บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย บทเรียนสำเร็จรูปเล่มนี้ เป็นส่วนหนึ่งของเนื้อหา หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนากับการดำรงชีวิต ซึ่งมีทั้งหมด 4 เล่ม การศึกษาบทเรียนสำเร็จรูปนี้ให้ นักเรียนศึกษาหาความรู้ด้วยตนเอง โดยให้นักเรียนศึกษาทีละกรอบ จากกรอบ แรกไปถึงกรอบสุดท้ายของแต่ละเล่ม นักเรียนไม่ต้องกังวลว่า จะตอบผิดหรือไม่ ถูกต้อง เพราะถ้าตอบผิดนักเรียนสามารถแก้ไขได้ทันทีจากคำเฉลย หากนักเรียน ปฏิบัติตามคำแนะนำจะเป็นการสร้างเสริมระเบียบวินัยในตนเองได้อย่างดี ผู้ศึกษาพัฒนาบทเรียนสำเร็จรูปเล่มนี้ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า จะเกิด ประโยชน์อย่างสูงสุดที่จะทำให้ผู้ที่ศึกษาบรรลุจุดมุ่งหมายในเนื้อหาสาระ เรื่อง หลักธรรมน่ารู้ และเป็นผู้ที่มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของหลักสูตร สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ ญาดามณี สุทาบุญ ก คำนำ
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย สารบัญ หน้า คำนำ สารบัญ คำชี้แจง คำแนะนำสำหรับครูผู้สอน คำแนะนำสำหรับนักเรียน สาระสำคัญ จุดประสงค์การเรียนรู้ แบบทดสอบก่อนเรียน บทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง พระรัตนตรัย สรุปบทเรียน ใบกิจกรรม แบบทดสอบหลังเรียน เฉลยแบบทดสอบก่อน – หลังเรียน บรรณานุกรม ก ข 1 2 3 4 4 5 9 17 18 19 22 23 ข
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 1. บทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง หลักธรรมน่ารู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคม ศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 จัดทำขึ้นมีทั้งหมด 4 เล่ม ดังนี้ เล่มที่ 1 เรื่อง พระรัตนตรัย เล่มที่ 2 เรื่อง ไตรสิกขา เล่มที่ 3 เรื่อง โอวาท 3 เล่มที่ 4 เรื่อง อริยสัจ 4 2. บทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง หลักธรรมน่ารู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคม ศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เล่มนี้ คือ เล่ม 1 เรื่อง พระรัตนตรัย ประกอบด้วย แบบทดสอบก่อนเรียน จำนวน 10 ข้อ กรอบ จำนวน 8 กรอบ สรุปบทเรียน และแบบทดสอบหลังเรียน 3. การใช้บทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง หลักธรรมน่ารู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ชุดนี้ คุณครูต้องใช้ เทคนิควิธีการสอนตามคู่มือการใช้บทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง หลักธรรมน่ารู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 จึงจะทำให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น 4. การใช้บทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง หลักธรรมน่ารู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 นักเรียนควรศึกษาและ ฝึกตั้งแต่ เล่มที่ 1 – เล่มที่ 4 เพื่อจะได้ทราบถึงหลักธรรมต่าง ๆ ในทาง พระพุทธศาสนา 5. นักเรียนต้องศึกษาจากกรอบที่ 1 เป็นต้นไปจนถึงกรอบสุดท้ายของแต่ ละเล่ม และตอบคำถามตามที่กำหนดให้ คำชี้แจง 1
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย คำแนะนำสำหรับครูผู้สอน 2 1. ครูชี้แจงวิธีการศึกษาบทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง หลักธรรมน่ารู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคม ศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ให้นักเรียนเข้าใจและพร้อมที่จะศึกษา 2. ครูแจกบทเรียนสำเร็จรูป ให้นักเรียนทุกคน อ่านวิธีการใช้บทเรียนจนเข้าใจดีแล้ว จึงให้นักเรียน เริ่มต้นศึกษาบทเรียนได้ 3. หลังจากศึกษาบทเรียนจบแต่ละเล่ม ให้ นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย คำแนะนำสำหรับนักเรียน 3 1. เป็นบทเรียนสำเร็จรูปสำหรับให้นักเรียนศึกษาด้วยตนเอง 2. บทเรียนนี้เสนอเนื้อหาเป็นส่วนย่อยๆ บรรจุในกรอบต่อเนื่องกันไป 3. ก่อนศึกษาเนื้อหาในบทเรียน ให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน 4. ให้นักเรียนอ่านและตอบคำถามทีละกรอบ อย่าข้ามกรอบ 5. เมื่อทำบทเรียนเสร็จแต่ละกรอบ ให้ตรวจคำตอบในกรอบถัดไป 6. ถ้านักเรียนตอบคำถามถูกแสดงว่าเข้าใจดีแล้ว ให้อ่านกรอบต่อไปได้ แต่ถ้าตอบผิด ให้นักเรียนย้อนกลับไปอ่านกรอบเดิม เพื่อทำความเข้าใจ แล้วตอบคำถามอีกครั้งจนตอบถูก แล้วจึงอ่านกรอบต่อไป 7. นักเรียนต้องมีความซื่อสัตย์ต่อตนเอง อย่าเปิดดูคำตอบก่อนตอบ คำถามเป็นอันขาด เพราะจะทำให้นักเรียนไม่เข้าใจบทเรียนอย่างแท้จริง 8. เมื่ออ่านบทเรียนสำเร็จรูปจบแล้ว ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลัง เรียน 9. นักเรียนสามารถตรวจแบบทดสอบหลังเรียนได้จากเฉลย แบบทดสอบหลังเรียน 10. ให้นักเรียนตั้งใจศึกษาบทเรียน ไม่ต้องรีบร้อนหรือกังวลว่าช้าหรือ เร็วกว่าคนอื่น
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย สาระสำคัญ การแสดงความเคารพต่อพระรัตนตรัย และปฏิบัติตนตามหลักธรรม ไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ใน พระพุทธศาสนา ทำให้คนในชาติอยู่ ร่วมกันได้อย่างสมานฉันท์ 4 จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ปฏิบัติตนตามหลักธรรมสำคัญของพระพุทธศาสนาได้ 2. เข้าใจความหมายของพระรัตนตรัย 3. สามารถอธิบายความสำคัญของพระรัตนตรัยได้ มาตรฐานการเรียนรู้ ส .1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรม ของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนเองนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึด มั่น และปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัดส 1.1 ป. 6/6 เห็นคุณค่า และสวดมนต์ แผ่เมตตา และบริหารจิต เจริญปัญญา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของ ศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด มาตรฐานและตัวชี้วัด
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย คำชี้แจง : ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย บนตัวอักษร ก ข ค หรือ ง ที่ถูกต้องที่สุดเพียง ข้อเดียวลงในกระดาษคำตอบ 1. ข้อใดจัดว่าเป็นคุณค่าของ “ธรรมะ” ที่มีต่อชีวิตมนุษย์ ก. เป็นแนวทางที่จะพามนุษย์ไปสู่ความถูกต้อง ข. หลักการซึ่งเป็นความจริงของชีวิต ค. สิ่งที่มนุษย์แสวงหาเพื่อความอยู่รอด ง. เป็นแนวทางการปฏิบัติตนที่คนส่วนใหญ่ยึดถือ 2. ข้อใดคือความหมายของคำว่า “รัตนตรัย” ก. ความทุกข์ 3 ประการ ข. แก้ว 3 ประการ ค. ความสุข 3 ประการ ง. ความดี 3 ประการ 3. ข้อใดไม่ใช่พระคุณของพระพุทธเจ้า ก. พระปัญญาธิคุณ ข. พระบริสุทธิคุณ ค. พระกรุณาธิคุณ ง. พระศีลาธิคุณ 5 แบบทดสอบก่อนเรยีน
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 4. “พระพุทธเจ้าเป็นผู้ทรงมีพระปรีชาญาณอันลึกซึ้ง คัมภีร์ภาพ ยากจะหาผู้ใด เทียมทรงเพียรพยายามจนค้นพบคำตอบของปัญหาซึ่งเป็นความจริงอัน ประเสริฐ” ข้อความดังกล่าวสอดคล้องกับข้อใด ก. พระกรุณาคุณ ข. พระวิสุทธิคุณ ค. พระปัญญาคุณ ง. พระบริสุทธิคุณ 5. ข้อความต่อไปนี้แสดงถึงลักษณะของพระวิสุทธิคุณของพระพุทธเจ้า ยกเว้นข้อ ใด ก. ทรงแสดงอิทธิปาฏิหาริย์ได้หลายประการ ข. ทรงทำได้ตามที่สอน ค. ทรงบริสุทธิ์พระทัยในการสอน ง. ทรงปราศจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองทั้งปวง 6. ข้อใดไม่ใช่องค์ประกอบของพระรัตนตรัย ก. พระสารีบุตร ข. พระพุทธ ค. พระธรรม ง. พระสงฆ์ 7. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่ลักษณะของพระพุทธเจ้า ก. เป็นพระอรหันต์ ข. เป็นผู้ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง ค. เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ ง. เป็นผู้ตรัสรู้เพราะทำตามแนวทางของผู้อื่น 6
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 8. คำว่า “ธรรมะ” หรือ “พระธรรม” ในทางพระพุทธศาสนาหมายความว่า อย่างไร ก. คำสั่งสอนของผู้รู้ ข. คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ค. คำสั่งสอนของครูบาอาจารย์ ง. ผู้ปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า 9. ข้อใดคือความหมายของพระสงฆ์ที่ถูกต้อง ก. ผู้ปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าและเป็นผู้สืบทอดพระศาสนา ข. ผู้ประพฤติโดยชอบ ค. ผู้มีกิริยาเรียบร้อยน่าเลื่อมใส ง. ผู้เป็นเนื้อนาบุญของโลก 10. ข้อใดคือลักษณะของพระธรรม ก. เป็นสิ่งที่ผู้ศึกษาและปฏิบัติพึงเห็นได้ด้วยตัวเอง ข. เป็นสิ่งที่ปฏิบัติได้และไม่จำกัดกาล ค. เป็นสิ่งที่ควรน้อมเข้ามาใส่ตัว ง. ถูกทุกข้อ 7
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 8 สวัสดีค่ะ คุณยาย วันนี้หนูจะรบกวนคุณยาย ถาม เรื่องหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ในหัวข้อ ธรรมหลัก โอวาท 3 อริสัจ 4 คุณยายพอจะมีเวลาไหมคะ ได้สิจ๊ะหลาน วันนี้ยาย มีเวลาให้หลานทั้งวันจ่ะ อยากรู้เรื่องอะไรถามได้เลย เราไป นั่งเล่ากันที่ท่า น้ำกันนะ ลมเย็นสบายเลย ได้ค่ะคุณยาย หนูจะตั้งใจ ฟังคุณยายอธิบายค่ะ
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 9 กรอบที่ 1 เรามาเริ่มกันในเรื่อง ความหมาย ของพระรัตนตรัย กันเลยนะจ๊ะ ความหมายของพระรัตนตรัย คำว่า “รัตนตรัย” มาจากคำว่า “รัตน” แปลว่า แก้วหรือสิ่งประเสริฐ กับคำว่า “ตรัย” แปลว่า สาม ฉะนั้นพระรัตนตรัย แปลรวมกันว่า แก้วสามดวง หรือ สิ่งประเสริฐสามสิ่ง ที่ พุทธศาสนิกชนเคารพนับถือสูงสุดสามสิ่งนับเป็นองค์ประกอบของศาสนาพุทธ คือ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ซึ่งจัดเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของศาสนา 3 อย่างใน 6 อย่าง คำถามกรอบที่ 1 พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ความจริงอันเป็นแนวทางที่จะทำให้ หลุดพ้น มีความเกี่ยวข้องกับแก้วอันประเสริฐใด
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 10 เฉลยกรอบที่ 1 พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ กรอบที่ 2 องค์ประกอบที่สำคัญของศาสนา 3 อย่างใน 6 อย่าง อันได้แก่ 1. ผู้ให้กำเนิดศาสนา คือพระพุทธเจ้า 2. คัมภีร์หรือหลักคำสอน คือ พระธรรม 3. สาวกหรือผู้สืบทอดศาสนา คือพระสงฆ์ 4. พิธีกรรมทางศาสนาหรือการประกอบพิธีทาง ศาสนกิจตามความเชื่อ 5. ศาสนสถานหรือวัตถุที่ใช้เป็นสัญลักษณ์ทางศาสนา 6. ศาสนิกชนหรือผู้เลื่อมใสในศาสนา คุณยายคะ องค์ประกอบที่สำคัญของศาสนา 3 อย่าง มีรายละเอียดอย่างไรบ้างคะ คำถามกรอบที่ 2 การกราบพระ 3 ครั้ง หมายถึง การกราบพระพุทธ พระ ธรรม พระสงฆ์ ใช่หรือไม่
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 11 คำถามกรอบที่ 4 เฉลยกรอบที่ 3 ใช่ กรอบที่ 4 องค์ประกอบที่สำคัญของศาสนา 3 อย่าง คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ซึ่ง ความสำคัญ มีความแตกต่างกัน ดังนี้ ให้หลาน ตั้งใจฟัง นะจ๊ะ พระพุทธ คำว่า พุทฺธ แปลว่า ผู้รู้แล้ว (รู้ในความเป็นไปในธรรมชาติทั้งปวง) ผู้ตื่นแล้ว (ตื่นจากความโง่เขลา ตื่นจากความงมงาย ) ผู้เบิกบาน ( ไม่มีสิ่งใดทำให้จิตใจ เศร้าหมองอีกแล้ว ) หมายถึงผู้ที่ตรัสรู้อริยสัจ คือความเป็นจริงที่ ประเสริฐ 4 ประการ พุทธ จำแนกออกเป็น 3 ประเภทได้แก่ 1. ปัจเจกพุทธ (อ่านว่า พระ-ปัด-เจก-กะ-พุด-ทะ-เจ้า) หมายถึงผู้ตรัสรู้ชอบ ด้วยตนเองแต่ไม่สามารถสอนให้ผู้อื่นตรัสรู้ตามได้ 2. สัมมาสัมพุทธ หมายถึงผู้ตรัสรู้ชอบด้วยตนเองแล้วสามารถสอนให้ผู้อื่น ตรัสรู้ตามได้มีองค์เดียวเท่านั้นคือ สัมมาสัมพุทธเจ้า(พระศรีศากยมุนีโคดมสัมมาสัมพุทธเจ้า) 3. สุตตันตพุทธ หมายถึงผู้ตรัสรู้ตามคำสอนขององค์สัมมาสัมพุทธเจ้า คำว่า พุทธ แปลว่าผู้รู้แล้ว รู้ในความเป็นไปในธรรมชาติทั้งปวง อะไร คือ ความหมายของผู้รู้แล้วในธรรมชาติทั้งปวง
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 12 เฉลยกรอบที่ 4 ความหมายของผู้รู้แล้วในธรรมชาติทั้งปวง เช่น เกิด แก่ เจ็บ ตาย กรอบที่ 5 คุณยายเก่งมากเลยค่ะ เหมือนฟัง คุณครู ที่โรงเรียนสอนเลยนะคะ ยายชอบ อ่านหนังสือ หลักธรรมต่าง ๆ และดูจากโทรทัศน์ ครูพักลักจำมาบ้างจ่ะ เรื่องต่อไป มาฟัง เรื่องพระธรรม กันต่อเลยนะจ๊ะ พระธรรม ธรรม มีเสียงพ้องกับคำว่า ทำ ในภาษาไทย ถ้าข้อความไม่ชัดเจนอาจเติมสระ อะ เป็น ธรรมะ แต่จะใช้คำว่า ธรรมะ เฉพาะเมื่อหมายถึงคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเท่านั้น ธรรม (ทำ) หรือ ธรรมะ (ทำ-มะ) เป็นคำที่มาจากคำภาษาสันสกฤต ธรรม แปลว่าสิ่งที่แบกไว้ หมายถึง กฎหมาย หน้าที่ ยุติธรรม ความถูกต้อง คุณความดี คุณธรรม ธรรมชาติ เป็นต้น ในภาษาไทยใช้คำว่า ธรรม หรือ ธรรมะ หมายถึง คำสั่งสอนขององค์สัมมาสัมพุทธเจ้า เนื้อหาสาระเรื่องราวที่พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนทั้งหมดทั้งสิ่งที่ดีและชั่วเรียกว่า ธรรม หรือ ธรรมะ เช่น ทรงสอนเรื่องอริยสัจ 4 ความจริงอันประเสริฐ ทรงสอนเรื่องไตรลักษณ์ หรือ อนัตตลักขณสูตร สอนเรื่องกิเลส ก็เรียกว่า ทรงสอนธรรมเรื่องกิเลส หรือทรงสอนธรรมะเรื่องกิเลส คำถามกรอบที่ 5 ธรรม หรือ ธรรมะ หมายถึง
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย ธรรม หมายถึงการประพฤติที่ดีที่ถูกต้องได้ เช่น ธรรมที่ ประพฤติดีแล้วนำสุขมาให้ ผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุข ใครๆ ก็สรรเสริญการกระทำที่เป็นธรรม ธรรม หมายถึง ความยุติธรรม เช่น ถ้าผู้ปกครองประเทศปกครองด้วย ความเป็นธรรม ประชาชนก็เป็นสุข เมื่อพระพุทธเจ้าได้ตรัสรู้ความจริงอันประเสริฐ 4 ประการ แล้ว ก็ทรงมีพระมหากรุณาปรารถนาจะให้สัตว์โลกพ้นทุกข์ จึงทรงสั่งสอนเหล่าสาวกและคนทั่วไปด้วยคำสอนต่างๆ คำสอนของพระพุทธเจ้านี้เรียกว่า พระธรรม พระธรรม คัมภีร์ของพระพุทธศาสนา เรียกว่า พระไตรปิฎก ประกอบด้วย พระอภิธรรม ปิฎก พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก อภิธรรมปิฎก หรือพระอภิธรรม หมายถึง ประมวลพระ พุทธพจน์หมวดพระอภิธรรม หลักคำสอนของพระพุทธเจ้าที่เป็นภาคทฤษฎีบท หลักธรรมและ คำอธิบายที่เป็นหลักคำสอนล้วน ๆ ไม่เกี่ยวด้วยบุคคลหรือเหตุการณ์ เปรียบเสมือนวิชา วิทยาศาสตร์ 13 เฉลยกรอบที่ 5 ธรรม หรือ ธรรมะ หมายถึง คำสั่งสอนขององค์สัมมาสัมพุทธเจ้า กรอบที่ 6 ภาพแสดง : ลักษณะของพระไตรปิกฎ ที่มา :https://mgronline.com/dhamma/detail/9550000017264 คำถามกรอบที่ 6 พระวินัยปิฎก หมายถึง
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย ภาพแสดง : ลักษณะของพระวินัยปิฎกและพระสุตตันตปิฎก ที่มา :https://mgronline.com/dhamma/detail/9550000017264 พระสุตตันตปิฎก หรือ พระสูตร หมายถึง ประมวลพุทธพจน์หมวดพระสูตร คือ พระ ธรรมเทศนาคำบรรยายธรรมต่างๆ ที่ตรัสยักเยื้องให้เหมาะกับบุคคลและโอกาสตลอดจนบท ประพันธ์ เรื่องเล่า และเรื่องราวทั้งหลายที่เป็นชั้นเดิมในพระพุทธศาสนา ที่พระพุทธเจ้า สอน ใคร สอนเรื่องอะไร สอนที่ไหนเปรียบเสมือนวิชาประวัติศาสตร์ 14 คำถามกรอบที่ 7 เฉลยกรอบที่ 6 พระวินัยปิฎก หรือ พระวินัย หมายถึง ประมวลพุทธพจน์หมวดพร วินัย คือพุทธบัญญัติเกี่ยวกับความประพฤติ ความเป็นอยู่ ขนบธรรมเนียมและการดำเนินกิจการต่าง ๆ ของภิกษุสงฆ์และ ภิกษุณีสงฆ์ เปรียบเสมือนวิชากฎหมาย พระพุทธเจ้าเปรียบบุคคลกับดอกชนิดใด กรอบที่ 7 พระวินัยปิฎก หรือ พระวินัย หมายถึง ประมวลพุทธพจน์หมวด พระวินัย คือพุทธบัญญัติเกี่ยวกับความประพฤติ ความเป็นอยู่ ขนบธรรมเนียมและการดำเนินกิจการต่าง ๆ ของภิกษุสงฆ์และ ภิกษุณีสงฆ์ เปรียบเสมือนวิชากฎหมาย
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 15 เฉลยกรอบที่ 7 ดอกบัว กรอบที่ 8 เป็นอย่างไรบ้างจ๊ะ หลาน ฟัง เพลินจนเกือบหลับเลยนะ ค่ะ คุณยาย ฟังเพลิน เลยค่ะ ฟังต่อ เรื่อง พระสงฆ์ นะจ๊ะ พระสงฆ์ เรามักเรียกสมณเพศในพระพุทธศาสนาว่า “พระสงฆ์” แต่คำว่า “สงฆ์” นั้น หมายถึงองค์คณะของผู้เป็นสมณะมากกว่า แต่สมณะในพระพุทธศาสนาแต่ละรูปนั้น เรียกว่า “ภิกษุ” ซึ่งแปลตามรูปศัพท์ หมายถึง “ผู้ขอ” มีรากศัพท์เดียวกันกับคำว่า ภิกษาจาร พระสงฆ์ หมายถึง สาวกหรือนักบวชที่เป็นผู้ชายในพระพุทธศาสนา เป็น 1 ใน 4 ของพุทธบริษัท ซึ่งเดิมเรียกนักบวชผู้ชายในศาสนาพุทธว่า “ภิกขุ” ในภาษาบาลี “ภิกษุ” ในภาษสันสกฤต พระสงฆ์จัดว่าเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการสืบทอดพระศาสนา เพราะเป็นศาสนทายาทผู้สั่งสอนพระพุทธศาสนาให้ยืนยาวต่อไป พระสงฆ์จึงต้อง ประพฤติปฏิบัติตนให้ถึงพร้อมด้วยคุณสมบัติของพระสงฆ์ที่ดี ตามพุทธบัญญัติ คำถามกรอบที่ 8 พระสงฆ์แบ่งออกเป็นกี่ประเภท
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 16 เฉลยกรอบที่ 8 พระสงฆ์แบ่งออกเป็น 2 ประเภท กรอบที่ 9 พระสงฆ์แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 1. พระอริยสงฆ์ 2. พระสมมุติสงฆ์ พระอริยสงฆ์ พระสงฆ์ผู้บรรลุธรรมวิเศษ 4 ชั้นคือ 1. พระโสดาบัน 2. พระสกทาคามี 3. พระอนาคามี 4. พระอรหันต์ คำถามกรอบที่ 9 หน้าที่ของพระสงฆ์คืออะไร
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย กรอบที่ 17 10 เฉลยกรอบที่ 9 หน้าที่ของพระสงฆ์คือเผยแพร่พระพุทธศาสนา ยายจะสรุปเรื่องพระรัตนตรัย ให้ ดังแผนภูมินี้นะจ๊ะหลาน ขอบคุณมากค่ะ คุณยาย วันนี้ได้รับความรู้มากเลย ค่ะ เข้าใจ ง่าย เนื้อหา ละเอียดมากค่ะ
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย คำชี้แจง : ให้นักเรียนสำรวจตนเองเกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามหลักธรรมคำสอน ของพระพุทธศาสนา แล้วบันทึกข้อมูล ตามความเป็นจริง (10 คะแนน) การปฏิบัติตน ตรงกับหลักคำสอนเรื่อง การปฏิบัติ 1. ไม่นินทาว่าร้ายผู้อื่น 2. ไม่เสพสารเสพติด 3. ให้อาหารแก่สัตว์ที่ผอมโซ 4. แสดงความเคารพต่อผู้ที่อาวุโสกว่า 5. นับ 1-10 ในใจช้าๆ ขณะรู้สึกโกรธ 6. ข้ามถนนตรงทางม้าลาย 7. ช่วยพ่อแม่ทำงานบ้าน 8. เมื่อได้รับคำชมเชยไม่แสดงความดีใจ จนเกินไป 9. เวลาเห็นเพื่อนมีความทุกข์ก็อยากให้ เพื่อนพ้นทุกข์ 10. เมื่อเพื่อนแข่งขันกีฬาชนะก็ดีใจด้วย ใบกิจกรรม (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) 18
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย คำชี้แจง : ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย บนตัวอักษร ก ข ค หรือ ง ที่ถูกต้องที่สุดเพียง ข้อเดียวลงในกระดาษคำตอบ 1. ข้อใดจัดว่าเป็นคุณค่าของ “ธรรมะ” ที่มีต่อชีวิตมนุษย์ ก. เป็นแนวทางที่จะพามนุษย์ไปสู่ความถูกต้อง ข. หลักการซึ่งเป็นความจริงของชีวิต ค. สิ่งที่มนุษย์แสวงหาเพื่อความอยู่รอด ง. เป็นแนวทางการปฏิบัติตนที่คนส่วนใหญ่ยึดถือ 2. ข้อใดคือความหมายของคำว่า “รัตนตรัย” ก. ความทุกข์ 3 ประการ ข. แก้ว 3 ประการ ค. ความสุข 3 ประการ ง. ความดี 3 ประการ 3. ข้อใดไม่ใช่พระคุณของพระพุทธเจ้า ก. พระปัญญาธิคุณ ข. พระบริสุทธิคุณ ค. พระกรุณาธิคุณ ง. พระศีลาธิคุณ แบบทดสอบหลังเรียน 19
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 4. “พระพุทธเจ้าเป็นผู้ทรงมีพระปรีชาญาณอันลึกซึ้ง คัมภีร์ภาพ ยากจะหาผู้ใด เทียมทรงเพียรพยายามจนค้นพบคำตอบของปัญหาซึ่งเป็นความจริงอัน ประเสริฐ” ข้อความดังกล่าวสอดคล้องกับข้อใด ก. พระกรุณาคุณ ข. พระวิสุทธิคุณ ค. พระปัญญาคุณ ง. พระบริสุทธิคุณ 5. ข้อความต่อไปนี้แสดงถึงลักษณะของพระวิสุทธิคุณของพระพุทธเจ้า ยกเว้นข้อ ใด ก. ทรงแสดงอิทธิปาฏิหาริย์ได้หลายประการ ข. ทรงทำได้ตามที่สอน ค. ทรงบริสุทธิ์พระทัยในการสอน ง. ทรงปราศจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองทั้งปวง 6. ข้อใดไม่ใช่องค์ประกอบของพระรัตนตรัย ก. พระสารีบุตร ข. พระพุทธ ค. พระธรรม ง. พระสงฆ์ 7. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่ลักษณะของพระพุทธเจ้า ก. เป็นพระอรหันต์ ข. เป็นผู้ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง ค. เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ ง. เป็นผู้ตรัสรู้เพราะทำตามแนวทางของผู้อื่น 20
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย 8. คำว่า “ธรรมะ” หรือ “พระธรรม” ในทางพระพุทธศาสนาหมายความว่า อย่างไร ก. คำสั่งสอนของผู้รู้ ข. คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ค. คำสั่งสอนของครูบาอาจารย์ ง. ผู้ปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า 9. ข้อใดคือความหมายของพระสงฆ์ที่ถูกต้อง ก. ผู้ปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าและเป็นผู้สืบทอดพระศาสนา ข. ผู้ประพฤติโดยชอบ ค. ผู้มีกิริยาเรียบร้อยน่าเลื่อมใส ง. ผู้เป็นเนื้อนาบุญของโลก 10. ข้อใดคือลักษณะของพระธรรม ก. เป็นสิ่งที่ผู้ศึกษาและปฏิบัติพึงเห็นได้ด้วยตัวเอง ข. เป็นสิ่งที่ปฏิบัติได้และไม่จำกัดกาล ค. เป็นสิ่งที่ควรน้อมเข้ามาใส่ตัว ง. ถูกทุกข้อ 21
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย ก่อนเรียน หลังเรียน ข้อ เฉลย ข้อ เฉลย 1 ก 1 ก 2 ข 2 ข 3 ง 3 ง 4 ค 4 ค 5 ก 5 ก 6 ก 6 ก 7 ง 7 ง 8 ข 8 ข 9 ก 9 ก 10 ง 10 ง เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน 22
บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 1 พระรัตนตรัย กระทรวงศึกษาธิการ.(2553). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551.พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ.โรงพิมพ์ชุมนุม สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศ ไทย.จำกัด. ______. (2553). แนวปฏิบัติการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. _______. (2553). แนวทางการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน.ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. _______. (2551). คู่มือการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและ วัฒนธรรม.กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. _______. (2553). การศึกษาหาเกณฑ์ปกติของระดับพัฒนาการทางจริยธรรมและ จริยธรรมไทย.กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. _______. (2551). กรอบความคิดเพื่อส่งเสริมและพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมที่เน้นความ มีระเบียบวินัยและความเป็นประชาธิปไตย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภา ลาดพร้าว. ทิศนา แขมมณี.(2549). การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมและค่านิยม : จากทฤษฎีสู่ การปฏิบัติ.กรุงเทพฯ : เสริมสิน พรีเพรส ซิสเท็ม. พรสวรรค์ พงษ์ดี. (2551). แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่พึงประสงค์ ของผู้บริหาร ครู และผู้ปกครองนักเรียน ในโรงเรียน สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครสวรรค์ เขต 3. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรม หาบัณฑิตมหาวิทยาลัยราชภัฎเทพสตรี. บรรณานุกรม 23