คู่มือ PLC สถานศึกษา

คำนำ

ชุมชนแหงการเรียนรูทางวิชาชีพ (Professional Learning Community : PLC)
เปนการเรียนรูของครูจากการทำงานรว มกัน ดวยการรวมตัว รวมใจรวมพลัง รวมทำ และรวมเรียนรู
รวมกันของครู ผูบริหาร และนักการศึกษา บนพื้นฐานวัฒนธรรมความสัมพันธแบบกัลยาณมิตร
มีวิสัยทัศน คุณคา เปาหมาย และภารกิจรวมกัน โดยทำงานรวมกันแบบทีมเรียนรูที่ครูเปนผูนำ
รวมกนั และผบู ริหารแบบผูดูแลสนับสนุน สกู ารเรียนรแู ละพัฒนาวชิ าชีพเปลีย่ นแปลงคุณภาพตนเอง
สูคุณภาพการจัดการเรียนรูที่เนนความสำเรจ็ หรือประสิทธิผลของผูเรียนเปนสำคัญและความสุขของ
การทำงานรวมกนั ของสมาชิกในชุมชนการเรยี นรู

คมู อื ขับเคล่ือนชมุ ชนแหง การเรยี นรทู างวชิ าชพี หรือ PLC (Professional Learning
Community) สำหรับสถานศึกษา มีวัตถุประสงคสําคัญ เพื่อใหผูบริหาร ครู และผูท่ีมีความสนใจ
มีความรูความเขาใจเกี่ยวกับ PLC (Professional Learning Community) สามารถนํากระบวนการ
PLC (Professional Learning Community) ชุมชนแหงการเรียนรูทางวิชาชีพ ไปสูการปฏิบัติใน
สถานศกึ ษาได

หวังเปนอยางยิ่งวา ผูบริหาร ครู และผูสนใจ จะไดนํารูปแบบกระบวนการ PLC
ไปใชในสถานศึกษา ไว ณ โอกาสนี้ และหวังเปนอยางยิ่งวา เอกสารนี้จะเปนประโยชนตอการจัด
การศกึ ษาใหกา วหนา ตอ ไป

คณะผจู ดั ทำ

สารบญั 1
3
1. ความหมายของชมุ ชนแหงการเรยี นรทู างวิชาชพี 4
2. ความสำคัญของชุมชนแหงการเรยี นรูทางวชิ าชีพ 10
3. องคประกอบสำคัญของชุมชนแหง การเรียนรทู างวิชาชพี 11
4. สมาชกิ ในกลมุ PLC 16
5. ข้นั ตอนการจัดกระบวนการ PLC 34
6. ตวั อยา งแบบบนั ทึก PLC 36
7. บทบาทของผบู รหิ ารกบั การขับเคลื่อนชมุ ชนแหงการเรียนรทู างวชิ าชพี 37
8. แนวทางการขับเคล่ือนชมุ ชนแหง การเรียนรูทางวิชาชพี ระดบั สถานศึกษา 39
8. ตวั อยางแผนดำเนินงานกระบวนการ PLC ระดบั สถานศึกษา 40
9. ตัวอยางแบบรายงานผลการขับเคลอื่ นชุมชนแหง การเรียนรทู างวิชาชีพ 41
42
เอกสารอางองิ 43
คณะผจู ดั ทำ
QR – Code แบบฟอรม PLC ไฟล word
แหลง เรยี นรเู พ่มิ เติม

(สำหรบั สถานศกึ ษา) หน้า | 1

คู่มอื การขับเคลื่อนชุมชนแห่งการเรยี นรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนกั งานเขตพน้ื ทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

ชมุ ชนแหง่ การเรยี นรู้ทางวชิ าชีพ

(Professional Learning Community : PLC)

สำนกั งานเขตพื้นทก่ี ารศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 1

ในยุคปัจจุบันเป็นที่ทราบกันดีแล้วว่า ในแต่ละชั้นเรียนจะมีนักเรียนที่มีความสามารถ
ที่หลากหลายและแตกต่างกัน ดังพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
(ฉบับท่ี2) พุทธศักราช 2545 มาตรา 10 ที่ระบุว่า การจัดการศึกษาต้องจัดให้บุคคลมีสิทธิและ
โอกาสเสมอกันในการรับการศึกษาข้ันพื้นฐานไม่น้อยกว่าสิบสองปีที่รัฐต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมี
คุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย การจัดการศึกษาสำหรับบุคคลซึ่งมีความบกพร่องทางร่างกาย จิตใจ
สตปิ ัญญา อารมณ์ สงั คม การส่ือสารและการเรียนรู้หรือมีร่างกายพิการ หรือทพุ พลภาพหรือบุคคล
ซึ่งไม่สามารถพึ่งตนเองได้หรือไม่มีผู้ดูแลหรือด้อยโอกาส ต้องจัดให้บุคคลดังกล่าวมีสิทธิและโอกาส
ได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นพิเศษ การศึกษาสำหรับคนพิการในวรรคสอง ให้จัดให้ตั้งแต่แรกเกิด
หรือพบความพิการโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายและให้บุคคลดังกล่าวมีสิทธิได้รับความช่วยเหลืออื่นใด
ทางการศึกษา

นอกจากนี้แลว้ ในมาตรา 22 ยงั ระบุถงึ หลักการจัดการศึกษาว่า ผ้เู รยี นทุกคนสามารถเรียนรู้
และพัฒนาตนเองได้ ต้องจัดการศึกษาที่พัฒนาผู้เรียนตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ ครูทุกคนมี
ความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องแสวงหาวิธีการที่จะช่วยให้นักเรียนทุกคนสามารถเรี ยนรู้ได้ตาม
เจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติดังกล่าว ซึ่งนวัตกรรมใหม่ที่ครูจะต้องทราบคือ Professional
Learning Community (PLC) โดยที่ PLC ย่อมาจาก Professional Learning Community
ซึง่ หมายถึง Community of Practice (CoP) ในการทำหนา้ ทีค่ รนู นั่ เอง

หรือกล่าวอีกนัยหนึ่ง เป็นการรวมตัวกันทำงานไปพัฒนาทักษะและการเรียนรู้ เพื่อปฏิบัติ
หน้าที่ครูเพื่อศิษย์ไปโดยรวมตัวกัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง ทำให้การทำหน้าที่ครู
เพ่อื ศษิ ย์เปน็ การทำงานเป็นกลุ่มหรือเปน็ ทีม ซึ่งอาจเปน็ ทีมในโรงเรียนเดียวกนั ก็ได้ ตา่ งโรงเรียนกนั ก็
ได้ หรืออาจจะอยหู่ า่ งไกลกนั กไ็ ด้ โดยการแลกเปลีย่ นเรียนรู้ผา่ น ICT

(สำหรับสถานศกึ ษา) หนา้ | 2

คูม่ ือการขับเคลือ่ นชุมชนแห่งการเรยี นรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

ความหมายของชมุ ชนแห่งการเรยี นรู้ทางวิชาชีพ (PLC)

ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพหรือ PLC คือ การรวมตัว รวมใจ รวมพลัง ร่วมมือกันของครู
ผู้บริหาร และนกั การศึกษา ในโรงเรยี น เพอ่ื พัฒนาการเรียนรขู้ องผูเ้ รียนเป็นสำคญั ดังที่ Sergiovanni
(1994) ได้กล่าวว่า PLC เป็นสถานที่สำหรับ “ปฏิสัมพันธ์” ลด “ความโดดเดี่ยว” ของมวลสมาชิก
วิชาชีพครูของโรงเรยี นในการทำงาน เพอื่ ปรบั ปรุงผลการเรยี นของนกั เรียน หรืองานวิชาการ โรงเรียน
ซึ่ง Hord (1997) มองในมุมมองเดียวกัน โดยมองการรวมตัวกันดังกล่าว มีนัยยะแสดงถึงการ
เป็นผู้นําร่วมกันของ ครู หรือเปิดโอกาสให้ครูเป็น “ประธาน” ในการเปลี่ยนแปลง (วิจารณ์ พานิช ,
2555) การมีคุณค่าร่วม และวิสัยทัศน์ร่วมกัน ไปถึงการเรียนรู้ร่วมกันและการนําสิ่งที่เรียนรู้
ไปประยกุ ตใ์ ชอ้ ย่างสร้างสรรคร์ ่วมกัน การรวมตัวในรูปแบบนเ้ี ป็นเหมือน แรงผลกั ดนั โดยอาศัยความ
ต้องการและความสนใจของ สมาชิกใน PLC เพื่อการเรียนรู้และพัฒนาวิชาชีพ สู่มาตรฐานการเรยี นรู้
ของนักเรียนเป็นหลัก (Senge, 1990) การพัฒนา วิชาชีพให้เป็น “ครูเพื่อศิษย์” (วิจารณ์ พานิช,
2555) โดยมองว่า เป็น “ศิษย์ของเรา” มากกว่ามองว่า “ศิษย์ของฉัน”และการ เปลี่ยนแปลง
คุณภาพการจัดการเรียนรู้ที่เริ่มจาก “การเรียนรู้ ของครู” เป็นตัวตั้งต้น เรียนรู้ ที่จะมองเห็น
การปรับปรงุ เปลยี่ นแปลง พฒั นาการจัดการเรยี นรขู้ องตนเอง เพอ่ื ผูเ้ รยี นเป็นสาํ คญั

อย่างไรก็ตามการรวมตัวการเรียน การเปลี่ยนแปลงใดๆ เป็นไปได้ยากที่จะทำเพียงลำพัง
หรือเพียงนโยบาย เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนทั้งระบบโรงเรียน จึงจำเป็นต้องสร้างความเป็น PLC
ที่สอดคล้องกับธรรมชาติทางวิชาชีพร่วมในโรงเรียน ย่อมมีความ เป็นชุมชนที่สัมพันธ์กันอย่างแน่น
แฟ้น (Senge, 1990) ชุมชน ที่สามารถขับเคลื่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางวิชาชีพได้นั้น
จงึ จำเป็นตอ้ งมีอยู่ร่วมกันอยา่ งมีความสุขทางวิชาชีพ มฉี ันทะ และศรทั ธาในการทํางาน “ครูเพื่อศิษย์
ร่วมกัน” บรรยากาศการอยู่ร่วมกันจึงเป็นบรรยากาศ “ชุมชนกัลยาณมิตร ทางวิชาการ”
(สุรพล ธรรมร่มดี, ทัศนีย์ จันอินทร์, และ คงกฤช ไตรยวงศ์, 2553) ที่มีลักษณะความเป็นชุมชน
แห่งความเอื้ออาทรอยู่บนพื้นฐาน “อำนาจเชิงวิชาชีพ” และ “อำนาจเชิงคุณธรรม” (Sergiovanni,
1994) เป็นอำนาจที่สร้างพลังมวลชนเริ่มจากภาวะผู้นำร่วมของครูเพื่อขับเคลื่อนการ ปรับปรุง
และพฒั นาสถานศึกษา (Fullan, 2005)

กล่าวโดยสรุป PLC หมายถึง การรวมตัว ร่วมใจร่วมพลัง ร่วมทำ และร่วมเรียนรู้ร่วมกัน
ของครู ผู้บริหาร และนักการศึกษา บนพื้นฐานวัฒนธรรมความสัมพันธ์แบบกัลยาณมิตร
มีวิสัยทัศน์ คุณค่า เป้าหมาย และภารกิจร่วมกัน โดยทำงานร่วมกันแบบทีม เรียนรู้ที่ครูเป็นผู้นำ
ร่วมกัน และผู้บริหารแบบผู้ดูแลสนับสนุน สู่การเรียนรู้และพัฒนาวิชาชีพเปลี่ยนแปลงคุณภาพ
ตนเอง สู่คุณภาพการจัดการเรียนรู้ที่เน้นความสำเร็จหรือประสิทธิผลของผู้เรียนเป็นสำคัญและ
ความสุขของการทำงานรว่ มกันของสมาชิกในชุมชนการเรียนรู้

(สำหรบั สถานศึกษา) หน้า | 3

คู่มอื การขับเคลอ่ื นชุมชนแห่งการเรยี นรทู้ างวชิ าชพี

PLC สำนักงานเขตพ้ืนทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

ความสำคัญของชมุ ชนแหง่ การเรียนรทู้ างวชิ าชีพ (PLC)

ความสำคญั ของ PLC จากผลการวจิ ยั โดยตรงของทย่ี ืนยนั วา่ การดำเนินการในรูปแบบ PLC
นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงคุณภาพ ทั้งด้านวิชาชีพและผลสัมฤทธิ์ของนักเรียนจากการสังเคราะห์
รายงานการวิจัยเกี่ยวกับโรงเรียนที่มีการจัดตั้ง PLC โดยใช้คำถามว่า โรงเรียนดังกล่าวมีผลลัพธ์
อะไรบ้างที่แตกต่างไปจากโรงเรียนทั่วไปที่ไม่มีชุมชนแห่งวิชาชีพ และถ้าแตกต่างแล้วจะมีผลดีต่อ
ครูผูส้ อนและต่อนักเรียนอย่างไรบา้ งซึ่งมผี ลสรปุ 2 ประเดน็ ดงั น้ี

ประเด็นที่ 1 ผลดีต่อครูผู้สอน พบว่า PLC ส่งผลต่อครูผู้สอนกล่าวคือลดความรู้สึกโดด
เด่ยี วงานสอนของครู เพิ่มความรู้สึกผกู พนั ตอ่ พนั ธกจิ และเปา้ หมายของโรงเรยี นมากขึ้น โดยเพ่ิมความ
กระตือรือร้นที่จะปฏิบัติให้บรรลุพันธกิจอย่างแข็งขัน จนเกิดความรู้สึกว่า ต้องการร่วมกันเรียนรู้
และรับผดิ ชอบตอ่ พฒั นาการโดยรวมของนกั เรียนถือเปน็ พลังการเรียนรู้ซ่ึงส่งผลให้การปฏบิ ัติการสอน
ในชั้นเรียนให้มีผลดียิ่งขึ้น กล่าวคือมีการค้นพบความรู้ และความเชื่อที่เกี่ยวกับวิธีการสอนและ
ตัวผเู้ รียนซ่งึ ทเ่ี กิดจากการคอยสังเกตอย่างสนใจ รวมถงึ เขา้ ใจในด้านเนื้อหาสาระ ที่ตอ้ งจัดการเรียนรู้
ได้แตกฉานยิ่งขึ้น จนตระหนักถึงบทบาทและพฤติกรรมการสอนที่จะช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้
ได้ดีที่สุด อีกทั้งการรับทราบข้อมูลสาระสนเทศต่างๆ ที่จำเป็นต่อวิชาชีพได้อย่างกว้างขวาง
และรวดเร็วขึ้น ส่งผลดีต่อการปรับปรงุ พัฒนางานวิชาชีพได้ตลอดเวลา เป็นผลใหเ้ กิดแรงบันดาลใจที่
จะพัฒนาและอุทิศตนทางวิชาชีพเพื่อศิษย์ ซึ่งเป็นทั้งคุณค่าและขวัญกำลังใจต่อการปฏิบัติงานให้ดี
ย่งิ ขนึ้ ท่ีสำคัญ คอื ยังสามารถลดอัตราการลาหยุดงานน้อยลง เมื่อเปรียบเทียบกับโรงเรียนแบบเก่ายัง
พบว่า มีความก้าวหน้าในการปรับเปลี่ยนวิธีการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับลักษณะผู้เรียนได้
อยา่ งเด่นชัด และรวดเรว็ กว่าทพ่ี บในโรงเรียนแบบเก่า มีความผูกพันทจ่ี ะสรา้ งการเปล่ียนแปลงใหม่ ๆ
ใหป้ รากฏอย่างเด่นชดั และยงั่ ยืน

ประเด็นที่ 2 ผลดีต่อผู้เรียน พบว่า PLC ส่งผลต่อผู้เรียนกล่าว คือ สามารถลดอัตรา
การตกซ้ำชั้น และจำนวนชั้นเรียนที่ต้องเลื่อนหรือชะลอการจัดการเรียนรู้ให้น้อยลง อัตราการขาด
เรียนลดลงมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในวิชาวทิ ยาศาสตร์ประวัติศาสตร์และวิชาการอ่านที่สูงขึ้นอย่าง
เด่นชัด เมอื่ เทยี บกับโรงเรียนแบบเก่าสดุ ท้าย คือมีความแตกต่างด้านผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนระหว่าง
กล่มุ นักเรยี นทมี่ ีภมู ิหลงั ไม่เหมือนกันและลดลงชัดเจน

กล่าวโดยสรุป คือ PLC มีพัฒนาการมาจากกลยุทธ์ระดับองค์กรที่มุ่งเน้นให้องค์กร มีการ
ปรับตัวต่อกระแสการเปลี่ยนแปลงของสังคมที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเริ่มพัฒนาจากแนวคิดองค์กร
แห่งการเรียนรู้และปรับประยุกต์ให้มีความสอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและการเรียนรู้ร่วมกัน
ในทางวิชาชีพ ที่มีหน้างานสำคัญ คือ ความรับผิดชอบการเรียนรู้ของผู้เรียนร่วมกันเป็นสำคัญจาก
การศึกษาหลายโรงเรียนในประเทศสหรัฐอเมริกาดำเนินการในรูปแบบ PLC พบว่าเกิดผลดีทาง
วิชาชพี ครู และผ้เู รยี นท่มี งุ่ พฒั นาการของผเู้ รียนเปน็ สำคัญ

(สำหรบั สถานศึกษา) หนา้ | 4

คู่มือการขบั เคล่ือนชุมชนแห่งการเรยี นรู้ทางวิชาชพี

PLC สำนกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

องค์ประกอบสำคญั ของ PLC

องค์ประกอบที่ 1 วิสัยทัศน์ร่วม (Shared Vision) วิสัยทัศน์ร่วมเป็นการ

มองเห็นภาพ เป้าหมาย ทิศทาง เส้นทาง และสิ่งที่จะเกิดขึ้นจริง เป็นเสมือนเข็มทิศในการขับเคลื่อน
PLC ที่มีทิศทางร่วมกัน โดยมีวิสัยทัศน์เชิงอุดมการณ์ทางวิชาชีพร่วมกัน (Sergiovanni, 1994)
คือ พัฒนาการการเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นภาพความสำเร็จที่มุ่งหวังในการนำทางร่วมกัน (Hord,
1997) อาจเป็นการมองเริ่มจากผู้นำหรือกลุ่มผู้นำที่มีวิสัยทัศน์ทำหน้าที่เหนี่ยวนำให้ผู้ร่วมงานเห็น
วิสัยทัศน์นั้นรว่ มกัน หรือการมองเหน็ จากแตล่ ะปัจเจกที่มีวิสัยทัศน์เห็นในสิ่งเดียวกัน วิสัยทัศน์ร่วมมี
ลกั ษณะสำคัญ 4 ประการ (4 Shared) มีรายละเอียดสำคัญ ดงั น้ี

1) การเห็นภาพและทิศทางร่วม (Shared Vision) จากภาพความเชื่อมโยงให้เห็นภาพ
ความสำเร็จร่วมกันถึงทิศทางสำคัญของการทำงานแบบมอง “เห็นภาพเดียวกัน” (Hord, 1997;
Hargreaves, 2003)

2) เปา้ หมายรว่ ม (Shared Goals) เป็นท้ังเป้าหมาย ปลายทาง ระหวา่ งทาง และเปา้ หมาย
ชีวิตของสมาชกิ แตล่ ะคนที่สัมพันธก์ นั กับเป้าหมายรว่ มของชุมชนการเรยี นรฯู้ ซง่ึ เป็นความเชื่อมโยงให้
เห็นถงึ ทศิ ทางและเป้าหมายในการทำงานรว่ มกัน โดยเฉพาะเป้าหมายสำคญั คือพัฒนาการการเรียนรู้
ของผเู้ รยี น (Hargreaves, 2003; Schmoker, 2004; DuFour, 2006)

3) คุณค่าร่วม (Shared Values) เป็นการเห็นทั้งภาพเป้าหมาย และที่สำคัญเมื่อเห็นภาพ
ความเชื่อมโยงแล้ว ภาพดังกล่าวมีอิทธิพลกับการตระหนักถึงคุณค่าของตนเองและของงานจน
เชอื่ มโยงเปน็ ความหมายของงานท่เี กิดจากการตระหนกั ร้ขู องสมาชิกใน PLC จนเกิดเปน็ พันธะสัญญา
ร่วมกัน ร่วมกัน หลอมรวมเป็น “คุณค่าร่วม” ซึ่งเป็นขุมพลังสำคัญที่จะเกิดพลังในการไหลรวมกัน
ทำงานในเชงิ อดุ มการณท์ างวชิ าชีพร่วมกนั (Hord, 1997; DuFour, 2006; Hargreaves, 2003)

4) ภารกิจร่วม (Shared Mission) เป็นพันธกิจแนวทางการปฏิบัติร่วมกันเพื่อให้บรรลุ
ตามเป้าหมายร่วม รวมถึงการเรียนรู้ของครูในทุกๆ ภารกิจ สิ่งสำคัญคือ การปฏิรูปการเรียนรู้ที่มุ่ง
การเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นหัวใจสำคัญ (Hord, 1997) โดยการเริ่มจากการรับผิดชอบในการพัฒนา
วิชาชีพเพือ่ ศษิ ย์ร่วมกนั ของครู (Louis & Kruse, 1995; Senge, 2000; DuFour, 2006)

(สำหรับสถานศกึ ษา) หนา้ | 5

คมู่ ือการขับเคล่ือนชุมชนแห่งการเรยี นร้ทู างวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพนื้ ที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

องค์ประกอบที่ 2 ทีมร่วมแรงร่วมใจ (Collaborative Teamwork)

ทีมร่วมแรงร่วมใจ เป็นการพัฒนามาจากกลุ่มที่ทำงานร่วมกันอย่างสร้างสรรค์ ลักษณะการทำงาน
ร่วมกันแบบมีวิสัยทัศน์ คุณค่า เป้าหมายและพันธกิจร่วมกัน รวมกันด้วยใจ จนเกิดเจตจำนงในการ
ทำงานร่วมกันอย่างสร้างสรรค์ เพื่อให้บรรลุผลที่การเรียนรู้ของผู้เรียน (Louis, Kruse, & Marks,
1996) การเรียนรู้ ของทีมและการเรียนรู้ของครูบนพื้นฐานงานที่มีลักษณะต้องมีการคิดร่วมกัน
วางแผนร่วมกัน ความเข้าใจร่วมกัน ข้อตกลงร่วมกัน การตัดสินใจร่วมกัน แนวปฏิบัติร่วมกัน การ
ประเมินผลร่วมกัน และการรับผิดชอบร่วมกัน จากสถานการณ์ที่งานจริงถือเป็นโจทย์ร่วม
(Hargreaves, 2003; Stoll & Louis, 2007) ใหเ้ ห็นและรเู้ หตุปัจจยั กลไกในการทำงาน ซ่ึงกันและ
กัน แบบละวางตัวตนให้มากที่สุด (There’s no I in team) (DuFour, 2006) จนเห็นและรู้
ความสามารถของแต่ละคนร่วมกัน เห็นและรับรู้ถึงความรู้สึกร่วมกันในการท ำงานจนเกิด
ประสบการณ์หรือความสามารถในการทำงาน และพลังในการร่วมเรียนรู้ ร่วมพัฒนาบนพื้นฐานของ
พันธะร่วมกันทีเ่ นน้ ความสมัครใจ และการสื่อสารทีม่ ีคุณภาพบนพื้นฐานการรับฟงั และความไว้วางใจ
ซึ่งกันและกัน อย่างไรก็ตามการท่ี PLC เน้นการขับเคลื่อนด้วยการทำงานแบบทีมร่วมแรงร่วมใจท่ที ำ
ให้ลงมือทำและเรยี นรู้ไปด้วยกันด้วยใจ อยา่ งสร้างสรรคต์ ่อเนอื่ งนนั้ ซึง่ มลี ักษณะพเิ ศษของการรวมตัว
ที่เหนียวแน่นจากภายใน นั้นคือการเป็น กัลยาณมิตร ทำให้เกิดทีมใน PLC อยู่ร่วมกันด้วย
ความสัมพันธ์ ที่ต่างช่วยเหลือเกื้อกูล ดูแลซึ่งกัน จึงทำให้การทำงานเต็มไปด้วยบรรยากาศที่มี
ความสุข ไม่โดดเดี่ยว (Sergiovanni, 1994; Fullan, 1999) ซึ่งรูปแบบของทีมจะมีเป็นเช่นไรน้ัน
ข้ึนอยกู่ ับเป้าประสงค์ หรอื พันธกจิ ในการดำเนนิ การของชุมชนการเรียนรู้ เช่น ทีมรว่ มสอน ทีมเรียนรู้
และกลุ่มเรียนรู้ เป็นต้น (วิจารณ์ พานิช, 2554; Olivier &Hipp, 2006; Little & McLaughlin,
1993)

(สำหรับสถานศึกษา) หน้า | 6

คมู่ อื การขบั เคล่อื นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพน้ื ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

องค์ประกอบที่ 3 ภาวะผู้นำร่วม (Shared Leadership) ภาวะผู้นำร่วม

ใน PLC มีนัยสำคัญของการผู้นำร่วม 2 ลักษณะสำคัญ คือ ภาวะผู้นำผู้สร้างให้เกิดการนำร่วม และ
ภาวะผูน้ ำร่วมกนั ใหเ้ ป็น PLC ท่ขี บั เคลือ่ นด้วยการนำร่วมกัน รายละเอยี ดดังน้ี

1) ภาวะผู้นำผู้สร้างให้เกิดการนำร่วม เป็นผู้นำที่สามารถทำให้สมาชิกใน PLC เกิดการ
เรียนรู้ เพื่อการเปลี่ยนแปลงทั้งตนเองและวิชาชีพ (Kotter& Cohen, 2002) จนสมาชิกเกิดภาวะ
ผู้นำในตนเองและเป็นผู้นำร่วมขับเคลื่อน PLC ได้ โดยมีผลมาจากการเสริมพลังอำนาจจากผู้นำ
ทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยเฉพาะการเป็นผู้นำที่เริ่มจากตนเองก่อนด้วยการลงมือทำงานอย่าง
ตระหนักรู้และใส่ใจให้ความสำคัญกับผู้ร่วมงานทุกๆ คน (Olivier & Hipp, 2006) จนเป็นแบบที่มี
พลังเหนี่ยวนำให้ ผู้ร่วมงานมีแรงบันดาลใจและมีความสุขกับการทำงานด้วยกัน อย่างวิสัยทัศน์ร่วม
(Hargreaves, 2003) รวมถึงการนำแบบไม่นำ โดยทำหน้าที่ผู้สนับสนุนและเปิดโอกาสให้สมาชิก
เติบโตด้วยการสร้างความเป็นผู้นำร่วม ผู้นำที่จะสามารถสร้างให้เกิดการนำร่วมดังกล่าวควรมี
คณุ ลกั ษณะสำคญั ดังน้ี มคี วามสามารถในการลงมอื ทำงานร่วมกัน การเข้าไปอยใู่ นความรูส้ ึกของผู้อื่น
ได้ การตระหนักรู้ในตนเอง ความเมตตากรุณา การคอยดูแลช่วยเหลือ เก้ือกูลกัน การโคช้ ผรู้ ว่ มงานได้
การสร้างมโนทัศน์ การมวิสัยทัศน์การมีความมุ่งมั่นและทุ่มเทต่อการเติบโตของผู้อื่น เป็นต้น
(Thompson, Gregg, &Niska, 2004)

2) ภาวะผู้นำร่วมกัน เป็นผู้นำร่วมกันของสมาชิก PLC ด้วยการกระจายอำนาจ เพิ่มพลัง
อำนาจ ซึ่งกันและกันให้สมาชิก มีภาวะผู้นำเพิ่มขึ้น จนเกิดเป็น “ผู้นำร่วมของครู” (Hargreaves,
2003) ในการขับเคลื่อน PLC มุ่งการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยยึดหลัก
แนวทางบริหารจัดการร่วม การสนับสนุน การกระจายอำนาจ การสร้างแรงบันดาลใจของครู โดยครู
เปน็ ผลู้ งมอื กระทำหรือ ครูทำหน้าท่ี เป็น“ประธาน”เพ่ือสร้างการเปล่ียนแปลงการจัดการเรียนรู้ไม่ใช่
“กรรม” หรอื ผถู้ ูก กระทำและผู้ถูกให้กระทำ (วจิ ารณ์ พานิช, 2554) ซง่ึ ผู้นำรว่ มจะเกิดข้ึนได้ดีเม่ือ
มีบรรยากาศส่งเสริมให้ครูสามารถแสดงออกด้วย ความเต็ม ใจ อิสระปราศจากอำนาจครอบงำท่ีขาด
ความเคารพในวิชาชีพ แต่ยึดถือปฏิบัติร่วมกันใน PLC นั่นคือ “อำนาจทางวิชาชีพ” (Hargreaves,
2003) เป็นอำนาจเชิงคุณธรรมที่มีข้อปฏิบัติที่มาจากเกณฑ์และมาตรฐานที่เห็นพ้องตรงกันหรือ
กำหนดร่วมกันเพื่อยึดถือเป็นแนวทางร่วมกันของผู้ประกอบวชิ าชีพครูทั้งหลายใน PLC (Thompson
etal.,2004)

กล่าวโดยสรุป คือ ภาวะผู้นำร่วมดังที่กล่าวมา มีหัวใจสำคัญ คือ นำการเรียนรู้เพื่อการ
เปลี่ยนแปลงตนเองของแต่ละคน ทั้งสมาชิกและผู้นำโดยตำแหน่งเมื่อใดที่บุคคลนั้นเกิดการเรียนรู้
ทั้งด้านวิชาชีพและชีวิตจนเกิดพลังการเปล่ียนแปลงท่ีส่งผลต่อความสุขในวิชาชพี ของตนเองและผู้อนื่
ภาวะผ้นู ำร่วมจะเกดิ ผลตอ่ ความเป็น PLC

(สำหรบั สถานศกึ ษา) หน้า | 7

คมู่ ือการขับเคลือ่ นชมุ ชนแหง่ การเรยี นรู้ทางวิชาชพี

PLC สำนกั งานเขตพ้นื ทีก่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

องค์ประกอบที่ 4 การเรียนรู้และการพัฒนาวิชาชีพ (Professional
learning and development) การเรียนรู้และการพัฒนาวิชาชีพใน PLC มีจุดเน้นสำคัญ

2 ด้าน คอื การเรยี นรู้เพอื่ พัฒนาวิชาชพี และการเรยี นร้เู พ่อื จติ วญิ ญาณความเปน็ ครู รายละเอียดดังนี้
1) การเรยี นรูเ้ พ่ือพฒั นาวชิ าชีพ หวั ใจสำคญั การเรยี นรู้ บนพืน้ ฐานประสบการณ์ตรงในงาน

ที่ลงมือปฏิบัติจริง ร่วมกันของสมาชิกจะมีสัดส่วนการเรียนรู้มากกว่าการอบรมจากหน่วยงาน
ภายนอก อ้างถึงแนวคิดของ Dale (1969) แนวคิดกรวยประสบการณ์ (Cone of Experience)
ยืนยันอย่างสอดคล้องว่าการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรงจะส่งผลต่อประสิทธิภาพและประสิทธิผล
การเรียนรู้ได้มากที่สดุ ดว้ ยบรบิ ท PLC ทม่ี กี ารทำงานร่วมกนั เป็นทมี (Sergiovanni, 1994) จงึ ทำให้
การเรียนรู้จากโจทย์และสถานการณ์ที่ครูจะต้องจัดการเรียนรู้ทีย่ ึดผู้เรียนเป็นสำคัญเป็นการร่วมเหน็
ร่วมคิด ร่วมทำร่วมรับผิดชอบ (Dufour, 2006) ทำให้บรรยากาศการพัฒนาวิชาชีพของครูรู้สึก
ไม่โดดเดี่ยว คอยสะท้อนการเรียนรู้และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ถือเป็นพื้นที่การเรียนรู้ร่วมกันที่ใช้
วิธีการที่หลากหลาย เช่น สะท้อนการเรียนรู้ สุนทรียะสนทนา การเรียนรู้สืบเสาะแสวงหา การสร้าง
มโนทัศน์ ริเริ่มสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ การคิดเชิงระบบ การสร้างองค์ความรู้ การเรียนรู้บนความเข้าใจ
การทำงานของสมองและการจัดการความรู้ เป็นต้น (สุรพล ธรรมร่มดี และคณะ, 2553; Stoll &
Louis, 2007)

2) การเรยี นรู้เพือ่ จติ วญิ ญาณความเป็นครู เป็นการเรียนรเู้ พ่ือพัฒนาตนเองจากข้างใน หรือ
วุฒิภาวะความเป็นครู ให้เป็นครูที่สมบูรณ์ โดยมีนัยยะสำคัญ คือ การเรียนรู้ตนเอง การรู้จักตนเอง
ของครู เพื่อทจี่ ะเข้าใจมิติของผู้เรียนที่มากกวา่ ความรู้ แต่เป็นมติ ขิ องความเป็นมนุษย์ ความฉลาดทาง
อารมณ์ เมื่อครูมีความเข้าใจธรรมชาติตนเองแล้ว จึงสามารถมองเห็นธรรมชาติของศิษย์ตนเองอย่าง
ถอ่ งแท้จนสามารถสอนหรือจัดการเรียนร้โู ดยยึดการเรยี นรู้ของผู้เรยี นเป็นสำคัญได้ รวมถึงการเรียนรู้
ร่วมกันของสมาชิกในชุมชน (Hargreaves, 2003) ที่ต้องอาศัยการตระหนักรู้ สติ การฟัง การ
ใคร่ครวญ เป็นต้น จิตที่สามารถเรียนรู้และเป็นครูได้อย่างแท้จริงนั้นจะเป็นจิตที่เต็มไปด้วยความรัก
ความเมตตา การกรุณา และความอ่อนน้อม เห็นศิษยเป็นครู เห็นตนเองเป็นผู้เรียนรู้มีพลังเรียนรู้ใน
ทุกสถานการณ์ที่เกิดขึ้น โดยใช้วิธีการที่หลากหลาย เช่น การเรียนรู้เพ่ือการเปลี่ยนแปลง การเรียนรู้
อย่างใคร่ครวญ และการฝึกสติ เปน็ ต้น (สุรพล ธรรมรม่ ดี และคณะ, 2553)

กล่าวโดยสรุป การเรียนรู้และการพัฒนาวิชาชพี ของ PLC นั้นมีหัวใจสำคัญ คือ การเรียนรู้
ร่วมกัน อย่างมีความสุขของทีมเรียนรู้ เป็นบรรยากาศที่เปิดพื้นที่การเรียนรู้แบบนำตนเองของครู
เพ่อื การเปลยี่ นแปลงพฒั นาตนเองและวิชาชีพ อยา่ งต่อเน่อื งเป็นสำคญั

(สำหรับสถานศกึ ษา) หน้า | 8

คูม่ ือการขบั เคลอ่ื นชุมชนแห่งการเรียนรทู้ างวิชาชีพ

PLC สำนกั งานเขตพน้ื ทีก่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

องค์ประกอบที่ 5 ชุมชนกลั ยาณมิตร (Caring community)

กลุ่มคนที่อยู่ร่วมโดยมีวิถีและวัฒนธรรมการอยู่ร่วมกัน ในชุมชนมีคุณลักษณะ คือ มุ่งเน้น
ความเป็นชุมชนแห่งความสุข สุขทั้งการทำงานและการอยู่ร่วมกันที่มีลักษณะวัฒนธรรมแบบ
“วัฒนธรรมแบบเปิดเผย” ที่ทุกคนมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของตนเป็นวิถีแห่งอิสรภาพ
และเป็นพื้นที่ให้ความรู้สึกปลอดภัย หรือปลอดการใช้อำนาจกดดนั บนพื้นฐานความไว้วางใจ เคารพ
ซึ่งกันและกัน มีจริยธรรมแห่งความเอื้ออาทรเป็นพลังเชิงคุณธรรม คุณงามความดีที่สมาชิก ร่วมกัน
ทำงานแบบอุทิศตน เพื่อวิชาชีพโดยมีเจตคติเชิงบวกต่อการศึกษาและผู้เรียนสอดคล้องกับ
Sergiovanni (1994) ทีว่ ่า PLC เป็นกลุ่มทม่ี วี ิทยสัมพันธต์ ่อกนั เป็นกล่มุ ทีเ่ หนยี วแน่นจากภายใน ใช้
ความเป็นกัลยาณมิตรเชิงวิชาการต่อกัน ทำให้ลดความโดดเดี่ยวระหว่างปฏิบัติงานสอนของครู
เชื่อมโยงปฏิสัมพันธ์กัน ทั้งในเชิงวิชาชีพและชวี ิต มีความศรัทธาร่วมอยู่ร่วมกันแบบ “สังฆะ” ถือศีล
หรอื หลักปฏบิ ัติร่วมกนั โดยยดึ หลกั พรหมวิหาร 4 เมตตา กรณุ า มุฑิตา อเุ บกขา เปน็ ชมุ ชนท่ียดึ หลัก
วินัยเชิงบวก เชื่อมโยงการพัฒนา PLC ไปกับวิถีชีวิตตนเองและวิถีชีวิตชุมชนอันเป็นพื้นฐานสำคัญ
ของสังคมฐานการพึ่งพาตนเอง (สุรพล ธรรมร่มดี และคณะ, 2553) มีบรรยากาศของ “วัฒนธรรม
แบบเปิดเผย” ทุกคนมีเสรีภาพที่จะแสดงความคดิ เห็นของตน เป็นวิถีแห่งอิสรภาพ ยึดความสามารถ
และสรา้ งพ้ืนที่ปลอดการใชอ้ ำนาจกดดนั (Boyd, 1992) ดังกลา่ วนี้ สามารถขยายกรอบใหก้ วา้ งขวาง
ออกไป จนถงึ เครือข่ายทส่ี มั พนั ธ์กบั ชมุ ชนตอ่ ไป

องค์ประกอบที่ 6 โครงสร้างสนับสนุนชุมชน (Supportive structure)

โครงสรา้ งท่สี นบั สนนุ การก่อเกดิ และคงอยู่ของ PLC มีลักษณะ ดงั นี้ ลดความเป็นองค์การ
ทีย่ ึดวฒั นธรรมแบบราชการ หนั มาใช้วัฒนธรรมแบบกลั ยาณมิตรทางวิชาการแทน และเปน็ วฒั นธรรม
ทีส่ ่งเสรมิ วิสัยทศั น์ การดำเนนิ การท่ีต่อเน่ือง และม่งุ ความยั่งยืน จดั ปจั จยั เง่อื นไขสนับสนุนตามบริบท
ชมุ ชนมีโครงสรา้ งองค์การแบบไมร่ วมศนู ย์ (Sergiovanni, 1994) หรือโครงสร้างการปกครองตนเอง
ของชุมชน เพื่อลดความขัดแย้ง ระหว่างครู ผู้ปฏิบัติงานสอนกับฝ่ายบริหารให้น้อยลง มีการบริหาร
จัดการ และการปฏิบัติงานในสถานศึกษาที่เน้นรูปแบบทีมงาน เป็นหลัก (Hord, 1997) การจัดสรร
ปัจจัยสนับสนุนให้เอื้อต่อการดำเนินการของ PLC เช่น เวลา วาระ สถานที่ ขนาดชั้นเรียน ขวัญ
กำลังใจ ข้อมูลสารสนเทศและอื่นๆ ที่ตามความจำเป็นและบริบทของแต่ละชุมชน (Boyd, 1992)
โดยเฉพาะการเอาใจใส่สิ่งแวดล้อม ให้เกิดบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้และอยู่ร่วมกันอย่างมี
ความสุข (สุรพล ธรรมร่มดี และคณะ, 2553) มีรูปแบบการสื่อสารด้วยใจเปิดกว้างให้พื้นทีอ่ ิสระ ใน
การสร้างสรรค์ของชุมชน เน้นความคล่องตัวในการดำเนินการจัดการกับเงื่อนไขความแตกแยกและมี
ระบบ สารสนเทศของชุมชนเพ่ือการพฒั นาวิชาชพี (Eastwood & Louis, 1992)

(สำหรบั สถานศึกษา) หนา้ | 9

คูม่ ือการขับเคล่อื นชุมชนแหง่ การเรยี นรูท้ างวิชาชพี

PLC สำนักงานเขตพื้นท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

กล่าวโดยสรุปทั้ง 6 องค์ประกอบของ PLC ในบริบทสถานศึกษา กล่าวคือ เอกลักษณ์
สำคัญของความเป็น PLC แสดงให้เห็นว่าความเป็น PLC จะทำให้ความเป็น “องค์กร” หรือ
“โรงเรียน” มีความหมายที่การพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรยี นอย่างแทจ้ ริง ซึ่งเป็นหวั ใจสำคญั ของ PLC
ด้วยกลยุทธ์การสร้างความร่วมมือที่ยึดเหนี่ยวกันด้วยวิสัยทัศน์ร่วม มุ่งการเรียนรู้ของผู้เรียน
การเรียนรู้และพัฒนาวิชาชีพและชุมชนกัลยาณมิตร แสดงถึงการรวมพลังของครูและนักการศึกษา
ที่เป็นผู้นำร่วมกันทำงานร่วมกัน แบบทีมร่วมแรงร่วมใจ มุ่งเรียนรู้เพื่อพัฒนาตนเอง พัฒนาวิชาชีพ
ภายใต้โครงสร้างอำนาจทางวิชาชีพ และอำนาจเชิงคุณธรรมที่มาจากการร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมนำ
ร่วมพฒั นาของครูผ้บู ริหาร นกั การศึกษาภายใน PLC ท่ีส่งถึงผูเ้ กี่ยวข้องตอ่ ไป

(สำหรบั สถานศกึ ษา) หน้า | 10

คู่มือการขบั เคล่อื นชุมชนแหง่ การเรยี นรู้ทางวชิ าชพี

PLC สำนักงานเขตพื้นท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

สมาชิกในกลมุ่ PLC

ในการจัดกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ประกอบด้วยบุคคลที่มีส่วน
เกีย่ วข้อง เรียกวา่ Professional Learning Team (PLT) ดงั นี้

1) model teacher คือ ครูผูส้ อน
2) buddy teacher คอื เพื่อนครคู ่คู ดิ
3) administrator คือ ผู้บริหารหรือฝ่ายบริหารที่จะคอยช่วยสนับสนุน ทั้งในด้านวัสดุ
อุปกรณ์ วธิ ีการตลอดจนเสรมิ แรงและให้ขวัญกำลงั ใจ
4) mentor คือ ผู้มีความรู้ความสามารถที่จะเป็นพี่เลี้ยงดูแลอย่างใกล้ชิดจนครูผู้สอน
สามารถปฏิบัติในเรื่องหนึ่ง ๆ ได้ดี โดยอาจเป็นครูในโรงเรียนที่มีความรู้ความสามารถ เช่น หัวหน้า
กลุม่ สาระ หรอื ศกึ ษานิเทศก์
5) expert คือ ผู้เชยี่ วชาญทสี่ ามารถให้คำแนะนำแก่ครผู ู้สอนได้ โดยอาจเป็นศึกษานิเทศก์
อาจารย์มหาวิทยาลัย ครูหรือบุคลากรในโรงเรียน วิทยากรท้องถิ่น หรือปราชญ์ชุมชนที่มีความ
เชีย่ วชาญในเรื่องน้นั ๆ
** หมายเหตุ การจัดกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ไม่จำเป็นจะต้องมี
สมาชิกครบทั้งหมด ที่กล่าวมาข้างต้น มีเพียง model teacher ที่เป็นครูผู้สอนจริงในห้องเรียน และ
buddy teacher ที่เป็นเพื่อนครู คู่คิดก็สามารถจัดกระบวนการให้เกิดขึ้นได้เช่นกัน ทั้งนี้การมี
administrator mentor และ expert ใน PLT จะช่วยยืนยันถึงความน่าเชื่อถือของข้อมูล แนว
ทางการแก้ไขปัญหา และข้อเสนอแนะที่สมาชิกได้สะท้อนคิด และแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน รวมถึง
สามารถกำหนดแนวทางเพื่อสนับสนุนการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ให้เหมาะสม และมีคุณภาพสูงสุด
สำหรบั นกั เรยี น

(สำหรบั สถานศกึ ษา) หน้า | 11

คมู่ ือการขับเคลอื่ นชมุ ชนแหง่ การเรยี นรทู้ างวชิ าชพี

PLC สำนักงานเขตพนื้ ทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

ข้ันตอนการจดั กระบวนการ PLC

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 12

คมู่ อื การขับเคลอื่ นชุมชนแหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 13

คมู่ อื การขับเคลอื่ นชุมชนแหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

(สำหรบั สถานศกึ ษา) หน้า | 14

คู่มอื การขบั เคลอ่ื นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวชิ าชพี

PLC สำนักงานเขตพ้นื ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

จากที่กล่าวถึงขั้นตอน PLC ข้างต้น ซึ่งมีความสอดคล้องกับขั้นตอนการจัดกระบวนการ
ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ มีแนวทางการดำเนินงานสู่การวิจัยเชิงปฏิบัติ (Action Research)
ด้วยแนวทางการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ดงั น้ี

1) ขนั้ ตอนการวางแผน (Plan) ประกอบด้วย
• การสร้างทีม
• การกำหนดปัญหา
• การออกแบบกจิ กรรมการเรียนรู้
• การสะทอ้ นกจิ กรรมการเรียนร้กู ารนำไปใช้สอน

2) ขน้ั สังเกตขน้ั เรยี น (Do) ประกอบด้วย
• ครผู ้สู อนนำกิจกรรมการเรยี นรทู้ ี่ผา่ นการสะทอ้ นสกู่ ารจดั การเรยี นร้ใู นชนั้ เรยี น
• สมาชิกในทีมร่วมสงั เกตช้ันเรยี น พร้อมบันทึกการจัดกจิ กรรมการเรียนร้ขู อง
• ครูผู้สอนตามประเด็นทีไ่ ดต้ กลงร่วมกนั

3) ขั้นการสะทอ้ นผลการสังเกตชั้นเรยี น (See) ประกอบด้วย
• ครผู ู้สอนเป็นผสู้ ะท้อนการจัดกจิ กรรมการเรียนร้ขู องตนเอง ทั้งในสิ่งท่ที ำได้ดแี ละ

ส่ิงทีต่ อ้ งปรับปรุง แก้ไข หรอื พัฒนาใหด้ ขี น้ึ
• เพ่ือนครรู ว่ มสะท้อนการจดั กิจกรรมการเรยี นรูข้ องครูผสู้ อน ทัง้ ในส่งิ ทท่ี ำไดด้ ีและ

สิง่ ทต่ี อ้ งปรับปรุง แก้ไข หรอื พฒั นาใหด้ ีข้ึน
• ฝ่ายบรหิ ารรว่ มสะท้อนและสรปุ สงิ่ ทจ่ี ะสนบั สนุนหรอื เสริมแรงให้แกค่ รผู ูส้ อน

(สำหรบั สถานศึกษา) หนา้ | 15

คมู่ อื การขบั เคลอ่ื นชมุ ชนแหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชพี

PLC สำนกั งานเขตพื้นทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

• ศกึ ษานเิ ทศกห์ รือบุคคลภายนอกทเ่ี ข้าร่วมสงั เกตชัน้ เรียน (ถา้ มี) ร่วมสะท้อน
ปัจจัยทชี่ ่วยส่งเสรมิ ประสทิ ธิภาพในการจดั กิจกรรมการเรียนรู้

(สำหรบั สถานศึกษา) หนา้ | 16

คมู่ ือการขบั เคล่ือนชุมชนแห่งการเรียนรทู้ างวิชาชีพ

PLC สำนกั งานเขตพน้ื ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

ตัวอย่างแบบบันทึก PLC

เพื่อให้การจัดกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
รวมทง้ั มีรูปแบบที่แน่นอนและเหมาะสม มกี ารเกบ็ ข้อมูลทจี่ ำเป็นเพียวพอสำหรับการจัดกระบวนการ
ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ในรปู แบบของวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ตามแนวทาง
การพัฒนาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์
เขต 1 จงึ ไดจ้ ัดทำตวั อยา่ งแบบบนั ทึกการจดั กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรทู้ างวิชาชพี ดังน้ี

กระบวนการ

ขั้นตอน PLC Lesson ตัวอยา่ งแบบบนั ทกึ PLC รหัสแบบ

Study PLC - T1
PLC – T2
1. สร้างทีม - แบบคำร้องขอจดั ต้ังทีม PLC – P1
PLC – P2
- คำสัง่ หรือประกาศจดั ตั้งทมี PLC – P3
PLC – P4
2. กำหนด PLAN - แบบบันทึกการกำหนดปัญหา/ประเดน็ พัฒนา PLC – P5
PLC – P6
ปญั หา/ประเดน็ - แผนปฏบิ ตั ิการ PLC ของ Model Teacher
PLC – D
พัฒนา - แบบฟอร์มหน่วยการเรียนรู้
- แบบฟอรม์ แผนการจดั การเรียนรู้ PLC – S
3. วางแผนและ - แบบประเมินหน่วยการเรียนรู้
ออกแบบ - แบบบันทึกการแลกเปลี่ยน สะทอ้ นคิด PLC – Report
กระบวนการ

แผนการจัดการเรียนรู้กอ่ นใชส้ อน

4. ลงมอื ปฏิบัติ DO - แบบสังเกตชนั้ เรยี น - เปิดชน้ั เรยี น

ตามแผน

5. สะท้อนผล SEE - แบบสะท้อนผลการปฏิบตั ิตามแผน

การปฏบิ ตั ิ

สรุปรายงานผล - แบบรายงานการดำเนินการ PLC

(สำหรับสถานศกึ ษา) หน้า | 17

คมู่ ือการขบั เคล่ือนชมุ ชนแหง่ การเรยี นรูท้ างวิชาชีพ

PLC สำนกั งานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

PLC – T1
แบบคำรอ้ งขอจัดตง้ั กลุ่มชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชพี (PLC)

โรงเรียน....................................
วันท่.ี ...............................

เรื่อง ขอจดั ตงั้ กลุ่มชุมชนการเรยี นรู้ทางวิชาชพี (PLC) ประจำภาคเรยี นที่ ......../…………..

เรียน ผ้อู ำนวยการโรงเรยี น...................

ด้วยขา้ พเจา้ ..............................................ตำแหนง่ ครู วิทยฐานะ...........................................
มคี วามประสงคข์ อจดทะเบียนจดั ตัง้ กลุ่มชมุ ชนการเรียนรู้วิชาชพี (PLC) ประจำภาคเรยี นท่ี ....../........
มรี ายละเอียดดงั นี้

1. กลุม่ ชุมชนการเรียนรวู้ ิชาชพี วชิ า/ระดบั ชัน้ ................................................................
2. สมาชกิ กลุม่

2.1.....................................................................โรงเรยี น....................................................
2.2.....................................................................โรงเรียน................................................ ....
2.3.....................................................................โรงเรียน.............. ......................................
2.4.....................................................................โรงเรยี น................................................ ....
3. ผเู้ ชี่ยวชาญประจำกลุ่ม...............................................................
4. สถานที่ประชุมกลุ่ม ห้อง......................อาคาร.........................
จงึ เรียนมาเพ่ือทราบและพิจารณา

(.........................................)
ตำแหนง่ ...........................................

ผอู้ ำนวยความสะดวกกลมุ่ PLC

ความเห็นของผ้อู ำนวยการโรงเรียน
............................................................................................................................. ...................................

ลงชอื่ ...............................................
(..................................................)

(แบบฟอร์มนีป้ รบั ปรุงตามตามบรบิ ทของโรงเรียน
สอดคลอ้ งกับการบรหิ ารงานตามคำสง่ั ฯ ขับเคลอื่ น PLC ของโรงเรียน)

(สำหรบั สถานศึกษา) หน้า | 18

คมู่ ือการขับเคลื่อนชุมชนแห่งการเรยี นร้ทู างวชิ าชพี

PLC สำนักงานเขตพื้นที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

PLC – T2
ประกาศโรงเรยี น...............
เรอ่ื ง การจดั ต้ังกลุ่มชุมชนการเรียนร้วู ิชาชพี (PLC)

กลมุ่ ที่....................
ประจำภาคเรียนท.ี่ ................ปีการศกึ ษา............
------------------------------------------------------------------------
ดว้ ยคณะกรรมการขบั เคลื่อนกระบวนการชุมชนการเรยี นรูท้ างวชิ าชีพ (PLC) ระดบั
สถานศึกษา ประจำปีการศึกษา ๒๕๖4 ได้รบั จดทะเบียนการจัดตั้งกลุ่มชุมชนการเรยี นรู้วชิ าชพี ไว้แล้ว
โรงเรยี นฯ จงึ ออกประกาศให้ทราบดงั นี้
1. กลมุ่ ชมุ ชนการเรียนรู้วชิ าชพี ลำดับท่ี ................ ประจำภาคเรยี นที่ ............/............
2. กลุ่มชมุ ชนการเรยี นร้วู ิชาชีพ วชิ า/ระดบั ช้ัน.................................................................
3. สมาชกิ กลุ่ม
3.1………………………………………………………………………………………..........................
3.2………………………………………………………………………………………..........................
3.3………………………………………………………………………………………..........................
3.4………………………………………………………………………………………..........................
4. ผู้เช่ียวชาญประจำกล่มุ .............................................................................................
5. ผ้บู รหิ าร...................................................................................................................
6. สถานทปี่ ระชุมกลุ่ม ห้อง..................................อาคาร...........................................
7. วันเวลาประชมุ กลุ่ม วัน.....................................เวลา.............................................

จงึ ประกาศมาเพ่ือทราบโดยทั่วกัน
ประกาศ ณ วนั ท่.ี ..........................................

(.....................................)
ผ้อู ำนวยการโรงเรียน...............................................

- กรณีสมาชกิ PLC อยโู่ รงเรียนเดียวกัน อาจจทำเป็นคำสั่งของโรงเรยี น และใน 1
- ประกาศ/คำสง่ั สามารถปรบั ให้มมี ากกวา่ 1 กลมุ่ ได้

(สำหรบั สถานศกึ ษา) หน้า | 19

ค่มู ือการขบั เคลื่อนชมุ ชนแหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชพี

PLC สำนกั งานเขตพื้นทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

PLC – P1
แบบบนั ทึกการคน้ หาปัญหา/ประเดน็ พฒั นาและการออกแบบกระบวนการ

ชือ่ ทมี .......................................................โรงเรยี น.............................................................................

วันท.่ี .........................................................................สถานที่...........................................................

ชื่อครผู สู้ อน (Model Teacher) …………………………………………………………………………………………

เวลาเร่มิ ...........................น. เวลาสิน้ สุด.......................น. จำนวนผู้เข้าร่วม………………………..คน

รายชื่อสมาชิก

ชือ่ - สกุล ตำแหน่ง / โรงเรยี น บทบาทในทีม ลายมือช่อื

Administrator

Mentor

Expert

Model Teacher

Buddy Teacher

1. ประเด็นปัญหาที่ร่วมกับทีมกำหนดให้นำสกู่ ารหาวธิ ีการแกไ้ ข วธิ ีการแกป้ ัญหา
ปญั หา สาเหตุของปญั หา

(สำหรับสถานศกึ ษา) หน้า | 20

คมู่ ือการขบั เคลอ่ื นชมุ ชนแหง่ การเรียนรทู้ างวิชาชพี

PLC สำนักงานเขตพื้นทีก่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

2. วธิ ีการแกป้ ญั หาทจ่ี ะนำสู่การปฏิบัตไิ ดจ้ ากการรว่ มคิดของทมี คือ
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. เปา้ หมายที่จะพฒั นา (ส่ิงที่ต้องการแก้ไขให้ดีขึน้ )
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. ตัวชวี้ ัดความสำเร็จ (จะรไู้ ด้อยา่ งไรว่าสำเรจ็ )
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
5. กลุ่มเปา้ หมายนกั เรยี น
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
6. วธิ ีการวัดผลประเมินผล
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชอื่ ………………………..……………..………ผูบ้ นั ทกึ ลงชื่อ………….…….……………………ผู้รับรอง
(………………………………………………) (………………………………………………)

ตำแหน่ง................................................... ผอู้ ำนวยการโรงเรยี น
Model Teacher

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 21

คมู่ อื การขับเคลอื่ นชุมชนแหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 22

คมู่ อื การขับเคลอื่ นชุมชนแหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 23

คมู่ อื การขับเคลอื่ นชุมชนแหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 24

คมู่ อื การขับเคลอื่ นชุมชนแหง่ การเรียนรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนักงานเขตพน้ื ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

(สำหรับสถานศึกษา) หน้า | 25

คู่มือการขบั เคลื่อนชุมชนแห่งการเรยี นรทู้ างวิชาชพี

PLC สำนักงานเขตพน้ื ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

PLC – P4

แบบฟอรม์ แผนการจดั การเรยี นรู้

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี......... เรอื่ ง........................................................................................................
สอนวันที่ ..... เดอื น ............. พ.ศ. ......... ชว่ งเวลาท่สี อน .......................... จำนวน ……............ ช่วั โมง
หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ ......................... เรื่อง .............................................................................................
ช้ัน .............................................. โรงเรียน ...........................................................................................
ชอื่ ครูผ้สู อน............................................................................................................................. ................
มาตรฐานการเรียนรู้
....................................................................................... .........................................................................
............................................................................................................................. ...................................
ตวั ชวี้ ดั
....................................................................................................................................... .........................
.......................................................................................................... ......................................................
สาระสำคญั
............................................................................................................................. ...................................
.......................................................................................................................................................... ......
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
.................................................................................................... ............................................................
............................................................................................................................. ...................................

ทักษะ กระบวนการ สมรรถนะสำคัญ
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................ ................................................................
............................................................................................................................. ...................................

(สำหรับสถานศกึ ษา) หน้า | 26

ค่มู ือการขบั เคลือ่ นชมุ ชนแห่งการเรียนรู้ทางวชิ าชพี

PLC สำนกั งานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

เจตคติ คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................

ช้นิ งานและหรือภาระงาน

............................................................................................................................. ...................................

............................................................................................................................. ...................................

................................................................................................................................................................

กจิ กรรมการเรียนรู้

............................................................................................................................. ...................................

............................................................................................................................. ...................................

........................................................................................ ........................................................................

............................................................................................................................. ...................................

..................................................................................................................................................... ...........

........................................................................................................................ ........................................

............................................................................................................................. ...................................

สื่อและแหล่งการเรียนรู้

.......................................................................................................................................................... ......

............................................................................................................................. ...................................

............................................................................................................................. ...................................

การวัดและประเมนิ ผล

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ เคร่อื งมือที่ใชใ้ นการประเมนิ

K: วิธกี ารประเมนิ ภาระงาน / ชน้ิ งาน เกณฑ์การผ่าน

P:

A:

เกณฑ์การประเมนิ (rubric score) ระดบั คณุ ภาพ
ประเดน็ การประเมนิ

เกณฑก์ ารตัดสนิ / ระดับคุณภาพ
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................ ................................................................
เกณฑ์การผ่าน
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................ ................................................................

(สำหรับสถานศกึ ษา) หน้า | 27

คู่มือการขบั เคล่อื นชมุ ชนแห่งการเรียนรู้ทางวชิ าชพี

PLC สำนักงานเขตพน้ื ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

บันทึกผลหลังการจดั การเรียนรู้
ผลการเรียนรู้
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................ ................................................................
............................................................................................................................. ...................................
ปญั หาที่พบ
.................................................................................................................................................. ..............
..................................................................................................................... ...........................................
ขอ้ เสนอแนะเพือ่ การพัฒนาแผนการจัดการเรยี นรู้ครั้งตอ่ ไป
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................
ความคดิ เห็นของผ้บู รหิ าร
................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ...................................

ลงชือ่ ........................................................................
(..............................................................................)
ผูบ้ รหิ ารโรงเรยี น…………………………..

วนั ท่ี .....................เดือน......................พ.ศ................

(สำหรับสถานศกึ ษา) หน้า | 28

คมู่ ือการขับเคลือ่ นชุมชนแหง่ การเรยี นรทู้ างวชิ าชีพ

PLC สำนกั งานเขตพ้นื ที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

PLC – P5

แบบประเมินหน่วยการเรียนรู้

หนว่ ยการเรียนรู้ที่..... เรือ่ ง ....................................................................

รายวิชา............................... รหสั วิชา .............................

ช้นั ......................... เวลา ..................ช่ัวโมง กลมุ่ สาระการเรยี นรู้..................…………….

คำชี้แจง โปรดเขยี นเครือ่ งหมาย ✓ ลงในชอ่ งทตี่ รงกบั ระดับการปฏิบัติ

ระดับการประเมนิ 4 หมายถงึ มคี วามสอดคลอ้ ง/เชอ่ื มโยง/เหมาะสมมากที่สดุ

3 หมายถึง มีความสอดคล้อง/เชอ่ื มโยง/เหมาะสมมาก

2 หมายถงึ มคี วามสอดคลอ้ ง/เช่ือมโยง/เหมาะสมนอ้ ย

1 หมายถงึ มีความสอดคลอ้ ง/เช่อื มโยง/เหมาะสมนอ้ ยทส่ี ุด

รายการประเมิน ระดบั การปฏบิ ตั ิ
4321

1. ชอ่ื หน่วยการเรยี นรกู้ ะทดั รดั ชัดเจน ครอบคลุมเนือ้ หาสาระ

2. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตวั ชว้ี ดั / สมรรถนะสำคญั ของนกั เรียน

และคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ มคี วามเช่อื มโยงกนั อย่างเหมาะสม

3. ความสอดคล้องของสาระสำคญั กบั มาตรฐานการเรียนรู้ / ตวั ชี้วดั /สาระสำคญั /

ความคดิ รวบยอด /สาระการเรยี นรู้ และกจิ กรรมการเรียนรู้

4. ความเช่อื มโยงสัมพนั ธ์กันระหว่างชื่อหนว่ ยการเรียนรู้ มาตรฐานการเรยี นรู้ /ตวั ช้วี ดั /

สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด สาระการเรยี นรู้และกจิ กรรมการเรยี นรู้

5. กจิ กรรมการเรียนรู้สอดคลอ้ งกบั สาระการเรยี นรู้ มาตรฐานการเรยี นรู้ / ตวั ช้วี ดั

6. กจิ กรรมการเรียนรมู้ คี วามครอบคลุมในการพฒั นาผู้เรียนให้มีความร/ู้ ทกั ษะ

กระบวนการ/สมรรถนะท่ีสำคญั ของผูเ้ รียนและคณุ ลักษณะท่พี งึ ประสงค์

7. กิจกรรมการเรียนร้มู ีความเหมาะสม สามารถนำผู้เรียนไปสู่การสรา้ งช้นิ งานหรอื

ภาระงานได้

8. มกี ารประเมินผลตามสภาพจรงิ และสอดคล้องกบั มาตรฐานการเรยี นรู้ / ตัวชว้ี ัด

9. ประเด็นและหลักเกณฑ์การประเมินสามารถสะทอ้ นคณุ ภาพผเู้ รยี น ตามมาตรฐาน

การเรยี นรู้ / ตัวชว้ี ดั

10. สอ่ื การเรยี นรใู้ นแต่ละกจิ กรรมมีความเหมาะสมกับเวลาและนำไปประยกุ ต์ใช้ไดจ้ รงิ

รวม (คะแนน)

สรปุ ผล

ขอ้ คิดเห็น/ข้อเสนอแนะ

............................................................................................................................. ...................……………

…………………………………………………………………………………………………................……………………………

ลงชื่อ ........................................................... ผู้ประเมิน
(......................................................)

ตำแหนง่ ..................................................

การแปลความหมาย การประเมินหนว่ ยการเรยี นรู้
เกณฑ์ คา่ เฉลยี่ 1.00-1.50 ปรับปรงุ 1.51-2.50 พอใช้ 2.51-3.50 ดี 3.51-4.00 ดีมาก หรือ คะแนน 10-15 ปรับปรงุ 16-25 พอใช้ 26-35 ดี 36-40 ดมี าก

(สำหรับสถานศึกษา) หน้า | 29

คมู่ อื การขบั เคลื่อนชุมชนแหง่ การเรยี นรูท้ างวิชาชีพ

PLC สำนกั งานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

PLC – P6
แบบบันทึกการแลกเปล่ียน สะท้อนคิด แผนการจดั การเรียนรู้ก่อนใช้สอน วงรอบท่ี ......

ชอ่ื ทมี ................................................................... โรงเรยี น .................................................................

วันท่สี ะทอ้ นการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้กอ่ นเปิดชั้นเรยี น ............................... เวลา ......................... น

นักเรยี นชน้ั ................................................................. จำนวนนักเรียน ........................................ คน

ชอ่ื ครผู ู้สอน .................................................... วิชา .......................................... รหสั วชิ า ....................

จำนวนผู้เข้ารว่ มสะทอ้ นแผน จำนวน ...... คน ไดแ้ ก่

ชือ่ - สกลุ ตำแหนง่ / โรงเรียน บทบาทในทีม ลายมือช่อื

Administrator

Mentor

Expert

Model Teacher

Buddy Teacher

การแลกเปลีย่ น สะท้อนคิด

ประเดน็ นำสะทอ้ นกิจกรรมการเรยี นรู้ บนั ทกึ ผลการสะทอ้ นคิด
กอ่ นนำไปใช้สอน

1. องคป์ ระกอบของแผนการจดั การเรยี นรู้

2. การออกแบบจุดประสงคก์ ารเรียนร้ทู ่ี
สอดคลอ้ งกับกิจกรรมการเรียนรู้

3. กจิ กรรมการเรยี นร้ทู ่ีครผู ้สู อนออกแบบมี
ความสอดคล้องตามตัวช้ีวัด

4. ช้ินงาน/ภาระงาน /การวัดประเมนิ ผล
สอดคลอ้ งกับกจิ กรรมการเรียนรู้

5. วิธกี ารแกป้ ัญหาท่ีมีการวางแผนสู่การจัด
กจิ กรรมการเรยี นรู้มคี วามเหมาะสม

ลงช่ือ………………………..……………..………ผู้บนั ทกึ ลงชื่อ………….…….……………………ผู้รับรอง
(………………………………………………) (………………………………………………)

ตำแหน่ง................................................... ผู้อำนวยการโรงเรยี น
Model Teacher

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 30

คู่มือการขับเคลอื่ นชุมชนแหง่ การเรยี นรทู้ างวชิ าชพี

PLC สำนักงานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

แบบสังเกตช้นั เรยี น – เปิดชั้นเรยี น PLC – D

ชอ่ื ทมี ....................................................................... โรงเรยี น ............................................ ................

วนั ทเ่ี ปดิ ช้ันเรยี น ......................................................................... เวลา .......................................... น.

นักเรียนชน้ั ......................................................... จำนวนนกั เรยี น ............................................... คน

ชื่อครูผสู้ อน (Model Teacher) .........................................................................................................

วิชา .................................................................................... รหสั วชิ า .................................................

จำนวนผูเ้ ข้ารว่ มการสงั เกต จำนวน ...... คน ได้แก่

ชื่อ - สกุล ตำแหน่ง / โรงเรียน บทบาทในทีม ลายมือชอื่

Administrator

Mentor

Expert

Model Teacher

Buddy Teacher

ประเด็นในการสังเกต

1. ครสู อนตามขน้ั ตอนท่ีออกแบบไวห้ รือไม่

2. นักเรียนไดเ้ รียนรู้ทุกขน้ั ตอนหรอื ไม่ และมนี ักเรยี นท่ีไม่ได้เรียนรู้เพราะอะไร

3. ครสู ง่ เสริมนักเรียนทย่ี ังไม่เรียนรู้ และปรบั แกส้ ถานการณ์อย่างไรให้ไดผ้ ล

4. สิง่ ที่เปน็ อุปสรรคต่อการเรียนรู้ของนักเรียนคืออะไร ครไู ด้พยายามแก้อยา่ งไร

5. ขอ้ คิดเห็นของผสู้ งั เกต

ขน้ั ตอนกจิ กรรม ข้อมูลท่พี บจากการสังเกต ความคดิ เห็นของผสู้ งั เกต

ขั้นนำ

ข้ันสอน

ข้นั สรปุ

เวลาท่ใี ช้ในการในการเปดิ ชนั้ เรียนทัง้ หมด ...................... นาท/ี ชั่วโมง

ลงช่ือ………………………..……………..………ผบู้ ันทึก ลงชอ่ื ………….…….……………………ผูร้ บั รอง
(………………………………………………) (………………………………………………)

ตำแหน่ง................................................... ผอู้ ำนวยการโรงเรียน

(สำหรบั สถานศึกษา) หนา้ | 31

คู่มือการขบั เคลอื่ นชมุ ชนแห่งการเรียนรทู้ างวิชาชพี

PLC สำนักงานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

PLC – D

แบบสะท้อนผลการปฏิบัติตามแผน

ช่ือทมี ....................................................................... โรงเรยี น ............................................ ................

วนั ท่เี ปดิ ช้ันเรยี น ......................................................................... เวลา .......................................... น.

นักเรียนช้ัน ......................................................... จำนวนนกั เรียน ............................................... คน

ช่ือครูผสู้ อน (Model Teacher) .........................................................................................................

วิชา .................................................................................... รหัสวิชา .................................................

จำนวนผูเ้ ข้ารว่ มการสงั เกต จำนวน ...... คน ได้แก่

ชอื่ - สกุล ตำแหนง่ / โรงเรยี น บทบาทในทีม ลายมือชื่อ

Administrator

Mentor

Expert

Model Teacher

Buddy Teacher

ประเด็น บันทึกการสะท้อนผล

1. ส่ิงที่ครูผูส้ อนทำได้ดี และควรรกั ษา
ไว้ให้มตี อ่ ไป

2. สง่ิ ทเี่ ปน็ ปญั หาและอปุ สรรคทที่ ำให้
การจดั กิจกรรมการเรยี นรใู้ นคร้ังนีไ้ ม่
เป็นไปตามเป้าหมาย

3.สงิ่ ท่ีครูต้องปรบั ให้ดีขน้ึ เพ่อื
พฒั นาการเรียนรู้ของนักเรยี นมี
ประเด็นใดบา้ ง และจะทำอย่างไร

4. นักเรียนบรรลวุ ตั ถุประสงคก์ าร
เรยี นรใู้ นครง้ั นจ้ี ำนวนกี่คน

5. วธิ ีการแกป้ ัญหาท่ีนำมาใช้ในการจัด
กิจกรรมการเรยี นรูเ้ กิดผลอย่างไร

ลงช่ือ………………………..……………..………ผู้บนั ทกึ ลงชือ่ ………….…….……………………ผู้รับรอง
(………………………………………………) (………………………………………………)

ตำแหน่ง................................................... ผูอ้ ำนวยการโรงเรยี น

(สำหรบั สถานศึกษา) หนา้ | 32

คู่มือการขบั เคลอื่ นชมุ ชนแห่งการเรียนรทู้ างวิชาชพี

PLC สำนักงานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

PLC – S

แบบสะท้อนผลการปฏิบัติตามแผน

ช่ือทมี ....................................................................... โรงเรยี น ............................................ ................

วนั ท่เี ปดิ ช้ันเรยี น ......................................................................... เวลา .......................................... น.

นักเรียนช้ัน ......................................................... จำนวนนกั เรียน ............................................... คน

ช่ือครูผสู้ อน (Model Teacher) .........................................................................................................

วิชา .................................................................................... รหัสวิชา .................................................

จำนวนผูเ้ ข้ารว่ มการสงั เกต จำนวน ...... คน ได้แก่

ชอื่ - สกุล ตำแหนง่ / โรงเรยี น บทบาทในทีม ลายมือชื่อ

Administrator

Mentor

Expert

Model Teacher

Buddy Teacher

ประเด็น บันทึกการสะท้อนผล

1. ส่ิงที่ครูผูส้ อนทำได้ดี และควรรกั ษา
ไว้ให้มตี อ่ ไป

2. สง่ิ ทเี่ ปน็ ปญั หาและอปุ สรรคทที่ ำให้
การจดั กิจกรรมการเรยี นรใู้ นคร้ังนีไ้ ม่
เป็นไปตามเป้าหมาย

3.สงิ่ ท่ีครูต้องปรบั ให้ดีขน้ึ เพ่อื
พฒั นาการเรียนรู้ของนักเรยี นมี
ประเด็นใดบา้ ง และจะทำอย่างไร

4. นักเรียนบรรลวุ ตั ถุประสงคก์ าร
เรยี นรใู้ นครง้ั นจ้ี ำนวนกี่คน

5. วธิ ีการแกป้ ัญหาท่ีนำมาใช้ในการจัด
กิจกรรมการเรยี นรูเ้ กิดผลอย่างไร

ลงช่ือ………………………..……………..………ผู้บนั ทกึ ลงชือ่ ………….…….……………………ผูร้ บั รอง
(………………………………………………) (………………………………………………)

ตำแหน่ง................................................... ผูอ้ ำนวยการโรงเรียน

(สำหรับสถานศึกษา) หน้า | 33

คมู่ ือการขบั เคล่อื นชมุ ชนแหง่ การเรียนรูท้ างวชิ าชีพ

PLC สำนกั งานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

PLC – Report

แบบรายงานการใชน้ วัตกรรมทีเ่ กดิ จากการเปดิ ช้ันเรยี น จำนวน ..... วงรอบ
โรงเรยี น…………………………………………..

สำนักงานเขตพืน้ ที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

หน่วยการเรียนรู้ ...................................................................... จำนวน .................................... ชวั่ โมง
วชิ า .................................................................................. รหัสวิชา .....................................................
ชน้ั ..................................................กล่มุ สาระการเรียนรู้ .....................................................................
ชอ่ื ครผู สู้ อน ...................................................................................................
ตำแหน่ง......................................โรงเรยี น...............................................................
อำเภอ.....................จังหวัด...............................................
โทร..................................มอื ถือ..............................E-mail address .................................................

ชื่อนวัตกรรมการเรยี นการสอน
.................................................... ............................................................................................. ............
แนวทางการคิดค้นนวตั กรรมการเรียนการสอน

 แนวทางท่ี 1 แสวงหานวตั กรรมการเรยี นการสอนจากแหล่งต่างๆ ที่เคยมผี สู้ ร้างหรือ
ทำไวแ้ ล้ว แล้วนำมาปรับปรุงหรอื พัฒนาใหม่

 แนวทางท่ี 2 การสรา้ งนวตั กรรมการเรียนการสอนข้ึนใหม่
ประเภทของนวตั กรรมการเรยี นการสอน

 สอ่ื การเรยี นการสอน
 เทคนคิ วธิ ีสอน
 …………………

1. ความเป็นมาและความสำคัญของวธิ ีการแก้ปัญหา
2. วตั ถปุ ระสงค์ของการดำเนินการ
3. กระบวนการในการดำเนินการ
4. ผลการดำเนนิ การ
5. ปจั จยั ความสำเรจ็
6. ผลทเี่ กดิ กบั ตัวครูมีประเด็นใดบา้ ง
7. การเผยแพรน่ วตั กรรม (เช่น ระหวา่ งครูในเครือข่าย ครูตา่ งเครอื ข่าย ครูในโรงเรียนดว้ ยกัน)
8. ภาคผนวก (ภาพกิจกรรม/แบบบนั ทกึ PLC )

ลงชือ่ ....................................ผรู้ ายงาน ลงช่ือ........................................ผรู้ ับรอง
(……………………………………..) ( ………………………………. )
ตำแหนง่ ......................................
ผอู้ ำนวยการโรงเรียน……………..

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 34

คมู่ อื การขบั เคลื่อนชมุ ชนแหง่ การเรียนรทู้ างวชิ าชีพ

PLC สำนกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

บทบาทของผบู้ ริหารกับการขับเคลอื่ นชมุ ชนแหง่ การเรียนรทู้ างวชิ าชีพ

กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ มิใช่แค่การสร้างกลุ่มครูเพียงกลุ่มเล็ก ๆ
ขึ้นมาเพื่อพัฒนา หรือแก้ไขปัญหาการเรียนรู้ของนักเรียนเท่านั้น หากแต่เป็นการสร้างให้เกิดความ
ร่วมมือร่วมใจของครูทั้งโรงเรียน การจะทำให้เกิดภาพดังกล่าวขึ้นในโรงเรียนได้นั้น ผู้บริหารเป็น
บุคคลสำคัญในการสร้างบรรยากาศของการเรียนรู้ แนวทางการแก้ไขปัญหาการเรียนรู้ของนักเรียน
ร่วมกันอย่างเป็นกัลยาณมิตร พร้อมทั้งขับเคลื่อนกระบวนการ ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพด้วย
ความสุข ความสนุกสนาน และความอิ่มเอมใจกับผลสำเร็จท่ีเกดิ ขึ้นกับลูกศษิ ย์ จนกระทั่งเกิดขึ้นเปน็
โรงเรียนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community: SLC) สามารถสรุปบทบาท ของ
ผู้บริหารในชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชพี ได้ ดงั นี้

1) ผู้นำทางวิชาการ ที่มีวิสัยทัศน์ทางวิชาการที่คมชัด รวมทั้งมีทิศทางที่ชัดเจนในการ
กำหนดแนวทางการดำเนินงานใหต้ อบโจทย์ของชุมชนและนโยบายของรัฐ โดยไม่ไดใ้ ชเ้ พียงอำนาจส่ัง
การ แต่จะต้องเป็นผู้ที่มี ภาวะผู้นำแบบแบ่งปัน (shared leadership) สร้างให้เกิดความรับผิดชอบ
รว่ มกนั ของบุคคลในทุก ๆ ระดบั และตำแหน่ง อกี ทงั้ ผบู้ รหิ ารโรงเรียนควรจะต้องเคารพ ใหเ้ กียรติ ให้
ความสำคญั และรับฟังความเหน็ ของทุกฝ่าย เพอ่ื นำมาประมวลและลงขอ้ สรปุ อย่างมีศลิ ปะเพื่อให้เกิด
การทำงานรว่ มกนั ไดอ้ ยา่ งมีคณุ ภาพ

2) ผู้นำในการกระตุ้นและอำนวยการจัดตั้ง Professional Learning Team (PLT) ให้
สามารถเกิดขึ้น ในโรงเรียนอย่างกว้างขวางและทั่วถึง พร้อมทั้งสนับสนุนสิ่งอำนวยความสะดวกที่จะ
ทำให้การทำงานเป็นไป อย่างราบรื่นและต่อเนื่อง ตัวอย่างคำถามที่ผู้บริหารจะต้องสามารถตอบได้
เกย่ี วกับการดำเนนิ งานของ PLT เช่น

• ประเด็นปัญหาที่ครูในโรงเรียนกำลังเผชิญหน้าอยู่มีอะไรบ้าง และมีทิศทางในการ
แก้ไขปญั หา ผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนร้ทู างวชิ าชพี ไดอ้ ย่างไร

• ลักษณะการดำเนินงานของ PLT ในแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้เป็นอย่างไร อาจ
แสดงโดยใช้แผนภาพ การดำเนินงานแบ่งตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ และระดับชั้น เพื่อแสดงให้เห็น
ภาพรวมของโรงเรียน

• แผนการดำเนินงานของแต่ละ PLT เป็นอย่างไร อาจแสดงโดยใช้กำหนดการการ
จัดกระบวนการ ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของแต่ละ PLT โดยระบุว่าแต่ละขั้นตอนจะเกิดขึ้น
เม่ือใดบา้ ง

• ความก้าวหน้าการดำเนินงานตามกำหนดการของแต่ละ PLT เป็นอย่างไร อาจ
แสดงโดยใช้แผนภาพ แสดงความก้าวหน้า (PLT progress chart) ของแต่ละทีมว่าขั้นตอนใดมีการ
ดำเนินการไปแลว้ บา้ ง

• นวัตกรรมการศึกษาหรือแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดของครูแต่ละคน หรือของแต่ละ PLT
ท่ใี ช้ในการแกไ้ ข ปญั หาการเรยี นรู้ของนกั เรยี นไดป้ ระสบความสำเร็จเปน็ อยา่ งไรบ้าง

(สำหรับสถานศึกษา) หน้า | 35

คู่มือการขับเคลือ่ นชมุ ชนแหง่ การเรยี นรู้ทางวชิ าชพี

PLC สำนกั งานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

นอกจากน้ี ผูบ้ ริหารยังควรส่งเสริมและสนบั สนนุ PLT ในการจดั กจิ กรรมเพ่ือสนับสนุนการ
จดั กระบวนการ ชมุ ชนแห่งการเรียนรทู้ างวิชาชีพ ดงั น้ี

• จัดให้มีการประชุมวิชาการย่อยภายในโรงเรียนเป็นระยะ ๆ เพื่อให้เกิดการ
แลกเปลย่ี นเรียนรู้ กระบวนการแก้ไขปัญหาการเรียนรูข้ องนักเรยี นรว่ มกัน

• ส่งเสริมให้เกิดกระบวนการร่วมสังเกตชั้นเรียน (open class) เป็นครั้งคราว เพ่ือ
เป็นการพัฒนาครู ผ่านการสังเกตการณ์การจัดการเรียนรู้สอนของเพื่อนครูที่มีแนวทางการจัดการ
เรยี นรู้และศิลปะการสอนท่ีดี จนสามารถเป็นแบบอย่างให้ครคู นอ่ืน ๆ นำไปใชต้ ่อได้

โดยสรุปแล้ว การบริหารกระบวนการพัฒนานักเรียนผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ
จะต้องเกิดจาก ผู้บริหารที่มีความเข้าใจถึงหลักการ ปรัชญาพื้นฐาน รวมถึงกระบวนการทำงานท่ี
ถูกต้องเหมาะสมเป็นลำดับแรก จากนั้นผู้บริหารจะต้องใช้บทบาทของการบริหารของตนเองในการ
จัดการให้เกิดความร่วมมือร่วมใจจนกระทั่ง ครูในโรงเรียนมีเป้าหมายร่วมกัน ไม่ใช่การใช้อำนาจสั่ง
การ แต่เป็นการเปิดเวทีให้เกิดการแสดงความคิดเห็น เพื่อให้ได้ข้อสรุปที่บุคคลที่มีส่วนเกี่ยวข้องจะ
รับผิดชอบร่วมกนั

นอกจากนี้ ผู้บริหารโรงเรียนจะต้องเป็นผู้ที่เข้าใจ กระบวนการการทำงานของแต่ละ PLT
ในโรงเรียน เพื่อกำหนดทิศทางการดำเนินงานของชุมชนแห่งการเรียนรู้ ทางวิชาชีพทั้งโรงเรียนให้
เป็นไปในรูปแบบเดียวกัน รวมถึงสร้างทีมประเมินกลยุทธ์ ภารกิจ และความก้าวหน้า ของการ
ดำเนินงานตามเปา้ หมายรวมของโรงเรียน ถ้าผู้บริหารสามารถดำเนินงานไดด้ ังกล่าวข้างต้น จะทำให้
การขับเคลื่อนชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเป็นไปอย่างมีแบบแผนและมีเป้าหมายที่ชัดเจน ครู
และบุคคล ที่มีส่วนเกี่ยวข้องไม่จำเป็นจะต้องรอคำสั่งรายวันจากผู้บริหาร ด้วยรู้และเข้าใจความ
รบั ผดิ ชอบของตนเองที่ไดร้ บั มอบหมายเปน็ อยา่ งดี ผลสำเร็จที่เกิดข้ึนจากการทำให้นักเรียนได้รับการ
เรียนรู้ที่ดที ี่สุดจะเปน็ ความภาคภูมิใจ ของครูและบุคคลที่มีส่วนเกี่ยวขอ้ งในการทำงานรว่ มกันอย่างมี
คุณภาพและเป็นกลั ยาณมติ ร

(สำหรบั สถานศกึ ษา) หนา้ | 36

คูม่ อื การขบั เคลอื่ นชมุ ชนแห่งการเรยี นร้ทู างวิชาชพี

PLC สำนกั งานเขตพืน้ ทีก่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

แนวทางการขับเคลอ่ื นชุมชนแห่งการเรยี นรทู้ างวชิ าชพี ระดับสถานศึกษา

แนวทางการดำเนินงาน กจิ กรรม
1. แต่งตั้งคณะกรรมการขบั เคลอ่ื น
กระบวนการ PLC ระดับ แต่งตั้งคณะกรรมการขบั เคลอ่ื น PLC ประกอบดว้ ย
สถานศึกษา 1. ผอู้ ำนวยการสถานศกึ ษา/รองผอู้ ำนวยการสถานศึกษา
2. กำหนดแผนงานการขบั เคลื่อน 2. หัวหนา้ ฝา่ ยวชิ าการ/กลมุ่ สาระ/หวั หน้าสายชั้น
กระบวนการ PLC ระดับ 3. ครูและบคุ ลากรทางการศึกษา
สถานศึกษา
จดั ทำแผนงานการขบั เคลื่อนกระบวนการ PLC สูส่ ถานศึกษา
3. การขบั เคลอื่ นกระบวนการ ประกอบด้วย
PLC สูก่ ารปฏิบตั ิ
4. กำกับ ตดิ ตามนเิ ทศและ 1. สร้างทมี งาน PLC ท่ีสอดคลอ้ งกับบริบทของสถานศกึ ษา
ประเมินผล 2. สร้างความรู้ ความเขา้ ใจ และแนวทางการปฏบิ ัตใิ ห้กับ
บุคลากรในสถานศกึ ษา (พาดู พาคิด พาทำ)
5. สรุปรายงานผลการดำเนนิ การ 3. สร้างเครือขา่ ยกับหน่วยงานอ่ืน (ระดบั บคุ คล ระดับองค์กร
ขับเคลือ่ นกระบวนการ PLC ระดบั หน่วยงาน)
4. กำกบั ตดิ ตาม นิเทศ และประเมนิ ผล
5. ส่งเสริม สนบั สนนุ และประสานงานการพัฒนาข้าราชการ
ครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษา

ขบั เคล่ือนกระบวนการ PLC สู่การปฏบิ ตั ิ
พรอ้ มทัง้ บนั ทึกผลการดำเนนิ งาน
ตามข้นั ตอนการจดั กระบวนการ PLC

จัดทำแผนและเคร่อื งมอื กำกับ ติดตาม นเิ ทศ และประเมินผลการ
ขับเคลอ่ื นกระบวนการ PLC สู่สถานศกึ ษา

• คณะกรรมการขบั เคลื่อนกระบวนการ PLC สู่สถานศกึ ษา
ระดบั สถานศึกษา ดำเนนิ การกำกบั ตดิ ตาม นเิ ทศ และประเมนิ ผล
การขับเคลื่อนกระบวนการ PLC ส่สู ถานศึกษา

• เรง่ รดั ติดตาม และสนบั สนุน ข้าราชการและบุคลากร
ทางการ ศึกษาทไี่ มป่ ระสบความสำเร็จในการขับเคล่ือน
กระบวนการ PLC สู่สถานศึกษา

• ขา้ ราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษา รายงานผลการ
ดำเนนิ การตามกระบวนการ PLC สู่สถานศกึ ษา เป็นรายบุคคลต่อ
ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษา

• คณะกรรมการขับเคลอ่ื นกระบวนการ PLC สรปุ และรายงาน
ผลการติดตาม ในสถานศึกษา

• สถานศึกษารายงานผลการขับเคลอ่ื นกระบวนการ PLC
ตอ่ สำนักงานเขตพื้นที่การศกึ ษาและผู้ทีเ่ กีย่ วข้อง

(สำหรับสถานศึกษา) หนา้ | 37

ค่มู อื การขบั เคล่อื นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวชิ าชีพ

PLC สำนักงานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

แนวทางการดำเนนิ งาน กจิ กรรม

6. จัดกรรมแลกเปลยี่ นเรียนรู้ สถานศึกษาจัดกิจกรรมแลกเปล่ยี นเรียนรู้ (Show and Share)
ถอดบทเรียน และยกย่อง เชิดชู การขบั เคลื่อนกระบวนการ PLC ส่สู ถานศกึ ษา ท่ีสอดคลอ้ งกบั
เกยี รติการขับเคลื่อน กระบวนการ บริบทของสถานศึกษา
PLC สู่สถานศึกษา
• ยกย่องเชดิ ชเู กยี รติข้าราชการครูและบุคลากรทางการศกึ ษา
ทม่ี กี ระบวนการดำเนนิ การที่ดสี ามารถเปน็ แบบอย่างได้ และ
เผยแพร่

ตัวอยา่ งแผนดำเนนิ งานกระบวนการ PLC ระดบั สถานศึกษา

สัปดาห์ วัน เดือน ปี กจิ กรรม ผู้รับผดิ ชอบ

- แต่งตง้ั คณะกรรมการขับเคลอ่ื น ฝา่ ยบรหิ าร/คณะ

กระบวนการชุมชนการเรยี นรทู้ างวชิ าชีพ (PLC) กรรมการฯ

ระดับสถานศึกษา

- ประชุมคณะกรรมการฯ

- จดั ทำแผนการดำเนนิ งานชุมชนการเรียนรู้

วชิ าชีพ (PLC) ระดบั สถานศึกษา

- ประชุมครูทงั้ ให้ความรู้ สร้างความเขา้ ใจ สร้าง - ฝา่ ยบริหาร/คณะ

แรงจูงใจ กรรมการฯ

- รวมกลุ่มเพอื่ จดั ต้ังกลมุ่ PLC - ครูในสถานศกึ ษา

- ขอจดั ต้ังกลุ่มและจดทะเบยี นจัดตงั้ กลุ่ม PLC - ครูตัวแทนกลมุ่ /

คณะกรรมการฯ

- ประชุมกลุ่ม PLC วิเคราะห์ปัญหา/ประเด็นการ - กลุ่ม PLC

พฒั นา - Model Teacher

- จดั ทำแผนปฏิบตั กิ ารของทีม PLC ร่วมกบั สมาชกิ ใน

กล่มุ PLC

ปฏิบัติการ PLC วงรอบท่ี 1 - Model Teacher

- วางแผนออกแบบกระบวนการ - สมาชกิ กล่มุ PLC

- ลงมือปฏิบตั ิตามแผน - คณะกรรมการ

- สะทอ้ นผลการปฏิบตั ิ กำกับ ตดิ ตาม

(สำหรบั สถานศึกษา) หนา้ | 38

คมู่ ือการขับเคลอ่ื นชมุ ชนแห่งการเรียนรูท้ างวชิ าชีพ

PLC สำนักงานเขตพน้ื ทกี่ ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

สปั ดาห์ วนั เดือน ปี กิจกรรม ผรู้ บั ผิดชอบ

นเิ ทศและ

ประเมินผล

ปฏบิ ตั ิการ PLC วงรอบที่ 2 - Model Teacher

- วางแผนออกแบบกระบวนการ - สมาชิกกล่มุ PLC

- ลงมอื ปฏิบตั ติ ามแผน - คณะกรรมการ

- สะท้อนผลการปฏบิ ตั ิ กำกับติดตาม นเิ ทศ

และประเมนิ ผล

ปฏบิ ัตกิ าร PLC วงรอบท่ี 3 - Model Teacher

- วางแผนออกแบบกระบวนการ - สมาชกิ กลมุ่ PLC

- ลงมือปฏบิ ตั ติ ามแผน - คณะกรรมการ

- สะท้อนผลการปฏิบัติ กำกับติดตาม นเิ ทศ

และประเมินผล

สรุปรายงานผลการใชน้ วัตกรรมจากการเปิดช้นั Model Teacher

เรียน

เผยแพรก่ จิ กรรม/ช้นิ งาน/นวัตกรรม Model Teacher

สรุปผลการขบั เคล่อื นชุมชนแห่งการเรยี นรู้ ระดับ คณะกรรมการ

สถานศึกษา ขบั เคลื่อน

กระบวนการชมุ ชน

การเรียนร้ทู าง

วชิ าชพี (PLC)

ระดบั สถานศึกษา

(สำหรับสถานศกึ ษา) หนา้ | 39

คู่มือการขับเคลอ่ื นชุมชนแห่งการเรยี นรู้ทางวิชาชพี

PLC สำนกั งานเขตพืน้ ทีก่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

ตวั อยา่ งแบบรายงานผลการขบั เคลื่อนชุมชนแห่งการเรียนรทู้ างวชิ าชพี

รายงานผลการขับเคล่อื นชมุ ชนแหง่ การเรยี นรู้ (PLC)

โรงเรียน.......................................................สังกัด...............................................

1. ข้อมูลพ้ืนฐานของสถานศกึ ษา

ประกอบดว้ ย 1) ที่ตัง้ ระดบั ชั้นท่ีเปิดสอน 2) จำนวนนักเรียน (จำแนกตามระดบั ช้นั )

และ 3) จำนวนครู (ระบุตามวิชาเอก)

2. หลกั การและเหตผุ ล

3. วัตถุประสงค์การดำเนินงาน PLC ในสถานศึกษา (สอดคล้องกับกิจกรรมในแผนการดำเนินงาน

PLC ของสถานศึกษา)

4. ประเด็นปญั หา/พฒั นา ทม่ี ีการขับเคลอื่ นในสถานศกึ ษา

ชอ่ื กลุ่ม PLC ผสู้ อน (Model ประเด็นปญั หา/พฒั นา วธิ กี าร/แนวทางการแก้ปัญหา/

Teacher) พัฒนา

5. วิธีการ/รูปแบบ/แผนผังแสดงข้ันตอนการดำเนินงาน PLC ของสถานศึกษา (นำเสนอสอดคล้องกับ

แผนการดำเนินงาน PLC ของสถานศึกษา โดยนำเสนอเป็นขั้นตอนหรือแผนผังหรือมีรูปแบบการ

ขบั เคลื่อนเฉพาะของสถานศกึ ษา)

6. ผลการดำเนินงาน/ผลลัพธท์ ีเ่ กดิ ขึน้ จรงิ (นำเสนอผลการดำเนินงานสอดคล้องกับวตั ถุประสงคก์ าร

ดำเนนิ งาน PLC ในสถานศกึ ษา/ผลลัพธ์ คือ ผลกระทบที่เกดิ จากผลการดำเนนิ งาน)

7. ปจั จัยท่สี ่งผลให้การดำเนินงานประสบความสำเร็จ

8. อปุ สรรค/ข้อจำกดั /ข้อขัดข้องทีพ่ บในการดำเนินงาน

9. ประเดน็ ท่ีไดเ้ รียนรู้

10. ขอ้ เสนอแนะในการดำเนินงานครงั้ ต่อไป

11. นวตั กรรมที่ได้

ชือ่ กลุ่ม ผูส้ อน เรือ่ ง กลุม่ เป้าหมาย นวัตกรรมทไ่ี ด้ ผลการแก้ปญั หา/

PLC (Model พัฒนา

Teacher)

จำนวนครูผ้สู อน (Model Teacher) .............คน
จำนวนครูรว่ มเรียนรู้ (Buddy Teacher) ...........คน
จำนวนครทู ี่ไม่ได้ดำเนินการ PLC ………..คน
12. ภาคผนวก – แนบรายงานผลการใช้นวัตกรรมของกลุ่ม PLC ที่มีผลการดำเนินงานยอดเยี่ยม/
ภาพกจิ กรรม/คำสงั่ /โครงการ/การแลกเปลีย่ นเรยี นรู้

(สำหรับสถานศึกษา) หน้า | 40

คูม่ ือการขบั เคลื่อนชมุ ชนแหง่ การเรยี นรู้ทางวิชาชีพ

PLC สำนกั งานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

เอกสารอา้ งอิง

ประเวศ วะสี และคณะ. (2547). ธรรมชาติของสรรพส่ิง : การเข้าถึง ความจรงิ
ท้ังหมด. กรงุ เทพฯ: รว่ มด้วยช่วยกนั .

พระธรรมปฎิ ก (ป.อ.ปยตุ .โต). (2542). เพอ่ื ชุมชนแหง่ การศกึ ษาและบรรยากาศทางวิชาการ
(คุณธรรมของครูอาจารย์และ ผบู้ ริหาร). กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

ฝ่ายบริหารโครงการริเรม่ิ สถาบนั ส่งเสรมิ การสอนวิทยาศาสตร.์ (2564). เอกสารประกอบการ
อบรมการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ .

วิจารณ์ พานชิ . (2554). วิถสี ร้างการเรยี นรู้เพือ่ ศิษยใ์ นศตวรรษท่ี 21. กรุงเทพฯ : ตถาตาพลับ
ลิเคชน่ั จําากดั .

สุรพล ธรรมรม่ ดี, ทศั นยี ์ จนั อินทร์, และคงกฤช ไตรยวงค์. (2553).อาศรมศลิ ปว์ จิ ัย : การวจิ ยั และ
พฒั นาชมุ ชนแหง่ การเรียนรู้ แนวจติ ตปญั ญา. โครงการเอกสารวชิ าการการเรียนรูส้ ู่
การเปลย่ี นแปลง ลาํ ดบั ท่ี 8. นครปฐม: เอม่ี เอน็ เตอร์ไพรส์ จํากดั .

สำนกั พฒั นาครูและบุคลากรการศึกษาขน้ั พื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พ้ืนฐาน
กระทรวงศึกษาธกิ าร. (2560). คูม่ อื การอบรมคณะกรรมการขบั เคลือ่ นกระบวนการ
PLC (Professional Learning Community) “ชุมชนการเรยี นรทู้ างวชิ าชพี ” สู่
สถานศึกษา ระดับสำนกั งานเขตพน้ื ทีก่ ารศกึ ษา. สืบค้นเมื่อ 19 เมษายน 26564,
จาก https://hrd.obec.go.th/home/archives/569.

Stoehr, J., Banks, M., & Allen, L. (2011). PLCs, DI, & RTI : A Tapestry for school
change.Thousand Oakes, California: Crowin.

Senge, P. M. (1990). The Fifth Discipline : The Art and Practice of the Learning
Organization. Doubleday, New York, NY: MCB UP Ltd.

Senge, P. M., N. Cambron-McCabe, T. Lucas, A. Kleiner, J.Dutton, & B. Smith. (2000).
Schools that Learn : A Fifth Discipline Fieldbook for Educators,
Parents, and Everyone Who Cares about Education. New York:
Doubleday.

(สำหรับสถานศึกษา) หน้า | 41

คมู่ ือการขับเคลือ่ นชมุ ชนแหง่ การเรยี นรูท้ างวชิ าชพี

PLC สำนกั งานเขตพืน้ ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

คณะผจู้ ัดทำ

คณะอำนวยการ ผู้อำนวยการ สพป.เพชรบูรณ์ เขต 1
1. นายบรรเจิด กลิ่นจันทร์ รองผูอ้ ำนวยการ สพป.เพชรบูรณ์ เขต 1
2. นายชาญณรงค์ ฐานะวจิ ิตร รองผูอ้ ำนวยการ สพป.เพชรบูรณ์ เขต 1
3. นายวิทยา เกษาอาจ

คณะดำเนินการ ผู้อำนวยการกล่มุ พฒั นาครูและบุคลากรทางการศึกษา
ผู้อำนวยการกลุม่ นเิ ทศ ติดตาม และประเมนิ ผลการจัดการศกึ ษา
1. นายมนตรี ช่วยพยงุ นกั ทรัพยากรบุคคล ชำนาญการพิเศษ
2. นายพิน สงคป์ ระเสริฐ ศึกษานเิ ทศกช์ ำนาญการพิเศษ
3. นางนสิ า คำพนั ธ์ ศึกษานิเทศกช์ ำนาญการพิเศษ
4. นางนลิ ยา ทองศรี
5. นางจิรันธนนิ คงจนี

(สำหรับสถานศกึ ษา) หนา้ | 42

คู่มือการขับเคลอ่ื นชุมชนแห่งการเรยี นร้ทู างวิชาชพี

PLC สำนักงานเขตพื้นทีก่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเพชรบรู ณ์ เขต 1

QR – Code แบบฟอรม์ PLC ไฟล์ word

Short URL : shorturl.at/qCUZ8

(สำหรับสถานศกึ ษา) หนา้ | 43

คู่มือการขบั เคลื่อนชุมชนแหง่ การเรยี นรทู้ างวชิ าชพี

PLC สำนกั งานเขตพื้นทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาเพชรบูรณ์ เขต 1

แหล่งเรยี นรู้เพม่ิ เตมิ

คลปิ วดิ โี อ PLC คุรุสภา
ตอนที่ 1 : PLAN
shorturl.at/crANO

คลิปวิดีโอ PLC คุรุสภา
ตอนที่ 2 : DO
shorturl.at/xR079

คลิปวดิ ีโอ PLC คุรุสภา

ตอนท่ี 3 : SEE
shorturl.at/oIV23