แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี(วิทยาการคำนวณ) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ขั้นตอนวิธีในการแก้ปัญหา เวลา 6 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง การใช้เหตุผลในการแก้ปัญหาเชิงตรรกะ เวลา 60 นาที 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐาน ว 4.2 เข้าใจและใช้แนวคิดเชิงคำนวณในการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริงอย่างเป็น ขั้นตอนและเป็นระบบ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการเรียนรู้ การทำงานและการแก้ปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ รู้เท่าทัน และมีจริยธรรม ตัวชี้วัด ป.4/1 ใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ปัญหา การอธิบายการทำงาน การคาดการ ผลลัพธ์จากปัญหาอย่างง่าย 2. สาระสำคัญ การแสดงขั้นตอนการทำงานหรือการแก้ปัญหา จะช่วยฝึกทักษะการคิดอย่างเป็นขั้นตอน การใช้เหตุผลเชิง ตรรกะ เป็นการนำกฎเกณฑ์ หรือเงื่อนไขที่ครอบคลุมทุกกรณีมาใช้พิจารณาในการแก้ไขปัญหา อธิบายการทำงาน หรือการคาดการณ์ผลลัพธ์ สถานะเริ่มต้นของการทำงานที่แตกต่างกัน จะให้ผลลัพธ์ที่แตกต่าง 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ (K) - นักเรียนสามารถอธิบายการทำงานและคาดการณ์ผลลัพธ์ โดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะ และ อัลกอริทึมได้ 3.2 ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) - นักเรียนสามารถใช้เหตุผลเชิงตรรกะ และอัลกอริทึมในการแก้ปัญหาอย่างง่ายได้ 3.3 ด้านคุณลักษะอันพึงประสงค์ (A) - นักเรียนสามารถวางแผนทำงานร่วมกันกับเพื่อนในชั้นเรียน ในการแก้ปัญหาโดยใช้เหตุผลเชิง ตรรกะ และอัลกอริทึมได้ 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 การใช้เหตุผลเชิงตรรกะเป็นการนำกฎเกณฑ์ หรือเงื่อนไขที่ครอบคลุมทุกกรณีมาใช้พิจารณาในการ แก้ปัญหา 4.2 การอธิบาการทำงาน หรือการคาดการณ์ผลลัพธ์
5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามรถในการสื่อสาร -ทักษะการสื่อสาร 5.2 ความสามารถในการคิด - ทักษะการคิดอย่างสร้างสรรค์ - ทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ - ทักษะการคิดวิเคราะห์ 5.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา - ทักษะการแก้ปัญหา - ทักษะการสังเกต 5.4 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต - ทักษะการทำงานร่วมกัน 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 6.1 มีวินัย 6.2 ใฝ่เรียนรู้ 6.3 มุ่งมั่นในการทำงาน 7. ชิ้นงาน/ภาระงาน 7.1 ใบงานที่ 1.1 ชอปปิ้งแสนสนุก 8. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 8.1 รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้กิจกรรมเป็นฐาน (Activity Based Learning : ABL) 8.2 การจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน (Game-Based Learning) 9. กระบวนการจัดการเรียนรู้ 9.1 ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน (3 นาที) 9.1.1 กล่าวทักทายนักเรียนและใช้คำถามถามนักเรียนเพื่อนำเข้าสู่บทเรียน เช่น “สวัสดีครับ นักเรียนที่น่ารักทุกคน นักเรียนคนไหนมาโรงเรียนแต่เช้าทุกคนวัน ยกมือให้คุรครูดูหน่อยค่ะ และมีไหมคะนักเรียน คนที่มาสาย นักเรียนมาสายเพราะอะไรคะ นักเรียนจะมีวิธีการเดินทางมาโรงเรียนอย่างไรให้ทันเวลาและมาแต่เช้า คะ”
แนวคำตอบ : ตื่นให้เร็วขึ้น จัดตารางเรียนก่อนเข้านอน เลือกเส้นทางที่รถไม่ติด “เห็นไหมคะ การแก้ไขปัญหามีหลายวิธี ซึ่งบางครั้งไม่มีวิธีที่ถูกต้องที่สุด ขึ้นอยู่กับเหตุผลของแต่ ละคน แต่ละเงื่อนไข และก็แต่ละปัญหาใช่ไหมคะ” 9.2 ขั้นสอน (30 นาที) 9.2.1 ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 4 กลุ่ม กลุ่มละ 4 คน โดยใช้วิธีจับกลุ่มแบบจิ๊กซอว์ โดยครู จะแจกจิ๊กซอว์ให้นักเรียนคนละชิ้น จิ๊กซอว์จะเป็นภาพบ้าน 1 หลัง และรายการสินค้า 9.2.2 ครูให้นักเรียนนำจิ๊กซอว์ที่ได้มาประกอบกันให้เกิดภาพบ้าน 1 หลัง จะประกอบไปด้วยจิ๊ก ซอว์ ๔ ชิ้น จากนั้นให้นักเรียนนั่งเป็นกลุ่มตามที่ประกอบภาพได้ 9.2.3 นักเรียนพลิกภาพจิ๊กซอว์บ้าน จะพบข้อความรายการสินค้า 9.2.4 ครูแจกใบงานที่ 1.1 ชอปปิ้งแสนสนุก ครูให้แต่ละกลุ่มทำและตอบคำถามในใบงาน ครู อธิบายวิธีการทำกิจกรรม คือให้แต่ละกลุ่มซื้อสินค้าตามรายการที่อยู่ในจิ๊กซอว์ให้ครบ โดยให้เริ่มจากรูปบ้านที่อยู่ ในจิ๊กซอว์อีกด้าน โดยให้นักเรียนหาเส้นทางที่ดีที่สุดและเร็วที่สุดในการไปซื้อสินค้าแต่ละชิ้น 9.2.5 จากนั้นครูจะถามแต่ละกลุ่มว่า นักเรียนเลือกซื้อสินค้าชิ้นไหนก่อน-หลัง นักเรียนเลือก เส้นทางใดในการไปซื้อสินค้า เพราะเหตุใด นักเรียนถึงเลือกเส้นทางนี้ และมีเส้นทางอื่นที่ไปได้อีกหรือไม่ ถ้ามี เส้นทางใด (และตรวจสอบว่าเพื่อนคนอื่นสามารถทำตามขั้นตอนที่นักเรียนเสนอได้หรือไม่) 9.3 ขั้นสรุป (10 นาที) 9.3.1 ครูสรุปให้นักเรียนเข้าใจว่า “นักเรียนครับ ปัญหาบางปัญหาสามารถแก้ปัญหาได้ด้วยวิธี ง่ายๆ แต่สำหรับปัญหาที่มีความซับซ้อนมากขึ้น การวางแผนแก้ไขปัญหาเป็นขั้นตอน จะทำให้การแก้ปัญหานั้นมี ประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดยทำตามขั้นตอนการแก้ปัญหา คือ 1. วิเคราะห์และกำหนดรายละเอียดของปัญหา 2. การ วางแผนการแก้ปัญหา 3. การดำเนินการแก้ปัญหา 4. การตรวจสอบและประเมินผล” 9.3.2 หลังจากจบการนำเสนอ ครูได้สรุปและอธิบายว่า ในแต่ละข้อในเกมถูกหรือผิดเพราะอะไร 10. สื่อ/แหล่งเรียนรู้ 10.1 จิ๊กซอว์ จับกลุ่ม 10.2 Google Slide การใช้เหตุผลในการแก้ปัญหาเชิงตรรกะ
11. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการประเมิน เครื่องมือการประเมิน เกณฑ์การประเมิน 1. นักเรียนสามารถอธิบายการทำงาน และคาดการณ์ผลลัพธ์ โดยใช้เหตุผล เชิงตรรกะ และอัลกอริทึมได้ การตอบคำถามใน ใบงานที่ 1.1 ชอปปิ้ง แสนสนุก แบบประเมินชิ้นงาน ใบงานที่ 1.1 ชอปปิ้ง แสนสนุก ร้อยละ 80% ขึ้นไป 2. นักเรียนสามารถใช้เหตุผลเชิง ตรรกะ และอัลกอริทึมในการ แก้ปัญหาอย่างง่ายได้ การตอบคำถามใน ใบงานที่ 1.1 ชอปปิ้งแสนสนุก ใบงานที่ 1.1 ชอปปิ้ง แสนสนุก ร้อยละ 80% ขึ้นไป 3. นักเรียนสามารถวางแผนทำงาน ร่วมกันกับเพื่อนในชั้นเรียน ในการ แก้ปัญหาโดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะ และ อัลกอริทึมได้ สังเกตกลุ่มของ ผู้เรียนจากกิจกรรม ใบงานที่ 1.1 ชอปปิ้งแสนสนุก แบบประเมิน พฤติกรรม มีผลประเมินใน ระดับดีขึ้นไป แบบประเมินใบงาน ประเด็นการประเมิน ชิ้นงาน คำอธิบายระดับคุณภาพ/ระดับคะแนน ดี (3 คะแนน) พอใช้ (2 คะแนน) ปรับปรุง (1 คะแนน) 1. ความสอดคล้องกับ เนื้อหา การจัดลำดับขั้นตอน การ วิเคราะห์เส้นทาง สอดคล้องเรื่องราวและ การแสดงลำดับขั้นตอน การทำงานชัดเจนและ เข้าใจ การจัดลำดับขั้นตอนการ วิเคราะห์เส้นทาง สอดคล้องเรื่องราว บางส่วนและการแสดง ลำดับขั้นตอนการทำงาน เข้าใจได้เป็นส่วนใหญ่ การจัดลำดับขั้นตอนการ วิเคราะห์เส้นทาง สอดคล้องเรื่องราวและ การแสดงลดำดับขั้นตอน การทำงานได้เพียง บางส่วน 2. การใช้เหตุผลเชิง ตรรกะ อธิบายการวิเคราะห์โดย ใช้เหตุผลเชิงตรรกะได้ ถูกต้องและเหมาะสม อธิบายการวิเคราะห์โดย ใช้เหตุผลเชิงตรรกะได้ ถูกต้องเป็นส่วนใหญ่ อธิบายการวิเคราะห์โดย ใช้เหตุผลเชิงตรรกะได้ เพียงบางส่วน 3. การแสดงอัลกอริทึม เขียนแสดงลำดับขั้นตอน ชัดเจน ภาษาเข้าใจง่าย เขียนแสดงลำดับขั้นตอน ชัดเจน ภาษาเข้าใจได้เป็น ส่วนใหญ่ เขียนแสดงลำดับขั้นตอน ได้และการใช้ภาษาได้ เพียงบางส่วน
4. การแก้ปัญหาอย่างง่าย โดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะ และอัลกอริทึม สามารถแก้ปัญหาโดยใช้ เหตุผลเชิงตรรกะและ อัลกอริทึมหาคำตอบได้ ถูกต้องและเหมาะสม สามารถแก้ไขปัญหาโดย การใช้เหตุผลเชิงตรรกะ และอัลกอริทึมหาคำตอบ ได้เป็นส่วนใหญ่ สามารถแก้ไขปัญหาโดย ใช้เหตุผลเชิงตรรกะและ อัลกอริทึมหาคำตอบได้ เพียงเล็กน้อย เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 9 – 12 ดี 5 – 8 พอใช้ 1 - 4 ปรับปรุง แบบประเมินพฤติกรรมของนักเรียน คำชี้แจง : ครูพิจารณาให้คะแนนนักเรียนรายบุคคลตามข้อคำถามที่กำหนดให้ในใบรายชื่อนักเรียน โดยใช้ เกณฑ์ในการประเมิน ดังนี้ 3 = มาก 2 = ปานกลาง 1 = น้อย พฤติกรรมที่สังเกต ระดับคะแนน 3 2 1 1. นักเรียนเข้าร่วมกิจกรรมกับเพื่อนในกลุ่ม 2. นักเรียนแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเพื่อนในกลุ่ม 3. นักเรียนสามารถแก้ปัญหาอย่างง่ายโดยใช้เหตุผลเชิงตรรกะและ อัลกอริทึมในชีวิตประจำวันได้ 4. เอาใจใส่กับงานที่ได้รับมอบหมาย 5. มีวินัย และมุ่งมั่นในการทำงาน รวม (15) เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14 - 15 ดีมาก 11 – 13 ดี 8 – 10 พอใช้ 1 – 7 ปรับปรุง
12. บันทึกหลังการสอน ผลการเรียนรู้การสอน นักเรียนจำนวนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 23 คน ผ่านจุดประสงค์การเรียนรู้ คน คิดเป็นร้อยละ ไม่ผ่านจุดประสงค์การเรียนรู้ คน คิดเป็นร้อยละ ปัญหา/อุปสรรค/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................. ........ ......................................................................................................................... ............................................. ............................................................................................................................. ......................................... ข้อเสนอแนะ .............................................................................................................................................................. ........ ...................................................................................................................... ................................................ ...................................................................................................................................................................... (ลงชื่อ) ผู้สอน (นางสาวเบญจวรรณ อาวสันเทียะ) ความเห็นของหัวหน้างานบริหารวิชาการ .............................................................................................................................................................. ........ ......................................................................................................................... ............................................. (ลงชื่อ) ( นางเทพธิดารัตน์ ชื่นสมบัติ ) ตำแหน่ง หัวหน้าฝ่ายบริหารงานวิชาการ ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา .............................................................................................................................................................. ........ ......................................................................................................................... ............................................. (ลงชื่อ) (นางวิไล อิ่มสำราญ ) ตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียนประกอบราษฎร์บำรุง
ชื่อ – สกุล...................................เลขที่........ ชื่อ – สกุล...................................เลขที่........ ชื่อ – สกุล...................................เลขที่........ ชื่อ – สกุล...................................เลขที่........ ชั้น..................... ให้นักเรียนเลือกเส้นทางที่ดีที่สุดในการไปซื้อสินค้า โดยการโยงเส้นตามเส้นทางที่นักเรียนเลือก เส้นทางที่นักเรียนเลือกไปซื้อสินค้ามีระยะทาง......................................เมตร เพราะเหตุใด นักเรียนถึงเลือกเส้นทางนี้ ............................................................................................................................. .................. ............................................................................................................................. .................. ............................................................................................................................................... มีเส้นทางอื่นที่ไปได้อีกหรือไม่ ถ้ามี เส้นทางใด (เขียนอธิบาย) ............................................................................................................................. .................. ............................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................
ตัวอย่างจิ๊กซอว์