รายงานผลการดำเนินงานนวัตกรรมสร้างสรรค์คนดี

ช่อื นวตั กรรม ลดการใช้พลาสตกิ และขยะอาหารภายในโรงเรยี นด้วยนวัตกรรม P²BL Model

ชือ่ เจา้ ของผลงานนวัตกรรม นางสาววรินท์พร ฉตั รพลกิตติ์ ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะชำนาญการ

หน่วยงาน โรงเรยี นสตรีเศรษฐบตุ ร ๓๔๐ ถนนสหี บุรานุกจิ เขตมนี บุรี แขวงมนี บุรี

จังหวัดกรุงเทพมหานคร ๑๐๕๑๐

บทคดั ย่อ
การจัดทำนวัตกรรมสรา้ งสรรค์คนดี มีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียนลดการใชพ้ ลาสติกและขยะอาหาร
ภายในโรงเรยี นสตรีเศรษฐบุตรบำเพญ็ ดว้ ยรปู แบบ P²BL Model มคี ุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ตามค่านยิ มหลัก
ของโรงเรียน (SSTB 4G) มีคุณธรรม (Good Moral) นำปัญญา (Good Wisdom) จิตอาสาเด่น (Good
Service Mildness) เน้นมารยาท (Good Manner) และให้นักเรียนเพื่อให้นักเรียนเกิดความตระหนักและ
มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมีเป้าหมายเชิงปริมาณ ได้แก่ นักเรียน
โรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญลดการใช้พลาสติกและขยะอาหารภายในโรงเรียน อยู่ในระดับดีมาก ร้อยละ
๘๐ ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด อีกทั้งมีความพึงพอใจในการเข้าร่วมกิจกรรมของโครงงานนักเรียนระดับ
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ อยู่ในระดับดีมาก ร้อยละ ๘๐ ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด และเป้าหมายเชิงคุณภาพท่ี
ต้องการให้นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามค่านิยมของโรงเรียน (SSTB
4G) มีคุณธรรม (Good Moral) นำปัญญา (Good Wisdom) จิตอาสาเด่น (Good Service Mildness)
เน้นมารยาท (Good Manner) ด้วยการจัดการเรียนรู้ในรูปแบบ P²BL Model เกิดความตระหนักและ
มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยใช้นวัตกรรมด้วยรูปแบบ P²BL ผลจาก
การศึกษา พบวา่
ดา้ นปริมาณ
๑. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญลดการใช้พลาสติก จำนวน ๑,๘๔๒ คน จากจำนวน
นักเรียน ๒,๒๓๑ คน คิดเปน็ รอ้ ยละ ๘๒.๕๖
๒. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญรับประทานพอเพียงในแต่ละมื้ออาหาร จำนวน ๑๘๐๓
คน จากจำนวนนกั เรยี น ๒,๒๓๑ คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ ๘๐.๘๒
๓. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญมีความพึงพอใจในการเข้าร่วมกิจกรรมของโครงงาน
นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ จำนวน ๖๔๔ คน จากจำนวนนักเรียนทีต่ อบแบบสอบถามจำนวน ๘๐๐
คน คิดเป็นร้อยละ ๘๐.๕๐ อยูใ่ นระดบั ดมี าก
ดา้ นคณุ ภาพ
๑. นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามค่านิยมของโรงเรียน (SSTB
4G) มีคุณธรรม (Good Moral) นำปัญญา (Good Wisdom) จิตอาสาเด่น (Good Service Mildness)
เนน้ มารยาท (Good Manner) ดว้ ยการจดั การเรยี นรู้ในรูปแบบ P²BL Model
๒. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญเกิดความตระหนักและมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์
ทรพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม

๑

ช่อื ผลงานนวัตกรรม
“ลดการใชพ้ ลาสติกและขยะอาหารภายในโรงเรยี นดว้ ยนวัตกรรม P²BL Model”

ชอื่ เจา้ ของผลงานนวตั กรรม นางสาววรินท์พร ฉตั รพลกิตต์ิ ตำแหน่ง ครู

โทรศัพทม์ อื ถือ โรงเรียนสตรีเศรษฐบุตร ๓๔๐ ถนนสหี บรุ านุกิจ เขตมีนบรุ ี แขวงมีนบุรี
E-mail
จงั หวัดกรงุ เทพมหานคร ๑๐๕๑๐

๐๙๒-๔๙๓-๕๖๒๔

[email protected]

ประเภทผลงาน  ดา้ นการบริหาร
 ด้านการเรยี นการสอน

สอดคล้องกับคณุ ลกั ษณะโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ
 ความพอเพียง
 ความกตัญญู
 ความซือ่ สตั ย์สุจริต
 ความรับผิดชอบ
 อุดมการณ์คณุ ธรรม
 คุณธรรมอตั ลักษณ์ (ค่านิยมหลักของโรงเรยี นสตรเี ศรษฐบุตรบำเพ็ญ
มคี ุณธรรม นำปัญญา จติ อาสาเด่น เน้นมารยาท)

รายละเอยี ดเอกสารการนำเสนอผลงานนวตั กรรม

๑. ความสำคัญของผลงานนวัตกรรมท่นี ำเสนอ
ในปัจจุบันการดำเนินชีวิตของประชากรที่มีการบริโภคทรัพยากรที่หลากหลาย ผลิตสิ่งอำนวย

ความสะดวกเพื่อสนองต่อความตอ้ งการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอยา่ งรวดเร็วในปรมิ าณที่มาก
ส่งผลให้เกิดการขาดแคลนทรัพยากร และแยง่ ชิงทรพั ยากร สง่ ผลให้เกิดการคิดค้นนวัตกรรมด้านอตุ สาหกรรม
ในการนำทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อมมาใช้ในการพัฒนาเศรษฐกิจภายในประเทศอย่างรวดเร็ว มีการ
สง่ เสรมิ การผลิตทรพั ยากรทม่ี ีแนวโน้มจะหมดไปในอนาคต ในการพฒั นาดา้ นอุตสาหกรรมในรูปแบบทุนนิยม
ถกู เผยแพร่และนำไปใชอ้ ย่างแพรห่ ลายในส่วนต่าง ๆ ของโลก ซึ่งผลการพฒั นาบางสว่ นสง่ ผลต่อการดำรงชีวิต
ของทรัพยากรอ่ืน ๆ ทอี่ ยู่ในรูปแบบมนษุ ย์ สัตวท์ อี่ าศัยอยตู่ ามธรรมชาติ และสงิ่ แวดล้อมทางธรรมชาติท่ีกำลัง
โดนประชากรมนษุ ยร์ กุ รานและถกู ทำลายอย่างต่อเนือ่ งและเปน็ ระยะเวลาทย่ี าวนาน หากกลา่ วถงึ วกิ ฤตการณ์
ปัญหาด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในศตวรรษที่ ๒๑ พบว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

๒

(Climate change) เป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตของประชากรโลก รวมถึงสิ่งแวดล้อมและ
ทรัพยากรธรรมชาติที่เกิดการเปลี่ยนแปลงและได้รับความเสียหายจากการเกิดภัยพิบัติธรรมชาติ โดยการ
เปล่ยี นแปลงสภาพภมู ิอากาศ (Climate change) เป็นปรากฏการณ์ทเ่ี กดิ ขน้ึ อยา่ งช้า ๆ และใช้เวลานานกว่าที่
จะสังเกตพบได้ แต่กิจกรรมของมนุษย์ในช่วง ๑๐๐ ปีท่ีผ่านมาหรือตั้งแต่ในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมทำให้การ
สะสมก๊าซเรือนกระจกและการเก็บกักความร้อนในชั้นบรรยากาศเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วก่อให้เกิดภาวะโลก
รอ้ น ซง่ึ สง่ ผลให้ภมู ิอากาศมีการเปลีย่ นแปลงอย่างฉับพลนั และปัจจบุ นั ความร้อนในช้ันบรรยากาศมีแนวโน้ม
มีอุณหภูมิเพ่ิมสงู ข้ึน ซ่งึ พบวา่ มีปจั จัยหลัก ๒ ประการ ได้แก่

๑. พลาสติกอันเป็นผลผลิตจากการคิดค้นนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์ที่ต้องการใช้วัสดุ
สังเคราะห์แทนวัสดุธรรมชาติ ด้วยความแนวความคิดที่คิดว่าเป็นวัสดุที่มี อายุการใช้งานได้ยาวนาน และมี
ราคาถูกกว่าวัสดุธรรมชาติ จนทำให้พลาสติกเป็นที่รู้จักและถูกยอมรับในการใช้งานในด้านต่าง ๆ
ในชีวิตประจำวันของมนุษย์ เพราะสิ่งของอุปโภคบริโภคที่อยู่รอบตัวก็ล้วนมีพลาสติกผสมอยู่ด้วย อาทิ
บรรจุภณั ฑใ์ ส่อาหาร ข้าวของเครอื่ งใช้ภายในบา้ น เคร่อื งแตง่ กาย และช้ินส่วนเครือ่ งใชไ้ ฟฟา้

๒. ขยะอาหาร อันเป็นปจั จัยที่ส่งผลทำให้เกิดภาวะโลกร้อน โดยรายงานจากคณะกรรมการ
ด้านภูมอิ ากาศของสหประชาชาติ ไดก้ ล่าวถงึ การทงิ้ อาหารช่วง ๕ ปี ทม่ี ปี ริมาณเพิม่ มากขึ้นคดิ เปน็ ร้อยละ ๔๐
และเป็นปริมาณที่ทำให้เกิดก๊าซเรือนกระจกร้อยละ ๘ และองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ
(FAO) กล่าวว่า การจัดการขยะอาหารส่วนใหญ่จึงใช้วิธีฝังกลบและนั่นทำให้เกิดการปล่อยก๊าซมีเทนที่มี
ผลกระทบต่อช้ันบรรยากาศรนุ แรงกวา่ กา๊ ซคาร์บอนไดออกไซตจ์ ำนวน ๑๔ เทา่

จากปัญหาดังกล่าว ครูผสู้ อนไดต้ ระหนักเห็นความสำคัญของการเกิดวิกฤตการณ์ด้านส่ิงแวดล้อม
ดังกล่าว เนื่องจากทั้งครูผู้สอนและนักเรียนได้รับผลกระทบในการดำเนินชีวิตประจำวันที่เกิดจากการ
เปลี่ยนแปลงสภาพภมู อิ ากาศ อาทิ สภาพอากาศที่มีอุณหภมู ิเพิ่มสูงขึ้น เกิดอุทกภัยในช่วงฤดูฝนที่มีปริมาณ
น้ำฝนและความรุนแรงของวาตภยั ท่ีเพ่มิ มากขึ้น นักเรยี นประสบปัญหาด้านสุขภาพอนามยั จากการเกิดภูมิแพ้
และระบบทางเดินหายใจ เนื่องจากสภาพอากาศที่เกิดการเปลี่ยนแปลง และเป็นไข้เลือดออกเนื่องจากวงจร
ชวี ติ ของยงุ ซึ่งเปน็ พาหะของโรค มอี ายุทยี่ าวนานขึ้น ดังนัน้ ครูผสู้ อนได้ดำเนินการศึกษาถึงปจั จัยท่อี าจจะส่งผล
ต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ และพบว่านักเรียนมีการใช้พลาสติกภายในโรงเรียนและทิ้งขยะ
อาหารจำนวนมาก ครูผู้สอนจึงทำการสำรวจการใช้พลาสติกของนักเรียนและปริมาณขยะอาหารภายใน
โรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ เขตมีนบุรี กรุงเทพมหานคร พบว่า นักเรียนใช้พลาสติกอย่างสิ้นเปลือง
จำนวน ๑,๙๔๗ คน จากจำนวนนักเรียน ๒,๒๓๑ คน คดิ เป็นร้อยละ ๘๗.๒๗ และนักเรียนรับประทานอาหาร
กลางวันเหลือทิ้งเป็นขยะ จำนวน ๘๕๒ คน จากจำนวนนักเรียน ๒,๒๓๑ คน คิดเป็นร้อยละ ๓๘.๑๙
ผลจากการสำรวจข้อมลู ดังกล่าวครูผู้สอนต้องการให้นักเรียนรู้จักการพอเพียงในการบริโภคสินคา้ และบริการ
มีความรบั ผิดชอบต่อสงั คม มีความตระหนักในปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ มีจิตสำนึก และ
จิตอาสาในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน นักเรียนมี
คุณลักษณะที่สอดคล้องกับค่านิยมของโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ นั่นคือ SSTB 4G ประกอบด้วย

๓

มีคุณธรรม (Good Moral) นำปัญญา (Good Wisdom) จิตอาสาเด่น (Good Service Mildness)
เนน้ มารยาท (Good Manner) และเป็นเยาวชนดที ม่ี ีคุณธรรม

ดังนั้นครูผู้สอนได้ดำเนินการจัดการเรยี นรู้โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
(Problem-Based Learning) ในการทำกิจกรรมศึกษาความรู้ แก้ไขปัญหา และลงมือปฏิบัติผ่านการจัดทำ
โครงงาน (Project- Based Learning) ให้กับนกั เรียนระดบั ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๕ ในรายวิชาหน้าท่ีพลเมือง ๔
รหัสวชิ า ส ๓๐๒๓๔ โดยครผู สู้ อนใช้ปัญหาเร่อื งการใชพ้ ลาสตกิ และขยะอาหารภายในโรงเรียนอนั เป็นปัญหาที่
เกิดขึ้นใกล้ตัวนักเรียนเป็น เพื่อกระตุ้นนักเรียนให้เกิดความตระหนักและสนใจในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม
ภายในและภายนอกโรงเรียน โดยทำกจิ กรรมคน้ ควา้ หาความรู้ดว้ ยตวั นกั เรียนเอง นำไปสูก่ ารเพิ่มความรู้ท่ีได้
จากการลงมือปฏบิ ัติ การฟงั และการสงั เกตจากครผู สู้ อนและผู้เชีย่ วชาญ นกั เรยี นมกี ารเรียนรผู้ า่ นกระบวนการ
ทำงานเป็นกลุ่ม ที่จะนำมาสู่การสรุปความรู้ใหม่ มีการเขียนกระบวนการจัดทำโครงงานและได้ผลการ
จัดกิจกรรมเป็นผลงานแบบรูปธรรม โดยการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบ P²BL ส่งผลให้นักเรียนมีคุณธรรม
(Good Moral) จากการทำโครงงานเพอ่ื สง่ เสริมการลดใชพ้ ลาสตกิ ภายในโรงเรยี น ลดการบริโภคอุปโภคท่ีไม่
จำเป็นและสิ้นเปลือง มีความรับผิดขอบในการดูแลรักษาและ เห็นความสำคัญในการอนุรักษ์
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เช่น รู้จักการคัดแยกพลาสติก ลดการใช้พลาสติกโดยการนำแก้วพกพา
และถุงผา้ มาใช้ภายในโรงเรยี น เลือกรบั ประทานอาหารกลางวันทม่ี ีประโยชน์ เพยี งพอต่อความตอ้ งการในการ
บริโภคในแต่ละม้ืออาหาร ส่งเสริมให้นักเรียนเกิดการนำปัญญา (Good Wisdom) จากการเรียนรูท้ ี่ใช้ปัญหา
เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ ส่งเสริมให้นักเรียนพัฒนาทักษะการคิด แสวงหาและบูรณาการความรู้ผ่าน
รปู แบบการจัดกิจกรรมของนักเรียนในแต่ละห้องเรียน โดยครผู ู้สอนมีหน้าที่ส่งเสริมและช่วยเหลือนักเรียนให้
ดำเนินกิจกรรมตามทักษะและความสามารถโดยธรรมชาติของนักเรียน นักเรียนมีจิตอาสา (Good Service
Mildness) ในการช่วยเหลือ และดูแลสิ่งแวดล้อมภายในโรงเรียนโดยขยายรูปแบบการดำเนินกิจกรรมให้กับ
นักเรียนทุกระดับชั้น ประพฤติและลงมือปฏิบัติในการรณรงค์ลดการลดการใช้พลาสติกและขยะอาหาร
ในรูปแบบการประชาสัมพันธ์ภายในโรงเรียนและสื่อออนไลน์ การทำกิจกรรมพี่พบน้อง และการแปรรูป
พลาสตกิ เพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ เพือ่ เป็นตัวอยา่ งและแนวทางให้นกั เรียนในโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญได้
ประพฤติและปฏิบัติตามได้อยา่ งสร้างสรรค์และเหมาะสม และการลงมอื ปฏิบัติในทุกกิจกรรม นักเรียนจะรบั
ฟงั ความคิดเหน็ ของผู้อ่นื ใหเ้ กยี รตเิ พ่ือนรว่ มงาน สามารถทำงานร่วมกับผอู้ ่ืนไดด้ ี มีความอ่อนน้อมถ่อมตนใน
ขณะที่ทำกิจกรรมกบั นกั เรียนและบุคคลอื่นท่ีมีวัยวฒุ มิ ากกวา่ และการจากการดำเนินการจัดการเรียนรู้ดว้ ย
กระบวนการ P²BL ส่งผลให้นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญมีความตระหนักและเห็นคุณค่าของ
ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม จำนวน ๑,๙๘๖ คน จากจำนวนนักเรียน ๒,๒๓๑ คน คิดเป็นร้อยละ ๘๙.๐๑
นักเรียนลดการใช้พลาสติก จำนวน ๑,๘๔๒ คน จากจำนวนนักเรียน ๒,๒๓๑ คน คิดเป็นร้อยละ ๘๒.๕๖
นักเรียนรับประทานพอเพียงในแต่ละมื้ออาหาร จำนวน ๕๑๘ คน จากจำนวนนักเรียน ๒,๒๓๑ คน คิดเป็น
รอ้ ยละ ๒๓.๒๑ และนักเรียนระดบั ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ ๕ มคี ุณลกั ษณะอันพึงประสงคต์ ามค่านยิ มของโรงเรียน
(SSTB 4G) จำนวน ๒๕๒ จากจำนวนนักเรยี น ๒๘๒ คน คิดเปน็ ร้อยละ ๘๙.๓๖

๔

๒. จดุ ประสงค์และเป้าหมาย
จุดประสงค์
๑. เพ่อื ให้นกั เรียนลดการใชพ้ ลาสติกและขยะอาหารภายในโรงเรยี นสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ

ด้วยรปู แบบ P²BL Model
๒. เพ่ือใหน้ กั เรียนนักเรียนระดับชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี ๕ มีคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ตามค่านิยม

หลักของโรงเรียน (SSTB 4G) มีคุณธรรม (Good Moral) นำปัญญา (Good Wisdom) จิตอาสาเด่น (Good
Service Mildness) เนน้ มารยาท (Good Manner)

๓. เพื่อให้นักเรียนเกิดความตระหนักและมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ
สง่ิ แวดล้อม

เปา้ หมาย
เป้าหมายเชิงปริมาณ
๑. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญลดการใช้พลาสติกและขยะอาหารภายในโรงเรียน
อยู่ในระดบั ดมี าก รอ้ ยละ ๘๐ ของจำนวนนกั เรยี นทัง้ หมด
๒. นักเรยี นโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญมีความพึงพอใจในการเข้าร่วมกจิ กรรมของโครงงาน
นกั เรยี นระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี ๕ อยูใ่ นระดบั ดีมาก ร้อยละ ๘๐ ของจำนวนนกั เรียนท้ังหมด
เป้าหมายเชิงคณุ ภาพ
๑. นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามค่านิยมของโรงเรยี น
(SSTB 4G) มคี ณุ ธรรม (Good Moral) นำปญั ญา (Good Wisdom) จติ อาสาเดน่ (Good Service Mildness)
เน้นมารยาท (Good Manner) ด้วยการจดั การเรยี นรใู้ นรปู แบบ P²BL Model
๒. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญเกิดความตระหนักและมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม

๓. กระบวนการผลติ นวตั กรรม
ในกระบวนการผลิตนวัตกรรม ครูผู้สอนได้ดำเนินการออกแบบขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ด้วย

รปู แบบ P²BL ใหก้ บั นกั เรยี นระดบั ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ ๕ โดยแบง่ ขั้นตอนดงั น้ี
๑. ศกึ ษามาตรฐานการเรียนรู้และผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง เพอ่ื ใชใ้ นการกำหนดจุดประสงค์ในการ

เรยี นรู้
๒. ครูผูส้ อนผลติ นวตั กรรมดว้ ยรูปแบบ P²BL ตามกระบวนการ PDCA เพื่อใชใ้ นการจัดการเรียนรู้

(แผนภาพ 2 ขั้นตอนกระบวนการผลติ นวัตกรรม P²BL หนา้ )
๓. ครูผู้ดำเนินการศึกษาเอกสาร บทความ ทฤษฎีที่เกีย่ วข้องกับเนื้อหาบทเรียนเรื่องวิกฤตการณ์

ปญั หาทรัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดล้อม ควบคูก่ บั สำรวจปญั หาสิ่งแวดลอ้ มภายในโรงเรียนเพ่ือนำปัญหามา
เป็นพน้ื ฐานในการจัดการเรยี นรู้ (Problem-Based Learning)

๕

๔. ครูผู้สอนนำนวัตกรรมด้วยรูปแบบ P²BL ไปใช้กับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕
โดยมีบทบาทในรปู ผสู้ นบั สนุนในการจดั การเรยี นรู้ของนกั เรยี น และนักเรียนมีบทบาทในการดำเนินกจิ กรรมใน
รูปแบบโครงงาน (Project- Based Learning)

๕. วดั และประเมนิ ผลนกั เรียนระดับชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ ๕ ตามจดุ ประสงค์ในการใชน้ วตั กรรมด้วย
รูปแบบ P²BL ในการพัฒนานักเรียนให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามค่านิยมของโรงเรียน เกิดความ
ตระหนักและมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยลดการใช้พลาสติกและขยะ
อาหารภายในโรงเรยี น

๖. สรปุ ผลการจัดการเรียนรดู้ ้วยนวตั กรรมดว้ ยรูปแบบ P²BL และเผยแพรใ่ ห้กับหน่วยงานภายใน
โรงเรยี น

แผนภาพ ๑ ขั้นตอนการออกแบบการจดั การเรียนรู้ดว้ ยนวตั กรรม P²BL Model

ศกึ ษามาตรฐานการเรยี นร้แู ละผลการเรยี นรู้ทีค่ าดหวัง

ผลติ นวตั กรรม P²BL Model (แผนภาพ 2)

สำรวจปัญหาภายในโรงเรียน (Problem-Based Learning)

นกั เรยี นดำเนินกจิ กรรมในรปู แบบโครงงาน
Project- Based Learning

วัดและประเมนิ ผลการจดั การเรียนรู้

บรรลจุ ุดประสงค์ ไมบ่ รรลจุ ุดประสงค์
ประเมินผลการจดั การเรียนรู้ ครูผ้สู อนแนะนำ/ใหค้ ำปรึกษา
สรปุ ผลการจดั การเรียนรู้

เผยแพร่นวตั กรรม

๖

ในกระบวนการผลิตนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบ P²BL ครูผู้สอนได้ปฏิบัติตาม
กระบวนการ PDCA โดยแบง่ เปน็ ๖ ข้ันตอน ดังนี้

๑. กำหนดจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ (Plan)
ครผู ูส้ อนไดด้ ำเนนิ การกำหนดจุดประสงค์การเรยี นรขู้ องนักเรียนให้สอดคลอ้ งกบั มาตรฐานการ

เรยี นรแู้ ละผลการเรียนรู้ที่คาดหวังในรายวิชาหน้าท่ีพลเมือง ๔ กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และ
วฒั นธรรมของนกั เรยี นระดบั ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ ๕ รวมถงึ ปัญหาด้านทรัพยากรและส่ิงแวดลอ้ มท่ีเกิดข้ึนภายใน
โรงเรยี นอนั จะสง่ ผลกระทบต่อการดำเนนิ ชีวติ และพฤติกรรมของนกั เรียน โดยจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ต้องทำให้
นกั เรียนเกิดความรู้ ทักษะ เจตคติ และสมรรถนะอันจะทำให้นักเรยี นสามารถเกดิ การเรยี นรอู้ ยา่ งยัง่ ยนื ได้

๒. กำหนดกรอบแนวความคิดของกระบวนการเรียนรู้ (Plan)
ครูผู้สอนได้ศึกษาแนวความคิดในการจัดการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับเนือ้ หารายวิชาและทักษะ

การเรียนรู้ของนักเรียน โดยครูผู้สอนเลือกการจัดการเรียนรู้ในรูปแบบการใช้ปัญหาเป็นฐาน
(Problem-Based Learning) และการลงมือปฏิบัติผ่านการจัดทำโครงงาน (Project- Based Learning)
ในการจัดการเรยี นรู้เพ่ือให้นักเรียนระดับช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี ๕ ซ่ึงมที ักษะและสมรรถนะที่ผ่านการฝึกฝนและ
ขัดเกลาจากการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาต่าง ๆ ได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมตามความสนใจของนักเรียนโดยมี
ปัญหาภายในโรงเรยี นเป็นฐานขอ้ มูลในการแกไ้ ขปัญหาและพัฒนาพฤติกรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์
ของนกั เรยี นให้สอดคล้องกบั คา่ นิยมหลกั ของโรงเรยี น

๓. สรา้ งแบบนวตั กรรม P²BL (Do)
ครูผู้สอนได้สร้างแบบนวัตกรรม P²BL ในการจัดการเรียนรู้โดยปรึกษาผู้เชี่ยวชาญในการ

ออกแบบการจดั การเรยี นรู้ ดังน้ี
๑. รองผู้อำนวยการกลุม่ บริหารวิชาการ โรงเรยี นสตรีเศรษฐบุตรบำเพญ็
๒. หวั หน้างานพัฒนาหลักสตู รสถานศกึ ษา โรงเรยี นสตรเี ศรษฐบุตรบำเพญ็
๓. หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
๔. ครูผูส้ อนท่ีสำเร็จการศึกษาสาขาวิชาหลักสูตรและการสอนหรอื นวัตกรรมการเรียนรู้และ

การสอน ระดับมหาบณั ฑติ
๔. ครผู ู้สอนผู้มีประสบการณ์ในการจัดการเรยี นการสอนนักเรียนระดบั ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ ๕

๔. ทดลองใชน้ วัตกรรม P²BL (Do)
ครผู ู้สอนนำนวตั กรรม P²BL ไปทดลองใชก้ ับนักเรยี นชุมนุมเพชรนารี สงั คมศกึ ษา จำนวน ๖๐

คน เพื่อนำผลที่ได้การดำเนินกิจกรรมมาสรุปผลการใช้นวัตกรรม ในกรณีที่ผลการใช้นวัตกรรมไม่บรรลุ
วัตถุประสงค์ จะมีการนำไปปรับปรุงและพัฒนาเนื้อหา รูปแบบการจัดการเรียนรู้ และการประเมินผลใน
ขั้นตอนที่ ๓ หากนำไปใช้พบว่า นักเรียนมีพฤติกรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์บรรลุตามวัตถุประสงค์
ครูผู้สอนจะนำนวัตกรรมไปใชก้ ับนักเรยี นระดับช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๕ จำนวน ๒๘๒ คน

นำข้อส ุรป ่ทีไ ้ดจากการใช้นวัตกรรมมาป ัรบป ุรง พัฒนาน ัวตกรรมให ่ม ๗ Do Plan
๕. นำนวัตกรรมไปใช้ (Do)

ครูผู้สอนนำนวัตกรรม P²BL ไปใช้กับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ จำนวน ๒๘๒ คน
โดยให้นักเรียนดำเนินกิจกรรมตามรูปแบบ P²BL Model ในระยะเวลาที่กำหนด และครูผู้สอนจะมีหน้าท่ี
กระตุน้ ใหน้ ักเรยี นเกดิ ความสนใจในการเรียนรู้ ใหข้ อ้ เสนอแนะในการดำเนนิ โครงงานให้เกดิ ประสิทธิภาพและ
ประสิทธผิ ล

๖. ประเมินและสรปุ ผลการใชน้ วัตกรรม (Check and Acting)
ครูผ้สู อนดำเนินการสรปุ การใช้นวัตกรรมไดจ้ ากแบบสำรวจการลดพลาสติกและขยะอาหารให้

โรงเรยี น รวมถึงแบบประเมินโครงงาน พฤติกรรม และคุณลักษณะของนกั เรียนตามค่านิยมหลักของโรงเรียน
เพือ่ นำผลสรปุ ทไี่ ด้มาปรบั ปรงุ พัฒนานวัตกรรม และนำไปบูรณาการหรอื ใชน้ วตั กรรมในรายวิชาอ่นื ๆ

แผนภาพ ๒ ขนั้ ตอนกระบวนการผลติ นวตั กรรม P²BL Model

กำหนดจุดประสงค์การเรียนรู้

กำหนดกรอบแนวความคดิ ของกระบวนการเรียนรู้

สร้างแบบนวตั กรรม P²BL

ทดลองใช้นวัตกรรม P²BL

ผลการทดลอง ไม่บรรลุวตั ถปุ ระสงค์

บรรลุวัตถปุ ระสงค์

นำนวัตกรรมไปใช้

ประเมนิ และสรุปผลการใชน้ วตั กรรม
Check
Acting

๘

หลงั จากท่ีครูผสู้ อนไดด้ ำเนินการผลิตนวัตกรรม P²BL Model ตามกระบวนการ PDCA จึงเกดิ รูปแบบ
P²BL Model ดงั นี้

แผนภาพ ๓ นวตั กรรม P²BL Model

P¹ P²

Problem-Based Project-Based
Learning Learning

ความหมายของนวัตกรรม P²BL Model
P¹ หมายถึง การจัดการเรียนรู้แบบ Problem-Based Learning เป็นการจัดการเรียนรู้โดยใชป้ ัญหา
เป็นฐาน โดยปัญหานั้นเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวและเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับผู้เรียน อาจเป็นเรื่องที่ผู้เรียนสนใจหรือ
มีความหมายกับผู้เรียนที่สามารถนำมาสร้างกระบวนการเรียนรู้ได้โดยปัญหา โดยการจัดการเรียนรู้ในครั้งนี้
ครูผู้สอนได้เลือกปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมภายในโรงเรียน อันเป็นปัจจัยที่ส่งเสริมให้เกิดภาวะโลกร้อน ได้แก่
การใช้พลาสติกและการท้ิงอาหารที่เหลือจากการบริโภค เพื่อเป็นการกระตุ้นนกั เรียนให้เห็นความสำคญั ถงึ
ปัจจัยรอบข้างนักเรียนทีจ่ ะส่งผลต่อการเกิดวิกฤตการณ์เกี่ยวกบั ภัยธรรมชาติในอนาคต ร่วมกันแก้ไขปญั หา
และปรับพฤติกรรมการบรโิ ภคใหเ้ ปน็ มติ รต่อสิ่งแวดลอ้ มมากยิง่ ขึ้น
P² หมายถึง การจัดการเรียนรู้แบบ Project-Based Learning การจัดการเรียนการสอนโดยใช้
โครงงานเปน็ ฐาน เป็นกระบวนการจดั การเรียนการสอนท่ีม่งุ ให้ ผเู้ รียนได้เช่อื มโยงประสบการณ์จากชีวิตจริงสู่
การเรียนรู้ค้นหาคาตอบด้วยการลงมือ ค้นคว้า ปฏิบัติจริง เน้นประสบการณ์ในการปฏิบัติงานให้แก่ผู้เรียน
เหมอื นกับการทำงานในชีวิตจริงอยา่ งเปน็ ระบบ เพ่อื เปิดโอกาสใหผ้ ู้เรยี นได้มปี ระสบการณต์ รง ได้เรยี นรวู้ ธิ ีการ
แก้ปัญหา ได้ทำการทดลอง ได้พิสูจน์สิ่งต่าง ๆ ผ่านการวางแผน การทำงานเป็นทีม และการคิดเชิงวิพากษ์
อยา่ งเป็นระบบ โดยเน้นใหส้ ามารถบูรณาการวชิ าการด้านต่าง ๆ มาใชใ้ นการทำโครงการนน้ั ๆ ได้

Acting ๙ Do Plan
SSTB 4G หมายถึง คุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามค่านิยมหลักของโรงเรียน มีคุณธรรม (Good
ข้อ ูมล ้ยอนกลับ นำไป ูส่การป ัรบป ุรง แผนการ ัจดการเรียน ู้ร ีท่ ีมคุณภาพMoral) นำปญั ญา (Good Wisdom) จิตอาสาเดน่ (Good Service Mildness) เนน้ มารยาท (Good Manner)
อันจะส่งเสรมิ ให้นักเรียนเกิดความตระหนกั และมีจิตสำนกึ ในการอนุรักษท์ รัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม
มคี วามรบั ผดิ ชอบตอ่ สังคม รจู้ ักพอเพยี งในการบรโิ ภค Check
หลงั จากผลิตนวตั กรรม P²BL Model ครูผสู้ อนได้ดำเนินการจัดทำแผนการเรียนรู้เพ่ือใช้เป็นแนวทาง
ในการจัดการเรยี นการสอนและดำเนนิ กิจกรรม โดยมีขนั้ ตอนการจดั ทำแผนการจดั การเรียนรู้ ดงั นี้

แผนภาพ ๔ ขน้ั ตอนการจดั ทำแผนการจัดการเรียนรู้

ศึกษาหลกั สูตรแกนกลาง/สถานศกึ ษา

ศกึ ษาเอกสารทเี่ กี่ยวข้องกับเน้อื หาบทเรยี น
ศึกษาผลสมั ฤทธ์ิทางการเรยี นและ
พฤติกรรมของนักเรียน

จดั ทำแผนการจัดการเรียนรู้

ตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู้
โดยผเู้ ช่ียวชาญ

นำแผนการจัดการเรียนรู้
ไปใช้ในหอ้ งเรยี น

ประเมินผลการใช้แผนการจดั การเรียนรู้

๑๐

จากการทำนวตั กรรม P²BL Model เข้าส่แู ผนการจัดการเรียนรู้ ครผู ้สู อนได้ดำเนินการกำหนดปัญหา
โดยนักเรยี นสามารถเลือกการแกไ้ ขปัญหาจาก ๒ หวั ข้อ ได้แก่

๑. การลดการใชพ้ ลาสตกิ ภายในโรงเรยี นสตรเี ศรษฐบุตรบำเพ็ญ
๒. การลดปรมิ าณขยะอาหารภายในโรงเรยี นสตรีเศรษฐบตุ รบำเพญ็
ผลจากการให้นักเรยี นเลอื กหวั ข้อทนี่ ักเรยี นสนใจทีจ่ ะศกึ ษาแก้ไขปัญหา สามารถสรปุ หัวขอ้ ได้ดังน้ี
ตาราง ๑ ตารางแสดงประเดน็ ปัญหาที่นกั เรียนเลอื กเพือ่ ดำเนินโครงงาน

ห้องเรยี น P¹ (Problem-Based Learning) P² (Project-Based Learning)
ลดการใชพ้ ลาสตกิ ลดปริมาณขยะอาหาร หัวข้อโครงงาน
๕/๑
๕/๒ ✓ กินให้พอเพียง อยู่อยา่ งเพยี งพอ
๕/๓ LORD of the mohn
๕/๔ ✓ Food waste เผด็จศึก
๕/๕ ✓ ที่ 1 ไมพ่ ่ึงพลาสติก
๕/๖ ลดถุง ลดโลกร้อน
๕/๗ ✓ Plastic3019
✓
✓ รกั ษ์โลกดว้ ยกระถางพลาสติก
✓

หลงั จากเลอื กประเดน็ ปัญหาทนี่ กั เรยี นสนใจ ครูผู้สอนได้กำหนดระยะเวลาเพือ่ ให้นกั เรียนดำเนิน
กจิ กรรมตามตารางดังนี้
ตาราง ๒ ตารางกำหนดการดำเนนิ กจิ กรรมและโครงงานของนักเรียนในระดับชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ ๕

ระยะเวลา กจิ กรรม
สปั ดาห์ที่ ๑ เลอื กประเดน็ ปญั หาที่สนใจและวางแผนการดำเนินงาน
สัปดาห์ท่ี ๒ - ๓ นำเสนอกิจกรรมหรอื นวัตกรรมเพ่ือปรับปรงุ พัฒนา และนำไปทดลองใช้
สปั ดาห์ที่ ๔ - ๕ ดำเนินกจิ กรรม และ สรุปผลการดำเนนิ กจิ กรรม ครัง้ ที่ ๑
สปั ดาห์ที่ ๖ - ๗ ดำเนนิ กิจกรรม และ สรปุ ผลการดำเนนิ กิจกรรม ครั้งท่ี ๒
สัปดาห์ท่ี ๘ - ๙ นำเสนอผลการดำเนนิ กจิ กรรม และการใช้นวตั กรรม ครั้งที่ ๑
สปั ดาห์ท่ี ๑๐ - ๑๑
สปั ดาห์ที่ ๑๒ - ๑๓ สอบกลางภาค
สัปดาห์ท่ี ๑๔ - ๑๕ ดำเนนิ กจิ กรรม และ สรปุ ผลการดำเนินกจิ กรรม ครงั้ ท่ี ๓
สปั ดาห์ที่ ๑๖ - ๑๗ ดำเนินกจิ กรรม และ สรุปผลการดำเนนิ กจิ กรรม คร้ังท่ี ๔
สัปดาห์ท่ี ๑๘ นำเสนอผลการดำเนนิ กจิ กรรม และการใช้นวตั กรรม คร้ังที่ ๒

ประเมนิ ผล และสรปุ กิจกรรมในรูปแบบเลม่ โครงงาน

๑๑

ตาราง ๒ (ต่อ) ตารางกำหนดการดำเนนิ กิจกรรมและโครงงานของนกั เรยี นในระดบั ชั้นมธั ยมศึกษาปที ี่ ๕

ระยะเวลา กจิ กรรม
สัปดาห์ท่ี ๑๙ เผยแพร่กิจกรรม และนวัตกรรมในการดำเนนิ กจิ กรรมในรปู แบบการ
สัปดาห์ท่ี ๒๐ นำเสนอณ หอ้ งโสตทศั นศึกษา โดยมีครูผู้เชย่ี วชาญให้คำแนะนำและ
ข้อเสนอแนะ ได้แก่

๑. หัวหน้ากลุ่มสาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
๒. หวั หนา้ งานสง่ เสรมิ ประชาธปิ ไตย กลุ่มบริหารงานบุคคล
๓. ครูผู้สอนรายวิชาสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ครูผู้สอนดำเนนิ การวัดและประเมนิ ผลการจัดการเรยี นรดู้ ว้ ย
นวตั กรรม P²BL Model

กระบวนการจัดกิจกรรมของนกั เรียนในรูปแบบนวตั กรรม P²BL Model มีลกั ษณะดังนี้
๑. กระบวนการจดั กิจกรรม P¹ : Problem-Based Learning

แผนภาพ ๕ กระบวนการจัดกจิ กรรม P¹ : Problem-Based Learning

3. 4.
สำรวจสภาพปัญหา ศึกษาปญั หาที่
เกยี่ วข้องกับนักเรยี น
ภายในโรงเรยี น
2. 5.
ศกึ ษาเอกสาร กำหนดหัวข้อ
บทความ ทฤษฎี ประเด็นปัญหา
ทีเ่ ก่ียวข้องกบั ให้กับนกั เรยี น
รายวิชา

1. Problem-Based Learning 6.
ศกึ ษามาตรฐาน นกั เรียนเลอื กหวั ขอ้
การเรียนร้แู ละผล
ปญั หาเพอื่ ดำเนนิ การ
การเรียนรู้ท่ี
คาดหวัง ข้นั ตอน

P²

๑๒

๒. กระบวนการจัดกิจกรรม P² : Project-Based Learning
แผนภาพ ๖ กระบวนการจดั กิจกรรม P² : Project-Based Learning ซง่ึ ดำเนนิ การโดยนักเรียน

WHAT ศึกษาประเดน็ ปัญหาทน่ี ักเรยี นสนใจ (P¹)
WHERE รวมกนั ต้ังคำถามปลายเปิดเพ่ือตอบปัญหา P¹

HOW วางแผนการดำเนนิ กจิ กรรม หรือ ผลิตนวตั กรรม

ออกแบบกิจกรรม หรือ ผลติ นวัตกรรม

ป ึรกษาค ูร ้ผูสอนห ืรอ ้ผูเชี่ยวชาญ นำเสนอรปู แบบการจัดกจิ กรรม หรือ นวตั กรรม การพัฒนาทักษะ
ดำเนนิ กจิ กรรมตามตารางกำหนดการ ช่วงที่ ๑ ๑. การคิดวเิ คราะห์
๒. การคิดสรา้ งสรรค์
นำเสนอกจิ กรรม หรอื นวตั กรรม ช่วงท่ี ๑ ๓. การคดิ ประยกุ ต์
ดำเนินกจิ กรรมตามตารางกำหนดการ ช่วงท่ี ๒ ๔. การคิดเป็นลำดับ
๕. การคิดเชอื่ มโยง
๖. การใช้เทคโนโลยี
๗. การคำนวณ

นำเสนอกิจกรรม หรอื นวตั กรรม ชว่ งที่ ๒

ประเมนิ และสรุปผลการดำเนนิ กิจกรรม

รวบรวมข้อมูลและจัดทำเล่มโครงงาน สงั เคราะห์ข้อมูล

เผยแพร่รปู แบบการจดั กิจกรรม หรอื นวตั กรรม การนำเสนอขอ้ มลู

ผา่ นขั้นตอน
ไม่ผา่ นข้ันตอน

๑๓

การจัดทำเลม่ โครงงาน
ครผู ู้สอนไดด้ ำเนนิ การกำหนดหัวข้อโครงงานเพื่อเป็นแนวทางใหน้ กั เรยี นดำเนินกิจกรรมได้อย่าง
ถกู ต้อง บรรลุจุดประสงค์ตามทน่ี ักเรยี นได้ตง้ั ไว้ โดยหัวข้อโครงงานประกอบดว้ ย
๑. ชื่อโครงงานและกจิ กรรม
๒. บทที่ ๑ บทนำ ประกอบดว้ ย

๒.๑ แนวคิดและความสำคญั
๒.๒ วตั ถุประสงค์
๒.๓ ขอบเขตของกจิ กรรม

๒.๓.๑ กลมุ่ ประชากร
๒.๓.๒ เครือ่ งมอื หรอื นวตั กรรมในการดำเนนิ กจิ กรรม
๒.๓.๓ สถิติในการวเิ คราะหข์ อ้ มูล
๒.๔ เป้าหมาย
๒.๔.๑ เป้าหมายดา้ นปรมิ าณ
๒.๔.๒ เป้าหมายด้านคุณภาพ
๒.๕ สถานท่ีดำเนนิ กิจกรรม
๒.๖ ระยะเวลาในการดำเนนิ กิจกรรม
๒.๗ วธิ กี ารดำเนนิ การ
๒.๘ ประโยชนท์ ่ไี ด้รับจากการดำเนนิ กิจกรรม
๓. บทท่ี ๒ เอกสารทีเ่ ก่ยี วข้อง
๔. บทท่ี ๓ วธิ กี ารดำเนนิ กจิ กรรม
๓.๑ วสั ดุ อุปกรณ์ เครือ่ งมือ หรอื โปรแกรมทใ่ี ช้ในการดำเนินกิจกรรม
๓.๒ ขนั้ ตอนการดำเนินกจิ กรรม
๓.๒.๑ ขั้นวางแผน (Plan)
๓.๒.๒ ขั้นดำเนินกจิ กรรม (Do)
๓.๒.๓ ขน้ั ประเมนิ ผลกจิ กรรม (Check)
๓.๒.๔ ข้ันรายงานผล (Action)
๕. บทท่ี ๔ ผลการดำเนนิ กิจกรรม
๔.๑ ผลการดำเนนิ กิจกรรม
๔.๒ การนำไปใช้

๑๔

๖. บทที่ ๕ สรปุ อภิปรายและข้อเสนอแนะ
๕.๑ สรุปผลการดำเนนิ กิจกรรม
๕.๒ ปญั หาและอปุ สรรค
๕.๓ ข้อเสนอแนะและแนวทางในการพัฒนา

๗. ภาคผนวก ประกอบด้วย
๗.๑ เครอื่ งมอื ท่ีใชใ้ นการดำเนินกิจกรรม
๗.๒ เอกสารประชาสัมพนั ธ์
๗.๓ รูปถ่ายขณะดำเนนิ กิจกรรม

รูปแบบการนำเสนอ
ครูผู้สอนส่งเสริมให้นักเรียนมีทักษะความสามารถในการนำเสนอ อภิปรายความคิดเห็นในกิจกรรม
ของนักเรียนหลังสิ้นสุดในการดำเนินกิจกรรม และรวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำเล่มโครงงานเพื่อใช้เป็นข้อมูล
พน้ื ฐานในการแก้ไขปญั หาสง่ิ แวดลอ้ มภายในโรงเรียน และการปรบั พฤตกิ รรมการบริโภคของนักเรียน โดยการ
นำเสนอจะอยูในรูปแบบ PowerPoint โดยครูผู้สอนได้กำหนดหัวข้อการนำเสนอโดยให้เนื้อหาสอดคล้องกบั
เล่มโครงงาน ซึ่งการนำเสนอจะมีลักษณะเปิดโอกาสให้นักเรียนและคณะครูที่สนใจแนวทางการแก้ไขปัญหา
ลดการใช้พลาสตกิ และขยะอาหารภายในโรงเรียนเข้ารว่ มรับฟัง พร้อมเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาและ
พฒั นาการดำเนนิ กิจกรรมหรอื นวัตกรรมของนักเรียนให้มปี ระสิทธภิ าพมากยงิ่ ข้นึ

คลิปการนำเสนอ คลิปการใหค้ ำแนะนำ
ผลงานนกั เรียน ของผเู้ ชี่ยวชาญ

๑๕

๔. ผลการดำเนนิ งาน/ผลสมั ฤทธ์/ิ ประโยชนท์ ไี่ ด้รบั

๔.๑ ผลการดำเนินงาน

ด้านปริมาณ

๑. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญลดการใช้พลาสติก จำนวน ๑,๘๔๒ คน จาก
จำนวนนักเรยี น ๒,๒๓๑ คน คิดเป็นรอ้ ยละ ๘๒.๕๖

๒. นักเรียนโรงเรยี นสตรเี ศรษฐบุตรบำเพ็ญรับประทานพอเพียงในแต่ละมือ้ อาหาร จำนวน
๑๘๐๓ คน จากจำนวนนกั เรยี น ๒,๒๓๑ คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ ๘๐.๘๒

๓. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญมีความพึงพอใจในการเข้าร่วมกิจกรรมของ
โครงงานนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ จำนวน ๖๔๔ คน จากจำนวนนักเรียนที่ตอบแบบสอบถาม
จำนวน ๘๐๐ คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ ๘๐.๕๐ อย่ใู นระดบั ดีมาก

แผนภาพ ๕ แผนภมู แิ ท่งแสดงผลการดำเนนิ งานกอ่ น-หลังการจดั การเรยี นรู้ด้วยนวตั กรรม P²BL Model
100
12.17
90 82.56

61.81
80.82

0
80.5
80 80

70

60

50

40

30

20

10

0

การลดใชพ้ ลาสติก การลดขยะอาหาร ความพงึ พอใจในการจัดกิจกรรม

กอ่ นดาเนนิ โครงงาน หลังดาเนนิ โครงงาน คา่ เปา้ หมาย

ดา้ นคุณภาพ
๑. นักเรยี นระดับชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี ๕ มีคุณลักษณะอันพึงประสงคต์ ามคา่ นิยมของโรงเรียน
(SSTB 4G) มคี ุณธรรม (Good Moral) นำปญั ญา (Good Wisdom) จิตอาสาเดน่ (Good Service Mildness)
เน้นมารยาท (Good Manner) ด้วยการจดั การเรยี นรูใ้ นรูปแบบ P²BL Model
๒. นักเรียนโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญเกิดความตระหนักและมีจติ สำนึกในการอนุรักษ์
ทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม

๑๖

๔.๒ ผลสมั ฤทธิ์ทางการเรยี น
จากการจัดการเรยี นรู้ด้วยนวตั กรรม P²BL Model พบว่านักเรียนมีผลสัมฤทธิท์ างการเรียนดังนี้

ตาราง ๓ ตารางแสดงผลการเรยี นของนกั เรยี นระดับชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ี่ ๕ รายวิชาหนา้ ทพ่ี ลเมือง
โดยจำแนกเป็นรายห้อง

ท่ี ช้นั มส ร 0 ระดับผลการเรยี น 3.5 4 รวม
1 1.5 2 2.5 3

1 ม.5/1 2 41 43

2 ม.5/2 40 40

3 ม.5/3 4 36 40

4 ม.5/4 (ญ) 1 2 18 21

5 ม.5/4 (ก) 1 1 2 15 19

6 ม.5/5 5 7 25 37

7 ม.5/6 2 12 26 40

8 ม.5/7 1 2 1 38 42

2 1 10 30 239 282

0.71 0.35 3.55 10.64 84.75 100

รอ้ ยละของผเู้ รียนทีไ่ ด้ระดบั ผลการเรียน 3 - 4 98.94

แผนภาพที่ ๖ แผนภมู แิ ทง่ แสดงคา่ ร้อยละผลการเรยี นของนักเรยี นระดบั ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี ๕
รายวชิ าหนา้ ที่พลเมือง โดยรวม

100 84.75
90 10.64
80 3.55
70 0
60 0.35
50 0
40 0
30 0
20
10 3 2.5 2 1.5 1 0
0

4 3.5

๔.๓ ประโยชน์ทีไ่ ด้รบั คา่ รอ้ ยละ

๑๗

และการดำเนินกิจกรรมในโครงงานลดการใช้พลาสติกและขยะอาหารภายในโรงเรียนสตรีเศรษฐ-
บตุ รบำเพญ็ ได้ส่งผลใหน้ กั เรยี นมกี ารอ่านคดิ วิเคราะห์ คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ และสมรรถนะทางการเรียน
อยใู่ นระดบั ดีเย่ยี ม ซง่ึ แสดงผลค่าร้อยละได้ดงั น้ี

แผนภาพที่ ๗ แผนภมู แิ ทง่ แสดงค่ารอ้ ยละการอ่านคิดวิเคราะห์ คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ และสมรรถนะ
ทางการเรยี น ของนักเรียนระดับช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี ๕ รายวชิ าหน้าท่พี ลเมือง โดยรวม

100 99.64 99.46 92.62
90

80

70

60

50

การอ่านคิดวเิ คราะห์ คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ สมรรถนะทางการเรียน

การอา่ นคดิ วเิ คราะห์ คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ สมรรถนะทางการเรียน

๕. ประโยชน์ทค่ี าดวา่ จะไดร้ ับ
ผลจากการสร้างนวัตกรรม P²BL Model เพื่อนำมาใช้ในการจัดการเรียนรู้ในรายวิชาหน้าที่

พลเมือง เพื่อให้นักเรียนเห็นถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมภายในโรงเรียนอันเป็นปัจจัยที่จะส่งผลต่อปฏิสัมพันธ์เชิง
ภูมิศาสตร์ของโลก ทำให้นักเรียนเกิดความตระหนัก และเห็นคุณค่าความสำคัญระหว่างสิ่งแวดล้อมกับ
การดำเนินชวี ิตของนักเรียน และส่งผลใหเ้ กิดประโยชนด์ ังตอ่ ไปน้ี

๑. ขยะประเภทพลาสติกและขยะอาหารภายในโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญมีปริมาณท่ี
ลดลง

๒. นวัตกรรม P²BL Model สง่ เสริมใหน้ กั เรียนมีคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ตามค่านิยมของ
โรงเรียน (SSTB 4G) มีคุณธรรม (Good Moral) นำปัญญา (Good Wisdom) จิตอาสาเด่น (Good Service
Mildness) เน้นมารยาท (Good Manner) อันเป็นพ้ืนฐานในการเป็นเยาวชนทด่ี ีมคี ณุ ธรรม

๓. จากการทำกิจกรรม ทำให้นักเรียนเกิดอุดมการณ์คุณธรรมที่จะดูแล รักษา อนุรักษ์
ทรพั ยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดลอ้ มทงั้ ภายในและภายนอกโรงเรียนใหไ้ ดร้ ับผลกระทบการจากดำเนินกิจกรรม
ชวี ิตประจำวนั ของนักเรียนใหน้ อ้ ยที่สดุ เช่น

๑๘

๓.๑ งดใช้ถุงพลาสตกิ และเลอื กถุงผา้ หรอื ถงุ กระดาษในการใสบ่ รรจุภัณฑต์ า่ ง ๆ
๓.๒ พยายามใช้สิ่งของให้เกิดความคุม้ ค่ามากทีส่ ุด และมีการแปรรูปหรือซอ่ มแซม
ส่งิ ของตา่ ง ๆ เพื่อใหส้ ่งิ ของเหลา่ น้ันเกดิ ประโยชน์สูงสดุ
๓.๓ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าภายในครัวเรือนของนักเรียน และภายใน
โรงเรียน
๓.๔ รู้จักการแยกขยะเพื่อให้ง่ายต่อการกำจัด และช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมภายใน
โรงเรยี นให้ดีข้นึ
๓.๕ นกั เรยี นเลือกใชส้ ่อื สังคมออนไลน์ เพอื่ ช่วยรณรงค์ และเผยแพร่ความสำคัญใน
การดูแล รักษา อนุรักษ์ทรพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อมให้กับบคุ คลที่เกี่ยวข้องกับนักเรียนรบั ทราบและ
เห็นคณุ คา่ กับความสำคญั เฉกเชน่ กบั นกั เรียน
๔. นักเรียนปรับพฤติกรรมการบริโภคอาหาร โดยรับประทานอาหารที่มีคุณค่าต่อร่างกาย
รบั ประทานอาหารในปริมาณทเ่ี หมาะสม
๖. นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในระดับดีเยี่ยม จากการจัดการเรียนรู้ด้วยนวัตกรรม
P²BL Model ท่สี ่งเสรมิ ให้นักเรยี นไดร้ ับการพฒั นาทักษะความคิด สมรรถนะความสามารถของนักเรียน ซ่ึงทำ
ให้นักเรียนเกิดความสุข และมีความพร้อมที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ กล้าคิดกล้าแสดงออกในเชิงสร้างสรรค์ และ
สามารถสร้างองค์ความรู้ไดด้ ว้ ยตนเอง
๗. ก่อให้เกิดความสัมพันธ์อันดีระหว่างนักเรียนต่างระดับชั้น โดยนักเรียนระดับชั้น
มัธยมศึกษาปที ่ี ๕ ไดด้ ำเนินกจิ กรรมกับนกั เรียนทุกระดบั ชน้ั บุคลากรภายในโรงเรยี น สง่ ผลให้เกิดมิตรภาพอัน
ดีระหว่างรนุ่ พี่ รุน่ นอ้ ง ระหว่างครูและนกั เรียน รวมถึงบุคลากรภายในโรงเรียนอื่น ๆ เช่น นักพัฒนา แมค่ า้
๘. นักเรียนรู้จักการให้ แบ่งปัน และช่วยเหลือสงั คมผู้ซึ่งด้อยโอกาสหรือประสบปัญหา โดย
นกั เรยี นระดบั ช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ ๕ ห้อง ๒ ไดด้ ำเนินกจิ กรรมแปรรปู ขยะหลอดพลาสติกเปน็ หมอนรองคอและ
หมอนหนนุ และนำไปบรจิ าคให้กบั มูลนิธิบา้ นนกขมิ้นซึ่งเป็นมลู นธิ เิ อกชนท่ดี ูแลเดก็ ท่ดี อ้ ยโอกาสทางการศึกษา
และบุคคลไรบ้ ้าน โดยการจดั กิจกรรมทำให้นักเรียนตระหนกั ถงึ ปญั หาของขยะพลาสติก และนำขยะพลาสติก
มา REUSE เพือ่ ไสห้ มอนท่ีชว่ ยในการรกั ษาสขุ ภาพต้นคอ โดยนกั เรยี นมีความประสงค์จะแบง่ ปนั ส่ิงของเหล่านี้
ใหก้ บั บคุ คลในสงั คม

๑๙

๕. ปจั จยั ไปส่คู วามสำเร็จ
ปัจจัยที่ส่งผลให้นักเรียนคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามค่านิยมของโรงเรียน (SSTB 4G)

มีคุณธรรม (Good Moral) นำปัญญา (Good Wisdom) จิตอาสาเด่น (Good Service Mildness)
เน้นมารยาท (Good Manner) อันเป็นพื้นฐานในการเป็นเยาวชนท่ดี ีมคี ุณธรรม ตระหนกั และมจี ติ สำนกึ ในการ
อนุรกั ษท์ รัพยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อม มาจากแนวคิดและบุคลากรทมี่ ีสว่ นร่วมในการดำเนินกิจกรรมใน
ครงั้ ซ่งึ จะแบ่งเปน็ รายข้อดงั นี้

๑. การจดั การเรยี นรดู้ ้วยนวัตกรรม P²BL Model โดยครผู สู้ อนอา้ งอิงมาจากการจัดการเรียนรู้
แบบ Problem-Based Learning และ Project-Based Learning ซึ่งการจัดการเรียนรู้ทั้ง ๒ รูปแบบเป็น
กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเปน็ สำคัญ ส่งเสริมให้นักเรียนรู้จักคิดวิเคราะห์ คิดสร้างสรรค์
คิดแก้ปัญหาในหลาย ๆ รูปแบบได้อย่างอิสระ มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นภายในชั้นเรียน ส่งผลให้
บรรยากาศในช้ันเรียนเป็นบรรยากาศแหง่ การเรียนรู้ นกั เรยี นมีความสุขในการเรียนและทำกิจกรรมที่นักเรียน
เป็นผู้คิด ผู้ทดลอง และผู้ปฏิบัติที่คำนึงถึงความรู้และคุณธรรมไปพร้อม ๆ กัน และขยายผลไปยังบรรยากาศ
บรรยากาศแห่งการเรียนรูข้ องโรงเรียน ซึ่งสอดคล้องกับ ดร.ประวิต เอราวรรณ์ ประธานมูลนิธิสถาบันวิจยั
ระบบการศึกษา ที่กล่าวว่า การเรียนรูด้ ้วย Problem-Based Learning มุ่งสร้างประสบการณ์ตรง จึงเน้นให้
ผู้เรียนลงมือปฏิบัติ ฝึกทักษะการคิด เผชิญสถานการณ์ปัญหา วางแผนการเรียนรู้ และตรวจสอบกำกับการ
เรียนรู้ และนอกจากนี้ Problem-Based Learning ยังช่วยสร้างแรงจูงใจในการเรียนให้กับผู้เรียนได้อีกด้วย
อาจกลา่ วไดว้ ่า “ภาระงานท่ีทา้ ท้าย ชว่ ยสร้างทักษะการคิดและแก้ปัญหาได้ดี” และทิศนา แขมมณี ท่ีกล่าว
ว่า การจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน Project-Based Learning ยึดหลักการของ constructionism
ซึ่งพัฒนาต่อยอดจากทฤษฎีการสร้างความรู้ (Constructivism) ของเพียเจต์ (Piaget) โดยศาสตราจารย์
เซมัวร์ เพพเพิร์ต (SeymourPapert) เป็นผู้นำเสนอการใช้ สื่อทางเทคโนโลยี ช่วยในการสร้างความรู้ที่เป็น
รูปธรรมแกผ่ ู้เรยี น โดยอาศัยพลังความรู้ของตัวผูเ้ รียนเอง และเมื่อผู้เรียนสรา้ งสิ่งหน่ึงสิ่งใดขึ้นมาก็จะเสมือน
เปน็ การสร้างความรขู้ น้ึ ในตัวเองนัน่ เอง ความรทู้ ีส่ ร้างขน้ึ เองนีม้ ีความหมายตอ่ ผู้เรยี นมาก เพราะจะเปน็ ความรู้
ที่อยู่คงทน ไมล่ มื งา่ ย ขณะเดยี วกนั สามารถถ่ายทอดใหผ้ อู้ ืน่ เขา้ ใจความคดิ ของตัวเองไดด้ ี นอกจากน้ันความรู้
ที่สรา้ งขึน้ เองน้ี ยังจะเป็นฐานให้ผู้เรียนสามารถสรา้ งความรใู้ หมต่ อ่ ไปอยา่ งไม่มที ส่ี ้นิ สดุ จะเหน็ ได้วา่ การจัดการ
เรยี นรทู้ ้งั ๒ รูปแบบ เนน้ การพฒั นานกั เรียนเป็นสำคญั ส่งเสริมใหน้ กั เรยี นเกดิ ปัญญาจากปัญหาท่ีอยู่รอบข้าง
นักเรยี น หรือ ปัญหาจากการทำกจิ กรรมของนักเรียน ซงึ่ นกั เรียนจะไดร้ ับการฝกึ ฝนและพัฒนาทักษะความคิด
และสมรรถนะผ่านการทำกจิ กรรม และเกิดความรู้ใหม่ไดด้ ว้ ยตวั นักเรียนเอง

๒. ครูและบุคลากรภายในโรงเรยี นสตรเี ศรษฐบตุ รบำเพ็ญ ทีใ่ หค้ วามชว่ ยเหลอื สนบั สนนุ และ
เป็นที่ปรึกษาให้กับครผู ้สู อนประจำรายวิชาและนักเรียนอยา่ งเป็นกัลยาณมติ ร โดยเร่ิมจาก

๒.๑ คณะผบู้ ริหารท่ใี ห้โอกาสครูผ้สู อนไดด้ ำเนินการจดั การเรียนรู้นอกหอ้ งเรียน
๒.๒ ครูกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมที่ให้คำแนะนำ ข้อเสนอแนะ
ให้กับปรับกจิ กรรมและเป็นที่ปรกึ ษาโครงงานให้กบั นักเรียน

๒๐

๒.๓ ครูที่ปรึกษานักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ที่คอยดูแล ติดตาม และให้
คำแนะนำกบั นักเรยี นในทป่ี รึกษาอยา่ งใกลช้ ดิ

๒.๔ หัวหน้างาน หัวหน้าระดับ ที่เปิดโอกาสให้นกั เรียนดำเนินกิจกรรมกับนกั เรียน
ในระดับชั้นอื่น ๆ โดยสอดแทรกช่วงกิจกรรมในช่วงประชุมระดับ ชั่วโมงคณะสี ซึ่งทำให้นักเรียนได้มีโอกาส
แสดงศกั ยภาพการเปน็ ผูน้ ำและเผยแพร่ความรู้ใหก้ บั ร่นุ น้องไดอ้ ย่างสรา้ งสรรค์

๒.๕ บุคลากรภายในโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ อาทิ นักพัฒนา แม่ค้าในโรง
อาหาร และเจ้าหน้าที่ของโรงเรียนที่ให้ข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับพลาสติกและอาหารภา ยในโรงเรียน
ซึ่งข้อมูลดังกล่าวนักเรียนได้นำมาใช้ในการแก้ไขปัญหา และพัฒนาแนวทางในการดูแลรักษาและลดการใช้
พลาสตกิ และขยะอาหารได้อย่างมปี ระสิทธิภาพ

๓. นักเรยี นระดับช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ ๕ ทสี่ ามารถจัดทำโครงงานลดการใช้พลาสติกและขยะ
อาหารภายในโรงเรียนในทุก ๆ กิจกรรมได้ตามจุดประสงค์ที่นักเรียนกำหนดไว้ นั่นหมายถึง นักเรียนให้
นักเรยี นมีความรกั ความเอาใจใส่ เห็นความสำคัญตอ่ สิง่ แวดล้อมทอ่ี ยรู่ อบตัวนักเรยี น นอกเหนือจากการเรียน
เพือ่ รับเอาแต่ความรู้ แต่ละเลยสง่ิ รอบข้าง นกั เรยี นมคี วามตัง้ ใจทีแ่ นวแน่ มคี วามมงุ่ มนั่ ในการทำงาน ตรงตาม
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของกระทรวงศึกษาที่ได้กำหนดให้เกิดกับตัวนักเรียน และสอดคล้องกับพระราช
กระแสของพระบามสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุยเดชฯ ท่ีทรงรบั สง่ั ตอ่ ประชาชนชาวไทยให้ “ช่วยสร้าง
คนดีให้บา้ นเมอื ง” พรอ้ มทั้งพระราชทานหลกั ๓ ประการ ท่ีเก่ยี วกับครแู ละนกั เรยี นไวว้ ่า

๑. ใหค้ รูรกั เดก็ เด็กรักครู
๒. ให้ครสู อนใหเ้ ด็กมนี ำ้ ใจตอ่ เพอื่ นไมใ่ ห้แขง่ ขันกัน แตใ่ ห้แข่งกับตวั เองและให้เด็กท่ี
เรียนเกง่ ชว่ ยสอนเพ่อื นท่ีเรยี นชา้ กว่า
๓. ใหค้ รูจัดกจิ กรมให้นักเรียนทำร่วมกนั เพือ่ ให้เหน็ คณุ ค่าของความสามคั คี
ดังนั้นการจัดการเรียนรู้ด้วยนวัตกรรม P²BL Model จึงเป็นตัวช่วยขัดเกลาให้นักเรียนเป็น
นักเรียนที่ดีของโรงเรียน เยาวชนที่ดีของประเทศ ซึ่งไม่ได้มีแค่เฉพาะความรู้ แต่นักเรียน โรงเรียนสตรี
-เศรษฐบตุ รบำเพญ็ เป็นเยาวชนทมี่ คี วามรคู้ คู่ ุณธรรม เปน็ นักพัฒนาที่มีจิตอาสาเด่น คำนึงถงึ ผลประโยชน์ของ
ส่วนรวมเป็นหลกั รบั ผดิ ชอบต่อสังคม และเปน็ ผู้นำในการทำความดี

๖. บทเรียนท่ไี ดร้ ับ (Lesson Learn)
ในการสร้างนวัตกรรม P²BL Model ในการจัดการเรยี นรสู้ ำหรับนกั เรียนระดับช้ันมัธยมศึกษา

ปีที่ ๕ พบวา่ ข้าพเจ้าได้เกดิ การเรียนรู้ในรูปแบบ 3 ส่วน อนั ไดแ้ ก่ บทเรยี นทไ่ี ดร้ ับต่อตนเอง ตอ่ นกั เรยี น และ
ตอ่ โรงเรยี น โดยแบง่ รายละเอียดไดด้ ังนี้

๑. บทเรียนทไี่ ด้รบั ตอ่ ตนเอง
ในบทบาทครผู ู้สอนทีต่ ้องการม่งุ เนน้ ใหน้ กั เรยี นมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ประพฤติตนตาม

ระเบยี บวินยั ของโรงเรียนทำใหข้ ้าพเจ้าเป็นครูที่เคร่งครัดในการจัดการเรียนการสอนภายในห้องเรียน แต่เมื่อ

๒๑

ข้าพเจ้าได้ดำเนินการจัดทำนวัตกรรม P²BL Model เพื่อใช้ในการจัดการเรียนรู้ทำให้ข้าพเจ้าได้ศึกษาข้อมูล
เทคนคิ วิธีการสอนที่หลากหลาย อันจะเกิดผลแกน่ กั เรียนทั้งผลสัมฤทธท์ิ างการเรยี น ทกั ษะ และเจตคตอิ ันดีใน
การเรียนของนักเรียน การที่ข้าพเจ้านำเอา นวัตกรรม P²BL Model มาใช้ในการจัดการเรียนการสอน พบวา่
นักเรียนมีความสุขในการเรียน บรรยากาศภายในห้องเรียนเป็นบรรยากาศแห่งการเรยี นรู้ ครูและนักเรียนมี
สัมพันธภาพอันดีระหว่างกัน และครูผู้สอนได้นำเอาความรู้ในเรื่องวิธีการจัดการเรียนรู้ที่หลากหลายนำไป
บรู ณาการในรายวชิ าอื่น ๆ ทมี่ คี วามสอดคล้องกบั ธรรมชาติเนอื้ หารายวิชาท่ีเรยี น และส่งผลให้ข้าพเจ้าเป็นครู
ที่ต้องการพัฒนานกั เรียนใหเป็นเยาวชนที่มีคุณภาพ ทั้งในด้านความรู้ความสามารถ มีคุณธรรมในการดำเนนิ
ชีวิต และเปน็ คนดีทจี่ ะช่วยสร้างให้ประเทศไทยมีความเข้มแขง็ ย่ิงขึ้น

๒. บทเรียนท่ีเกิดกับตวั นักเรยี น
การดำเนินกิจกรรมภายใต้โครงงานลดการใช้พลาสติกและขยะอาหารภายโรงเรียนสตรี -

เศรษฐบุตรบำเพ็ญ เป็นรูปแบบกิจกรรมกลุ่ม ที่นักเรียนทั้งห้องเรียนต้องช่วยกันดำเนินกิจกรรมด้วยความ
สามัคคี ทำให้นักเรียนในห้องเรียนที่มีพฤติกรรมที่หลากหลาย ต้องปรับตัวเพื่อร่วมกันทำงาน ช่วยกันแสดง
ความคิดและเปลี่ยนข้อมูล ร่วมกันแก้ไขปัญหา รู้จักเอาใจใส่เพื่อนและบุคคลอ่ืน ๆ ภายในโรงเรียน ส่งผลให้
สัมพันธภาพภายในห้องเรียนอยู่ในระดับดีมาก นักเรียนสามารถพูดคุย และเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อน ๆ
อย่างเป็นกันเอง รู้จักการแบ่งงานอย่างเป็นระบบ คอยตักเตือนเมื่อเพ่ือนทำผดิ และให้กำลังใจซึ่งกันและกนั
นอกจากนน้ี ักเรียนยังได้รับการพฒั นาทักษะ และสมรรถนะท่นี ักเรยี นสามารถนำไปประยกุ ต์ใช้ในอนาคตของ
นักเรยี นได้

๓. บทเรยี นทเ่ี กดิ กับโรงเรยี น
โรงเรียนได้เกิดความตระหนักในการเป็นตัวอย่างอันดีให้กับนักเรียนทุกระดับชั้น ในการ

ดูแล รักษาทรัพยากรและส่ิงแวดลม้ ภายในโรงเรียน มีการจัดกจิ กรรมดา้ นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อมในหลาย ๆ หน่วยงานภายในโรงเรียน ซึ่งจะส่งผลให้โรงเรียนเป็นโรงเรียนสุขภาวะ และคำนึงถึง
สิ่งแวดล้อมโดยรอบ

แผนภาพ ๘ รูปแบบกระบวนการความสัมพนั ธใ์ นบทเรยี นท่ีได้

๒๒

๗. การเผยแพร่/การไดร้ ับการยอมรบั /รางวัลท่ีได้รับ
๗.๑ การเผยแพร่
ข้าพเจา้ ได้ดำเนนิ การการเผยแพร่นวัตกรรมในสือ่ ออนไลน์ อาทิ เฟสบุ๊ค และให้คำแนะนำการ

ผลิตนวตั กรรมกบั คณะครูในกลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
๗.๒ การได้รับการยอมรับ/รางวลั ทไี่ ด้รบั
- โล่ครูสนับสนุนดีเด่น สหวิทยาเขตเสรีไทย สำนักงานเขตพื้นท่ี การศึกษา

มธั ยมศกึ ษาเขต ๒ ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๐
- ครูผู้สอนดีเด่น ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มสาระการเรียนรูส้ ังคมศึกษา

ศาสนา และวัฒนธรรม ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๑
- ครูผู้สอนดีเด่น ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มสาระการเรียนรูส้ ังคมศึกษา

ศาสนา และวัฒนธรรม ประจำปีการศกึ ษา ๒๕๖๒
- หัวหน้างานวิชาการดีเด่น โรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ ประจำปีการศึกษา

๒๕๖๒
- เกียรติบัตรแผนการจัดการเรียนรู้ยอดเยี่ยม ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย

ประจำปีการศกึ ษา ๒๕๖๒
- คณะกรรมการตัดสินแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา

ศาสนา และวฒั นธรรม ประจำปกี ารศกึ ษา ๒๕๖๒
- คณะกรรมการดำเนินการแข่งขันศูนย์แข่งขันประกวดเพลงคุณธรรม มหกรรม

ความสามารถทางศิลปหัตถกรรม วิชาการ และเทคโนโลยี ระดับเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต ๒
ประจำปกี ารศกึ ษา ๒๕๖๑

- คณะกรรมการการตดั สินประกวดมารยาท ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๐ - ๒๕๖๒
- เปน็ วิทยากรกจิ กรรมปฐมนิเทศนกั เรียนและคา่ ยอัตลกั ษณ์นกั เรียน โรงเรียนสตรี-
เศรษฐบุตรบำเพญ็ ประจำปีการศกึ ษา ๒๕๖๐ – ๒๕๖๓
- เปน็ วิทยากรการอบรมเชิงปฏบิ ตั กิ ารลดการบา้ นส่กู ารจดั การเรยี นรแู้ บบบรู ณาการ
ประจำปกี ารศึกษา ๒๕๖๒
- ครูผู้สอนนักเรียน ได้รับรางวัลระดับเหรียญทอง กิจกรรมการแข่งขันละคร
คุณธรรม งานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ระดับเขตพื้นที่ ปีการศึกษาปี ๒๕๖๑ โดยสำนักเขตพื้นที่การศึกษา
มัธยมศึกษา เขต ๒
- ครูผู้สอนนักเรียน ได้รับรางวัลระดับเหรียญทอง กิจกรรมการแข่งขันละคร
คุณธรรม งานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ระดับเขตพื้นที่ ปีการศึกษาปี ๒๕๖๒ โดยสำนักเขตพื้นที่การศึกษา
มธั ยมศึกษา เขต ๒

๒๓

๘. เงื่อนไขความสำเร็จ
จากการจดั การเรียนรดู้ ว้ ยนวตั กรรม P²BL Model พบวา่ เงอ่ื นไขอันจะนำไปสคู่ วามสำเรจ็ คือ

ความมุ่งมั่นในการปฏิบัติงานในบทบาทครูผู้สอน ที่มุ่งให้เกิดประโยชน์กับนักเรียนสูงสุด และการพัฒนา
นวัตกรรม P²BL Model ในคร้งั ตอ่ ไป ควรดำเนินการดงั นี

๑. ดำเนนิ การทดลองใช้นวตั กรรม P²BL Model กบั นกั เรียนในทกุ ระดบั ช้นั เนื่องจากนักเรียน
แต่ละระดับชั้นมีพฤติกรรม ความรู้ ความสามารถที่แตกต่างกัน เพื่อประเมินนวัตกรรม P²BL Model ว่า
เหมาะสมกบั นักเรยี นในระดบั ชน้ั ใด และดำเนนิ การปรบั กจิ กรรมในเหมาะสมกบั สภาพนักเรียน

๒. ดำเนินการเผยแพร่นวตั กรรมกับกลมุ่ สาระการเรยี นรู้อืน่ ๆ และภายนอกสถานศึกษาอย่าง
กวา้ งขวางเพ่ือรับฟงั ข้อเสนอแนะ และคำชีแ้ นะในการพฒั นาปรับปรงุ นวตั กรรมใหมปี ระสิทธภิ าพมากย่ิงข้นึ

๒๔

ภาคผนวก

๒๕
ภาคผนวก
ภาพการจัดกจิ กรรมในโครงการลดการใช้พลาสตกิ และขยะอาหารภายในโรงเรียนสตรีเศรษฐบตุ รบำเพ็ญ

ภาพบรรยากาศการประชุมเพ่อื ดำเนินกจิ กรรม โดยนกั เรยี นมคี วามวางแผนและแบง่ หนา้ ทใี่ นการทำงาน

ภาพบรรยากาศการเกบ็ ข้อมูลในการจัดทำโครงงานโดยวธิ สี ัมภาษณ์ และบนั ทกึ ภาพเคลอ่ื นไหว

การเผยแพรค่ วามรแู้ ละดำเนินกิจกรรมท่เี ก่ียวกับการลดการใช้พลาสตกิ และขยะอาหารในโรงเรียน
ให้กับนักเรียนระดับชัน้ มัธยมศึกษาตอนตน้ ในคาบประชมุ ระดบั

๒๖
ภาคผนวก
ภาพการจัดกิจกรรมในโครงการลดการใชพ้ ลาสติกและขยะอาหารภายในโรงเรียนสตรเี ศรษฐบตุ รบำเพญ็

นกั เรียนดำเนนิ กจิ กรรมโดยการนำเสนอวิดีทัศน์ที่นกั เรียนถ่ายทำปญั หาท่เี กดิ ขน้ึ ในโรงเรียน

นกั เรียนดำเนนิ เดนิ รณรงค์เรอื่ งขยะอาหาร ให้นกั เรียนในโรงเรยี นตระหนกั ถงึ ปัญหาของภาวะโลกรอ้ น
และเก็บขอ้ มูลการทง้ิ ขยะอาหาร

ภาคผนวก

๒๗

ภาพการจดั กจิ กรรมในโครงการลดการใชพ้ ลาสตกิ และขยะอาหารภายในโรงเรยี นสตรเี ศรษฐบตุ รบำเพญ็
การจดั ทำโปสเตอร์ และสื่อออนไลนเ์ พ่ือเผยแพรค่ วามรู้ดา้ นสิง่ แวดลอ้ ม

๒๘

QR Code
โครงการลดการใช้พลาสติกและขยะอาหารภายในโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพญ็

ฉบบั เต็ม

๒๙
ตวั อย่างส่อื การนำเสนอในโครงงานลดการใช้พลาสตกิ และขยะอาหารในโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ

QR Code
ส่อื การนำเสนอกิจกรรม Food waste เผดจ็ ศึก

ฉบบั เตม็

QR Code QR Code
สอ่ื การนำเสนอกจิ กรรม สอ่ื การนำเสนอกจิ กรรม

ที่ 1 ไมพ่ ่ึงพลาสติก ลดถุง ลดโลกร้อน
ฉบบั เตม็ ฉบบั เต็ม

๓๐
ภาพการนำเสนอโครงงานลดการใชพ้ ลาสตกิ และขยะอาหารในโรงเรยี นสตรเี ศรษฐบุตรบำเพญ็ รว่ มกับ

งานสง่ เสริมประชาธิปไตย กลมุ่ บรหิ ารงานบคุ คล

ภาพการนำหมอนท่ปี ระดิษฐไ์ สห้ มอนด้วยหลอดพลาสตกิ ที่เปน็ ขยะภายในโรงเรยี นในมลู นธิ บิ า้ นนกขม้นิ

l

1

โครงงาน : การลดพลาสติกและขยะอาหาร (Food Waste) ในโรงเรยี นสตรเี ศรษฐบุตรบำเพญ็
กิจกรรม : Food waste เผด็จศึก
รายวิชา : หน้าท่ีพลเมือง 4 (ส30234) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ปีการศึกษา
2562

โครงงานเรื่องการลดพลาสติกและขยะอาหาร (Food Waste) ในโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ กิจกรรม
Food waste เผด็จศึก มวี ตั ถุประสงค์เพ่อื
1. ลดปรมิ าณเศษอาหารใหล้ ดลงอยา่ งนอ้ ย 5 ลิตร
2. เพอ่ื สร้างจติ สำนึกให้เด็กรับประทานอาหารให้เพยี งพอในแตล่ ะมอ้ื

ส่วนประกอบของโครงงาน
1. คอมพิวเตอร์
2. สือ่ การนำเสนอ
3. อุปกรณก์ ารวดั ปริมาเศษอาหาร

วิธกี ารดำเนินงาน
1. ปรกึ ษาและคดิ หัวขอ้ และรายละเอียดของโครงงานพรอ้ มหาวตั ถุประสงค์
2. แบง่ ฝ่ายและกำหนดระยะเวลางาน
3. ประชาสมั พันธก์ ับบคุ คลในโรงเรยี น
4. เร่ิมลงมือทำกจิ กรรมอยู่ในโครงงาน
5. สรุปผลโดยการตรวจสอบปริมาณ food waste ในถังใส่อาหารว่าแตกต่างจากก่อนทำโครงงานมาก - น้อย
แคไ่ หน และบรรลตุ ามวัตถุประสงคห์ รือไม่
6. ประเมนิ กระแสสตอบรบั ของโครงงาน

สรปุ ผลการดำเนนิ งาน
จากการดำเนินกิจกรรมมาตั้งแต่วันที่ 25 พฤศจิกายน 2562 จนถึง 31 มกราคม 2563 พบว่าปริมาณเศษ
อาหารมกี ารลดจำนวนลง จากเดิมท่ี 40 ลิตรต่อถัง ตอนน้ี 34 ลิตรต่อถัง ซึ่งเป็นไปตามวัตถุประสงค์ท่ีพวกเรา
ไดต้ ้ังไวต้ ้ังแต่ก่อนเร่ิมโครงงานว่าจะลดปริมาณเศษอาหารและกระตุ้นใหน้ อ้ ง ๆ ให้ความรว่ มมือเก่ียวกับการลด
ปริมาณเศษอาหารของโรงเรียน เพ่ือให้เป็นไปตามจุดมุ่งหมายของโครงงานของพวกเราให้ประสบผลสำเร็จ
ตามทไ่ี ด้ต้งั ไว้

2

คำนำ

รายงานเล่มน้ีจัดทำขึ้นเพื่อเป็นส่วนหน่ึงของวิชา หน้าท่ีพลเมือง 4 (ส30234) ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5
เพื่อให้ไดศ้ ึกษาหาความรู้ในเรื่อง Food waste หรืออาหารขยะ และได้ศึกษาอย่างเข้าใจเพื่อเป็นประโยชน์กับ
ผู้เรียน ในส่วนของรายงานเล่มน้ี ขอขอบคุณครู วรินท์พร ฉัตรพลกิตต์ิ ที่เป็นผู้ให้คำแนะนำและคอยชี้แนะ
เกี่ยวกบั โครงงานเพื่อให้งานออกมาสมบูรณ์แบบ คุณป้าแม่บ้าน คุณลุงคุณป้าร้านขายอาหารของโรงเรียนสตรี
เศรษฐบตุ รบำเพ็ญท่ีใหพ้ วกเราได้ไปสัมภาษณ์ข้อมูลเพ่ือนำมาวิเคราะห์และรวบรวมข้อมูลเพ่ือให้ไดน้ ำไปศึกษา
ต่อ

ทั้งนี้ ผู้จัดทำหวังว่า รายงานเล่มนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่าน หรือนักเรียน ท่ีกำลังหาข้อมูลเรื่องนี้อยู่
หากมขี ้อแนะนำหรือขอ้ ผิดพลาดประการใด ผู้จดั ทำขอน้อมรับไวแ้ ละขออภัยมา ณ ทีน่ ี้ด้วย

นกั เรยี นระดับชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 5 หอ้ ง 3

สำรบญั หนำ้
1
เร่อื ง 2
บทคัดย่อ 5
คำนำ 6
สารบญั ตาราง 7
สารบัญรูปภาพ
บทท่ี 1 บทนำ 9

1.1 แนวคดิ ที่มาของกิจกรรม 12
1.2 วัตถุประสงค์ของกจิ กรรม 13
1.3 ขอบเขตของกิจกรรม 14
1.4 เปา้ หมาย
1.5 สถานทด่ี ำเนนิ กจิ กรรม 15
1.6 ระยะเวลาการดำเนนิ กจิ กรรม
1.7 วิธีการดำเนินการ
1.8 ประโยชนท์ ี่ได้รบั
บทท่ี 2 เอกสารทีเ่ กี่ยวขอ้ ง
2.1 ข่าว ขยะอาหาร ปญั หาใหญ่ทถี่ ูกมองขา้ ม
2.2 Food Waste ปญั หารว่ มระหวา่ งเรา และ โลก
2.3 วกิ ฤตขยะอาหาร ปญั หาระดบั โลก
บทท่ี 3 วธิ ีการดำเนนิ งานโครงงาน
3.1 วัสดุ อปุ กรณ์ เคร่ืองมือ หรอื โปรแกรมที่ใช้ในการดำเนินกจิ กรรม
3.2 ขนั้ ตอนการดำเนนิ งาน
บทท่ี 4 ผลการดำเนนิ งาน
4.1 การนำไปใช้
บทที่ 5 สรุปผล อภิปรายและข้อเสนอแนะ
5.1 สรปุ ผลการดำเนินกิจกรรม
5.2 ปัญหาและอุปสรรค
5.3 ขอ้ เสนอแนะและแนวทางในการพัฒนา

บรรณานกุ รม

สำรบญั (ต่อ) หนำ้

เรื่อง 16
ภาคผนวก 17
21
ภาคผนวก ก เครอ่ื งมอื 22
ภาคผนวก ข เอกสารประชาสมั พันธ์
ภาคผนวก ค เอกสารอ่นื ๆ
ภาคผนวก ง รูปถา่ ย

สำรบญั ตำรำง 5

ตารางท่ี 1.1 ระยะเวลาการดำเนนิ กจิ กรรม หน้ำ
9

สำรบญั รูปภำพ 6

รูปที่ 1.1 ภาพจาก https://www.posttoday.com/politic/news/577649 หน้ำ
รปู ที่ 1.2 ภาพจาก พรบิ พนั ดาว จาก https://www.posttoday.com/life/healthy/330476 10
12

7

บทท่ี 1
บทนำ

1. แนวคดิ ที่มำของกิจกรรม
เหตุที่จัดต้ังกิจกรรมน้ี เพราะพวกเราเห็นถึงปัญญาของโรงเรียนที่กำลังพบเจอคือ ปริมาณเศษอาหาร

น้ันล้นซึ่งเกิดจากการทานไม่หมดของนักเรียนท่ีเป็นปัญหาสำคัญ พวกเราตัดสินใจต้ังโครงงานนี้ข้ึนมาเพ่ือ
ปลูกฝังและสร้างแรงจงู ใจให้นกั เรยี นรบั ประทานในปริมาณท่เี พยี งพอ

2. วัตถุประสงคข์ องกิจกรรม
2.1 เพ่ือลดปริมาณเศษอาหารใหล้ ดลงอย่างนอ้ ยครงึ่ ถงั
2.2 เพ่อื สรา้ งจิตสำนกึ ให้เด็กรบั ประทานอาหารใหเ้ พียงพอในแต่ละม้ือ

3. ขอบเขตของกจิ กรรม
3.1 กลุ่มประชากรที่นักเรียนทำกิจกรรม : นักเรียนชน้ั มธั ยมศึกษาตอนต้น
3.2 เครือ่ งมือในการทำกิจกรรม วสั ดุ อุปกรณ์ : ตลับเมตร, ปา้ ยเดินรณรงค์
3.3 โปรแกรมหรือแอพพลเิ คชัน่ : Power point, VDO ใหค้ วามรู้

4. เป้ำหมำย
4.1 ด้านปรมิ าณ (นักเรียน คุณครู หรือ บุคคลอน่ื ๆ เข้ารว่ ม ใหค้ วามสนใจ หรือพึงพอใจใน
กิจกรรมของนกั เรียนจำนวน คา่ ร้อยละ)
4.2 ดา้ นคณุ ภาพ (นกั เรยี น คณุ ครู หรอื บุคคลอ่ืน ๆ ตระหนัก หว่ งใย หรอื ให้ความสำคญั ใน
วตั ถปุ ระสงค์ของการทำกิจกรรมของนักเรียนรอ้ ยละ)

5. สถำนที่ดำเนินกจิ กรรม
โรงเรยี นสตรเี ศรษฐบุตรบำเพญ็

8

6. ระยะเวลำกำรดำเนินกิจกรรม วัน/เดือน/ปี
14 พฤศจิกายน 2562
กจิ กรรม 16 พฤศจกิ ายน 2562
1. เรม่ิ คดิ โครงงาน 18-24 พฤศจิกายน 2562
2. เรม่ิ ทำโลโก้/โปสเตอร์ 25 พฤศจิกายน 2562
3.เร่มิ ทำคลปิ VDO 25 พฤศจิกายน 2562
4.ประชาสมั พันธ์หนา้ เสาธง 27 พฤศจิกายน 2562
5.เร่ิมตดิ โปสเตอร์ประชาสมั พันธ์เกย่ี วกบั โครงงาน 7 มกราคม 2563
6.ใหค้ วามรกู้ ับนอ้ งม.2.ในคาบประชมุ ระดับ 17 มกราคม 2563
7.ใหค้ วามรูก้ บั นอ้ งม.1ในคาบประชุมระดับ
8.เดนิ รณรงค์ในคาบพกั กลางวันม.ตน้

7. วิธกี ำรดำเนินกำร (เขียนเป็นลำดับขั้นตอน ตงั้ แต่เรม่ิ ตน้ หาหวั ข้อเรื่องที่สนใจ จนกระท่งั ทำเป็นกิจกรรม)
7.1 ปรกึ ษาและคดิ หัวขอ้ และรายละเอียดของโครงงานพรอ้ มหาวตั ถปุ ระสงค์
7.2 แบง่ ฝา่ ยและกำหนดระยะเวลางาน
7.3 ประชาสมั พนั ธก์ บั บคุ คลในโรงเรยี น
7.4 เริม่ ลงมือทำกจิ กรรมอยูใ่ นโครงงาน
7.5 สรุปผลโดยการตรวจสอบปริมาณ food waste ในถังใส่อาหารว่าแตกต่างจากก่อนทำโครงงาน

มาก-น้อยแคไ่ หน และบรรลตุ ามวัตถุประสงคห์ รือไม่
7.6 ประเมณิ กระแสสตอบรบั ของโครงงาน

8. ประโยชนท์ ไ่ี ด้รบั

8.1 ปริมาณอาหารเศษอาหารในโรงเรยี นจะลดลงจากแต่ก่อน
8.2 เพื่อใหน้ อ้ งได้รบั รถู้ งึ จุดประสงคข์ องโครงงาน

9

บทที่ 2
เอกสำรทเ่ี กีย่ วขอ้ ง

ในการศึกษาโครงงานการลดพลาสติกและขยะอาหาร (Food Waste) ในโรงเรียนสตรีเศรษฐบุตร-
บำเพ็ญ คณะผู้จัดทำจึงสนใจทำกิจกรรม Food waste เผด็จศึก และได้รวบรวมแนวความคิดต่าง ๆ จาก
เอกสารท่เี กี่ยวข้องกับกจิ กรรมดงั ต่อไปน้ี

2.1 จำกข่ำว ขยะอำหำร ปญั หำใหญท่ ่ีถกู มองข้ำม
ทกุ วันนี้ขยะอาหารคือหนึ่งในปัญหาใหญ่ทส่ี ง่ ผลกระทบต่อโลกไม่น้อยไปกว่ากา๊ ซเรอื นกระจก 30% ของอาหาร
ที่ผลิตได้บนโลกนี้ ไปไม่ถึงจานของคุณ แต่กลับลงเอยในหลุมฝังกลบแทน เร่ืองน้ีกลายเป็นปัญหาใหญ่ได้
อย่างไร? บนโลกออนไลน์เสียงวิจารณ์ส่วนใหญ่เป็นไปในเชิงตำหนิ ว่าเป็นการผลาญเงินและอาหารไปอย่างไร้
ประโยชน์ อันท่ีจริงต้องขอบคุณกิจกรรมนี้ที่แม้จะยังไม่อาจมั่นใจได้ว่าสามารถเรียกคืนนักท่องเที่ยวจีนกลับมา
แตอ่ ยา่ งน้อยกเ็ ปน็ โอกาสให้เราได้เรยี นรู้ถงึ ความสำคัญของ “การกินใหห้ มด อย่าเหลือท้งิ ”

ภาพจาก https://www.posttoday.com/politic/news/577649

ทว่าขยะอาหาร หรือ food waste ต่างกับ food loss โดยส้ินเชิง น่ีคือการสูญเสียอาหารในข้ันตอน
สุดท้ายของการผลิต และไม่มีอิทธิพลจากธรรมชาติมาเก่ียวข้อง ปัญหาขยะอาหารพบในประเทศท่ีพัฒนาแล้ว
มากกว่าประเทศท่ียังไม่พัฒนา เนื่องจากผู้คนมีตัวเลือก และสามารถกักตุนอาหารได้มากกว่า งานวิจัยใน
สหรัฐอเมริกาพบว่า คนอเมริกันทงิ้ อาหารท่ียังสามารถกินได้เฉลี่ยคนละ 0.4 กิโลกรมั ต่อวัน และส่วนใหญ่แล้ว
มากกว่า 80% ของปัญหามาจากครวั เรือนไม่ใชร่ ้านอาหาร หรือซเู ปอร์มาร์เก็ต เหตุผลในการท้ิงอาหารมีต้ังแต่
ซอ้ื อาหารมาเยอะเกินจนกินไม่ทัน, สับสนข้อมูลวันหมดอายุหรือวันที่ควรบรโิ ภคก่อนบนฉลาก ไปจนถึงเหตุผล
ที่ว่าหน้าตาของอาหารนั้นๆ ไม่สวยงาม มีรูปร่างไม่สมประกอบ ข้อน้ีอาจฟังดูไร้สาระ แต่ในสหรัฐฯ 1 ใน 5
ของผักผลไม้จากฟาร์มไม่สามารถขึ้นไปอยู่บนช้ันวางสินค้าได้ เน่ืองจากขนาดหรือรูปลักษณ์ของมัน “ไม่ได้
มาตรฐาน” และแนน่ อนลงเอยในถังขยะ

10

2.2 Food Waste ปัญหำร่วมระหวำ่ งเรำ และ โลก

“ขยะอาหาร” หน่ึงในปัญหาท่ีหลายประเทศท่ัวโลก รวมถึงองค์กรระหว่างประเทศให้ความสำคัญ
เพราะการเน่าเสียของอาหารปล่อยก๊าซมีเทนท่ีมีศักยภาพเป็นก๊าซเรือนกระจก หรือทำให้โลกร้อนมากกว่า
คาร์บอนไดออกไซด์กว่า 25 เท่า ในแต่ละปีจะมีขยะอาหารที่ถูกต้องฝังกลบ ประมาณ 1,300 ล้านตัน ซ่ึง
ก่อให้เกิดมลพษิ คดิ เปน็ 8% ของกา๊ ซเรือนกระจกท้ังหมดท่ีปลอ่ ยสู่ช้ันบรรยากาศ

อีกท้ังในปัจจุบันมีจำนวนประชากรทั่วโลกท่ีต้องเผชิญกับความหิวโหย ถึง 870 ล้านคน ในขณะที่แต่
ละปีท่ัวโลก มีอาหารท่ียังรับประทานได้ถูกทิ้งจำนวนมหาศาล เฉพาะสหรัฐทิ้งอาหารท่ียังรับประทานได้จาก
ซเู ปอร์มารเ์ กต็ กวา่ 60 ล้านตัน

องค์การพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) ได้กำหนดให้ขยะอาหาร เป็นหนึ่งในเป้าหมายการพัฒนา
อย่างย่ังยืน ในปี ค.ศ. 2030 ขยะอาหารท่ีเกิดจากการจำหน่ายและการบริโภคทั่วโลกจะต้องลดลง 50%
จดุ มุง่ หมายแรกคอื การพฒั นาเครื่องมือและตัวชีว้ ัดปริมาณของการ สูญเสยี อาหารและขยะอาหาร

หลายประเทศใหค้ วามสำคญั กบั การ ลดปริมาณขยะอาหาร โดยเรมิ่ จากการ ใช้ประโยชน์จากอาหารท่ี
ยังรับประทานได้ หรือเรียกว่า “อาหารส่วนเกิน” ที่อาจเหลือ จากงานเลี้ยง หรือ บุฟเฟต์ในโรงแรม หรือ
อาหารสด และ อาหารกระป๋อง จากซเู ปอร์มาร์เก็ต เปน็ ต้น

ประเทศที่ให้ความสำคัญกับการบริจาคอาหารส่วนเกิน และมีการดำเนินมาตรการท่ีเข้มงวดมากท่ีสุด
คอื ประเทศฝร่ังเศส ในปี 2016 ฝร่ังเศสออกกฎหมายว่าด้วยการตอ่ ต้านขยะอาหาร ซึ่งกำหนดให้ ร้านค้าปลีก
ท่ีมีพื้นที่ตั้งแต่ 400 ตารางเมตร ขึ้นไปจะต้องบริจาคสินค้าอาหารท่ียังทานได้ แก่มูลนิธิรับบริจาคอาหาร เพื่อ
นำไปแจกจา่ ย ให้ผู้ทีต่ ้องการ หากไมด่ ำเนินการจะมีโทษปรับจำนวน 3,750 ยโู ร หรือประมาณ 133,293 บาท
ในขณะเดียวกนั ผู้บริจาคจะได้รับเครดิตภาษี 60% ของมูลค่าอาหารท่ีบริจาค ดงั น้ันจึงอาจกลา่ วได้ว่า ฝร่ังเศส
ใชท้ ง้ั ไม้เรยี วและไม้นวมในการลดปญั หาขยะอาหาร

11

2.3 วิกฤตขยะอำหำร ปัญหำระดับโลก

องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (UNFAO) ได้ทำการศึกษาวจิ ยั ผลกระทบพฤตกิ รรมเร่ือง
วิกฤตขยะอาหารนี้คร้งั แรกภายใต้หวั ขอ้ “Food Wastage Footprint : Impacts on Natural Resources”
หรือมีความหมายวา่ อาหารเหลือทิ้งกบั ผลกระทบตอ่ ทรพั ยากรธรรมชาติ จากการเก็บสถิติในปี 2553 พบว่า
อาหารทีผ่ ลติ ได้ในโลก กลายเป็นเศษอาหารเหลือท้ิงถงึ 1 ใน 3 หรือประมาณ 1,300 ล้านตัน ขณะทีม่ ี
ประชากรทวั่ โลกตอ้ งเผชิญความหวิ โหยถึง 870 ลา้ นคน ประชาชนหลายพันล้านคนในประเทศยากจนยังคงอด
อยากหวิ โหย ในขณะท่ปี ระเทศรำ่ รวยมกี นิ จนลน้ เหลอื กินผลาญ กนิ ทงิ้ กนิ ขวา้ ง ซ่ึงอาหารที่เหลอื ท้ิงเหล่าน้ีมี
ปริมาณมากเพยี งพอจะนำไปเล้ียงคนนับพันทว่ั โลกได้ โดยแต่ละปีชาวโลกกินทิ้งกินขว้างอาหารคดิ เปน็ มลู ค่า
ทางเศรษฐกิจราว 1 ล้านลา้ นเหรียญสหรฐั หรอื ราว 31 ลา้ นลา้ นบาท และขยะอาหารก่อเกิดกา๊ ซทำลายชัน้
บรรยากาศโลกหรอื ทำให้โลกรอ้ นข้นึ มากเฉลยี่ ปลี ะ 3,300 ลา้ นตนั สงิ่ ทนี่ ่าตกใจกว่านัน้ ท่ีอยใู่ กล้ตวั ของคนไทย
คอื ประชากรโลกผหู้ ิวโหยและขาดแคลนอาหารเกินครง่ึ หน่งึ คอื 552 ล้านคน จาก 870 ล้านคน อาศยั อยูใ่ น
ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ซงึ่ หมายรวมถึงประเทศไทยดว้ ยเชน่ กัน มอี าหารไม่พอกนิ เดก็ สว่ นใหญห่ วิ โหย เจบ็ ป่วย
และไม่สามารถไปเรียนได้ ซ่งึ 1 ใน 4 ของเด็กอายตุ ำ่ กวา่ 5 ปี มรี ่างกายแคระแกรน็ ทุกปีในบรรดาประเทศท่ี
กำลงั พฒั นาในเอเชีย มีการกินท้ิงกินขวา้ งประมาณ 11 กโิ ลกรมั /คน/ปี โดยในขณะทปี่ ระเทศพัฒนาแล้วใน
เอเชยี มีการกนิ ทิง้ กินขว้างสูงกวา่ ถึง 8 เทา่ คือ 80 กโิ ลกรัม/คน/ปี

ภาพจาก พรบิ พนั ดาว จาก https://www.posttoday.com/life/healthy/330476

12

บทท่ี 3
วธิ กี ำรดำเนินกจิ กรรม

3.1 วัสดุ อุปกรณ์ เคร่อื งมือ หรอื โปรแกรมทีใ่ ช้ในการพัฒนา
3.1.1 ปา้ ยเดินรณรงค์
3.1.2 ตลับเมตร (ใช้ในการวดั )
3.1.3 แบบประเมนิ กิจกรรม ( Link )
3.1.4 Poster VDO

3.2 ข้นั ตอนการดำเนินกจิ กรรม
3.2.1 ข้ันวางแผน (Plan)
- เริ่มจากปรึกษาและคิดหวั ขอ้ รายละเอยี ดโรงงานพร้อมวัตถปุ ระสงค์
- แบ่งฝ่ายและกำหนดการทำงาน
- ประชาสัมพนั ธ์กบั บุคคลในโรงเรียน

3.2.2 ขนั้ ดำเนินกจิ กรรม (Do)
- ประชาสมั พันธ์เกย่ี วกบั โครงงานหน้าเสาธง
- สรา้ งเพจ IG/Facebook
- กิจกรรมในคาบประชุมระดบั น้องม.ตน้
- เดินรณรงค์ในโรงอาหารในคาบพักกลางวนั ของม.ต้น

3.2.3 ขน้ั ประเมนิ ผลกจิ กรรม (Check)
- สรุปผลโดยการตรวจสอบปริมาณอาหารในแต่ละอาทิตย์
- มแี บบฟอรม์ ใหน้ ้องประเมินกับกจิ กรรม

3.2.4 ขน้ั รายงานผล (Action)
รายงานผลความคืบหน้าว่ากิจกรรมดำเนินไปถึงขั้นตอนไหนแล้ว เพ่ือให้ครูได้ทราบความคืบหน้า
เกย่ี วกับโครงงานเพอ่ื นำมาปรับเปลีย่ นแก้ไขครง้ั ต่อไป

13

บทที่ 4
ผลกำรดำเนนิ กจิ กรรม

4.1 ผลกำรดำเนินกิจกรรม (ทเี่ ปน็ เคร่ืองมือ สรปุ ให้เปน็ คำ่ รอ้ ยละ และไปสรุปผลเป็นเรยี งควำมในบทที่ 5)
จากการดำเนินกิจกรรมมาพบว่า ปริมาณเศษอาหารในแต่ละอาทิตย์มีการเปลี่ยนแปลงไม่คงท่ีแต่ใน

ภาพรวมก็พบว่าปริมาณเศษอาหารมีการลดลงจากเดิมท่ี ถังละ 20 ลิตร จากการวิเคราะห์และวัดปริมาณเศษ
อาหาร
ความสูงเศษอาหาร 17 นิ้ว ≈ 43 ซม.
เส้นผ่านศูนย์กลางถงั 13 น้วิ ≈ 33 ซม. = รศั มี ≈ 16
หาปรมิ าตร r2 3.14 • 256 • 43 ≈ 34,565 cm2
1 ลกู บาศกเ์ ซน = 0.001 ลติ ร
34,565 cm2 ≈ 34.5 ลิตร
พบวา่ ปริมาณในถังอาหารเหลือ 34.5 ลิตร ซ่ึงเป็นไปตามท่ีพวกเราได้ต้งั วัตถุประสงค์ไว้ตอนตน้ ท่จี ะลดปริมาณ
เศษอาหารของโรงเรยี น

4.2 กำรนำไปใช้
จากการประเมินและวัดปริมาณเศษอาหาร ได้นำในส่วนนี้ไปวิเคราะห์และประเมินออกมาเพื่อมา

สรปุ วา่ ตลอดหารทำโครงงานมีการเปล่ียนแปลงอย่างไรบา้ ง เพือ่ ใหส้ อดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่ได้ต้ังไว้

14

บทที่ 5
สรปุ อภิปรำยและขอ้ เสนอแนะ

5.1 สรุปผลกำรดำเนนิ กจิ กรรม
จากการดำเนินกิจกรรมมาตั้งแต่วันท่ี 25 พฤศจิกายน 2562 จนถึง 31 มกราคม 2563 พบวา่ ปริมาณ

เศษอาหารมกี ารลดจำนวนลง จากเดมิ ท่ี 40 ลิตรต่อถงั ตอนนี้ 34 ลติ รตอ่ ถัง ซง่ึ เป็นไปตามวตั ถุประสงค์ท่พี วก
เราได้ต้ังไว้ต้ังแต่ก่อนเร่ิมโครงงานว่าจะลดปริมาณเศษอาหารและกระตุ้นให้น้องๆให้ความร่วมมือเก่ียวกับการ
ลดปริมาณเศษอาหารของโรงเรยี น เพ่ือให้เป็นไปตามจดุ มุ่งหมายของโครงงานของพวกเราให้ประสบผลสำเร็จ
ตามทีไ่ ด้ต้ังไว้

5.2 ปัญหำและอปุ สรรค
- ช่วงการนำเสนอความรู้ให้กับน้องม.2 มีปัญหาเรื่องเสียงและVDO เสียงไม่ดังส่วนวิดีโอภาพตัดไป

และการวางแผนเกีย่ วกบั ลำดับขัน้ ตอนการดำเนนิ งานกผ็ ดิ พลาด
- ช่วงการเดินรณรงค์ผิดควิ และการนัดการเดนิ ทำกิจกรรม
- การประเมินเศษอาหารพบว่าเครอ่ื งมอื การวดั ไม่พอในการประเมิน
- ผดิ การรันควิ ชว่ งดำเนินกิจกรรมนนั ทนาการ
- เวลาไมพ่ อในการดำเนนิ โครงงาน

5.3 ขอ้ เสนอแนะและแนวทำงในกำรพฒั นำ
- ควรมกี ารวางแพลนและวางระบบให้อยา่ งรอบครอบ
- เตรยี มอปุ กรณแ์ ละจัดทุกอยา่ งให้เรียบรอ้ ย
- เชค็ งานทีจ่ ะนำเสนอกอ่ นทีจ่ ะเร่ิมจรงิ
- ตรวจสอบข้อมูลทกุ อยา่ งใหถ้ ่ถี ว้ นกอ่ นนำเสนอ

15

บรรณำนุกรม

ช่อื เร่ือง ขยะอาหาร ปัญหาใหญท่ ่ีถูกมองขา้ ม สืบคน้ เมื่อวนั ที่ 01/02/63 จาก
https://ngthai.com/environment/17253/food-waste-
crisis/?fbclid=IwAR0YNHnKN0IcxHnKVk5jAunwdi43d8Wj2UJXXAD9uiSEXaHpg-ibpQlAkfo

กะรัตลกั ษณ์ เหล่ยี มเพชร, Food Waste, ขยะอาหาร, sos, สสปน. ชือ่ เรือ่ ง Food Waste ปัญหาร่วมระหวา่ ง
เรา และ โลก สบื คน้ เม่อื วนั ที่ 01/02/63 จาก
https://tdri.or.th/2019/10/food-waste/

พริบพันดาว เรอื่ ง ขยะอาหารลน้ เมืองไทย ลดละเลกิ กินทง้ิ กินขว้าง สืบคน้ เมอื่ วนั ที่ 01/02/63 จาก
https://www.posttoday.com/life/healthy/330476

16

ภำคผนวก ก
เคร่ืองมือ

17

ภำคผนวก ข
เอกสำรประชำสมั พนั ธ์