนิ สามารถใหแ กกันไดน ัน้

อาจเปน ไดทัง้ อสังหารมิ ทรัพย สังหาริมทรพั ยพิเศษ และสงั หาริมทรพั ย
นอกจากนั้น สญั ญาใหจะทําโดยการปลดหนี้ใหผรู บั หรือชําระหนีท้ ่ปี รับคา ง
ชาํ ระกนั อยกู ็ได

วัตถปุ ระสงคของสัญญาให คือ การทผี่ ใู หโอนกรรมสิทธ์ิในทรัพยสนิ ของตน
ใหแ กฝายผรู บั โดยเสนหาใหไปโดยไมมคี าตอบแทน หากผรู ับจะตอ งตอบแทน
ดวยทรพั ยสิน เงนิ หรอื ส่งิ อน่ื ใด ก็อาจสงผลใหเปนเรอื่ งอื่นไป แตไมใ ชส ญั ญา
ให
เชน ทาํ หนงั สอื วา ยกที่ดินให แตม ีความตอ ไปวาอกี ฝายตองใหเ งนิ ตอบแทน
ดังนี้ เปน การซ้อื ขายท่ดี นิ ไมใ ชการให

ตัวอยาง
นาย ก. ตดิ หน้นี าย ข. เปนจาํ นวนเงนิ 30,000 บาท ตอ มานาย ข. ได
บอกกลาวแกนาย ก. ลกู หน้วี าไมตอ งคืนเงินแกตนแลว เงินดังกลาวตนยกให
ดงั นี้ ถอื เปน การใหโดยปลดหนี้ เนอ่ื งจากสัญญาใหจะทาํ โดยการปลดหนใ้ี ห
ผรู บั หรือชาํ ระหน้ีท่ปี รับคางชําระกันอยูก็ได

คาํ พิพากษาฎีกาที่ 38/2537 บนั ทึกขอตกลงแบงทรพั ยสินหลังทะเบยี น
การหยา ระวา งโจทกและจําเลย นอกจากโจทกและจาํ เลยเปนคูสญั ญาซึ่งกนั
และกนั แลวยังมีบตุ รผูเยาวทงั้ สองเขา มาเก่ยี วขอ งเปนผรู บั ประโยชนแ หง สญั ญา
ระหวา งโจทกแ ละจาํ เลยดว ย คือ แทนทโ่ี จทกและจําเลยจะแบงทรพั ยสิน
ระหวางสามีภรรยาดวยกันเอง โจทกและจาํ เลยกลับยอมใหทดี่ นิ จํานวน 2
แปลงและบา นอีก 1 หลงั ตกเปนของผูเยาวทงั้ สอง หลังจากโจทกและจําเลย
จดทะเบียนหยา กนั สัญญาดังกลาวจึงเปนสญั ญาแบงทรัพยระหวา งสามีภรรยา
ตามมาตรา 1532 และเปน สญั ญาเพอ่ื ประโยชนบคุ คลภายนอกตามมาตรา
374 ไมใชส ัญญาให จงึ ไมตกอยูใ นบังคับของมาตรา 525 แมไ มไ ดจ ดทะเบยี น
ตอ พนักงานเจา หนาท่กี ม็ ผี ลสมบูรณต ามกฎหมาย เมื่อจําเลยผดิ สัญญาโจทกใ น
ฐานะคสู ัญญายอมมีอาํ นาจฟองใหจ าํ เลยปฏิบัตติ ามสญั ญา
อนึ่ง ประมวลกฎหมายแพงและพาณชิ ยไดบ ัญญตั ิเร่ืองสัญญาใหเ อาไวต ง้ั แต
มาตรา 521-536 รวมทงั้ สิน้ 16 มาตรา ซ่งึ เมอื่ พจิ ารณาบทมาตรา 536 ซงึ่
เปน มาตราสุดทายของสัญญาใหแ ลวนนั้ เปนเรอ่ื งการใหอนั มผี ลเม่อื ผใู หถ ึงแก
ความตาย ซ่ึงบัญญตั ิวา “การใหอันจะใหเปนผลตอ เมือ่ ผูใ หต ายน้ัน ทานให
บังคับดว ยบทกฎหมายวาดวยมรดกและพินยั กรรม”
ดงั นั้น เม่ือพิจารณาภาพรวมขงสญั ญาใหทงั้ หมดแลวน้ัน เราจงึ อาจแบง
สัญญาใหออกเปน 2 กรณี คอื
1.การใหในระหวา งทผ่ี ใู หม ชี ีวติ อยู : ซง่ึ อยูภ ายใตบ งั คับมาตรา 521-535
2.การใหท จี่ ะเปนผลเม่ือผใู หตาย : ซงึ่ บงั คบั ดวยบทกฎหมายวาดวยมรดกและ
พนิ ยั กรรม

สาระสําคัญของการให

มาตรา 521 บญั ญัติวา “อันวา ใหน ้นั คอื สัญญาซึง่ บุคคลคนหนงึ่ เรียกวา
ผูใ ห โอนทรัพยส ินของตนใหโดยเสนหาแกบ ุคคลอกี คนหนึ่งเรยี กวา ผรู ับ และ
ผูร ับยอมรบั เอาทรพั ยส ินนน้ั ”
เมื่อพิจารณาบทมาตรา 521 แลว น้นั สามารถสรปุ สาระสําคัญของสัญญาให
ไดด ังน้ี
1. สัญญาใหห รอื การใหโดยเสนห าเปน นติ กิ รรมสญั ญาอยางหนึง่ จึงตองนําเอา
บทบญั ญตั ทิ ั่วไปเก่ยี วกับการเขาทาํ นิตกิ รรมสัญญาระหวางบคุ คลมาใชบงั คบั
ไมวา จะเปน บคุ คลธรรมดาหรอื นิติบุคคล สําหรบั บุคคลธรรมดาทเี่ ขาทําสัญญา
ใหนั้นกจ็ ะตอ งเปน ผมู ีความสามารถตามกฎหมาย โดยนําเอาบทบัญญัติใน
บรรพ 1 เรื่องผูเยาว บุคคลวิกลจริต บคุ คลไรความสามารถ บคุ คลเสมือนไร
ความสามารถ มาใชบังคบั ดวย
เชน กรณคี นเสมือนไรค วามสามารถ หากจะรับการใหโดยเสนห าทม่ี ีเงื่อนไข
หรือภาระตดิ พนั ก็ตอ งไดรับความยินยอมจากผพู ิทกั ษกอ นตามมาตรา 34 (7)
สวนนิติบคุ คลก็ตองพจิ ารณาตามกรอบวัตถปุ ระสงคของตราสารจัดตงั้
นิตบิ ุคคลน้ัน
นอกจากนั้น การแสดงเจตนาที่สมบรู ณจ ะตองมีลกั ษณะทีส่ าํ คญั คือ ตองเปน
เจตนาทีต่ รงกับเจตนาภายใน การแสดงเจตนาจะตอ งไมบกพรองเพราะความ
สําคญั ผิดและอสิ ระจากการกลฉอฉลหรอื การขมขูใดๆ ดงั นัน้ การแสดงเจตนา
จะตองไมเกดิ ขึ้นจากการถูกขมขู กลฉอ ฉล ความสําคญั ผดิ ไมวาจะเปน การ
สาํ คญั ผดิ ในสงิ่ ซงึ่ เปน สาระสําคัญแหงนิติกรรม หรอื สําคญั ในตัวบุคคลหรือตัว
ทรพั ยส นิ นอกจากนี้ สัญญาใหจ ะตอ งไมม ีวตั ถปุ ระสงคอ ันขดั ตอความสงบ
เรยี บรอ ยหรอื ตอ งหามชดั แจงโดยกฎหมาย

ตวั อยาง
นาย ก. ทาํ สัญญาใหท่ดี นิ และสงิ่ ปลูกสรา งแกน าย A คนตา งชาติ ซึ่งขอ
เทจ็ จรงิ พบวา นาย A คนตา งชาติไมไดรับอนญุ าตจากรฐั มนตรีฯ ตาม
กฎหมายทีด่ ินใหถ ือครองท่ดี นิ ไดโ ดยชอบดว ยกฎหมาย เชน นี้ ถอื ไดวาเปน
สัญญาใหท ี่ขดั ตอ ความสงบเรียบรอ ยหรือตอ งหามชดั แจง โดยกฎหมาย
คําพพิ ากษาฎกี าที่ 1016/2513 จําเลยทําหนงั สอื จดทะเบียนยกทีด่ นิ
พพิ าทให ส. โดยมิไดตั้งใจยกใหโ ดยเสนห า แตก ระทําไปเพอ่ื ส. จะไดนาํ ไป
จาํ นองไวกับสหกรณแ ลวเอาเงนิ มาใหจ ําเลยใชสอย นติ กิ รรมดังกลาวจึงเปน
โมฆะ เปนผลใหท ีด่ นิ พพิ าทไมเคยตกทอดเปนของ ส. แตย ังคงเปน ของจาํ เลย
ตลอดมา
คาํ พพิ ากษาฎีกาท1ี่ 506/2556 การทําสัญญาจะใหกรรมสทิ ธิท์ ่ดี นิ มสี าระ
สําคัญอันเปน ความเทจ็ ถอื ไดวา เปน สญั ญาท่มี วี ัตถุประสงคขัดตอ ความสงบ
เรียบรอ ย แมโจทกจ ะอา งวาเปนการทาํ โดยสมคั รใจ ไมม กี ารบังคับขม ขู หลอก
ลวง หรอื กลฉอฉล สญั ญาดงั กลา วก็ยอมตกเปน โมฆะตามมาตรา 150
อนึ่ง หากคสู ญั ญาประสงคท่ีจะเลกิ สัญญาใหก ็จะตองนําเอาบทบัญญัตวิ าดวย
การเลิกสัญญาตามบรรพ 2 วา ดวยหน้ีมาใชบงั คับแกกรณีดวย

2. สัญญาใหเปน สัญญาทมี่ คี สู ญั ญาสองฝาย คือ ฝายผใู หแ ละฝายผรู บั
โดยวตั ถปุ ระสงคข องสญั ญาใหน ้นั คือ ฝา ยผใู หโ อนกรรมสิทธิ์โอนกรรมสิทธิ์
ในทรัพยส นิ ของตนใหแ กฝ า ยผูรับโดยเสนห า สําหรบั “ทรพั ยส ิน” ท่ี
สามารถใหแ กกันไดน ้นั อาจเปนไดทั้งอสงั หารมิ ทรพั ย สังหาริมทรัพยพิเศษ
และสงั หาริมทรพั ย เชน บา น ท่ดี นิ รถยนต สตั วเล้ียง โทรศัพท เปน ตน
อน่งึ ฝา ยผรู ับนั้นจะตอ งมสี ภาพบคุ คลตามกฎหมายและตอ งยอมรับเอา
ทรพั ยสินนั้นไวด ว ย ไมเชน นนั้ ไมถ ือวาไมมีฝา ยผูร บั และไมจาํ เปนตอ ง
ตอบแทนคืนกลบั ไปใหผใู หแ ตอยา งใด
เชน การใหทรัพยแ กส มาคมทีต่ ั้งขน้ึ โดยไมไ ดจดทะเบยี นตามกฎหมายน้ัน
ไมส มบรู ณ เพราะมีแตเ พยี งผใู ห แตไมมบี คุ คลผรู ับ เนือ่ งจาก สมาคมนนั้
ไมไดจ ดทะเบียนตามกฎหมาย ไมใ ชน ิตบิ คุ คล ผูใ หจงึ มสี ทิ ธฟิ อ งเรยี กคนื
เงนิ ท่ีใหไ ด

ตวั อยา ง
นาย ก. ใหบานโดยเสนห า หรือนาย ก. ใหรถยนตโดยเสนหา หากผใู ห
มีเจตนาใหโดยเสนหา แตไมม ผี ูร ับหรือผรู ับปฏิเสธการรบั ทรัพยส นิ ดงั นี้
ไมใ ชส ัญญาให เนื่องจากไมครบองคประกอบตามมาตรา 521

คําพพิ ากษาฎกี าที่ 480/2539 มูลนธิ ทิ ่จี ะเปนนติ บิ ุคคลไดตอ งเปน
มลู นิธทิ ไี่ ดรับจดทะเบยี นเปน นิตบิ ุคคลแลว เทานั้น เม่อื ขณะรับการใหม ลู นธิ ิ
ผูรบั โอนยังไมเ ปนนิตบิ ุคคล ยอ มถอื วาเปน การใหท ผ่ี โู อนใหสําคญั ผดิ ใน
สาระสําคญั แหง นิติกรรมอนั ทําใหน ติ กิ รรมการใหน ัน้ ตกเปนโมฆะ ดังนนั้
การใหจะตองมที ั้งผใู หแ ละผูร บั และผูรับยอมรบั เอาทรพั ยส ินนั้น
ดงั นน้ั การใหจ ะตอ งมีผูใหและผูรับและผูรบั ตอ งยอมรับเอาทรัพยสนิ ท่ีให
นนั้

3. การใหน้นั ยอมสมบรู ณต อ เมอ่ื สงมอบทรัพยสนิ ทใ่ี หต ามมาตรา 523
ไมวาจะเปนการสง มอบโดยตรง หรือโดยปริยายอนั เปนการทาํ ใหทรัพยท่สี ง
มอบน้ันตกไปอยใู นในเงือ้ มมือของอกี ฝา ยหนึง่ ซงึ่ แตกตา งจากสญั ญาซื้อ
ขายทีไ่ มไ ดพจิ ารณาถึงความสมบรู ณของสัญญาเกย่ี วกบั การสง มอบแตย า ง
ใด

ตัวอยาง
นาย ก. ใหสรอยคอทองคําโดยเสนหาแกน าย ข. หรอื นาย ค. ให
รถยนตสีขาวแกนาย ง. ในโอกาสพธิ มี งคลสมรส ดังน้ี การใหยอ มสมบูรณ
ตอ เมือ่ สงมอบทรัพยส ินทใี่ หไ มวา จะใหในขณะทาํ สัญญาใหหรือในภายหลัง
แตหากยังไมมีการสง มอบทรพั ยสินทใ่ี ห การใหน้ันยอ มไมส มบูรณผ รู บั ไมมี
สิทธเิ รียกรอ งทรพั ยสนิ ท่ใี หจากผใู หไ ด

คําพิพากษาฎกี าท่ี 5962/2551 น. ยกบา นใหแ กโ จทกเ พ่ือใหร ้อื ถอนไป
สรา งใหม บา นเกดิ เหตจุ งึ ไมใ ชส ว นควบของทด่ี ินและเปนการยกใหใ นลักษณะ
สงั หาริมทรพั ยไ มใชอ สงั หารมิ ทรัพย การยกใหบา นเกิดเหตจุ ึงสมบูรณ ไมจ ํา
ตอ งทาํ เปน หนังสอื และจดทะเบียนตอ พนักงานเจาหนา ท่ตี ามมาตรา 456
วรรคหนึ่ง

ดังน้นั การใหส งั หาริมทรพั ย เชน รถยนต สรอยคอทองคาํ ผลไม สัตว
เลย้ี ง ยอมสมบรู ณดวยการสงมอบ แตห ากไมม ีการสงมอบกไ็ มไ ดส งผลทาํ ให
สญั ญาใหต กเปน โมฆะแตอ ยา งใด เนอ่ื งจากสญั ญาใหไมมแี บบ และการจะตก
เปนโมฆะของนติ ิกรรมสัญญานน้ั จะเกดิ ข้นึ ไดกโ็ ดยแตอาศัยบทบญั ญตั ิของ
กฎหมาย แตห ากเปน การใหทรพั ยส ินซึ่งหากจะซอื้ ขายกันจะตอ งทําเปน
หนังสือและจดทะเบยี นตอ พนักงานเจา หนา ที่ กลาวคอื การใหซง่ึ
อสังหารมิ ทรัพยและสังหาริมทรัพยพิเศษ เชน ท่ีดนิ บา น มา ชาง การใหน ้ัน
จะสมบรู ณตอ เม่ือไดทําเปนหนังสอื และจดทะเบียนตอพนกั งานเจา หนา ที่ ซง่ึ ใน
กรณเี ชนนี้ การใหย อมเปนการสมบรู ณโดยไมจาํ ตอ งสงมอบแตอยางใด และ
เม่อื สญั ญาใหสมบูรณต ามกฎหมายแลว นน้ั กรรมสทิ ธ์ใิ นทรพั ยสินก็โอนไปยงั
อีกฝายทนั ที หากผูใหไมย อมสงมอบ ผูรับท่ีเปนเจาของกรรมสทิ ธใ์ิ นทรพั ยส ิน
นน้ั แลว ยอ มสามารถเรียกใหส งมอบไดต ามบทมาตรา 1336

ตวั อยา ง
นาย ค. ใหมา แขง สายพนั ธยุ ุโรปแกน าย ง. โดยทัง้ สองยังไมไ ดไปทาํ เปน
หนังสอื และจดทะเบยี นตอ พนักงานเจาหนา ท่ี ดังนี้ การใหมา แขง สายพนั ธุ
ยโุ รปนน้ั ยอ มไมส มบรู ณ นาย ง. ผูรับไมม สี ทิ ธเิ รยี กรองทรัพยส นิ นั้นจากผูใหได

ดงั น้ัน การใหซ งึ่ อสงั หาริมทรพั ยแ ละสงั หาริมทรพั ยพเิ ศษนัน้ การใหน้ัน
ยอ มสมบรู ณตอ เม่ือไดท ําเปน หนังสือและจดทะเบยี นตอพนกั งานเจาหนาท่ี ไม
จําตอ งสงมอบแตอ ยา งใด และเมอ่ื สัญญาใหสมบูรณแ ลวนน้ั กรรมสทิ ธใิ์ น
ทรัพยส ินกโ็ อนไปยงั อีกฝายทันที หากผใู หไ มยอมสง มอบ ผูรับทเ่ี ปนเจาของ
กรรมสทิ ธใิ์ นทรพั ยสินนั้นแลวยอมสามารถเรียกใหสงมอบได สว นการให
สังหาริมทรพั ยยอ มสมบูรณดว ยการสงมอบ ไมม ีแบบแตอยางใด จะสงผลก็
เพียงผูรบั ไมอาจบงั คับใหผใู หสง มอบทรพั ยสนิ ตามสัญญาใหเทานนั้ เนอื่ งจาก
สญั ญาไมสมบรู ณ

คาํ พพิ ากษาฎกี าท่ี 1931/2537 จําเลยทําหนังสือสัญญาใหทีด่ นิ มโี ฉนด
โดยเสนหาแกโ จทกโ ดยจะนาํ ไปจดทะเบียน ณ สาํ นกั งานท่ีดินภายในกําหนด 7
วัน แตเ มื่อการใหยงั ไมไ ดจดทะเบียนตอ พนักงาน เจา หนา ที่ นติ ิกรรมใหย อม
ไมส มบูรณต ามกฎหมาย โจทกจงึ ไมม อี าํ นาจฟองบงั คบั ใหจาํ เลยไปจดทะเบียน
โอนกรรมสิทธท์ิ ี่พพิ าทใหแ กโจทกได (คําพิพากษาฎกี าท่ี 663/2538 ได
วนิ จิ ฉยั ในทาํ นองเดยี วกัน)

ดงั นน้ั หากเปนอสงั หาริมทรพั ยหรือสงั หาริมทรพั ยดงั ระบุไวต ามมาตรา
456 วรรคหน่งึ แลว การใหจึงตองทําเปน หนังสือและจดทะเบยี นตอพนักงาน
เจา หนา ท่ีจงึ จะสมบรู ณ

สําหรับการใหที่ดินที่มีหนงั สอื รบั รองการประโยชน (น.ส.3 หรือ น.ส.3 ก.)
หรอื เจาของท่ีดนิ มือเปลานน้ั ไมม ีกรรมสทิ ธิ์แตอยางใด ผยู ึดถือทีด่ ินมอื เปลา
เพื่อตนเองแลว ผนู ั้นมเี พยี งสิทธคิ รอบครอง แตกตางจากท่ดี ินทมี่ โี ฉนดอนั มี
หนังสอื สาํ คญั แสดงกรรมสิทธ์ิเอาไว การใหทีด่ ินมอื เปลา น้นั สามารถทําไดโดย
การโอนสิทธิครอบครองใหแ กผ ูรบั อนั เปนการไดส ทิ ธิครอบครองตามมาตรา
1377 และมาตรา 1378

คําพพิ ากษาฎกี าที่2251 /2538 แมก ารทบ่ี ดิ าโจทกย กทพี่ พิ าทใหโ จทก
โดยไมไดจ ดทะเบียนการยกใหต ามกฎหมายทาํ ใหเปน โมฆะก็ตาม แตเม่อื โจทก
ไดครอบครองท่พี พิ าทมานับต้ังแตบดิ าโจทกย กท่ีพพิ าทใหโ ดยความสงบและ
เปด เผยดวยเจตนาเปน เจาของติดตอกนั เกนิ กวา 10 ปแลว โจทกย อมได
กรรมสิทธโ์ิ ดยการครอบครองปรปกษต ามมาตรา 1382 (คําพิพากษาฎีกาท่ี
203 / 2552 ไดว ินิจฉัยในทาํ นองเดียวกัน)

คาํ มนั่ จะใหทรัพยสนิ

คํามน่ั จะใหท รพั ยส ินนน้ั กส็ ามารถทําไดและหากพิจารณาไปตามบทมาตรา
526 แลวน้ันหากเปน การใหทรพั ยสินหรือการใหคํามน่ั วา จะใหทรัพยส นิ นนั้ ได
ทําเปนหนังสือและจดทะเบียนตอพนักงานเจา หนา ท่ีแลว และผูใ หไ มส งมอบ
ทรัพยสนิ นนั้ แกผูรบั ดงั นผ้ี ูรับมสี ิทธทิ จ่ี ะเรยี กใหสงมอบตัวทรัพยส ินหรือราคา
แทนทรัพยส ินนน้ั ไดแ ตไมส ามารถท่จี ะเรียกเอาคาสนิ ไหมทดแทนแตอยา งใด
ทง้ั น้เี หตุผลสําหรับการเรียกเอาคา สนิ ไหมทดแทนไมไ ดน ้นั คงมาจากเหตุจาก
ผรู ับการใหไมม ีอะไรจะตองเสียหายเพราะทรัพยส ินทีเ่ รียกใหผ ูใ หส งมอบกเ็ ปน
ทรพั ยส ินทไี่ ดไ ปโดยการใหเ ปลาอยูแ ลว จะใหมาเรียกคา สินใหมท ดแทนอกี นั้นก็
ดจู ะไมเปน ธรรม แตหากการใหท รพั ยสินหรอื ใหคําม่นั วา จะใหทรพั ยสินน้ันไมไ ด
ทําเปน หนังสอื และจดทะเบียนตอพนักงานเจาหนา ทก่ี ไ็ มมีผลผกู พันกนั แตอ ยาง
ใดผรู บั ไมมสี ิทธทิ จี่ ะเรียกใหสง มอบตัวทรพั ยส นิ หรอื ราคาแทนทรัพยสนิ นนั้

คําพพิ ากษาฎีกาท5ี่ 86/2538 การใหหรอื คาํ มัน่ วา จะใหท่ดี นิ จะตองไดท าํ
เปนหนงั สอื และจดทะเบยี นตอ พนักงานเจา หนา ที่จึงบังคับกันไดต ามมาตรา
526 เมอ่ื ไมไ ดจ ดทะเบียน จึงไมม ผี ลผกู พนั จําเลย โจทกไมม สี ิทธิเรียกรอ งเอา
ท่พี พิ าทโดยอาศัยบันทกึ ดังกลา วได ดงั นั้น คาํ มน่ั หรือคาํ รบั รองวาจะใหท ดี่ ิน
อนั เปนคําม่ันวา จะใหอสังหาริมทรพั ยเ มื่อไมมีการจดทะเบียนตอ พนักงานเจา
หนา ทกี่ ไ็ มเ ขาเกณฑต ามมาตรา 526 ยอ มไมม ีผลผกู พันผูใ หผูรบั ไมม ีสิทธเิ รียก
รองจากผใู หแ ตประการใด

การใหด วยการปลดหนห้ี รือชาํ ระหน้แี กผูรับ

สําหรบั การใหน้นั ไมจาํ เปนตอ งหมายถึงการโอนกรรมสทิ ธิใ์ นทรพั ยสนิ ทใ่ี ห
เพียงเทา นน้ั แตยงั หมายถึงการใหด วย “การปลดหนี”้ หรอื “การชําระหน้”ี แก
ผูรบั ตามมาตรา 522 กไ็ ด ซึง่ มาตรา 522 บญั ญตั วิ า “การใหนัน้ จะทําดวย
ปลดหนี้ใหแ กผ ูรับหรือดว ยชําระหน้ีซ่งึ ผูร บั คางชําระอยกู ็ได” ดงั น้ัน การใหดว ย
การปลดหนี้หรอื การชาํ ระหน้แี กผ รู ับนัน้ ผูใหไ มไดส ง มอบทรัพยส นิ ใหแกผูรับ
โดยตรงกลา วคือผูร บั เปน หน้ีผูใหอ ยแู ละผใู หยกหนี้ใหไ มว าจะเปนการปลดหน้ี
นั้นดวยวาจาเวน แตก ารปลดหนท้ี ี่กฎหมายบังคบั วา จะตองทาํ เปน หนังสือท้ังน้ี
เปน ไปตามมาตรา 340 และมาตรา 314
มาตรา 340 บญั ญัตวิ า “ถาเจา หนีแ้ สดงเจตนาตอลูกหนว้ี าจะปลดหนีใ้ ห
ทานวาหนน้ี น้ั กเ็ ปนอันระงับสนิ้ ไป

ถาหนม้ี หี นังสือเปน หลกั ฐาน การปลดหนกี้ ็ตองทาํ เปนหนังสอื ดว ย
หรอื ตองเวนคนื เอกสารอันเปน หลักฐานแหง หนี้ใหแกล ูกหนี้ หรอื ขดี ฆา เอกสาร
นนั้ เสีย”
มาตรา 314 บญั ญัตวิ า “อันการชาํ ระหนน้ี นั้ ทา นวา บุคคลภายนอกจะเปน ผู
ชําระก็ได เวน แตส ภาพแหงหนี้จะไมเ ปด ชองใหบ คุ คลภายนอกชาํ ระ หรือจะขัด
กบั เจตนาอนั คกู รณีไดแ สดงไว
บคุ คลผูไมมีสวนไดเ สยี ดวยในการชําระหน้นี ัน้ จะเขา ชําระหนี้โดยขนื ใจลูกหนี้
หาไดไ ม”

ตัวอยา ง
นาย ก. เปน หน้นี าย ข. เปน จาํ นวน 10,000 บาท ตอมานาย ข. ไดยก
หนด้ี งั กลาวใหแกนาย ก. ดงั น้ถี อื วา เปน การใหด วยการปลดหนีแ้ กผรู บั ตาม
มาตรา 340 แลว

การใหส ิทธิอนั มีหนังสอื อันเปน ตราสารเปน สําคญั

สาํ หรับการใหส ิทธอิ นั มหี นงั สอื อันเปน ตราสารเปนสําคญั นน้ั มาตรา 524
บัญญัตวิ า “การใหสิทธิอนั มหี นังสือตราสารเปนสําคัญนั้นถามิไดสง มอบ
ตราสารใหแ กผ รู บั และมไิ ดม หี นังสอื บอกกลาวแกล กู หนี้แหงสทิ ธนิ น้ั ทา น
วาการใหยอมไมสมบูรณ” ซง่ึ สิทธอิ ันมหี นงั สอื ตราสารเปน สําคญั ไดแ ก สิทธิ
ตามใบตราสง ตามมาตรา 614 สทิ ธติ ามเอกสารรบั ฝากทรัพยส ินหรอื เงินตาม
มาตรา 657 และมาตรา 672 สิทธติ ามใบหนุ ของหา งหุน สวนและบรษิ ทั ตาม
มาตรา 1129 และมาตรา 1135 สทิ ธิในเร่อื งต๋ัวเงินตามมาตรา 917 เปนตน
ดังน้ัน การใหสิทธิอันมีหนงั สอื อันเปน ตราสารเปนสาํ คัญ จะตอ งมกี ารสงมอบ
ตราสารใหแกผรู บั และมหี นงั สือบอกกลาวแกล กู หนแี้ หง สทิ ธติ ราสารนั้น การให
สทิ ธิอันมหี นังสอื อันเปนตราสารเปน สาํ คญั จงึ จะสมบรู ณ

ตัวอยา ง
ในบรษิ ทั แหง หนง่ึ นาย ก. ไดมอบหนุ ชนิดระบุชอ่ื ใหแกน าย ข. จํานวน 10
หุน ดงั น้นี าย ก. จะตองทาํ เปน หนงั สอื และลงลายมือชือ่ ของผโู อนกบั ผรู บั โอน
และสง มอบใบหนุ นัน้ แกน าย ข. การใหส ทิ ธอิ ันมหี นังสืออนั เปนตราสารเปน
สําคัญนัน้ จึงจะสมบูรณ

การใหอ ันมีคา ภาระติดพัน

การใหอ ันมคี า ภาระติดพัน เปน การใหท ่ีผใู หไมไ ดใหท รัพยส นิ ไปเปลาๆ แตผู
ใหอ าจกาํ หนดภาระติดพนั บางอยางใหผ ูรับจะตอ งปฏิบตั ิหรอื มหี นาที่ในการ
ปลดเปล้ืองภาระอันติดพนั กับทรพั ยน้นั ๆ ผรู ับกจ็ ะตอ งรับเอาไปทง้ั สิน้ ซึง่ คา
ภาระตดิ พันนั้นจะตอ งมอี ยใู นขณะทาํ สัญญาใหโ ดยอาจมีไดในหลายลักษณะ

การใหอ นั มีคา ภาระตดิ พนั นนั้ โดยสว นใหญมกั เกดิ กบั อสงั หารมิ ทรพั ย สวน
การใหสงั หารมิ ทรัพยอ ันมีภาระติดพันกอ็ าจอนุโลมเอาลักษณะของภาระตดิ พัน
ตามมาตรา 1429 มาใชบังคบั แกก รณีดวยโดยการใหส ง่ิ ที่มีคา ภาระติดพันตาม
มาตรา 535 (2) นัน้ สิ่งที่มีคาภาระตดิ พันน้นั จะตอ งมีอยูในขณะตกลงทํา
สัญญาใหแกก ัน ซงึ่ การมีภาระติดพันอนั ตดิ มากบั ตวั ทรัพยนั้นไมท ําใหการให
ทรัพยอ ันมคี า ภาระตดิ พนั กายเปนสญั ญาตางตอบแทนไปได

คําพิพากษาฎีกาท่ี 1516/2525 โจทกย กทดี่ ินพิพาทใหแกจําเลย โดย
โจทกจดทะเบยี นเปน ผทู รงสิทธเิ กบ็ กนิ ตลอดชวี ิตของโจทก ตอจากนัน้ จาํ เลย
ไดเขา ทาํ นาในทดี่ ินทีไ่ ดรบั ยกให และแบงขา วเปลอื กท่ีไดจากการทํานาใหแ ก
โจทกป ละ 30 ถงั การใหใ นลกั ษณะเชนนย้ี อ มกอใหเ กดิ ภาระเกย่ี วกบั ตัวที่ดนิ ที่
โจทกย กใหต ลอดชวี ิตของโจทก จงึ มใิ ชเปน การใหโดยเสนหา แตเปนการใหท่มี ี
คาภาระติดพนั นิติสมั พนั ธร ะหวา งผูใ หกบั ผูร บั ตองเปนไปตามประมวล
กฎหมายแพง และพาณิชย มาตรา 528

ตัวอยา ง
นาย ก. ยกที่ดนิ แปลงหนง่ึ ราคา 1,000,000 บาท ใหแกน าย ข. โดย
กําหนดเงอ่ื นไขในสัญญาใหว านาย ข. จะตอ งไปปลดจํานองทีด่ นิ แปลงดังกลาว
จากธนาคารในราคา 1,100,000 บาท ซ่งึ จะเห็นไดวากรณนี น้ี าย ข. จะตอ ง
ชําระคา ติดพนั เกินไปกวา มลู คา ทรพั ยสนิ ถึง 100,000 บาท ดงั น้นี าย ข. ผรู บั
จะตองชาํ ระแตเ พียงไมเ กิน 1,000,000 บาทเทานัน้ เนือ่ งจากกฎหมายไม
ตอ งการใหผรู บั ตอ งแบกรับภาระคา ตดิ พันทมี่ ากเกนิ ไปกวาราคาทรพั ยสนิ ท่ีให

การถอนคืนการให

การถอนคนื การใหน ั้น เปนนิตกิ รรมฝายเดียวทีผ่ ูใ หแ สดงเจตนาใชสทิ ธติ าม
ทก่ี ฎหมายกาํ หนด อันกอ ใหเกิดความเคลอ่ื นไหวแหงสิทธิตามมาตรา 149
และมาตรา 534 การถอนคืนการใหนน้ั ไมใ ชก ารยกเลิกสัญญา ในเร่ืองของ
สัญญาใหน ้ัน เมอื่ มกี ารแสดงเจตนาใหและการแสดงเจตนารบั และสง มอบ
ทรพั ยส ินไปแลวนั้นสญั ญาใหก ส็ มบรู ณ คสู ญั ญาไมมหี นใี้ ดๆระหวา งกันอกี แม
ทรัพยส นิ ทใ่ี หจ ะชาํ รุดบกพรอ งหรอื ถูกรอนสิทธิผใู หก ็ไมจ าํ ตองรบั ผิดแตอ ยางใด
ดังนั้นแมก ฎหมายจะใหสิทธิผใู หใ นการถอนคืนการใหต ามมาตรา 531 ก็ตาม
แตเ หตุแหง การถอนคืนการใหกไ็ มไดช วยเหตทุ ผ่ี ูรบั ไมชําระหนีห้ รือชําระหน้ไี ม
ถกู ตองแตอยา งใด การถอนคนื การใหจ งึ ไมใ ชก ารบอกเลิกสัญญาฝายเดียว ผล
การบอกเลิกสญั ญาตามมาตรา 391 จงึ ไมนํามาใชบ งั คบั แกการถอนคนื การให
แตอ ยางใด

อนงึ่ การถอนคืนการใหน ้ัน ประมวลกฎหมายแพงและพาณชิ ยไดม กี าร
บัญญตั ิเอาไว 2 กรณีดวยกนั ไดแ ก 1. การถอนคนื การใหต ามมาตรา 531
อันเปนการถอนคืนการใหเพราะผูรับประพฤติเนรคุณ
2.การถอนคนื การใหโดยทายาทของผูใหตามมาตรา 532
มีรายละเอยี ดดงั นี้
1.การถอนคนื การใหเ พราะผรู บั ประพฤตเิ นรคุณตามมาตรา 531
มาตรา 531 บัญญตั วิ า “ อนั ผูใหจะเรียกถอนคนื การให เพราะเหตุผรู ับ
ประพฤตเิ นรคุณน้นั ทา นวา อาจจะเรยี กไดแตเพียงในกรณีด่งั จะกลา ว ตอไปน้ี
(๑) ถา ผรู ับไดประทษุ รา ยตอ ผูใ ห เปน ความผิดอาญาอยางรา ยแรงตาม
ประมวลกฎหมายอาญา หรือ
(๒) ถา ผูรับไดทาํ ใหผใู หเ สยี ชอื่ เสยี ง หรือ หมิ่นประมาทผูใ หอยา งรา ยแรง
หรอื
(๓) ถาผรู ับไดบอกปดใหสง่ิ ของจาํ เปน เล้ยี งชวี ติ แกผใู หในเวลาท่ีผใู หย ากไรและ
ผูร ับ ยังสามารถจะใหได ”

กรณแี รก ผรู ับไดประทษุ รายตอผใู หเปน ความผิดอาญาอยา งรา ยแรงตาม
ประมวลกฎหมายลกั ษณะอาญา

ตัวอยาง
นาย ก. วางเพลงิ เผาบานนาย ข. ผใู หจ นเสียหายหมดทัง้ หลัง ดงั นถ้ี อื ได
วา เปน กรณีทน่ี าย ก. ผูรบั ไดประทุษรา ยตอ นาย ข. ผใู หอ นั เปนความผิดฐาน
อาชญาอยา งรา ยแรงตามประมวลกฎหมายลักษณะอาญา
นาย ข. ผใู หอ าจถอนคืนการใหเ พราะผรู บั ประพฤตเิ นรคุณได
คาํ พพิ ากษาฎกี าท่ี 412 / 2528 การทจ่ี ําเลยทาํ รา ยรางกายโจทกผ ูเ ปน
มารดาจนไดรบั อันตรายแกก าย ยอมเปนการแสดงวา จําเลยขาดความกตัญู
แมโ จทกจ ะไดรับบาดเจ็บไมส าหสั ก็ถือไดวาจําเลยไดประพฤติเนรคุณโดย
ประทษุ รา ยตอผใู ห เปนความผิดอาญาอยา งรา ยแรงตามมาตรา 531(1) แลว
โจทกจ ึงเรียกถอนคนื การใหไ ด
กรณที ่ีสอง ผรู บั ไดทําใหผ ูใหเสยี ชอื่ เสียงหรือไดหม่ินประมาทผูใหอ ยา งราย
แรง
ตวั อยาง
นาย ก. ผรู ับไดดา ทอนาย ข. บิดาผใู หข องตนดว ยถอยคาํ หยาบคาย ถอื
เปน การที่ผูรับไดท ําใหผ ใู หเ สียชอ่ื เสียงหรือไดห มิน่ ประมาทผใู หอ ยางรา ยแรง
ดังน้ีนาย ข. ผใู หจะเรียกถอนคนื การใหเ พราะเหตนุ าย ก. ผรู ับประพฤติ
เนรคณุ ไดซงึ่ การหม่นิ ประมาทตามมาตรา 531 (2) ไมจ าํ เปนตองถงึ กบั เปน
ความผิดฐานหมน่ิ ประมาททางอาญา เพียงแตไดค วามวา เจตนาดหู ม่ินกถ็ ือวา
ประพฤติเนรคณุ แลว
คําพิพากษาฎกี าที่ 31 / 2531 จําเลยดา วา โจทกผ ูเ ปน มารดาดวยถอยคาํ
หยาบคายวา โจทกเปนสุนัขเปน คนไมมศี ลี ธรรม ใหท่ดี ินแลว ยังเอาคนื เปน คน
เนรคุณคน เชน นี้ เปนการหมิ่นประมาทโจทกอ ยา งรา ยแรง ทําใหโจทกเสียชอื่
เสยี ง ถือไดว าประพฤติเนรคณุ ตอโจทก โจทกเรยี กคนื การใหไ ด

กรณที ี่สาม ผูร ับไดบ อกปดหรอื ปฏเิ สธไมย อมใหส งิ่ ของจาํ เปนเลี้ยงชวี ติ แกผ ู
ใหในเวลาทผ่ี ใู หยากไรต ามฐานานุรูปและผูร ับยงั สามารถจะใหไ ด

ตวั อยาง
นาย ก. ทาํ สัญญาใหท ดี่ ินแกน าย ข. ตอ มาอกี 5 ป นาย ก. ยากจนลง
ไมมีอันจะกนิ เลยมาขอเงนิ จากนาย ข. จํานวนเล็กนอ ยเพอ่ื ดํารงชีพแตน าย ข.
ปฏเิ สธไมใ หท้งั ที่ยงั สามารถจะใหเงนิ แกน าย ก. ได
ดังนีน้ าย ก. ผูใ หจะเรียกถอนคืนการใหเ พราะเหตุผูรบั ประพฤติเนรคณุ ได
เพราะ ผรู ับไดบอกปด หรอื ปฏิเสธไมย อมใหส ิ่งของจําเปน เลย้ี งชีวติ แกผูใหใ น
เวลาทีผ่ ใู หยากไรต ามฐานานุรูปและผูร บั ยงั สามารถจะใหไ ด
คําพิพากษาฎีกาท่ี 905 / 2527 การใหเ งินหรือส่ิงของแกบ ดิ าเพอ่ื
เปน การชว ยเหลือเจือจนุ บดิ าในขณะยากไรน ้ันไมจ าํ เปนตอ งใหมากมายอนั จะ
เปน เหตใุ หบ ตุ รตอ งเดอื ดรอ น แตเ ปน การใหตามควรแกฐานะของบตุ รพอ
สามารถจะใหได ไมใ ชเ ปน การปฏิเสธการใหห รือการชว ยเหลอื โดยส้ินเชงิ
นอกจากจะถือวา เปนเหตเุ นรคณุ ตอ บดิ าผูใหแ ลว ยงั ถอื ไดว า เปนการขาดความ
กตญั ูกตเวทีตอ บิดาดว ย จึงเปนเหตใุ หผ ูใหเรยี กถอนคืนการใหได
1.การถอนคนื การใหโดยทายาทของผูใหตามมาตรา 532
มาตรา 532 บัญญัตวิ า “ ทายาทของผใู หอ าจเรียกใหถ อนคนื การใหไ ดแต
เฉพาะในเหตุทผ่ี ูร บั ไดฆ าผใู หตายโดยเจตนาและไมช อบดว ยกฎหมาย หรอื ได
กีดกันผูใหไวม ใิ หถอนคนื การให

แตวาผใู หไดฟ องคดไี วแลว อยา งใดโดยชอบ ทายาทของผูใหจ ะวา คดีอัน
นัน้ ตอไปกไ็ ด ”

โดยหลักน้นั การถอนคนื การใหถอื เปนสิทธเิ ฉพาะตัว แตอาจมีขอยกเวนตาม
มาตรา 532 อันเปนการถอนคืนการใหโ ดยทายาทของผูให ดังนนั้ สทิ ธใิ นการ
ถอนคนื การใหโดยทายาทของผูใหสามารถตรา 532 นี้ เปนกรณที ี่ผูรับไดฆาผู
ใหโ ดยเจตนาและไมชอบดวยกฎหมายหรอื ผรู บั ไดก ดี กนั ผใู หไวไมใหถอนคืนการ
ใหจนผใู หถงึ แกความตายลงไป ดังนี้ กฎหมายใหส ทิ ธิแกผูเปน ทายาทของผใู ห
อาจเรียกถอนคืนการใหไ ด

ตวั อยาง
นาย ก. ยกทด่ี ินแปลงหน่ึงใหน าย ข. ตอมานาย ข. ไดเกดิ ทะเลาะและยิง
นาย ก. ถงึ แกความตายดงั นที้ ายาทของนายกส็ ามารถขอเพ่ิมถอนการใหนน้ั ได
เพราะ เปนกรณีท่นี าย ข. ผูร ับไดฆา นาย ก. ผูใหต ายโดยเจตนาและไมช อบ
ดว ยกฎหมาย

เหตแุ หงความรักงบั แหงสิทธกิ ารถอนคนื และการใหและการสง
ทรพั ยสินคืนเมอ่ื มกี ารถอนคนื การให

เหตแุ หงความรกั งับแหง สทิ ธกิ ารถอนคืนการให
มาตรา 533 บญั ญตั ิวา “เม่ือผใู หไดใ หอภยั แกผ รู บั ในเหตุประพฤติเนรคณุ นน้ั
แลวก็ดี หรอื เมือ่ เวลาไดลว งไปแลว หกเดือนนับแตเหตุเชนนน้ั ไดทราบถึงบคุ คล
ผชู อบท่ีจะเรียกถอนคนื การใหไดนัน้ กด็ ี ทา นวาหาอาจจะถอนคืนการใหไ ดไม

อนึ่ง ทานหา มมิใหฟองคดีเม่ือพน เวลาสบิ ปภายหลังเหตกุ ารณเชน วานน้ั ”
ดงั นนั้ เมื่อพจิ ารณาบทมาตรา 533 แลวเหตแุ หงความระงบั แหงสิทธิการถอน
คนื การใหนน้ั มี 2 กรณไี ดแก
1.เม่อื ผใู หไดใ หอ ภัยแกผูรับในเหตปุ ระพฤตเิ นรคณุ นั้นแลว ไมว า จะเปนการให
อภัยหรือการยกโทษดว ยลายรกั อกั ษรวาจาหรอื กิรยิ าของผใู ห หรอื
2.เมอ่ื เวลาไดล วงไปแลว 6 เดือน นบั แตเ หตเุ ชนนั้นไดทราบถงึ บุคคลผูชอบท่ี
จะเรยี กการถอนคนื การใหซ่งึ คาํ วาบคุ คลผชู อบทีจ่ ะเรยี กถอนคืนการใหหมาย
ถึงผใู หและทายาทของผูใ หต ามมาตรา 532

สําหรับอายุความในการฟองคดีขอถอนคนื การใหน น้ั หามมใิ หฟ อ งคดเี มือ่
ผลเวลา 10 ปภายหลังทีไ่ ดมเี หตุประพฤตเิ นรคุณตามมาตรา 533 วรรคสอง

ตวั อยา ง
นาย ก. ทําหนังสือและจดทะเบยี นยกทีด่ นิ แปลงหน่ึงใหนาย ข. บตุ รของ
ตน ตอมานายขอไดข บั ไลนายก็ออกจากบานและไมย อมใหส ิง่ ของจาํ เปน แกก าร
เลย้ี งชพี แตอ ยางใด ตอ มา 7 เดอื นนาย ก. ทนไมไหวจงึ ฟองศาลขอเพกิ ถอน
การให ดังนี้เหตุแหงความระงับแหงสทิ ธิการถอนคืนการใหน้นั หมดอายคุ วาม
แลว เน่อื งจากลวงเลยระยะเวลา 6 เดือนนบั แตเหตุเชน นน้ั ไดท ราบถึงบคุ คลผู
ชอบท่จี ะเรยี กถอนคนื การให
คําพิพากษาฎกี าที่ 4356 / 2528 โจทกเปน ยา จาํ เลย ไดร บั จาํ เลยมาอยู
รว มบาน เมื่อแตง งานแลวจําเลยและสามกี ็อยทู ีบ่ า นโจทก โจทกใ หท่ีนาทอี่ ยู
อาศัยพรอมบานแกจ ําเลยการท่ีโจทกออกจากบานต้งั แตต น ป 2525 เพราะ
จาํ เลยไมเ ลี้ยงดู ดา และไลโ จทกอ อกจากบา น. ซง่ึ เปนเวลาท่ีโจทกทราบถึงการ
ประพฤตเิ นรคณุ ของจาํ เลย เมอ่ื นับถึงวันที่ 3 มนี าคม 2526ทโ่ี จทกฟอ งจงึ
เกนิ 6 เดือน โจทกห าอาจจะถอนคนื การใหไ ดไ ม ฟองโจทกขาดอายคุ วามแลว
ตามมาตรา 533

การสง คืนทรัพยสนิ เม่อื มกี ารถอนคืนการให

สําหรับการสง คนื ทรพั ยส ินเมอ่ื มีการถอนคนื การใหน ัน้ มาตรา534 บญั ญตั ิ
วา “ เมือ่ ถอนคืนการให ทานใหสงคนื ทรพั ยสินตามบทบัญญัตแิ หงประมวล
กฎหมายนี้ วาดวยลาภมิควรได ” ซ่ึงการสงทรัพยสินคนื เม่ือมีการถอนคนื การ
ใหน ้ันเปน ไปตามบทบญั ญัติแหง ประมวลกฎหมายน้วี า ดว ย “ลาภมคิ วร” ได
ตามมาตรา 412-418 ดังนัน้ หากผูรบั เหลือทรพั ยส นิ อยูเพยี งเทาใดกค็ นื ให
เทา นัน้ โดยคืนตามสภาพท่ีเปนอยไู มใชคืนทรัพยสนิ เตม็ จํานวนทง้ั หมดทไี่ ดรับ
มาแตอยา งใด

ตวั อยา ง
นาย ก. เจา ของฟารม ปลามังกรตกลงใหป ลามงั กรแดงแกนาย ข. เปน
จาํ นวน 10 ตวั ตอ มาปลามังกรดังกลาวตายเพราะนาํ้ ในบอเสยี โดยเหลือ
ปลามงั กรเพียง 5 ตวั ดังนั้นนาย ข. ผูรบั ก็จะตอ งคืนปลามงั กรทเี่ หลอื อยู 5
ตัวน้นั แกน ายกผูใ หหากมีการถอนคืนการให
ขอยกเวนการถอนคนื การใหเพราะเหตุเนรคุณ
แมบ ทมาตรา 533 ไดบัญญัติถึงเหตแุ หง ความรกั งับแหงสทิ ธกิ ารถอนคืนให
เอาไว แตอ าจมบี างกรณีท่แี มผรู บั จะประพฤติเนรคณุ แตห ากเขา กรณีขอ
ยกเวนตามมาตรา 535 ผูใหจะถอนคนื การใหเพราะเนรคณุ ไมไ ดซึง่ มาตรา
535 บัญญตั ิวา “ การใหอนั จะกลา วตอไปน้ีทานวา จะถอนคนื เพราะเหตุ
เนรคุณไมไ ด ” คอื
(1)ใหเ ปนบําเหน็จสินจางโดยแท
(2)ใหส่ิงทมี่ ีคา ภาระตดิ พัน
(3)ใหโ ดยหนาที่ธรรมจรรยา
(4)ใหใ นการสมรส

ตัวอยา ง
นาย ก. ใหรถยนตและสรอยคอทองคาํ แกนาย ข. ในโอกาสพธิ มี งคลสมรส
ตอมานาย ก. อายมุ ากข้ึนไมสามารถเล้ยี งดตู นเองไดเลยมาขอความชว ยเหลือ
จากนาย ข. ดังนี้แมนายขอจะปฏิเสธไมช ว ยเหลอื นาย ก.
จะเรียกเอารถยนตและสรอยคอทองคําคนื จากนาย ข. ไมไดเน่อื งจากเปนการ
ใหในการสมรส
คําพิพากษาฎีกาที่ 5791 / 2540 การทีโ่ จทกย กทด่ี นิ เฉพาะสวนของ
โจทกใ หจาํ เลย เพราะจําเลยไดชําระหนเี้ งนิ กูและไถถอนจาํ นองทดี่ นิ พพิ าทจาก
ธนาคาร ซ่งึ เปนหน้ีท่ีโจทกกอ ข้ึนเพ่อื ประโยชนของโจทกฝ า ยเดียวนน้ั ถือ
เปนการใหเพอื่ บาํ เหนจ็ สินจา งโดยแทแ ละโจทกจ ึงถอนคืนการใหไมไดต าม
มาตรา 535 (1)
คาํ พพิ ากษาฎกี าท่ี 3384 / 2552 การใหส งิ่ ท่ีมคี าภาระติดพันผูใหไ มอ าจ
ถอนคืนการใหเ พราะเหตุเนรคณุ ไดต ามมาตรา 535 (2)

การใหทม่ี ผี ลเม่อื ผูใหตาย

การใหทีม่ ผี ลเมื่อผใู หต าย
สาํ หรับการใหท ีม่ ผี ลเมือ่ ผูใ หตายนัน้ มาตรา 536 บัญญัตวิ า “การใหอนั จะ
ใหเ ปนผลตอเมอ่ื ผูใหตายนั้น ทา นใหบงั คับดวยบทกฎหมายวาดวยมรดกและ
พินยั กรรม ” เนอื่ งจากสัญญาใหน้ันเปนสญั ญาอยา งหนงึ่ ที่มคี ูส ญั ญาสองฝา ย
โดยผูใหเ จตนายกทรพั ยส นิ ใหผรู บั และผรู บั ยอมรับเอาทรัพยสินนั้นไว เพียงแต
จะมผี ลก็ตอ เมื่อผใู หน้ันตาย ซ่งึ กรณนี ีใ้ หบ ังคับดวยบทกฎหมายวา ดวยมรดก
และพนิ ัยกรรมซ่ึงบัญญตั ไิ วใ นประมวลกฎหมายแพง และพาณิชย บรรพ 6
ต้งั แตม าตรา 1599-1755

บทสรุป

สญั ญาใหเ ปนเอกเทศสัญญาอยางหนงึ่ ทม่ี ีคสู ัญญาสองฝาย คือ ฝายผูใ ห
และฝายผรู ับ สญั ญาใหจึงไมใ ชนติ กิ รรมฝายเดียวแตอยางใด

วัตถปุ ระสงคของสญั ญาใหน ้นั คอื ฝา ยผใู หโ อนกรรมสิทธิใ์ นทรัพยสินของ
ตนใหแ กฝายผรู ับโดยเสนหา ใหไปโดยไมม คี าตอบแทนอนั เปนลักษณะของ
การใหเ ปลา สญั ญาใหจ ึงไมใชสญั ญาตางตอบแทนและไมมีคาตอบแทน
สําหรบั ทรพั ยส นิ ทส่ี ามารถใหแ กก นั ไดน น้ั อาจเปนไดท้ังอสงั หารมิ ทรพั ย
สังหาริมทรพั ยพ เิ ศษ และสังหารมิ ทรัพย โดยการใหนัน้ ยอ มสมบูรณต อ เม่ือสง
มอบทรพั ยส นิ ที่ใหไ มวาจะเปนการสงมอบโดยตรงหรอื โดยปรยิ าย อนั เปน การ
ทาํ ใหทรัพยท ีส่ ง มอบน้นั ตกไปอยใู นเงอ้ื มมือของอีกฝายหนึง่ แตอ ยางไรก็ดี
การใหน ้นั ไมจาํ เปน ตองหมายถงึ การโอนกรรมสิทธิ์ในทรัพยส นิ ท่ใี หเพียง
เทา นน้ั แตย งั หมายถึงการใหดว ยการปลดหน้ีหรือชําระหนีแ้ กผ ูรบั ก็ได ดงั นน้ั
การใหดวยการปลดหนห้ี รอื ชําระหนี้แกผ ูรบั น้ัน ผูใ หไมไดส ง มอบทรพั ยสนิ ให
แกผูรบั โดยตรง กลาวคอื ผรู ับเปน หน้ีผูใหอ ยแู ละผใู หยกหน้ใี หไมว า จะ
เปนการปลดหน้ีนน้ั ดว ยวาจา เวน แตก ารปลดหนที้ ่กี ฎหมายบงั คบั วาจะตองทํา
เปนหนังสอื

บรรณานุกรม

ผศ.ธรี ยทุ ธ ปก ษา. (2564). คําอธิบายประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย ซ้อื ขาย แลกเปลี่ยน
ให เชา ทรพั ย เชา ซอื้ .พิมพครั้งแรก. กรุงเทพมหานคร: สํานักพมิ พน ติ ธิ รรม.

สถาบันนติ ธิ รรมาลัย.//(2564).//บรรพ ๓ เอกเทศสญั ญา (มาตรา ๔๕๓ - ๑๒๙๗).//สบื คน
เมอื่ 20 กรกฎาคม 2564,/จาก/https://www.drthawip.com/civilandcommercialcode