1
2 ค ำน ำ โครงงานเรื่อง ถุงตะไคร้ห๊อมหอม เล่มนี้จัดท าขึ้นภายใต้การเข้าร่วมกิจกรรมโครงงานบ้าน นักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารีและมหาวิทยาลัยศรี นครินทรวิโรฒ ผู้ด าเนินกิจกรรมตามโครงงานเป็นนักเรียนระดับชั้นปฐมวัย โรงเรียนบ้านถ้ าแข้ ซึ่งเป็นเรื่องที่ นักเรียนมีความสนใจที่จะเรียนรู้ มีค าถามและ สิ่งที่สงสัย อยากค้นหาค าตอบด้วยตัวเอง จึงมีการออกแบการ ทดลองร่วมกัน โดยมีครูประจ าชั้นเป็นที่ปรึกษาและคอยชี้แนะ ขอขอบคุณผู้บริหารสถานศึกษา คณะครู และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่านที่ให้ค าแนะน า ช่วยเหลือ ใน การท าโครงงานจนประสบผลส าเร็จ คณะผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงงานเล่มนี้ จะเกิดประโยชน์ต่อผู้ที่เข้า มาศึกษาต่อไป โรงเรียนบ้านถ้ าแข้
3 สำรบัญ เรื่อง หน้ำ ชื่อโครงงำน 1 ผู้จัดท ำโครงงำน 1 ครูที่ปรึกษำ 1 ระยะเวลำในกำรท ำโครงงำน 1 ที่มำของโครงงำน 1 ค ำถำมที่ 1 ต้นตะไคร้ในชุมชน และโรงเรียนของเรำมีกี่ชนิด 2 จุดประสงค์ 2 ขั้นที่ 1 ตั้งค าถามเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ 2 ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน 3 ขั้นที่ 3 ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ 4 ขั้นที่ 4 สังเกตและบรรยาย 7 ขั้นที่ 5 บันทึกผลการทดลอง 10 ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปลายผล 11 ผลกำรพัฒนำควำมสำมำรถของเด็กปฐมวัย 13 ผลการพัฒนาตามพัฒนาการการศึกษาปฐมวัย 4 ด้าน 13 ผลการพัฒนาความสามารถพื้นฐาน 4 ด้าน 13 ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 14 ค ำถำมที่ 2 ตะไคร้หอมน ำมำตำกเพื่อใช้ดับกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ได้หรือไม่ 15 ส่วนไหนของตะไคร้เมื่อน ำมำตำกแล้วจะให้กลิ่นหอมมำกกว่ำกัน จุดประสงค์ 15 ขั้นที่ 1 ตั้งค าถามเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ 16 ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน 16 ขั้นที่ 3 ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ 18 ขั้นที่ 4 สังเกตและบรรยาย 28 ขั้นที่ 5 บันทึกผลการทดลอง 29 ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปลายผล 30
4 ผลกำรพัฒนำควำมสำมำรถของเด็กปฐมวัย 33 ผลการพัฒนาตามพัฒนาการการศึกษาปฐมวัย 4 ด้าน 33 ผลการพัฒนาความสามารถพื้นฐาน 4 ด้าน 33 ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 34 ภำคผนวก 35 แบบสอบถามแนวทางการด าเนินโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย 36 เกียรติบัตร 39
1 ชื่อโครงงำน ถุงตะไคร้ห๊อมหอม ผู้จัดท ำโครงงำน นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนบ้านถ้ าแข้ สพป. ขอนแก่น เขต 5 ครูที่ปรึกษำ ว่าที่ร้อยตรีหญิงพรพิมล ยศม้าว ระยะเวลำในกำรจัดท ำ ระหว่างวันที่29 มกราคม 2567 ถึงวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2567 ที่มำของโครงงำน จากการจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์ หน่วย พืชผักสมุนไพรในชุมชน ครูสนทนากับเด็กๆ เรื่อง สมุนไพรว่า เด็กๆรู้จัก เคยรับประทานสมุนไพรชนิดใดบ้างคะ และสมุนไพรชนิดใดที่เด็กๆ เคยพบเห็นเป็น ส่วนมาก ซึ่งในพื้นที่ใกล้ๆ และในโรงเรียน มีพืชสมุนไพรหลากหลายชนิด เด็กๆตอบว่า เคยสังเกตพบเห็นต้น ตะไคร้เป็นจ านวนมากอยู่ในหมู่บ้าน และหลังอาคารเรียน เด็กๆให้ความสนใจและมีค าถามต่างๆ ที่สนใจและ สงสัยมากมาย จึงเป็นที่มาของการเรียนรู้สืบค้นอย่างลุ่มลึกใน เรื่อง ตะไคร้จึงเป็นที่มาของ โครงงาน “ถุงตะไคร้ห๊อมหอม” ครูและเด็กร่วมกันสนทนำเกี่ยวกับต้นตะไคร้ที่เคยพบเจอในชุมชน และบริเวณโรงเรียน ที่สังเกตเห็น และสงสัย คุณครู : ต้นตะไคร้ที่เด็กๆเคยเห็นมีลักษณะอย่ำงไรคะ พรรษา : ต้นตะไคร้มีใบเป็นสีเขียวค่ะ โฟกัส : มีใบเป็นยาวๆครับ น้ าอิง : ต้นตะไคร้จะเป็นพุ่มๆค่ะ ยูโร : ต้นตะไคร้คล้ายต้นหญ้าเลยครับ จุ๊บแจง : หนูเคยเด็ดใบตะไคร้มาดมมันหอมด้วยค่ะ ภำพเด็กๆศึกษำแหล่งเรียนรู้ในชุมชน และหลังอำคำรเรียน
2 คุณครู : แล้วเด็กๆอยำกรู้อะไรเกี่ยวกับต้นตะไคร้คะ ชัดเจน : ท าไมต้นตะไคร้แต่ละต้นไม่เหมือนกันครับ โฟกัส : ท าไมกลิ่นของตะไคร้แต่ละต้นไม่เหมือนกันครับ ออร์แกรนด์ : ท าไมสีของล าต้นแต่ละต้นไม่เหมืนกันคะ ยูโร : หัวของตะไคร้เอาไปท าอะไรได้บ้างครับ พรรษา : ใบของตะไคร้เอาไปท าอะไรได้บ้างคะ น้ าอิง : ต้นตะไคร้เอาไปท าประโยชน์อะไรได้บ้างคะ ครูกับเด็กสนทนาร่วมกันเกี่ยวกับสิ่งที่เด็กๆ อยากรู้และสรุปค าถามได้ 6 ค าถาม จุดประสงค์ เพื่อศึกษาชนิดของต้นตะไคร้ในชุมชน และในบริเวณโรงเรียน ขั้นที่1 ตั้งค ำถำมเกี่ยวกับปรำกฏกำรณ์ธรรมชำติ จากการที่ครูพาเด็กๆออกไปศึกษาแหล่งเรียนรู้ในบริเวณโรงเรียน หน้าโรงเรียน เด็กหลายคน สังเกตเห็นต้นตะไคร้ที่มีความแตกต่างกัน จึงเกิดความสงสัย เมื่อกลับมาที่ห้องเรียนครูกับเด็กร่วมกันสนทนา และเด็กๆมีค าถามที่เด็ก ๆ อยากรู้ได้ 6 ค าถามดังนี้ ค ำถำมที่ 1 ท ำไมต้นตะไคร้แต่ละไม่เหมือนกันครับ ค ำถำมที่ 2 ท ำไมกลิ่นของตะไคร้แต่ละต้นไม่เหมือนกันครับ ค ำถำมที่ 3 ท ำไมสีของล ำต้นแต่ละต้นไม่เหมืนกันคะ ค ำถำมที่ 1 ต้นตะไคร้ในชุมชนและโรงเรียนของเรำมีกี่ชนิด
3 ค ำถำมที่ 4 หัวของตะไคร้เอำไปท ำอะไรได้บ้ำงครับ ค ำถำมที่ 5 ใบของตะไคร้เอำไปท ำอะไรได้บ้ำงคะ ค ำถำมที่ 6 ต้นตะไคร้เอำไปท ำประโยชน์อะไรได้บ้ำงคะ จากค าถามที่เด็กอยากรู้6 ค าถาม เด็กและครูสนทนาเพื่อเลือกค าถามที่จะน ามาส ารวจตรวจสอบโดย การให้เหตุผลประกอบ ซึ่งเด็กเห็นว่าต้องการเลือก ค าถามที่ 1,2 และ 3 คือ ค าถามที่ 1 ท าไมต้นตะไคร้แต่ละ ต้นไม่เหมือนกัน ค าถามที่ 2 ท าไมกลิ่นของตะไคร้แต่ละต้นไม่เหมือนกัน ค าถามที่ 3 ท าไมสีของล าต้นแต่ละ ต้นไม่เหมืนกัน จาก 3 ค าถามนี้ ครูกับเด็กนักเรียนร่วมกัน สรุปได้ว่ำ ตะไคร้มีหลายชนิดจึงท าให้ไม่เหมือนกัน เด็กๆจะได้รู้จักชนิดของต้นตะไคร้ที่บ้านตนเองอีกครั้ง และจากค าถามที่ 4,5 และ6 ซึ่งถามว่าส่วนต่างๆของต้น ตะไคร้น าไปท าประโยชน์ได้บ้าง ครูกับเด็กร่วมกันสรุปเป็นข้อความเดียว ว่าชนิดและประโยชน์ของต้นตะไคร้ ดังนั้นครูกับเด็กๆจึงช่วยกันสรุปค าถามที่ต้องน ามาหาค าตอบได้ 2 ค าถาม 1. ต้นตะไคร้ในชุมชนและในโรงเรียนของเรำมีกี่ชนิด 2. ต้นตะไคร้มีประโยชน์อย่ำงไร ขั้นที่ 2 รวบรวมควำมคิดและข้อ เด็กและครูร่วมกันสนทนาโดยครูใช้ค าถามกระตุ้นให้เด็กเล่าประสบการณ์เดิมเกี่ยวกับต้นตะไคร้ใน ท้องถิ่นที่เด็กรู้จัก คุณครู : เด็กๆ รู้จักและเคยกินตะไคร้ไหมคะ พรรษา : หนูรู้จักตะไคร้แล้วก็เคยกินด้วยค่ะ ยูโร : ผมรู้จักต้นตะไคร้ครับ ใบตะไคร้เคยบาดมือผมด้วยครับ อังกอร์ : หนูเคยไปเอาตะไคร้ที่สวนกับคุณแม่ค่ะ แม่หนูเอามาใส่อาหาร จุ๊บแจง : หนูเคยกินน้ าตะไคร้ต้มด้วยค่ะคุณครูมันกลิ่นหอมมากเลยค่ะ ชัดเจน : ผมเคยเห็นย่าเอาใบตะไคร้มาตากด้วยครับ เด็กตั้งค าถามที่อยากรู้ ค าถามที่อยากรู้
4 จากนั้นครูจึงชวนเด็กๆ สนทนาต่อ เด็กๆ คิดว่าตะไคร้แต่ละชนิดว่ามีความเหมือนหรือแตกต่างกัน อย่างไร พร้อมทบทวนค าถามที่เด็กๆ อยากรู้ว่าต้นตะไคร้ในชุมชนของเรามีกี่ชนิด และให้เด็กๆ คาดคะเน ค าตอบ โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มๆละ เท่าๆกัน ให้แต่ละกลุ่มระดมความคิดและคาดคะเนว่าต้นตะไคร้มีกี่ชนิด แต่ละชนิดต่างกันอย่างไรแล้วให้น าเสนอหน้าห้องโดยครูบันทึกค าพูดของเด็กลงในกระดาษชาร์ท กลุ่มที่ 1 ต้นตะไคร้มี3 ชนิด กลุ่มที่ 2 ต้นตะไคร้มี2 ชนิด ขั้นที่3 ทดสอบ และปฎิบัติกำรสืบเสำะ ครูสนทนากับเด็กโดยใช้ค าถาม “ เด็กๆ มีวิธีการหาค าตอบโดยวิธีใดบ้าง จึงจะรู้ว่าต้นตะไคร้ในท้องถิ่น และโรงเรียนของเรามีกี่ชนิด กลุ่มที่ 1 บอกว่าจะถามผู้ปกครองที่บ้านแล้วมาเล่าให้เพื่อนฟัง ครู: ถ้าจ าไม่ได้จะท าอย่างไร ชัดเจน : ผมจะวาดภาพบันทึกไว้ครับ กลุ่มที่ 2 บอกว่าไปดูและส ารวจต้นตะไคร้ที่เคยเห็น อังกอร์ : จะน าภาพที่วาดบันทึกมาเล่าให้เพื่อนๆฟังค่ะ ครูและเด็กร่วมกันสนทนาวิธีการหาค าตอบว่าต้นตะไคร้ในชุมชนของเรามีกี่ชนิด สรุปได้ดังนี้ 1. บอกว่าจะถามผู้ปกครองที่บ้านแล้วมาเล่าให้เพื่อนฟัง 2. บอกว่าไปดูและส ารวจต้นตะไคร้ที่เคยเห็น แล้วจะน าภาพที่วาดบันทึก มาเล่าให้เพื่อนๆฟังค่ะ
5 ครูให้เด็กๆออกแบบวิธีบันทึกผลและน าเสนอผลงาน โดยถามเด็กว่า เมื่อได้รับความรู้เรื่องชนิดของ ต้นตะไคร้แล้ว เด็กๆ จะบันทึกผลอย่างไรบ้าง และจะน าผลงานไปให้คนอื่นดูได้อย่างไร พรรษำ : เอาภาพวาดที่บันทึกมาให้เพื่อนดูแล้วเล่าให้เพื่อนฟังค่ะ ยูโร : ให้ครูวาดใส่กระดานใหญ่ให้เพื่อนดูครับ จุ๊บแจง : วาดบันทึกใส่กระดาษค่ะ ออร์แกรนด์ : บันทึกภาพวาดที่ครูเขียนลงกระดานค่ะ ครูสรุปตามวิธีการที่เด็กๆร่วมกันออกแบบ ครูเขียนบันทึกวิธีการหาค าตอบและรูปแบบการบันทึก ค าพูดของเด็กในกระดาษชาร์ท ภาพวาดที่ผู้ปกครองวาดให้เด็กมาจากบ้าน ภาพบันทึกข้อมูลของเด็ก ครูสรุปตามวิธีการที่เด็กๆร่วมกันออกแบบการบันทึก
6 หลังจากที่เด็กๆ ได้คุยกันถึงวิธีการหาข้อมูล และวิธีการบันทึกข้อมูลแล้ว เด็กๆ จึงได้ไปหาความรู้ ตามที่ออกแบบไว้ วันต่อมาเด็กและครูไปหาค าตอบจากอินเตอร์เน็ตโดยการดูยูทูป เกี่ยวกับชนิดของต้นตะไคร้ จำกกำรสังเกตล ำต้นและใบในอินเตอร์เน็ต ได้ชนิดตะไคร้ดังนี้ ชื่อชนิดต้นตะไคร้/ภำพต้นตะไคร้ ตะไคร้เกษตรเขียว ตะไคร้เกษตรขำว(หยวก) ตะไคร้หอม หลังจากที่เด็กๆ ดูต้นตะไคร้ของจริงภายในบริเวณโรงเรียน และดูต้นตะไคร้ชนิดต่างๆในยูทูป แล้วเด็กๆอยากไปดูต้นตะไคร้ของจริงที่มีในชุมชน
7 วันต่อมาเด็กๆ ออกไปดูต้นตะไคร้แต่ละชนิด เพื่อดูว่าแต่ละชนิดมีต้น ใบ ล าต้น หัว เหมือนหรือ แตกต่างกันอย่างไร หลังจากนั้นกลับไปศึกษาต่อที่โรงเรียน ขั้นที่4 สังเกตและบรรยำย ครูให้เด็กกลับไปถามผู้ปกครองแล้วมาเล่าให้เพื่อนๆฟังหน้าชั้นเรียน จากการที่เด็กไปหาค าตอบ ด้วยวิธีการต่างๆ ที่น าเสนอไป คือ การสอบถามจากผู้ปกครอง ให้ค้นคว้าจากอินเตอร์เน็ต ให้ผู้ปกครองพาไปดูของจริงที่สวน และแหล่งเรียนรู้สวนผักสมุนไพรในโรงเรียน ครูเขียนสรุปชนิด ของตะไคร้ลงในแผ่นกระดาษชาร์ท จากการค้นคว้าของเด็กๆที่ได้สังเกตและพบเห็น ครูและเด็กๆร่วมกันสรุปได้ว่าตะไคร้ มีหลายชนิด แต่ที่มีอยู่ในชุมชนและโรงเรียนของเรา มี 3 ชนิด คือ ตะไคร้เกษตรเขียว ตะไคร้เกษตร ขำว(หยวก) และตะไคร้หอม ( ตะไคร้เกษตรเรียกอีกชื่อหนึ่งว่ำ ตะไคร้บ้ำน )ครูให้เด็กๆ สังเกตตะไคร้ ที่ครูจัดไว้ และบรรยายลักษณะที่เห็น ดังนี้ ชนิดของตะไคร้ที่เด็กๆศึกษำและสังเกต โดยครูเขียนลงในกระดำษชำร์ท
8 ตะไคร้เกษตรเขียว ลักษณะเหมือนต้นหญ้า พุ่มเตี้ย ล าต้นห่อด้วยกาบใบสีเขียวอ่อน ใบยาวกว้าง มี กลิ่นหอม ตะไคร้เกษตรขำว(หยวก) มีลักษณะเหมือนต้นหญ้า พุ่มเตี้ย ล าต้นห่อด้วยกาบใบสีขาว ใบยาวกว้าง มีกลิ่นหอม ตะไคร้หอม มีลักษณะเหมือนต้นหญ้า พุ่มสูง ล าต้นห่อด้วยกาบใบ ใบยาวแคบ มีกลิ่นหอมฉุน ครูและเด็กช่วยกันน าตะไตร้ที่มีในชุมชนและในโรงเรียน มาที่โรงเรียนเพื่อให้เด็กๆได้เรียนรู้ ตะไคร้ของจริง ครูให้เด็กๆ สังเกต จับ สัมผัส และครูให้เด็กๆ ช่วยกันนับ ตะไคร้แต่ละชนิด ว่ามีชนิด ละกี่ต้น พรรษำ : ตะไคร้หอมมี 6 ต้นค่ะ ชัดเจน : ตะไคร้เกษตรขาว (หยวก) มี 5 ต้นค่ะ อังกอร์ : ตะไคร้เกษตรเขียวมี 7 ต้นค่ะ ชนิดของตะไคร้ที่ครูกับเด็กๆร่วมกันสรุป ตะไคร้เกษตรเขียว ตะไคร้เกษตรขำว(หยวก) ตะไคร้หอม เด็กๆร่วมกันสังเกต และครูบรรยำยลักษณะของตะไคร้ให้เด็กๆฟัง
9 ครูให้เด็กๆดมและชิมตะไคร้แล้วให้เด็กๆ บอกว่าตะไคร้ที่ตนเองดมและชิมเป็นอย่างไรบ้าง น้ าอิง : มีกลิ่นหอมมากเลยค่ะ จุ๊บแจง : มีรสชาติขมๆนิดๆค่ะ ยูโร : เนื้อของตะไคร้ตอนเคี้ยวจะแข็งๆนิดๆด้วยค่ะ ครูพาเด็กๆเรียนรู้ค าศัพท์ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ Lemen grass และ เล่นเกมทายค าศัพท์ ภาษาอังกฤษจากเสียงหมวดพืชผักสมุนไพร จาก Youtube และสนทนาเกี่ยวกับลักษณะของพืชสมุนไพร แต่ละชนิด เด็กๆเรียนรู้ค ำศัพท์ภำษำอังกฤษและเล่นเกมทำยค ำศัพท์ภำษำอังกฤษจำกเสียง หมวดพืชผักสมุนไพรจำก Youtube
10 แล้วครูอธิบายให้เด็กๆฟังว่า ต้นตะไคร้ที่นิยมปลูกในชุมชนของเรา คือ ต้นตะไคร้หอม เพราะต้น ตะไคร้นั้นปลูกดูแลง่าย สามารถน าไปใช้ประโยชน์หลากหลาย มีสรรพคุณมากมาย ครูอธิบายต่ออีกว่า ตะไคร้ เมื่อปลูกแล้วมีหลายต้นอยู่รวมกัน เรียกว่ำ กอถ้าแยกออกจากกันแล้ว เรียกว่ำ หัว หรือ ต้น ก็ได้ ขั้นที่5 บันทึกข้อมูล เด็กแต่ละกลุ่มบันทึก และสังเกต ตามวิธีที่ออกแบบไว้ คือ การวาดภาพสิ่งที่เด็กได้ไปดู น าผลงานไปติด แสดงที่มุมผลงานนักเรียน เด็กๆช่วยกันสังเกตลักษณะตะไคร้ที่เป็นกอ และที่แยกออกจำกกอ ภำพวำดจำกกำรไปสังเกตในชุมชน และบริเวณสวนผักสมุนไพรโรงเรียน
11 ขั้นที่6 สรุปและอภิปรำยผล เด็กและครูร่วมกันสนทนาถึงค าถามที่เด็ก ๆ อยากรู้ว่าตะไคร้ในชุมชนของเรามีกี่ชนิด ครูให้เด็ก ๆ ทบทวนโดยการให้เด็กออกมาเล่าว่าเด็กๆหาค าตอบได้โดยวิธีใดบ้าง และได้ผลการศึกษาอย่างไรโดยครูบันทึก ค าพูดของเด็กระหว่างการสนทนา ครู : จากการที่เด็ก ๆ ช่วยกันหาค าตอบของค าถามที่ว่า ตะไคร้ในชุมชนและบริเวณโรงเรียนของ เรามีกี่ชนิด สรุปได้ว่ำ มี 3 ชนิด คือ ตะไคร้เกษตรเขียว ตะไคร้เกษตรขำว และตะไคร้หอม ครูถามเด็ก ๆ ว่า ตะไคร้แต่ละชนิดเหมือนกันหรือต่างกัน เด็ก ๆ ตอบว่าต่างกัน คือ ตะไคร้เกษตรเขียว : มีลักษณะเหมือนต้นหญ้า พุ่มเตี้ย ล าต้นห่อด้วยกาบใบสีเขียวอ่อน ใบยาวกว้าง มี กลิ่นหอม ภำพวำด ที่เด็กและครูร่วมกัน สรุป บันทึก และสังเกต เด็กๆน ำผลงำนมำติดแสดง ที่มุมผลงำนนักเรียน
12 ตะไคร้เกษตรขำว: มีลักษณะเหมือนต้นหญ้า พุ่มเตี้ย ล าต้นห่อด้วยกาบใบสีขาว ใบยาวกว้าง มีกลิ่นหอม ตะไคร้หอม : มีลักษณะเหมือนต้นหญ้า พุ่มสูง ล าต้นห่อด้วยกาบใบ ใบยาวแคบ มีกลิ่นหอมฉุน เด็กๆ ร่วมกันสรุปว่าตะไคร้ในชุมชนของเรามี 3 ชนิด คือ ตะไคร้เกษตรเขียว ตะไคร้เกษตรขำว (หยวก)และตะไคร้หอม ตะไคร้แต่ละชนิดไม่เหมือนกันทั้งลักษณะ และกลิ่นโดยครูให้เด็กสัมผัส ดม และชิม นอกจากนี้ ครูได้ถามเด็ก ๆ เพิ่มเติมว่าจากการที่เราปฏิบัติกิจกรรมจนได้ค าตอบว่า ในชุมชนของเรามี ตะไคร้กี่ชนิด มีชนิดใดบ้าง และ ตะไคร้ที่มีปลูกส่วนมากในชุมชน และโรงเรียน แต่ไม่นิยมมารับประทาน คือ ตะไคร้หอม เด็ก ๆ ยกมือถามครูว่า ตะไคร้หอม ไม่นิยมมารับประทาน เราสามารถ หาวิธีท าเก็บไว้ใช้ประโยชน์ ในยามที่ต้องการดีไหมครับ ครูจึงถามเด็กๆว่า เด็กๆจะน าตะไคร้ไปท าอย่างไรไว้ จึงจะสามารถเก็บไว้ใช้ ประโยชน์อย่างอื่น ในยามที่ต้องการได้ครูจึงให้เด็ก ๆ ตั้งค าถามที่อยากรู้ ดังนี้ น้ ำอิง : ถ้าเราเอาตะไคร้หอมไปตากแดดให้แห้งได้ไหมคะ พรรษำ : ถ้าเราลองเอาหัวตะไคร้หอมไว้ให้แห้งได้ไหมคะ ข้ำวฟ่ำง : ถ้าเราท าตะไคร้ให้แห้งแล้วกลิ่นหอมมันจะยังอยู่ไหมคะ ชัดเจน : ถ้าเราลองหัวตะไคร้ และใบตะไคร้ตากเปรียบเทียบกันลองดูไหมครับ ว่าแบบไหน จะมีกลิ่นหอมดีกว่ากัน ยูโร : ถ้าตะไคร้แห้งแล้วเราจะเก็บไว้ยังไงดีครับ จึงจะเก็บไว้ใช้ยามที่ต้องการได้ จุ๊บแจง : เราจะเอาตะไคร้ที่เราตากไปใช้ประโยชน์แบบไหนได้บ้างคะ ครูและเด็กร่วมกันสรุปผลกำรคำดคะเน
13 ผลกำรพัฒนำตำมพัฒนำกำร กำรศึกษำปฐมวัย4 ด้ำน 1. ด้ำนร่ำงกำย - เด็กท ากิจกรรมและปฏิบัติต่อผู้อื่นอย่างปลอดภัยในขณะที่ออกไปศึกษาแหล่งเรียนรู้นอกและ ในโรงเรียน 2. ค้ำนอำรมณ์ จิตใจ - เด็กกล้าพูดกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสมตามสถานการณ์ในตอนที่ครูถามเกี่ยวกับต้นตะไคร้ - เด็กท างานที่ได้รับมอบหมายจนส าเร็จด้วยตนเอง และรู้จักรอคอย 3. ด้ำนสังคม -ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกันกับผู้อื่นในเรื่องตะไคร้และสามารถท างานร่วมกับผู้อื่นได้ รู้จักอดทนและรอคอย ปฏิบัติตามข้อตกลงได้ 4. ด้ำนสติปัญญำ - เด็กได้ฝึกทักษะการสังเกตการจ าแนก กระบวนการคิด มีทักษะการใช้ภาษาในการท ากิจกรรม การสนทนาเกี่ยวกับต้นตะไคร้ - เด็กกระตือรือร้นในการเข้าร่วมกิจกรรม - เด็กแยกได้ว่าอันไหนคือส่วนหัวตะไคร้ อันไหนคือส่วนใบตะไคร้ ผลกำรพัฒนำควำมสำมำรถพื้นฐำน 4 ด้ำน 1. ด้ำนกำรเรียนรู้ - เด็ก ๆ รู้จักตั้งค าถามที่ตนสงสัยเกี่ยวกับต้นตะไคร้ - เด็ก ๆ สามารถเล่า / บอกวิธีหาค าตอบของตนเองได้ - เด็ก ๆ ได้รู้จักชนิดของตะไคร้ 2. ด้ำนภำษำ - เด็กมีพัฒนาการด้านภาษาจากการสนทนาโต้ตอบแสดงความคิดเห็น - เด็กได้พูด และเล่าสิ่งที่เด็กพบเห็นจากการท ากิจกรรมได้ 3. ด้ำนสังคม - เด็กสามารถท างานร่วมกับผู้อื่นได้ - เด็กสามารถแสดงความคิดเห็นและยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นได้ 4. ด้ำนกำรเคลื่อนไหวและทักษะกำรรับรู้ประสำทสัมผัส - เด็กได้เคลื่อนไหวร่างกายในการท ากิกรรม - เด็กใช้ประสาทสัมผัสในการยิบ จับ สัมผัส ด้วยตัวเองจนได้ข้อมูลที่แลเหตุผลที่ชัดเจน ผลกำรพัฒนำควำมสำมำรถของเด็กปฐมวัย
14 ผลกำรพัฒนำทักษะกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์ 1. ทักษะกำรสังเกต - เด็กสามารถบอกลักษณะสิ่งที่สังเกตด้วยประสาทสัมผัสต่างๆ เช่น หยิบ จับสัมผัส ดม กลิ่น ของตะไคร้ที่ครูน ามาให้ศึกษา 2. ทักษะกำรจ ำแนกประเภท -การเปรียบเทียบลักษณะของตะไคร้ -การจัดกลุ่มจ าแนกชนิดของตะไคร้ - เปรียบเทียบสิ่งที่คาดคะเนกับผลการศึกษา 3 . ทักษะกำรพยำกรณ์หรือกำรคำดคะเนค ำตอบ - เด็กสามารถคาดคะเนค าตอบว่าตะไคร้มีชนิดใดบ้าง - เด็กสามารถคาดคะเนค าตอบว่าตะไคร้น าไปท าอะไรได้บ้าง 4. ทักษะกำรจัดกระท ำและสื่อควำมหมำยข้อมูล - เด็กสามารถสรุปผลสิ่งที่สังเกตโดยการวาดภาพ -การเล่าให้ครูและเพื่อนฟัง -การน าเสนอหน้าชั้นเรียน 5. ทักษะกำรลงควำมคิดเห็นจำกข้อมูล - เด็กสามารถให้เหตุผลเพิ่มเติมโดยใช้ความคิดเห็นส่วนตัว และประสบการณ์เดิม แสดงความคิดเห็นต่าง ๆ ได้ 6 . ทักษะกำรคิดค ำนวณ -การนับจ านวนต้นตะไคร้
15 จุดประสงค์ เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบว่าตะไคร้หอมน ามาตากเพื่อใช้ดับกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ได้หรือไม่ ส่วน ไหนของตะไคร้เมื่อน ามาตากแล้วจะให้กลิ่นหอมมากกว่ากัน จากการที่เด็กๆได้เรียนรู้ชนิดของตะไคร้ในชุมชน และบริเวณโรงเรียน ว่ามี3 ชนิด ตะไคร้เกษตร เขียว ตะไคร้เกษตรขำว ตะไคร้หอม และตะไคร้ไม่ค่อยนิยมรับประทาน แต่เห็นปลูกเยอะ คือ ตะไคร้หอม เด็กๆยังมีข้อค าถามที่ยังสงสัย จึงได้สนทนากันต่อถึงเรื่องของตะไคร้ ว่าตะไคร้หอมไม่นิยมรักประทาน แล้ว ปลูกไว้ใช้ประโยชน์อะไร ครูจึงตอบเด็กๆว่ำ : ตะไคร้หอมมีกลิ่นที่หอมฉุน คนในชุมชนส่วนมากจึงนิยมปลูก ไว้เพื่อไล่สัตว์หรือแมลงต่างๆ เช่น ใบของตะไคร้หอมใช้เอาไปรองรังไก่เพื่อรองรังไก่และไล่ยุง ส่วนหัวตะไคร้ หอมก็น าไปใส่ในห้องน้ าหรือห้องนอนก็ได้ เด็กๆ:แล้วเราจะน าตะไคร้ไปท าอะไรได้บ้างคะ ในช่วงที่เรามีต้น ตะไคร้เยอะๆ น าไปตากเพื่อท าเป็นที่ดับกลิ่นในห้องน้ า ห้องเรียนดีไหมครับ แล้วจะน าตะไคร้ส่วนไหนมาตาก จึงจะมีกลิ่นตะไคร้หอมนานๆได้ ขั้นที่1 ตั้งค ำถำมเกี่ยวกับปรำกฏกำรณ์ธรรมชำติ น้ ำอิง : ถ้าเราเอาตะไคร้หอมไปตากแดดให้แห้งได้ไหมคะ พรรษำ : ถ้าเราลองเอาตะไคร้หอมผึ่งลมไว้ให้แห้งได้ไหมคะ ข้ำวฟ่ำง : ถ้าเราท าตะไคร้ให้แห้งแล้วกลิ่นหอมมันจะยังอยู่ไหมคะ ชัดเจน : ถ้าเราลองท าตะไคร้แบบตากแดด และท าตะไคร้แบบผึ่งลม ลองดูไหมครับว่าแบบไหนจะ หอมได้นานกว่ากัน ยูโร : ถ้าตะไคร้แห้งแล้วเราจะเก็บไว้ด้วยยังไงครับ จึงจะเก็บไว้ใช้ยามที่ต้องการได้ จุ๊บแจง : เราจะเอาตะไคร้ที่เราตากไปใช้ประโยชน์แบบไหนได้บ้างคะ คุณครู แล้วเด็กๆคิดว่ำตะไคร้แต่ละส่วนมีประโยชน์อย่ำงไร เด็กและครูสนทนำร่วมกันเกี่ยวกับประโยชน์ของตะไคร้สรุปได้ว่าตะไคร้มีประโยชน์ คือ - สามารถน าไปใส่อาหารเพื่อดับกลิ่นคาวในอาหารได้ - สามารถน าไปต้มแล้วน ามาดื่มเป็นยารักษาโรคต่างๆได้ เช่น แก้ปวดท้อง แก้ท้องเสีย แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ - สามารถน าไปสกัดเพื่อเป็นน้ ายาไร่ยุง และน าไปตากเพื่อเก็บไว้ใช้ประโยชน์ต่างๆได้ เช่น ใช้ดับ กลิ่น และตากไว้ใช้ในยามที่ไม่มีต้นตะไคร้สด ค ำถำมที่ 2 ตะไคร้หอมน ามาตากเพื่อใช้ดับกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ได้หรือไม่ ส่วนไหนของตะไคร้เมื่อน ามาตากแล้วจะให้กลิ่นหอมมากกว่ากัน
16 จากการสนทนาร่วมกันเด็กๆถามว่า ถ้าเอาตะไคร้เก็บไว้ให้มีกลิ่นหอมนานได้ไหม ครูจึงถามต่อว่า แล้วเด็กๆจะตะไคร้ไปท าอย่างไรจึงจะเก็บไว้ให้มีกลิ่นหอมนานได้ เด็ก ๆ หลายคนตอบว่าอยากเอาไปท าให้ แห้ง แล้วน ามาใส่ถุงแล้วเอาเก็บไว้ห้อยในห้องต่างๆให้มันหอมๆ ลองดู ครูและเด็กๆจึงตกลงกันว่าเราจะลอง เอาไปท าให้มันแห้งลองดู โดยจะลองน าทุกส่วนของตะไคร้มาท าให้แห้ง ขั้นที่2 รวบรวมควำมคิดและข้อสันนิษฐำน เด็กๆ และครูสนทนาร่วมกัน โดยครูใช้ค าถามกระตุ้นเพื่อให้ทราบถึงประสบการณ์เดิมเกี่ยวกับ ตะไคร้ครูทบทวนเกี่ยวกับชนิดของตะไคร้ที่เด็กๆรู้จักและปลูกเป็นส่วนมากในชุมชน และโรงเรียนแต่ไม่นิยม มารับประทานก็คือตะไคร้หอม ครูถำมเด็กว่ำ ตะไคร้ที่ปลูกเป็นส่วนมาก ในชุมชนและโรงเรียน นอกจากจะ น าไปทานและใช้ประโยชน์ต่างๆแล้ว เด็กๆ คิดว่าเราสามารถน าไปท าแบบใดได้บ้างเพื่อที่จะเก็บไว้ใช้ในยามที่ ต้องการได้ เด็กๆเคยเห็น หรือเคยท าแบบบ้างไหนบ้างคะ พรรษา : แม่หนูเคยเอาตะไคร้หอมไปท าเป็นสมุนไพตากแห้งค่ะ ยูโร : ผมเคยเห็นป้าเอาตะไคร้แห้งมาไว้ใส่แกงครับ น้ าอิง : อาของหนูเอาท าตะไคร้ตากแห้งไว้ใสอาหารค่ะ จุ๊บแจง : หนูเคยเห็นแม่เอาไปตากแดดแล้วเอาไปใส่ถุงห้อยไว้ในรถยนต์ค่ะ โฟกัส : แม่ผมเอาตะไคร้ไปตากเป็นชาตะไคร้ครับ อิคคิว : ผมเคยไปซื้อตะไคร้ที่ร้านค้าในตลาดให้คุณยายครับ ต้าเฉียน : ป้าผมท าสมุนไพรตากแห้งขายในนั้นมีตะไคร้ด้วยครับ ชัดเจน : ยายท าเป็นตากตะไคร้ไว้ใส่อาหารด้วยครับ ครู : เด็กๆ จะเอำตะไคร้มำจำกไหน และอยำกเอำไปท ำอะไร เอำส่วนไหนของตะไคร้มำท ำ ข้าวฟ่าง : ไปซื้อที่ร้านค้าในหมู่บ้านเราค่ะ น้ าเหนือ : เอามาจากสวนหลังโรงเรียนค่ะ ยูโร : เอาจากสวนหลังบ้านผมครับ หัวตะไคร้ ใบตะไคร้
17 โฟกัส : ผมอยากท าตะไคร้ตากครับ อังกอร์ : หนูก็อยากเอาตะไคร้ไปตากลองดูค่ะ ออแกรนด์ : หนูอยากเอาส่วนหัวตะไคร้มาท าเป็นสมุนไพรตากแห้งลองดูค่ะ น้ าอิง : หนูอยากเอาส่วนใบตะไคร้มาท าเป็นสมุนไพรตากแห้งลองดูครับ ครู : แล้วนักเรียนคิดว่ำเมื่อเรำเอำไปตำกแห้งแล้ว เรำสำมำรถเอำไปใช้ประโยชน์อะไรได้อีก ชัดเจน : เอาไปใส่ไว้ในห้องนอนเพื่อให้มีกลิ่นหอมของตะไคร้ได้ครับ พรรษา : หนูเคยเห็นคุณแม่เอาถุงหอมๆไปใส่ไว้ในรถ ลองเอาตะไคร้ที่เราตากใส่ถุงไปใส่ รถยนต์คุณครูไว้ดีไหมคะ จากการสนทนา เด็กสนใจที่จะท าสมุนไพรตากแห้งโดยใช้ส่วนหัว และใบ เมื่อตากแห้งแล้วก็เอามา ถุงแล้วน าไปวางที่จุดต่างๆที่ต้องการ เพื่อให้มีกลิ่นตะไคร้หอมหรือใช้ดับกลิ่น และเปรียบเทียบกันว่าส่วนไหน ให้กลิ่นหอมได้ดีกว่ากัน ครูจึงให้เด็กๆตกลงกันว่าจะใช้วัตถุดิบอะไร และให้เด็กๆช่วยกันตั้งชื่อกิจกรรมที่ก าลัง จะท า ได้ชื่อว่า “ถุงตะไคร้ห๊อมหอม”และครูได้นัดแนะกับเด็กๆว่า ในวันต่อไปให้เด็กๆน าตะไคร้หอม พร้อม อุปกรณ์ต่างๆที่จะใช้ในการท า เพื่อที่จะมาลองท าที่โรงเรียน ในห้องเรียนของเรา โดยจะให้เด็กๆแต่ละคนเลือก กลุ่มที่ตนเองสนใจที่จะท า โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 ท าให้ตะไคร้ตาก โดยใช้หัวตะไคร้ กลุ่มที่ 2 ท าให้ตะไคร้ตาก โดยใช้ใบตะไคร้ เด็กแต่ละกลุ่มร่วมกันคำดคะเน ได้เป็น 2 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 ท าให้ตะไคร้ตาก โดยใช้หัวตะไคร้ ( มีกลิ่นหอมฉุน) กลุ่มที่ 2 ท าให้ตะไคร้ตาก โดยใช้ใบตะไคร้( มีกลิ่นหอมอ่อนๆ )
18 ขั้นที่3 ทดสอบและปฏิบัติกำรสืบเสำะ ครูสนทนากับเด็กๆ เกี่ยวกับวิธีการท าถุงหอมสมุนไพรใช้ค าถามว่า “เราจะรู้วิธีการท าถุงตะไคร้ห๊อม หอม ได้อย่างไร” โฟกัส : ไปถามผู้ปกครองหรือคนที่รู้ครับ พรรษา : ไปถามน้าค่ะหนูเคยเห็นคุณน้าเอาตะไคร้มาตากค่ะ น้ าอิง : เปิดในยูทรูปดูมั้ยคะคุณครู ครูถามเด็กว่าถ้าเด็กๆรู้แล้วเด็กๆ จะมีวิธีบันทึกข้อมูลอย่างไร อังกอร์ : วาดรูป ค่ะ พรรษา :ถ่ายภาพไว้ ค่ะ จุ๊บแจง : ไปดูแล้วเล่าให้เพื่อนๆ ฟัง ค่ะ โฟกัส : อัดวีดีโอครับ ชัดเจน : วาดรูปแล้วเล่าให้เพื่อนฟังครับ จากการสนทนาเด็กๆ ต้องการหาข้อมูลที่หลากหลาย และให้เด็กๆตกลงกันว่าไปหาข้อมูลจาก อินเตอร์เน็ต (ในยูทูป) ถามผู้รู้ในชุมชน และศึกษาแหล่งเรียนรู้ไปดูวิธีการท าสมุนไพรตากแห้งจากผู้ปกครอง นักเรียนในชุมชน
19 พาเด็กๆไปศึกษาแหล่งเรียนจากผู้ปกครอง ในชุมชน เด็กๆศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับการท า จากช่องยูทูป สมุนไพรตำกแห้งง่ำยๆhttps://www.youtube.com เด็กๆศึกษำวิธีกำรท ำสมุนไพรตำกแห้ง
20 เด็กและครูร่วมกันสนทนาทบทวนเกี่ยวกับวิธีการท าสมุนไพรแห้ง จากที่ได้พาเด็กๆไปศึกษาและ สอบถามเกี่ยวกับวิธีการท าสมุนไพรแห้งดังนี้ ครู : เด็กๆจากที่ครูได้พาเด็กๆไป ศึกษาวิธีการท าสมุนไพรตากแห้ง มีใครจ าขั้นตอน หรือ วิธีการท าได้ไหมคะ ชัดเจน : เราต้องล้างท าความสะอาดส่วนที่เราต้องใช้ก่อนครับ พรรษา : แล้วใช้กรรไกร หรือมีด ท าให้เป็นชิ้นเล็กๆก่อนค่ะ อังกอร์ : แล้วต้องเอาไปตากแดดด้วยค่ะ ต้าเฉียน : ต้องตาก 5 วันครับ ข้าวฟ่าง : แล้วก็ต้องเกลี่ยกลับด้านด้วยค่ะ ครูน าตะไคร้ที่มีจ านวนมากในชุมชน คือ ตะไคร้หอม น าตะไคร้แต่ละส่วนมาให้เด็กๆสังเกตรูปร่าง ลักษณะ โดยใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 5 ชิม จับ หยิบ และนับจ านวนตะไคร้หอมตามค าสั่งของครู และเรียนรู้ ลักษณะของสีตะไคร้ขนาดของตะไคร้และเด็กเรียนรู้ค าศัพท์ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ใน ยูทูป
21 ครูให้เด็กๆ ช่วยกันคิด ว่าจะต้องใช้วัตถุดิบ/อุปกรณ์ใดบ้างในการท าตะไคร้ตากและมีอุปกรณ์ ใดบ้างที่บ้านเด็กๆ ไม่มี หรือหาไม่ได้แล้วให้ครูเตรียมให้ กลุ่มที่ 1 ท ำตะไคร้ตำก โดยใช้หัวตะไคร ้ วัตถุดิบในกำรท ำ อุปกรณ์ในกำรท ำตะไคร้ตาก 1. หัวตะไคร้หอม 1. ถาดไม้ 2.กรรไกร 3. ถุงตาข่าย 4. ถุงซิบล็อก เด็กและครูร่วมกันสรุปวิธีกำรท ำตะไคร้ตำกแห้ง ด้วยหัวตะไคร้ดังนี้ 1. เริ่มจากท าความสะอาดหัวตะไคร้ 2. น าหัวตะไคร้มาตัด สับ ให้เป็นชิ้นเล็กๆ (ครูควบคุมดูแลช่วยเหลือ) 3. จากนั้นเตรียมไปตากแดด โดยเกลี่ยให้กระจายเต็มถาดไม้ 4. น าตะไคร้ไปตากแดด 5วัน และภายใน 1 วัน ตากกลับด้าน 1 ครั้ง( เพื่อตะไคร้จะได้แห้งเร็วขึ้น) และ ช่วงกลางคืนต้องเอาเข้าไว้ในที่ร่ม (เพื่อไม่ให้ได้รับความชื้นจากน้ าหมอก) 5. เมื่อตากครบ 5 วันแล้ว เช็คดูว่าแห้งสนิดหรือยัง ถ้าแห้งดีแล้ว น ากรอกใส่ถุงผ้าที่อากาศ สามารถเข้า ออกได้ (เพื่อเวลาใช้กลิ่นค่อยจะออกมาได้) แล้ว น าถุงมาใส่ถุงซิปล็อกอีก ( เพื่อเก็บไว้ใช้ในยามที่ต้องการ )
22 กลุ่มที่ 2 ท ำตะไคร้ตำกโดยใช้ใบตะไคร้ วัสดุในกำรท ำ อุปกรณ์ในกำรท ำ 1. ใบตะไคร้หอม 1. ถาดไม้ 2.กรรไกร 3. ถุงตาข่าย 4. ถุงซิบล็อก เด็กและครูร่วมกันสรุปวิธีกำรท ำตะไคร้ตำกแห้ง ด้วยใบตะไคร้ ดังนี้ 1. เริ่มจากท าความสะอาดใบตะไคร้ 2. น าหัวตะไคร้มาตัด สับ ให้เป็นชิ้นเล็กๆ (ครูควบคุมดูแลช่วยเหลือ) 3. จากนั้นเตรียมไปตากแดด โดยเกลี่ยให้กระจายเต็มถาดไม้ 4. น าตะไคร้ไปตากแดด 5วัน และภายใน 1 วัน ตากกลับด้าน 1 ครั้ง( เพื่อตะไคร้จะได้แห้งเร็วขึ้น) และ ช่วงกลางคืนต้องเอาเข้าไว้ในที่ร่ม (เพื่อไม่ให้ได้รับความชื้นจากน้ าหมอก) 5. เมื่อตากครบ 5 วันแล้ว เช็คดูว่าแห้งสนิดหรือยัง ถ้าแห้งดีแล้ว น ากรอกใส่ถุงผ้าที่อากาศ สามารถเข้า ออกได้ (เพื่อเวลาใช้กลิ่นค่อยจะออกมาได้) แล้ว น าถุงมาใส่ถุงซิปล็อกอีก ( เพื่อเก็บไว้ใช้ในยามที่ต้องการ ) วันต่อมา เด็กๆน าอุปกรณ์มาจากบ้านบางส่วน และครูน าวัสดุอุปกรณ์ที่เด็กไม่มีหรือหาไม่ได้มาให้ จากนั้นเด็กๆ ได้ด าเนินการท าถุงหอมสมุนไพร เด็กๆแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 ท าตะไคร้ตากโดยใช้หัวตะไคร้ กลุ่มที่ 2 ท าตะไคร้ตาก โดยใช้ใบตะไคร้ โดยครูเป็นผู้ดูแลชี้แนะ การท าตะไคร้ตากแห้งของเด็กๆ อย่างใกล้ชิด เด็กสังเกตและได้ลงมือปฏิบัติจริง ในการท าตะไคร้ตากแห้ง
23 ขั้นตอนที่ 1 เริ่มจากท าความสะอาดใบตะไคร้ และตัดใบตะไคร้ให้เป็นชิ้นเล็กๆ ขั้นตอนที่ 2 น ำตะไคร้ที่ตัดเสร็จ เกลี่ยให้ทั่วถำดไม้ แล้วน ำไปตำกแดด ขั้นตอนที่ 3 น าตะไคร้ไปตากแดดตาก 5 วัน และภายใน 1 วัน เกลี่ยกลับด้าน 1 ครั้ง ( เพื่อตะไคร้จะ ได้ แห้ง เร็วขึ้น) และ ช่วงกลางคืนต้องเอาเข้าไว้ในที่ร่ม (เพื่อะไม่ได้รับความชื้นจากน้ าหมอก) ตำก วันที่ 1 กลุ่มที่ 1 ท ำตะไคร้ตำก โดยใช้หัวตะไคร้
24 ตำก วันที่ 2 ตำก วันที่ 3 ตำก วันที่ 4 ตำก วันที่ 5
25 ขั้นตอนที่ 4 เมื่อตากครบ 5 วันแล้ว เช็คดูว่าแห้งสนิดหรือยัง ถ้าแห้งดีแล้ว น ากรอกใส่ถุงผ้าที่อากาศ สามารถเข้า ออกได้ (เพื่อเวลาใช้กลิ่นค่อยจะออกมาได้) แล้วน าถุงมาใส่ถุงซิปล็อกอีก ( เพื่อเก็บไว้ใช้ในยามที่ต้องการ เวลาเปิดใช้ให้ขย าๆตะไคร้ก่อน ) ขั้นตอนที่ 1 เริ่มจากท าความสะอาดใบตะไคร้ และตัดใบตะไคร้ให้เป็นชิ้นเล็กๆ ขั้นตอนที่ 2 น ำตะไคร้ที่ตัดเสร็จ เกลี่ยให้ทั่วถำดไม้ แล้วน ำไปตำกแดด กลุ่มที่ 2 ท ำตะไคร้ตำก โดยใช้ใบตะไคร้
26 ขั้นตอนที่ 3 น าตะไคร้ไปตากแดดตาก 5 วัน และภายใน 1 วัน เกลี่ยกลับด้าน 1 ครั้ง ( เพื่อตะไคร้จะได้แห้ง เร็วขึ้น) และ ช่วงกลางคืนต้องเอาเข้าไว้ในที่ร่ม (เพื่อะไม่ได้รับความชื้นจากน้ าหมอก) ตำก วันที่ 1 ตำก วันที่ 2 ตำก วันที่ 3
27 ตำก วันที่ 4 ตำก วันที่ 5 ขั้นตอนที่ 4 เมื่อตากครบ 5 วันแล้ว เช็คดูว่าแห้งสนิดหรือยัง ถ้าแห้งดีแล้ว น ากรอกใส่ถุงผ้าที่อากาศ สามารถเข้า ออกได้ (เพื่อเวลาใช้กลิ่นค่อยจะออกมาได้) แล้ว น าถุงมาใส่ถุงซิปล็อกอีก ( เพื่อเก็บไว้ใช้ในยามที่ต้องการ เวลาเปิดใช้ให้ขย าๆตะไคร้ก่อน )
28 ขั้นที่4 สังเกต และบรรยำย ครูสนทนาร่วมกับเด็กๆ เกี่ยวกับตะไคร้ตากทั้งสองถาดที่เด็กๆร่วมกันท า คือ กลุ่มที่1 ท าจากหัว ตะไคร้ กลุ่มที่ 2 ท าจากใบตะไคร้ และให้เด็กร่วมกันสังเกตและเปรียบเทียบ ความแตกต่างระหว่างตะไคร้ ทั้งสองแบบ โดยครูถามเด็กๆว่า ครู : ตะไคร้ทั้งสองแบบที่เด็กๆสังเกตเห็นมีลักษณะและกลิ่นอย่ำงไรบ้ำงคะ อังกอร์ : ตะไคร้เป็นสีน้ าตาลเหมือนกิ่งไม้แห้งเลยค่ะคุณครู แต่มันมีกลิ่นหอมอ่อนๆค่ะ พรรษา : ตะไคร้ที่ท าจากส่วนใบมีกลิ่นหอมกว่าส่วนหัวค่ะ น้ าอิง : ตะไคร้ส่วนหัวเป็นแข็งๆ และส่วนใบเป็นกรอบๆค่ะ จุ๊บแจง : ตะไคร้สองถาดสี และกลิ่นไม่เหมือนกันเลยค่ะ ครู : เด็กๆทุกคนมำลองดมตะไคร้ทั้งสองแบบลองดูได้เลยค่ะ สังเกตและเปรียบเทียบช่วยครู ด้วยนะคะว่ำถำดไหนมีกลิ่นหอมกว่ำกัน ชัดเจน : ผมว่าส่วนหัวหอมกว่าส่วนใบครับ ตะวัน : ผมว่าส่วนหัวหอมกว่าเหมือนกันครับ มาตังค์ : หนูว่าส่วนใบหอมกว่าค่ะ แต่ต้องขย าก่อนค่ะ น้ าเหนือ : จริงด้วยค่ะหนูก็ว่าส่วนใบค่ะหอมกว่า แต่ต้องขย าก่อน ครู : ลองขย ำทั้งสองแบบแล้วลองเปรียบเทียบกลิ่นลองดูอีกทีว่ำส่วนไหนหอมกว่ำกัน อังกอร์ : ส่วนใบหอมกว่าค่ะครู ข้าวฟ่าง : หนูก็ว่าส่วนใบหอมกว่าส่วนหัวค่ะ กลุ่มที่ 1 ตำกหัวตะไคร้ กลุ่มที่ 2 ตำกใบตะไคร้
29 เด็กร่วมกันสังเกตและเปรียบเทียบ ควำมแตกต่ำงของตะไคร้ตำก ที่น ำส่วนหัวและ ส่วนใบมำตำก เพื่อท ำเป็นถุงตะไคร้ห๊อมหอม
30 เด็กๆสนทนำกับคุณครู และพี่ๆ จำกกำรที่เด็กๆได้น ำถุงตะไคร้ห๊อมหอมแจกลองให้คุณครู และพี่ๆลองเอำไปใช้บ้ำน มะนาว: พวกหนูท าโครงงานถุงตะไคร้ห๊อมหอมค่ะ ก็เลยน ามาให้คุณครูลองเอาไปใช้ที่บ้านค่ะ คุณครู : ท ำไมถึงชื่อว่ำถุงตะไคร้ห๊อมหอมลูก พรรษา : คือพวกหนูท าจากตะไคร้หอม แล้วน ามาใส่ถุงแล้วถ้าครูขย าถุงกลิ่นหอมมันยิ่ง จะออกมาค่ะ คุณครู : แล้วครูต้องเอาไปใช้ยังไงลูก ยูโร : เอาไปห้อยไว้ที่ ที่ครูอยากให้มีกลิ่นตะไคร้ได้เลยครับ เช่น ห้องส้วม ห้องนอน ครับ ชัด : เอาไว้ในรถยนต์ หรือในตู้เสื้อผ้าด้วยก็ได้ครับ น้ าอิง :ถ้าคุณครูอยากให้กลิ่นหอมออกมาเยอะๆให้คุณครูขย าๆนะคะ ขั้นที่5 บันทึกข้อมูล บันทึกผล โดยการวาดภาพ การเปรียบเทียบตะไคร้ตาก ของทั้ง 2 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 ใช้หัวตะไคร้ กลุ่มที่ 2 ใช้ใบตะไคร้
31 ขั้นที่6 สรุป และอภิปรำยผล ครูร่วมกันสนทนาถึงค าถามสิ่งที่เด็ก ๆ อยากรู้ว่า ตะไคร้น ามาตากเพื่อใช้ดับกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ได้ หรือไม่ ส่วนไหนของตะไคร้เมื่อน ามาตากแล้วจะให้กลิ่นหอมมากกว่ากัน ครูสนทนากับเด็กอย่างต่อเนื่องโดยให้เปรียบเทียบว่าตะไคร้ ส่วนหัวและส่วนใบที่น าไปตากแดด เหมือนหรือแตกต่างกัน เด็กๆตอบว่า ต่ำงกัน คือ กลุ่มที่ 1 หัวตะไคร้ คือ เนื้อตะไคร้แข็ง มีสีขาว มีกลิ่นหอมฉุน กลุ่มที่ 2 ใบตะไคร้ คือ เนื้อตะไคร้กรอบ มีสีเขียวเข้ม มีกลิ่นหอมอ่อน ครูและเด็กๆร่วมกันสรุปว่า ตะไคร้หอมสามารถน ามาตากเพื่อให้กลิ่นหอมได้ และครูให้แต่ละกลุ่ม ส่งตัวแทน สรุป และอภิปรายผลหน้าชั้นเรียน เด็กๆบันทึกข้อมูลโดยกำรวำดภำพ
32 จากการที่เด็ก ๆ ช่วยกันหาค าตอบของค าถามสิ่งที่เด็กๆอยากรู้ว่า ตะไคร้น ามาตากเพื่อใช้ดับกลิ่นที่ไม่ พึงประสงค์ ส่วนไหนของตะไคร้เมื่อน ามาตากแล้วจะให้กลิ่นหอมมากกว่ากัน สรุปได้ว่ำ ตะไคร้ส่วนที่เด็กๆเลือกมาท า คือส่วนหัว และส่วนใบ สามารถน ามาตากเพื่อใช้ดับกลิ่น ที่ไม่พึงประสงค์ได้ และตะไคร้ส่วนใบให้กลิ่นมากกว่าส่วนหัว (ถุงตะไคร้ห๊อมหอม เพื่อให้กลิ่นหอมมำก ยิ่งขึ้นต้องขย ำๆ) ตำรำงเปรียบเทียบระหว่ำงหัวตะไคร้หอม และใบตะไคร้หอม ครูและเด็กๆ ร่วมกัน สรุป กลุ่มที่ 1 สรุป และอภิปรำยผล หน้ำชั้นเรียน กลุ่มที่ 2 สรุป และอภิปรำยผล หน้ำชั้นเรียน
33 ผลกำรพัฒนำตำมพัฒนำกำรกำรศึกษำปฐมวัย4 ด้ำน 1. ด้ำนร่ำงกำย - เด็กท ากิจกรรมและปฏิบัติต่อผู้อื่นอย่างปลอดภัย 2. ค้ำนอำรมณ์ จิตใจ - เด็กกล้าพูดกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสมตามสถานการณ์ - เด็กท างานที่ได้รับมอบหมายจนส าเร็จด้วยตนเอง และรู้จักรอคอย 3. ด้ำนสังคม -ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกันกับผู้อื่น และสามารถท างานร่วมกับผู้อื่นได้ รู้จักอดทนและ รอคอย ปฏิบัติตามข้อตกลงได้ 4. ด้ำนสติปัญญำ - เด็กได้ฝึกทักษะการสังเกตการจ าแนก กระบวนการคิด มีทักษะการใช้ภาษาในการท ากิจกรรม - เด็กกระตือรือร้นในการเข้าร่วมกิจกรรม ผลกำรพัฒนำควำมสำมำรถพื้นฐำน 4 ด้ำน 1. ด้ำนกำรเรียนรู้ - เด็ก ๆ รู้จักตั้งค าถามที่ตนสงสัย - เด็ก ๆ สามารถเล่า / บอกวิธีหาค าตอบของตนเองได้ - เด็ก ๆ ได้รู้จักวิธีการท าตะไคร้ตากได้ 2. ด้ำนภำษำ - เด็กมีพัฒนาการด้านภาษาจากการสนทนาโต้ตอบแสดงความคิดเห็น - เด็กได้พูด และเล่าสิ่งที่เด็กพบเห็นจากการท ากิจกรรมได้ 3. ด้ำนสังคม - เด็กสามารถท างานร่วมกับผู้อื่นได้ - เด็กสามารถแสดงความคิดเห็นและยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นได้ 4. ด้ำนกำรเคลื่อนไหวและทักษะกำรรับรู้ประสำทสัมผัส - เด็กได้เคลื่อนไหว หยิบจับวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ - เด็กใช้ประสาทสัมผัสในการสังเกตชนิดของตะไคร้ด้วยตัวเองจนได้ข้อมูลที่ผลชัดเจน ผลกำรพัฒนำควำมสำมำรถของเด็กปฐมวัย
34 ผลกำรพัฒนำทักษะกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์ 1. ทักษะกำรสังเกต - เด็กสามารถบอกลักษณะสิ่งที่สังเกตด้วยประสาทสัมผัสต่างๆ เช่น หยิบ จับสัมผัส ดม กลิ่น 2. ทักษะกำรจ ำแนกประเภท -การเปรียบเทียบลักษณะของตะไคร้ตาก -การจัดกลุ่มจ าแนกสัดส่วนวัตถุดิบของการท าตะไคร้ตาก - เปรียบเทียบสิ่งที่คาดคะเนกับผลการศึกษา 3 . ทักษะกำรพยำกรณ์หรือกำรคำดคะเนค ำตอบ - เด็กสามารถคาดคะเนค าตอบว่าตะไคร้สามารถน ามาท าอะไรได้บ้าง 4. ทักษะกำรจัดกระท ำและสื่อควำมหมำยข้อมูล - เด็กสามารถสรุปผลสิ่งที่สังเกตโดยการวาดภาพ -การเล่าให้ครูและเพื่อนฟัง -การน าเสนอหน้าชั้นเรียน 5. ทักษะกำรลงควำมคิดเห็นจำกข้อมูล - เด็กสามารถให้เหตุผลเพิ่มเติมโดยใช้ความคิดเห็นส่วนตัว และประสบการณ์เดิม แสดงความคิดเห็นต่างๆ ได้ 6 . ทักษะกำรคิดค ำนวณ -การนับจ านวน หัวตะไคร้ ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการท าถุงหอมสมุนไพร - การนับจ านวนถุงหอมหมุนไพร 7. ทักษะกำรหำควำมสัมพันธ์ระหว่ำงสเปสกับสเปส และสเปสกับเวลำ - เด็กสามารถบอกได้ว่าเวลา และความร้อนจากพลังงานแดงอาทิตย์ ท าให้ตะไคร้แห้งได้ 8. ทักษะกำรทดลอง - เด็กสามารถทดลองแล้วน ามาเปรียบเทียบได้ - เด็กสามารถปฏิบัติการทดลองตามขั้นตอนที่ก าหนดได้ -. เด็กสามารถบันทึกการทดลองได้
35 ภำคผนวก
36
37
38
39
40