รายงานผลการทำโครงงาน ระดับปฐมวัย ตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ชื่อโครงงาน “พลังวิเศษของใบไม้แห้ง” ผู้จัดทำ นักเรียนชั้นอนุบาล 3 นางสาวนิภาพร แก้วสมนึก ปีการศึกษา ๒๕๖๖ โรงเรียนบ้านโพธิ์โนนจานอีลอก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษเขต ๑ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
คำนำ รายงานโครงงานวิทยาศาสตร์ในระดับปฐมวัยชั้นปีที่ ๓ เรื่อง “พลังวิเศษของใบไม้แห้ง” จัดทำขึ้นเพื่อให้เด็กศึกษาเรื่องราวและสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัว สิ่งที่เด็กสนใจ อยากรู้ เด็ก ๆ ได้ ทดลองหาคำตอบด้วยการปฏิบัติกิจกรรมโดยใช้กิจกรรมการทดลองทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็ก ปฐมวัยที่ส่งเสริมพัฒนาการ ได้เรียนรู้จากการสังเกตด้วยประสาทสัมผัสทั้ง ๕ รู้จักคิดแก้ไขปัญหา วางแผนหาคำตอบโดยการใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และสามารถนำประสบการณ์ที่ได้จากการ เรียนรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ การจัดทำโครงงานในครั้งนี้ ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าการจัดทำเอกสารฉบับนี้จะเป็นข้อมูล ที่มีประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจ นำไปใช้และปรับต่อยอดในการจัดประสบการณ์การทดลองวิทยาศาสตร์ใน ระดับปฐมวัยต่อไป นิภาพร แก้วสมึก ครูปะจำชั้นอนุบาลปีที่ ๓ โรงเรียนบ้านโพธิ์โนนจานอีลอก
สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ สารบัญ โครงงานเรื่อง พลังวิเศษของใบไม้แห้ง ชื่อโครงงาน ๑ ผู้จัดทำโครงงาน ๑ ครูที่ปรึกษา ๑ ระยะเวลาในการจัดทำ ๑ ที่มาของโครงการ ๑ ขั้นที่ ๑ ตั้งคำถามเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ ๓ คำถามที่ ๑ ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย ๔ จุดประสงค์ ๔ ขั้นที่ ๒ รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน ๔ ขั้นที่ ๓ ทดลองและปฏิบัติการสืบเสาะ ๖ ขั้นที่ ๔ สังเกตและบรรยาย ๑๓ ขั้นที่ ๕ บันทึกผล ๑๕ ขั้นที่ ๖ สรุปและอภิปรายผล ๑๗ ผลการพัฒนาความสามารถของเด็กปฐมวัย ๑๘ คำถามที่ ๒ ถ้าเราจะทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งต้องทำอย่างไร ๑๙ ขั้นที่ ๑ ตั้งคำถามเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ ๑๙ จุดประสงค์ ๒๐ ตัวแปรที่ศึกษา ๒๐ ขั้นที่ ๒ รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน ๒๐ ขั้นที่ ๓ ทดลองและปฏิบัติการสืบเสาะ ๒๒ ขั้นที่ ๔ สังเกตและบรรยาย ๒๗ ขั้นที่ ๕ บันทึกผล ๓๖ ขั้นที่ ๖ สรุปและอภิปรายผล ๓๗ ผลการพัฒนาความสามารถของเด็กปฐมวัย ๓๘
๑ ชื่อโครงงาน พลังวิเศษของใบไม้แห้ง ผู้จัดทำโครงงาน นักเรียนชั้นอนุบาล ๓ โรงเรียนบ้านโพธิ์โนนจานอีลอก สำนักงานเขตพื้นที่ประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 คุณครูที่ปรึกษา นางสาวนิภาพร แก้วสมนึก ระยะเวลาในการจัดทำ ธันวาคม ๒๕๖๖ - มีนาคม ๒๕๖๗ ที่มาของโครงงาน ทุกเช้าของการมาโรงเรียน เด็ก ๆ นักเรียนชั้นอนุบาลต้องช่วยกันทำความสะอาดบริเวณที่ รับผิดชอบ เช้าวันหนึ่ง น้องหญิง พูดกับ น้องใบหม่อนว่า “ใบไม้โรงเรียนเราเยอะจังเลย กวาด เท่าไหร่ก็ไม่หมดสักที” หลังจากนั้น น้องใบหม่อนจึงบอกน้องหญิงไปว่า “ก็โรงเรียนเราต้นไม้เยอะ” ต้นที่อยู่หน้าห้องเรา เรารู้จักนะ” “ มันชื่อ ต้นดอกลำดวน” น้องหญิง : คุณครูค่ะ นั่นต้นอะไรค่ะ คุณครู : ต้นไหนคะลูก น้องหญิง : ใบยาวนั่นค่ะ คุณครู : ออ ต้นมะม่วงค่ะ คุณครู : แล้วต้นนั้นละค่ะ หญิงรู้จักมั้ย น้องนะโม : ผมรู้ครับ ต้นมะเฟืองครับ ผมเคยกิน น้องดุ่ย : เรา ก็เคยกินมันเปรี้ยว เด็ก ๆ สงสัยว่าต้นไม้ต้นนั้นชื่อว่าต้นอะไร เด็กสนทนากันเกี่ยวกับใบไม้ต่างๆ
๒ น้องไอด้า : คุณครูครับ ใบนี้ใบอะไรครับ ใหญ่จัง คุณครู : ว้าว นั้นนะสิ ใบอะไรนะใหญ่จัง น้องใบหม่อน : ใบของเรา เล็กนิดเดียวเอง ใบอะไรนะ น้องโบนัส : คุณครูค่ะ ใบไม้เราเยอะแยะไปหมดเลยค่ะ ทางนี้ คุณครู : เด็ก ๆ ลองสังเกตดุนะคะ ว่าใบไม้ที่เรากวาด อยู่ตอนนี้มีกี่ชนิด น้องไอโฟน : ค่ะคุณครู 1 2 3 4 5 โหเยอะจัง ใบอะไรบ้างเนี๊ยะ น้องหญิง : ใช่ มันชื่อใบอะไรบ้างนะ อยากรู้จังใบใหญ่มาก น้องปูเป้: ทำไมใบไม้ไม่เหมือนกัน คุณครู : คุณครูเองก็ไม่แน่ใจนะว่า มันมีชื่อ อะไรบ้าง มีกี่ชนิด น้องไอด้า : คุณครูครับ หนูอยากรู้เรื่อง ใบไม้ต่าง ๆ นี้ครับ หลังจาก เกิดคำถามเกี่ยวกับใบไม้ ครูและนักเรียนจึงได้เรียนรู้ร่วมกันเกี่ยวกับ ชื่อของต้นไม้ และใบไม้. ลักษณะต่าง ๆ ในหน่วยการเรียน เรื่อง ต้นไม้น่ารู้ เช้าวันต่อมา เด็ก ๆ ทำความสะอาดบริเวณที่รับผิดชอบ น้องนะโม : ใบไม้แห้งพวกนี้ก็มีชื่อตามชื่อต้นนี้เอง น้องไอด้า : ใบไม้แห้งเยอะทุกวัน มันเอาไปทำอะไรได้บ้างเนี้ยะ น้องไอโฟน : นั้นนะสิ มันจะทำอะไรได้บ้างนะนอกจากเผาทิ้ง มันเหม็น คุณครู : เด็ก ๆ มีคำถามที่อยากเรียนรู้อีกมั้ยค่ะเกี่ยวกับใบไม้แห้งที่ร่วงหล่นลงมาทุก ๆ วัน น้องหญิง : หนูค่ะ ครู ทำไมใบไม้ร่วงมันร่วงแต่ใบแห้งค่ะ (ครูบันทึกคำถามลงบนกระดาษ ชาร์ท) น้องปูเป้: ใบไม้แห้งเอาไปทำอะไรได้บ้างค่ะ(ครูบันทึกคำถามลงบนกระดาษชาร์ท) น้องนะโม : ใบไม้แห้งพวกนี้สัตว์กินได้มั้ยครับ (ครูบันทึกคำถามลงบนกระดาษชาร์ท) น้องไอด้า : ใบไม้แห้งพวกนี้เอาไปทำประโยชน์ได้มั้ย นอกจากเผา (ครูบันทึกคำถามลงบน กระดาษชาร์ท) น้องใบหม่อน : หนูอยากเอาใบไม้แห้งพวกนี้ไปทำประโยชน์ค่ะครู เราจะทำได้มั้ยค่ะ(ครู บันทึกคำถามลงบนกระดาษชาร์ท) น้องโบนัส : คูรครูค่ะ หนูอยากเรียนเรื่อง ใบไม้แห้ง ค่ะ คุณครู : เด็ก ๆ มีคำถามอะไรอีกไหมที่เด็ก ๆ อยากรู้เรื่องราวเกี่ยวกับ ใบไม้แห้ง เด็ก ๆ ตอบไม่มีครู จึงสนทนาร่วมกับเด็ก ๆ และสรุปคำถามที่เด็ก ๆ อยากรู้โดยใช้ชาร์ทที่ครูจดบันทึก ซึ่งได้คำถามที่ เด็ก ๆ อยากรู้ ๕ คำถาม
๓ ขั้นที่ ๑ ตั้งคำถามเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ จากเหตุการณ์ที่เด็ก ๆ ต้องกวาดทำความสะอาดใบไม้แห้งในทุก ๆ เช้า เด็ก ๆ เกิดความ สงสัยว่า ใบไม้แห้ง มีประโยชน์มั้ย ทำอะไรได้บ้าง ซึ่งเด็ก ๆ ได้แสดงความคิดเห็นหลากหลาย จนเกิด ความสงสัย จึงมีคำถามที่เด็ก ๆ อยากรู้เกี่ยวกับใบไม้แห้ง ๕ คำถาม ดังนี้ คำถามที่ ๑ ใบไม้แห้งทำอะไรได้บ้าง คำถามที่ ๒ ใบไม้แห้งสัตว์กินได้มั้ย คำถามที่ ๓ ทำไมใบไม้ร่วงแต่ใบที่แห้ง คำถามที่ ๔ ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้บ้างมั้ย คำถามที่ ๕ ถ้าเราจะทำประโยชน์จากใบไม้แห้งต้องทำอย่างไร จากคำถามที่เด็ก ๆ อยากรู้ ๕ คำถาม เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนา เพื่อเลือกคำถามที่จะ นำมาสำรวจตรวจสอบ โดยการให้เหตุผลประกอบ ซึ่งเด็ก ๆ ลงความเห็นว่า ต้องการเลือกคำถามที่ ๔ คือ ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้บ้างมั้ย เพราะจะได้ทราบว่า ใบไม้แห้งที่เด็ก ๆ กวาดทิ้งในทุก ๆ วันมี ประโยชน์อย่างไรบ้าง นอกจากการกวาดทิ้ง และคำถามที่ ๕ คือ ถ้าเราจะทำประโยชน์จากใบไม้แห้ง ต้องทำอย่างไร เพราะ เด็ก ๆ ไม่อยากเผา ใบไม้แห้ง ที่ทำให้เกิดมลพิษทางอากาศ สรุปคำถามที่ ต้องการนำมาหาคำตอบ คือ ๑.ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้บ้างมั้ย ๒.ถ้าเราจะทำประโยชน์จากใบไม้แห้งต้องทำอย่างไร ระดมความคิดคำถามที่เด็กอยากรู้ ระดมความคิดคำถามที่เด็กอยากรู้
๔ จุดประสงค์ เพื่อสำรวจ ค้นหาคำตอบว่าใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย ขั้นที่ ๒ รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน ครูสนทนากับเด็ก เกี่ยวกับวิธีการกำจัด ขยะ และใบไม้แห้งภายในโรงเรียน และเพราะอะไร ถึงต้องทำบ่อพักใบไม้แห้ง และตะแกรงเก็บใบไม้แห้งรอบต้นไม้แบบนั้น เราจะสามารถหาคำตอบได้ อย่างไร โดยครูใช้คำถามกระตุ้นเกี่ยวกับวิธีการต่างๆ คุณครู : เด็ก ๆ คิดว่าเขาทำไว้ทำไมค่ะ ตะแกรงเก็บใบไม้แห้ง ล้อมรอบต้นไม้และบ่อพัก ใบไม้แห้ง น้องไอด้า : ทิ้งใบไม้ไว้ในนั้นครับ จะได้ไม่รก น้องดุ่ย : เป็นบ่อทิ้ง ของใบไม้ครับ น้องหญิง : ทำไว้ให้สวยงามค่ะ หนูว่ามันสวยดีนะคะ ใบไม้ร่วงลงมาจะได้ไม่รก น้องไอโฟน : เป็นบ่อพักใบไม้อีกอันนึงค่ะ ใกล้ ๆ ต้นไม้ที่บ้านหนูมี น้องณภัทร : เป็นบ่อพักใบไม้อย่างเดียวแล้วค่อยเผาครับ น้องใบหม่อน : แต่เราว่า ใบไม้แห้งที่เก็บไว้ต้องมีประโยชน์แน่เลย น้องโอม่อน : มันน่าจะเป็นปุ๋ยหรือเปล่า คำถามที่ ๑ ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย คำถามที่เด็กอยากรู้ คำถามที่เด็กต้องการหาคำตอบ
๕ ครูจึงชวนเด็ก ๆ สนทนาต่อเนื่องว่า เด็ก ๆ คิดว่าทำอย่างไร เราถึงจะรู้และทราบว่า สิ่ง เหล่านั้น ทำไว้เพื่ออะไร ใบไม้ที่เก็บไว้เก็บไวทำประโยชน์ได้มั้ย จากนั้นร่วมกันคิดคาดคะเนคำตอบ และให้เด็ก ๆ คาดคะเนคำตอบ ครูเขียนคำตอบการคาดคะเนลงในกระดาษชาร์ท น้องนะโม : เป็นถังขยะ ใบไม้ไม่มีประโยชน์ครับ ทิ้งไว้ในนั้นจะได้ไม่รก น้องโบนัส : เป็นที่เก็บใบไม้ครับ เก็บไว้เฉย ๆ น้องใบหม่อน : ใบไม้น่าจะมีประโยชน์นะครับ ไม่งั้นคง จะเผาทิ้งหมดแล้ว น้องใบหม่อน : ใบใม้แห้งเป็นอาหารของต้นไม้ได้หรือเปล่าครับ น้องณภัทร : เก็บใบไม้แห้งไว้เป็นอาหารสัตว์ครับ น้องดุ๋ย : ใบไม้แห้งแห้งไม่มีประโยชน์ครับ เก็บไว้รอไปเผาที่เตาขยะ น้องหญิง : ไม่มีประโชน์ เก็บใบไม้ไว้เฉยๆ ทำแบบนั้นไว้สวยดี ใกล้ทิ้งใบไม้ไว้ในนั้นง่ายดี จากที่เด็ก ๆ รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐานว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” เด็กและ ครูร่วมกันสรุปการสนทนาถึงประสบการณ์เดิมของเด็กเกี่ยวกับใบไม้แห้งและได้ข้อสรุปการคาดคะเน ดังนี้ เก็บไว้เฉยๆ เก็บไว้เผาทิ้ง เก็บไว้เฉยๆ ใส่ในตะแกรงจะได้ไม่รก เป็นอาหารต้นไม้และใบไม้แห้ง ไม่มีปนะโยชน์เป็นอาหารสัตว์ และได้แบ่งออกเป็น ๔ กลุ่ม เพื่อทำการสำรวจ สืบเสาะหาคำตอบ การคาดคะเนคำตอบของเด็ก ๆ
๖ ขั้นที่ ๓ ทดลองและปฏิบัติการสืบเสาะ เด็กและครูสนทนาโดยใช้คำถามว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย ” และเราจะหาคำตอบ เรื่อง ใบไม้แห้งที่เก็บไว้ตามจุดต่างๆอย่างไรค่ะ และใบไม้แห้งสามารถนำไปทำประโยชน์ได้มั้ย เรา จะมีวิธีการอย่างไรที่จะจำคำตอบมาบอกคุณครูและเพื่อน ๆ ได้ แล้วถ้าเราถามมาแล้วเราจำไม่ได้เรา ควรทำอย่างไรดี เด็ก ๆ ทุกคนช่วยกันนำเสนอว่าให้ไปถามลุงภารโรง ถามผอ. ถามผู้ปกครองที่บ้าน และดูในอินเตอร์เน็ต กลุ่มที่ ๑ บอกว่า ต้องถามลุงภารโรงว่า ใบไม้แห้งในโรงเรียนของเราเอาไปทำประโยชน์ได้มั้ย คุณครู : เด็ก ๆ จะรู้ใช้คำถาม ว่าอะไรค่ะ น้องปูเป้: ถามลุงภารโรงว่า ใบไม้ที่เราเก็บไว้ เก็บไว้มันเอาไปทำประโยชน์ได้มั้ยมั้ยค่ะ น้องใบหม่อน : ใช่ค่ะ ลุงภารโรง ปลูกต้นไม้เยอะแยะไปหมด ทำความสะอาดช่วยเราทุกคน และเป็นคนเก็บใส่ไว้ในตะแกรงนั้นด้วย ต้องรู้แน่ๆ กลุ่มที่ ๒ บอกว่า ถามผอ. คุณครู : ถ้าเด็ก ๆ จำเรื่องที่ ผอ.เล่าให้ฟังไม่ได้ จะทำอย่างไรคะ น้องไอโฟน : ให้ คุณครู ผอ.จดมาให้ค่ะ น้องหญิง : ใช่ค่ะ ผอ.อยู่โรงเรียนนี้นานแล้ว ครู ผอ.เขาต้องรู้ค่ะว่าใบไม้แห้งทำประโยชน์ ได้มั้ย น้องไอโฟน : ถ้า ผอ.จดมาให้หนูหนูจะเอามาให้ครูอ่านให้เพื่อน ๆ ฟังนะค่ะ กลุ่มที่ ๓ บอกว่า กลับไปถามพ่อ แม่ ที่บ้านแล้วมาเล่าให้เพื่อนฟัง คุณครู : ถ้าเด็ก ๆ จำเรื่องที่ผู้ปกครองเล่าให้ฟังไม่ได้จะทำอย่างไรคะ น้องณภัทร : ให้ยายเขียนใส่กระดาษมาให้ครับ น้องนะโม : หนูจะให้พ่อจดใส่กระดาษมาให้คุณครูครับ คุณครู : เก่งมากเลยลูก คุณครูรออ่านนะคะ กลุ่มที่ ๔ บอกว่า ดูในอินเตอร์เน็ต โน้ตบุ๊คคุณครู( You Tube ) คุณครู : ครูจะเปิดจาก You Tube ให้เด็ก ๆ ดูถ้าดูแล้วเราควรทำอย่างไรคะ น้องดุ๋ย : ผม จะวาดรูปครับ น้องโอม่อน : ใช่ใช่ งั้นเราช่วยจำนะ แล้วมาช่วยกันวาด น้องดุ่ย : เราวาดรูปได้มั้ยครับ เด็ก ๆ และครูร่วมกันสรุปวิธีการหาคำตอบว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” โดยครูเขียนลง บนแผ่นชาร์ท ดังนี้
๗ ๑. ถามลุงภารโรง ๒. ถามผอ. ๓. กลับไปถามผู้ปกครองที่บ้าน ๔. ดูในอินเตอร์เน็ต ( You Tube ) หลังจากที่เด็ก ๆ และครูได้สรุปวิธีการหาคำตอบ โดยเด็ก ๆ ได้แบ่งกลุ่ม ๔ กลุ่ม เพื่อไปหา คำตอบตามวิธีการหาคำตอบที่สรุปกันไว้ คือ กลุ่มที่ ๑ ถามลุงภารโรง กลุ่มที่ ๒ ถามคุณครู ผอ. กลุ่มที่ ๓ กลับไปถาม พ่อ เม่ ที่บ้าน และกลุ่มที่ ๔ ดูในอินเตอร์เน็ต ( You Tube ) จากนั้นครูได้ถาม เด็ก ๆ ถึงวิธีการบันทึกผลอย่างไรได้บ้าง และจะนำงานไปให้คนอื่นได้รับความรู้จะทำอย่างไรคะ” น้องนะโม : วาดรูปครับ น้องใบหม่อน : เล่าให้คุณครูฟัง แล้วให้คุณครูเขียนตามที่หนูเล่าให้ฟัง น้องหญิง : นำงานที่ครูบอกไปเล่าให้เพื่อนฟังค่ะ น้องไอด้า : เอางานไปติดที่บอร์ดผลงานหน้าห้องค่ะ เด็ก ๆ และครูสรุปวิธีการที่เด็ก ๆ ร่วมกันออกแบบวิธีการบันทึกผล และการนำเสนอผลงาน เด็ก ๆ แต่ละกลุ่มไปหาคำตอบตามวิธีการหาคำตอบที่สรุปกันไว้ คือ กลุ่มที่ ๑ ถามลุงภารโรง กลุ่มที่ ๒ ถามคุณครู ผอ. กลุ่มที่ ๓ กลับไป พ่อแม่ที่บ้าน และกลุ่มที่ ๔ ดูในอินเตอร์เน็ต ( You Tube ) ดังต่อไปนี้ สรุปวิธีการหาคำตอบ
๘ กลุ่มที่ ๑ เด็ก ๆ ร่วมกันนำเสนอคำตอบที่ได้จากการสอบถามลุงภารโรงว่า “ใบไม้ทำประโยชน์ได้มั้ย” น้องใบหม่อน : หนูถามลุงภารโรงแล้วค่ะ ลุงบอกว่า ใบไม้แห้งมทำประโยชน์นะ เป็นอาหาร ของต้นไม้ ดอกไม้ ต่างๆ ค่ะ น้องโอม่อน : ลุงบอกว่า โรงเรียนเรา มีฐาน ทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งด้วยครับ จากการที่เด็ก ๆ ไปสอบถามลุงภารโรง เด็ก ๆ ร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากลุงภารโรง ว่า ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้เอาไปทำปุ๋ยใบไม้แห้ง มาใส่ต้นไม้ ดอกไม้ ผักต่าง ๆ ได้ โดยลุงภารโรงช่วย เขียนบอกลงในกระดาษ และวาดรูป มาบอกให้ให้ครูดูค่ะ โดยครูเขียนบันทึกที่แผ่นชาร์ท กลุ่มที่ ๒ เด็ก ๆ ร่วมกันนำเสนอคำตอบที่ได้จากการสอบถามคุณครูผอ. ว่า “ใบไม้ทำประโยชน์ ได้มั้ย” น้องหญิง : คุณครู ผอ. บอกว่าใบไม้แห้งทำประโยชน์หลายอย่าง ค่ะ ทำปุ๋ยก็ได้ ทำเป็นดิน ปลูกต้นไม้ก็ได้ น้องไอด้า : คุณครู ผอ.บอกว่าหนูว่า ผอ.ชอบใบก้ามปูมากค่ะ เป็นปุ๋ยอย่างดี น้องหญิง : หนูจำได้ค่ะ ว่าใบก้ามปูเป็นแบบไหน ใบมันเล็ก ๆ ใช่มั้ยค่ะ ครู น้องไอด้า : ก็ต้นที่มันอยู่ข้างสนามบอลนั่นไง ใกล้ ๆ ต้นกระท้อน จากการที่เด็ก ๆ ไปถามคุณครู ผอ. ร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากคุณครู ผอ. ว่าใบไม้ทำ ประโชน์มากมาย ทำปุ๋ย ทำเป็นดินปลูกต้นไม้ได้ คุณครู ผอ.เขียนและวาดรูปให้เด็ก ๆ โดยครูเขียน บันทึกที่แผ่นชาร์ทจากคำตอบของเด็ก
๙ กลุ่มที่ ๓ เด็ก ๆ ร่วมกันนำเสนอคำตอบที่ได้จากการสอบถามผู้ปกครองที่บ้านแล้วมาเล่าให้เพื่อนฟัง น้องดุ่ย : ตาบอกบอกว่า ตาเอาใบไม้แห้งไปกองรวมกัน ผสมกับขี้วัว ทำปุ๋ยใช้เองด้วยครับ น้องปูเป้: แม่บอกว่า ใบตาลและใบหญ้าคา เอามาทำเป็นหลังคาได้นะ น้องดุ่ย : เราเคยเห็น ตาเราทำเอาใบไม้แห้งมาทำหลังคากระท่อมน้อย อยู่นะ น้องณIภัทร : จริงด้วยๆ บ้านเราก็นะ บ้านน้อยที่หลังคาเป็นใบไม้ จากการที่เด็ก ๆ ไปถามผู้ปกครองที่บ้าน สรุปได้ว่า ใบไม้แห้งมีประโชน์ มาทำเป็นปุ๋ย และ หลังคาได้ และนำข้อความที่ผู้ปกครองเขียนมาให้คุณครูร่วมกันสรุป โดยครูเขียนบันทึกที่แผ่นชาร์ท กลุ่มที่ ๔ เด็ก ๆ ร่วมกันนำเสนอคำตอบที่ได้จากการศึกษาข้อมูล โดยดูในอินเตอร์เน็ต ( You Tube ) น้องโบนัส : ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้จริง ๆ ครับ ทำเป็นปุ๋ย น้องไอโฟน : ทำเป็น หลังคาจากใบไม้ ค่ะ น้องหญิง : ทำดินปลูกต้นไม้ได้ด้วย คำตอบเหมือน ผอ.กับลุงภารโรงเลย จากการที่เด็ก ๆ ได้ไปดูในอินเตอร์เน็ต ( You Tube ) เด็ก ๆ ร่วมกันสรุปได้ว่าใบไม้แห้งทำ ประโยชน์ได้มากมาย หลากหลาย เช่น ทำปุ๋ย ทำหลังคา ทำดินปลูกต้นไม้ โดยครูเขียนบันทึกที่แผ่น ชาร์ท
๑๐ เด็ก ๆ และครูได้สรุปคำตอบที่ได้จากการไปสอบถาม จากลุงภารโรง คุณครู ผอ. ผู้ปกครอง พ่อ แม่ ที่บ้าน และ ดูในอินเตอร์เน็ต ( You Tube ) สรุปได้ว่า ใบไม้ทำประโยชน์ได้ดังนี้ ทำปุ๋ย ทำ หลังคา ทำดินปลูก ทำถ้วยจานจากใบไม้ และหลังจากนั้นเด็ก ๆ ร่วมกันออกแบบวิธีการหาคำตอบ และอุปกรณ์ที่ใช้ในการค้นหาคำตอบ เกี่ยวกับการดำเนินการสืบเสาะค้นหา และลงมือปฏิบัติจริงเพื่อ หาคำตอบ ดังนี้ เด็ก ๆ ออกสำรวจ การทำประโยชน์ของใบไม้แห้งแบบต่าง ๆ
๑๑ จุดที่ ๑ ปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง น้องไอโฟน : เราไปดูในบ่อใบไม้กันเถอะ ว่าตรงไหน ที่คุณครูศิริวรรณ กับครูลิโพทำปุ๋ยไว้ น้องหญิง : ถ้าเราเจอปุ๋ย เราจะไปดูใกล้ ๆ แล้วจะลองเอาแว่นขยายส่องสังเกตดูที่ปุ๋ย น้องนะโม : เราขอใช่แว่นขยายด้วยคนนะ ว้าวใบไม้มันเหลือชิ้นนิดเดียวเอง น้องดุ๋ย : เราต่อนะโมนะ....หญิงไปต่อไอโฟนเลย ดูมันเหมือนจะกลายเป็นดินแล้วนะ จุดที่ ๒ หลังคาจากใบไม้แห้ง น้องใบหม่อน : นั้นไง หลังคาจากใบหญ้าคา น้องปูเป้: จริงด้วย เราดูด้วย มีสีเหลืองอ่อนอ่อน น้องโม่อน : สวยจังเลยครับครู แต่อันนี้เรียก ศาลาน้อยใช่มั้ยครับ น้องโบนัส : ใบมันยาว ๆ เหมือนต้นข้าวเลยค่ะครู น้องไอโฟน : เราส่องดูด้วยแว่นขยายก่อน เด็ก ๆ สำรวจปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้งบริเวณบ่อปุ๋ยหมัก เด็ก ๆ สำรวจหลังคาจากใบไม้แห้ง ใบหญ้าคาจากบ้านผู้ปกครองในชุมชน
๑๒ จุดที่ 3 ดินปลูกจากใบไม้แห้ง น้องณภัทร : นี้ไงใบก้ามปู น้องนะโม : ไหน อ่อ เราจำได้ว่า ผอ.เอาไปทำดินปลูกต้นไม้ที่บ้าน น้องไอโฟน : ดูด้วยหน่อย เป็นอย่างไรบ้าง น้องหญิง : ต้นไม้คงชอบแน่ ๆ เลยค่ะคร จุดที่ ๔ ทำถ้วยจานจากใบไม้แห้ง คุณครู: ที่ดูจากอินเทอร์เน็ต ( You Tube ) ใบตองตึงที่นำมาทำ จาน ถ้วย จากใบไม้แห้ง ใน บริเวณโรงเรียนของเราไม่มี คุณครูเลยพาเด็ก ๆ ไปดู โครงงานเกี่ยวกับการทำ ภาชนะจากใยกก เพราะมีกระบวนการผลิตที่คล้าย ๆ กัน คือ ผลิตจาก ต้นไม้ พืชจากธรรมชาติ น้องโบนัส : นี้ไงค่ะครู มีเยอะแยะเลย ต้นกกค่ะครู น้องไอโฟน : แต่ใบมันแปลกดีนะคะ มีนิดเดียวเองค่ะ ไม่เหมือนใบของต้นอื่น ๆ เลย มองเห็น แต่ต้น น้องนะโม : แต่ต้นกก เอาไปทำเป็นถ้วยได้นะ คุณครู : .ใช่แล้วค่ะเด็ก ๆ นี้คือต้นกก ใบของมันก็เรียกว่า ใบกก แต่เราจะใช้ลำต้นของกกใน การทำประโยชน์มากกว่า ใบ นะคะเช่น ถ้วย จามที่เราจะได้ดูวันนี้ และ เสื่อจากกก เด็ก ๆ สำรวจ ใบไม้แห้งที่ทำดินปลูก
๑๓ ขั้นที่ ๔ สังเกตและบรรยาย เด็ก ๆ ไปหาคำตอบโดยใช้แว่นขยาย และการสังเกต โดยเด็ก ๆ แบ่งกลุ่มเป็น ๔ กลุ่ม คือ กลุ่มที่ ๑ ปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง กลุ่มที่ ๒ หลังคาจากใบจาก กลุ่มที่ ๓ ดินปลูกจากใบไม้ กลุ่มที่ ๔ ถ้วยจานจากใบไม้ เด็ก ๆ ร่วมกันสรุปคำตอบเกี่ยวกับ“ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” ผล การสำรวจปรากฏว่า ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้ ทำเป็นปุ๋ยจากใบไม้แห้ง ทำเป็นหลังคาจากหญ้าคา ทำเป็นดินปลูกจากใบไม้แห้ง แต่ไม่เจอการทำ ถ้วยชาม จาน จากใบไม้แห้ง เพราะภายในโรงเรียน หรือในชุมชนไม่มีใบตองตึง ครูบันทึกผลการสำรวจลงบนแผ่นชาร์ท จุดที่ ๑ ปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง น้องไอโฟน : เราไปดูในบ่อใบไม้กันเถอะ ว่าตรงไหน ที่คุณครูศิริวรรณ กับครูลิโพทำปุ๋ยไว้ น้องหญิง : ทางนี้ ทางนี้ ตรงนี้มีบ่อพักใบไม้แห้ง น้องนะโม : โอโห้ ใบไม้แห้งเต็มบ่อเลย น้องดุ๋ย : นี้เครื่องอะไรเนี้ย ใหญ่จัง น้องไอด้า : นี้ไงพวกเรา น่าจะเป็นปุ๋ยจากใบไม้แห้งนะ น้องใบหม่อน : ไหน เราส่องแว่นขยายหน่อย น้องหญิง : ไม่ใช่นิ นี้มันใบไม้แห้งที่เขาทำให้มันเป็นชิ้นเล็ก ๆ น้องนะโม : ทางนี้ ทางนี้ ปุ๋ยหมักอยู่ทางนี้เพื่อน ๆ น้องปูเป้ : เจอแล้ว ปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง น้องโบนัส : เขาทำยังไงนะ ทำไมมันกลายเป็นปุ๋ยแบบนี้ ผลจากการหาคำตอบว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” เด็ก ๆ กลุ่มที่ ๑ ได้ทำการสำรวจหาจากผล การสำรวจปรากฏว่า ใบไม้แห้ง สามารถทำประโยชน์ เป็นปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้งได้ เด็ก ๆ สำรวจต้นกกและดูภาชนะจากพืชธรรมชาติ
๑๔ จุดที่ ๒ หลังคาจากใบไม้แห้ง น้องหญิง : บ้านใครนะ คุณครูพาเรามาบ้านใคร น้องนะโม : ทางนี้ ทางนี้ เราเห็นหลังคาจากใบไม้แห้งแล้ว น้องปูเป้ : ไหน ไหน เราดูด้วย น้องโบนัส : เขาทำยังไงนะ ถึงเป็นหลังคา น้องใบหม่อน : จริงด้วย หลังคาจากใบไม้แห้ง น้องปูเป้: จริงด้วย เราดูด้วย จับดูด้วย น้องโม่อน : สวยจังเลยครับครู อยากได้ไปที่บ้านจัง น้องโบนัส : หนูอยากมีแบบนี้ที่บ้านจังครู น้องไอโฟน : เราส่องดูด้วยแว่นขยายก่อน ผลจากการหาคำตอบว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” เด็ก ๆ กลุ่มที่ ๒ ได้ทำการสำรวจหาจากผล การสำรวจปรากฏว่า ใบไม้แห้งสามารถทำประโยชน์ เป็นหลังคาบ้าน หลังคากระท่อม บังแดด บังฝน ได้ จุดที่ ๓ ดินปลูกจากใบไม้แห้ง น้องณภัทร : นี้ไงใบก้ามปู น้องนะโม : ไหน อ่อ เราจำได้ว่า ผอ.เอาไปทำดินปลูกต้นไม้ที่บ้าน น้องไอโฟน : ดูด้วยหน่อย เป็นอย่างไรบ้าง น้องหญิง : ใบไม้อันนี้เล้กดี เหมือนกันเนาะ น้องนะโม : เอาไปทำปุ๋ยหมักน่าจะดีนะ น้องดุ๋ย : ออ...เป็นแบบนี้เองดินปลูกต้นไม้จากใบไม้แห้ง น้องไอด้า : เราไปทำเองที่บ้านก้ได้นิ แบบนี้ง่ายดี น้องใบหม่อน : เราอยากปลูกดอกกุหลาบ ใช้ดินแบบนี้ปลูกได้เลยมั้ยค่ะครู ผลจากการหาคำตอบว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” เด็ก ๆ กลุ่มที่ ๓ ได้ทำการสำรวจหาจากผล การสำรวจปรากฏว่า ใบไม้แห้งสามารถทำประโยชน์ เป็นดินปลูกต้นไม้ได้ จุดที่ ๔ ทำถ้วยจานจากใบไม้แห้ง คุณครู: จากที่เราดูจากอินเทอร์เน็ต ( You Tube ) ใบตองตึงที่นำมาทำ จาน ถ้วย จากใบไม้ แห้ง ในบริเวณโรงเรียนและในชุมชนของเราเด็ก ๆ คิดว่าเราจะได้เห็น ถ้วยจานจากใบตองตึงมั้ยค่ะ น้องโบนัส : หนูว่าในโรงเรียนเราไม่มีค่ะครู น้องหญิง : ใช่ค่ะ ครู ที่หนูดูใน You Tube บอกว่ามันมีอยู่ภาคเหนือเชียงรายค่ะ
๑๕ คุณครู: ใช่ค่ะ เด็ก ๆ ที่โรงเรียนและในชุมชนของเราไม่มี คุณครูก็เลยพาเด็ก ๆ ไปดู โครงงาน เกี่ยวกับการทำ ภาชนะจากใยกกเพราะมีกระบวนการผลิตที่คล้าย ๆ กัน คือ ผลิตจาก ต้นไม้ พืชจาก ธรรมชาติ น้องปูเป้: ที่ไหนค่ะครู คุณครู : เด็ก ๆ คิดว่าที่ไหนที่คุณครูจะพาเด็กไปดูได้ค่ะ น้องไอโฟน : ที่ห้องเรียนพี่มัธยมมั้ยค่ะครู น้องนะโม : เราว่าน่าจะใช่ เพราะพี่เขาได้รางวัลโครงงานมา คุณครู : .ใช่แล้วค่ะเด็ก ๆ เด็ก ๆ จะได้เห็น ภาชนะ จาน ชาม ที่ผลิตขึ้นมาจาก พืช ธรรมชาติ จากโครงงานของพี่มัธยมค่ะ น้องณภัทร : ว้าว เป็น ถ้วย จริง ๆ ด้วย น้องนะโม : แบบนี้มันใส่อาหารกิน แล้วล้างมาใช้ใหม่ได้มั้ยครับ น้องไอโฟน : ดูด้วยหน่อย น้องหญิง : อยากลองทำบ้างจัง ผลจากการหาคำตอบว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” เด็ก ๆ กลุ่มที่ ๔ ได้ทำการสำรวจหาจากผล การสำรวจปรากฏว่า ใบไม้แห้งสามารถทำประโยชน์เป็นดินภาชนะ ถ้วยชาม ได้ ขั้นที่ ๕ บันทึกข้อมูล เด็ก ๆ บันทึกผลตามวิธีการที่ออกแบบไว้ คือ วาดภาพ “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” พร้อมบอกและบรรยาย ให้ครูจดบันทึกคำพูดของเด็ก ๆ นำมาเล่าให้ครูและเพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน และนำชิ้นงานไปติดที่บอร์ดผลงานหน้าห้องเรียนตามที่ได้สำรวจจากการคาดคะเนคำตอบไว้ว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” ผลปรากฏว่าการ คาดคะเนคำตอบของเด็กเกี่ยวกับ “ใบไม้แห้งทำ ประโยชน์ได้มั้ย” ไว้ทั้งหมด ๕ ข้อ จากผลการสำรวจพบว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้ คือ ปุ๋ยจาก ใบไม้แห้ง หลังคาจากใบไม้แห้ง ทำดินปลูกจากใบไม้แห้ง เละทำถ้วย จาน ชาม ภาชนะจากใบไม้ แห้งได้ ซึ่งตรงกับผลการคาดคะเนของเด็กเพียงข้อเดียว คือ การทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งเพื่อเป็นอาหาร ของต้นไม้ น้องปูเป้: เราจะไปบอก พ่อแม่เรา ทำปุ๋ยไว้ใชเองที่บ้าน น้องใบหม่อน : เราก็เหมือนกัน บ้านเรามีต้นก้ามปู ร่วงเต็มหน้าบ้านเลย น้องนะโม : เราจะบอกให้ ตาเราทำกระท่อมมุงหลังคาจากใบไม้แห้งบ้าง ทำเป็น บ้านหลังเล็ก ๆ เป็นบ้านของเล่น น้องหญิง : เสียดาย เราไม่เห็น จานของจริงจากใบไม้แห้งเลย
๑๖ ภาพผลงานนักเรียน การนำเสนอผลงานให้เพื่อนฟัง
๑๗ เด็ก ๆ บันทึกผลจากการสำรวจโดยการวาดรูป“ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” พร้อมทั้งเล่า ผลจากการสำรวจให้คุณครูฟังและนำชิ้นงานไปติดที่บอร์ดผลงานหน้าห้องเรียน ขั้นที่ ๖ สรุปผลและอภิปรายผล เด็ก ๆ และครูร่วมสนทนาถึงคำถามที่เด็กอยากรู้ว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” ครูให้ เด็กทบทวนโดยการให้เด็กออกมาเล่าว่า “เด็ก ๆ หาคำตอบโดยวิธีการอย่างไร” และได้ผลการศึกษา อย่างไร โดยครูใช้แผ่นชาร์ทประกอบการสนทนากับเด็ก ๆ จากการที่เด็ก ๆ หาคำตอบว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” สรุปได้ว่า ใบไม้แห้งทำ ประโยชน์ได้มากมายหลายชนิด เช่น ปุ๋ยจากใบไม้แห้ง หลังคาจากใบไม้แห้ง ทำดินปลูกจากใบไม้ แห้ง เละทำถ้วย จาน ชาม ภาชนะจากใบไม้แห้งได้ ครูจึงให้เด็ก ๆ อธิบายต่อว่า ใบไม้ที่พบมีรูปร่าง ลักษณะอย่างไร มีสีอะไรบ้าง ครูสนทนากับเด็ก ๆ อย่างต่อเนื่องโดยให้เด็กเปรียบเทียบการ คาดคะเนคำตอบกับผลการสำรวจว่า เด็กคาดคะเนคำตอบตรงกับการสำรวจหรือไม่ เพราะเหตุใด เด็ก ๆ คาดคะเนคำตอบเกี่ยวกับ“ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” ซึ่งเด็ก ๆ คาดคะเนคำตอบ ไว้ทั้งหมด ๕ ข้อ ดังนั้น ครูจึงให้เด็ก ๆ สรุปร่วมกันว่า จากการสำรวจ“ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” ในโรงเรียนและชุมชน เราได้คำตอบต่าง ๆ มากมาย ส่วนการทำภาชนะ ถ้วย จาน ชาม จากใบไม้แห้ง เราไม่พบ เพราะในโรงเรียนและชุมชนเราไม่มี นอกจากนี้ ครูได้ถามเด็ก ๆ เพิ่มเติมอีกว่า จากการที่เราปฏิบัติการสำรวจ“ใบไม้แห้งทำ ประโยชน์ได้มั้ย” จนได้คำตอบว่า “ใบไม้แห้งทำประโยชน์ได้มั้ย” เด็ก ๆ ยังมีคำถามที่อยากรู้อีก หรือไม่ เด็ก ๆ หลายคนยกมือ ครูจึงให้เด็ก ๆ ถามว่าอยากรู้อะไรที่เกี่ยวกับใบไม้แห้งค่ะ น้องนะโม : ถ้าเราจะทำประโยชน์จากใบไม้แห้งเราต้องทำยังไง น้องหญิง : พวกเราลองทำ ปุ๋ยจากใบไม้แห้งกันมั้ย น้องไอโฟน : จริงด้วย ใบไม้แห้งมีประโยชน์แล้วนิ ทำประโยชน์ให้เป็นปุ๋ยเลย น้องใบหม่อน : ใช่ ๆ ทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งจะได้เอาไว้ไปปลูกผัก ปลูกดอกไม้สวย ๆ น้องปูเป้ : เราก็อยากทำปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้งเป็น จะได้ไปสอนพ่อแม่ด้วย น้องดุ๋ย : คุณครูครับ พาพวกผมทำประโยชน์จากใบไม้แห้งหน่อยครับ คุณครู : เด็ก ๆ อยากจะทำ ปุ๋ยหมัก กันใช่มั้ยค่ะ น้องไอโฟน : หนูอยากทำประโยชน์จากใบไม้แห้ง ทำเป็นปุ๋ย ต้องทำอย่างไรบ้างค่ะ
๑๘ ผลการพัฒนาความสามารถของเด็กปฐมวัย ๑. ผลการพัฒนาความสามารถพื้นฐาน ๔ ด้าน ตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ๑.๑ ด้านการเรียนรู้ - เด็กสามารถเล่า/บอกวิธีการหาคำตอบของตนเองได้ - เด็กได้เรียนรู้ประโชน์ของใบไม้แห้ง - เด็กร่วมกันสำรวจหาการทำประดยชน์ของใบไม้แห้งในแบบต่าง ๆ และเกิดการ เรียนรู้ร่วมกันได้ ๑.๒ ด้านภาษา - เด็กได้ร่วมสนทนาโต้ตอบแสดงความคิดเห็น - เด็กพูดบรรยาย เล่าเรื่องราวสิ่งที่สังเกตได้ ๑.๓ ด้านสังคม - เด็กสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ - เด็กแสดงความคิดเห็นของตนเอง และยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น - เด็กมีความภาคภูมิใจในความสำเร็จของตนเองและเพื่อน - เด็กมีภาวะผู้นำและผู้ตามที่ดี ๑.๔ ด้านการเคลื่อนไหว - เด็กมีทักษะในการใช้อุปกรณ์ - เด็กเคลื่อนไหวได้อย่างคล่องแคล่วขณะปฏิบัติกิจกรรมการสำรวจหามด - เด็กสามารถใช้ประสาทสัมผัสในการสังเกตด้วยตนเองจนได้ข้อมูลที่ชัดเจน ๒. ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ๒.๑ ทักษะการสังเกต - เด็กสังเกตหาจุดต่าง ๆ ที่เกี่ยวกข้องกับกิจกรรม พร้อมทั้งเล่าเรื่องราวให้ผู้อื่นฟังได้ ๒.๒ ทักษะการวัด - เปรียบเทียบขนาด รูปร่าง ของใบไม้แห้งแบบต่าง ๆ เมื่อใช้แว่นขยายส่องดู ๒.๓ ทักษะการจำแนกประเภท - เปรียบเทียบสิ่งที่คาดคะเนกับการศึกษา ๒.๔ ทักษะการคำนวณ - จำนวนประโชน์ของใบไม้ที่พบในที่ต่าง ๆ
๑๙ ๒.๕ ทักษะการพยากรณ์หรือคาดคะเนคำตอบ - เด็กสามารถคาดคะเนคำตอบที่ตนเองคิด ๒.๖ ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปส และสเปสกับเวลา - เด็กสามารถบอกได้ว่าเราน่าจะเจอประโยชน์ที่เกิดจากใบไม้แห้งที่สำรวจมาได้ที่ ไหนบ้าง ๒.๗ ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล - เด็กสรุปผลการสำรวจโดยการวาดภาพ และนำเสนอโดยเล่าให้ครูฟังนำเสนอหน้า ชั้นเรียนให้เพื่อน ๆ เข้าใจได้ ๒.๘ ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล - เด็กสามารถให้เหตุผลเพิ่มเติมโดยใช้ความคิดส่วนตัว และประสบการณ์เดิมได้ อย่างเหมาะสมกับวัย ขั้นที่ ๑ ตั้งคำถามเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ จากการที่เด็ก ๆ ได้ศึกษาสืบค้นหาข้อมูล และทำการสำรวจว่า “ใบไม้ทำประโชน์ได้มั้ย” เด็ก ๆ ออกสำรวจจนพบการทำประโยชน์ในเเบบต่าง ๆแล้วเกิดข้อสงสัยอยากรู้ซึ่งเด็ก ๆ ได้สนทนากัน และมีเด็กบางคนมีคำถามต่อเนื่องว่า น้องนะโม : ถ้าเราจะทำปุ๋ยจากใบไม้แห้ง เราต้องทำอย่างไรครับ น้องหญิง : เราจะทำปุ๋ยได้เหมือนผู้ใหญ่ทำมั้ยค่ะ น้องไอโฟน : ใบไม้แห้งเราใช้ได้ทุกชนิดเลยเหรอค่ะ ที่เราจะเอามาทำปุ๋ย น้องใบหม่อน : หนูอยากทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งเป็น อยากเอาไปทำใช้ที่บ้านค่ะ บ้านอยู่ก็ใบไม้ เยอะ น้องดุ่ย : ที่โรงเรียนเรา มีการเก็บใบไม้ไว้สองแบบนะ น้องโบนัส : ใช่ ๆ มีสองแบบ แบบที่อยู่ในฐานเกษตร และแบบที่เก็บใบไม้ไว้ในตะแกรงโคน ต้นไม้ไง น้องนะโม : คุณครูครับ ผมอยากลองทดลองทำปุ๋ยจากใบไม้แห้ง คำถามที่ ๒ ถ้าเราจะทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งต้องทำอย่างไร
๒๐ น้องดุ่ย : ผมอยากลองทำ ทั้ง ๒ แบบเลยครับครู คุณครู : ได้เลยค่ะ งั้นเรามาลองทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งกัน น้องไอโฟน : น่าสนุกจังเลย หนูก็อยากรู้อยู่พอดีว่าทำปุ๋ยกันยังไง แล้วทำทั้ง ๒ แบบแบบไหน จะเป็นปุ๋ยก่อนกันละคะครู น้องโอม่อน : นั้นนะสิ....ครูครับผมอยากทำปุ๋ยครับ อยากรู้ด้วยแบบไหนจะเป็นปุ๋ยก่อนกัน น้องไอด้า : หนูอยากลองทำปุ๋ย ทั้ง ๒ แบบครับ น้องณภัทร : แบบที่ ๑ ปุ๋ยแบบที่อยู่ในฐานเกษตร แบบที่ ๒ ปุ๋ยแบบที่อยู่ในตะแกรงใต้โคน ต้นไม้นั้น น้องปูเป้: เราใช้ใบยางกันเนาะไปทำปุ๋ย...ร่วงเยอะทุกวันเลย น้องหญิง : ใช่ๆ เก็บง่ายด้วย ครูจึงถามเด็ก ๆ ว่า แล้วเด็ก ๆ คนอื่นล่ะคะ อยากรู้เรื่องราวที่เกี่ยวกับใบไม้อีกไหม เด็ก ๆ ส่วนใหญ่บอกว่าหนูอยากรู้ว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” ดังนั้นเด็ก ๆ จึงตกลงว่าจะ ทดลองนำใบไม้แห้ง ชื่อ ว่าใบยาง ทำปุ๋ยจากใบไม้แห้ง ๒ สูตร คือ สูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้ แห้ง ( ฐานเกษตร ) สูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้ แบบไหนจะกลายเป็นปุ๋ยได้เร็วกว่ากัน เพื่อ ทำการทดลอง จุดประสงค์ เพื่อศึกษาว่า ใบยางแห้ง ทำปุ๋ยจากใบไม้แห้ง ๒ สูตร คือ สูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้ แห้ง ( ฐานเกษตร ) สูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้ แบบไหนจะกลายเป็นปุ๋ยได้เร็วกว่ากัน ตัวแปรที่ศึกษา ตัวแปรต้น ใบยางแห้ง ตัวแปรตาม วิธีทำปุ๋ยสูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง ( ฐานเกษตร ) วิธีทำปุ๋ยสูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้ ตัวแปรควบคุม ปริมาณใบยางแห้ง ปริมาณสารพด.1 ปริมาณขี้วัว ขั้นที่ ๒ รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน เด็ก ๆ และครูสนทนาร่วมกันเกี่ยวกับ “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” โดยครูใช้ คำถามกระตุ้นให้เด็กเล่าประสบการณ์ที่เด็ก ๆ พบเห็นเกี่ยวกับการทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งที่เคยได้พบเจอ ด้วยตนเอง คุณครู : เด็ก ๆ คิดว่าถ้าเราจะทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งอย่างไรดีคะ น้องดุ่ย : เอาใบไม้ผสมกับขี้วัวครับ
๒๑ น้องไอด้า : เอาใบไม้มากองรวมกันเป็น กอง ๆ แล้วรดน้ำครับ น้องนะโม : เอาใบไม้กองกันไว้เฉย ๆ ครับ มันก็จะเป็นอาหารของต้นไม้เอง น้องปูเป้: มันต้องดน้ำด้วยต่างหาก มันถึงจะเป็น น้องใบหม่อน : หนูเห็นครูลิโพ เอาใบไม้ไปปั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ ค่ะ ก่อนทำปุ๋ย น้องไอโฟน : จริงค่ะ หนูก็เคยเห็นพี่ พี่ มาช่วยครูปั่นอยู่ค่ะ น้องหญิง : เราต้องทำให้ใบไม้เล็ก ๆ ใสขี้วัว แล้วต้องรถน้ำค่ะ คุณครู : แต่ครูเคยได้ยินคุณครู ศิริวรรณ เล่าเรื่อง การทำปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้งอยู่นะ น้องไอด้า : ใช่ครับ ผมเคยไปยืนดู ใช้ใบไม้เยอะมาก ปั่นเป็นชิ้นเล็ก ใส่ขี้วัว แล้วก็ใบไม้อีก แล้วก็รดน้ำ แต่น้ำผสมสารอะไรสักอย่างนี้แหละ แล้วก็คลุมไว้ครับ น้องโบนัส : วันนั้นเราก็เคยเห็นในอินเทอร์เน็ตไง น้องณภัทร : เอาใบไม้แห้งมากองรวมกัน แล้วก็รดน้ำให้เปียกๆ น้องโอม่อน : มันจะเป็นปุ๋ยได้จริง ๆ หรือเปล่านะ คุณครู : เด็ก ๆ คนอื่น ๆ คิดว่าอย่างไรต่อคะ น้องมินต์: เราลองทำปุ๋ยทั้ง ๒ แบบ กันดีไหม แล้วลองดูว่าแบบไหนจะเป็นปุ๋ยเร็วกว่ากัน คุณครู : เด็ก ๆ คนอื่น ๆ อยากลองทดลองกันดูไหมคะ น้องโอม่อน : หนูของทดลองด้วยคนครับ น้องหญิง : อยากรู้จังเลยค่ะ ว่าทำปุ๋ยแบบไหนจะเป็นปุ๋ยได้เร็วกว่ากัน ครูให้เด็ก ๆ คาดคะเนคำตอบโดยครูใช้คำถามว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” เด็ก ๆ แต่ละคนคาดคะเนคำตอบ ครูบันทึกคำพูดตัวอย่างของเด็กลงบนชาร์ท ดังนี้ น้องไอด้า : ใช้ใบยางแห้งชิ้นเล็ก ๆ ขี้วัว รดน้ำผสมสารครับ (สูตรที่ ๑ ) น้องณภัทร : ใช้ใบยางกองทับกัน แล้วรดน้ำค่ะ (สูตรที่ ๒ ) การคาดคะเนคำตอบของเด็ก ๆ
๒๒ จากที่เด็ก ๆ รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐานว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” เด็กและครูร่วมกันสรุปการสนทนาถึงประสบการณ์เดิมของเด็กและได้ข้อสรุปการคาดคะเน โดยการ แบ่งออกเป็น ๒ กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ ๑ ทำปุ๋ยสูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง ( ฐานเกษตร ) กลุ่มที่ ๒ ทำปุ๋ยสูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้ ขั้นที่ ๓ ทดลองและปฏิบัติการสืบเสาะ ครูสนทนากับเด็กโดยใช้คำถามว่า เด็ก ๆ ก่อนที่เราจะนำสิ่งที่คาดคะเนคำตอบไว้ไปทำการ ทดลองว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” เด็ก ๆ มีวิธีการหาคำตอบด้วยวิธีใดบ้างคะ น้องหญิง : กลับไปถามคุณครูฐานเกษตรค่ะ น้องใบหม่อน : หนูจะถามคุณครูอี๊ดค่ะ เป็นครูฐานเกษตร น้องภัทร : เราก็จะไปถามคุณครูลิโพครูฐานเกษตรครับ คุณครู : แล้วคนอื่น ๆ คิดว่าอย่างไรคะ น้องไอโฟน : ตาหนูชอบปลูกต้นไม้ เดี๋ยวหนูกลับไปถามตาค่ะ น้องไอด้า : ดูในอินเทอร์เน็ตครับ น้องนะโม : ใช่ๆ เราก็ว่าจะดูในอินเทอร์เน็ตเหมือนกัน น้องโอม่อน : คุณครูครับ เปิดให้หนูดูในอินเทอร์เน็ตได้ไหมครับ เด็ก ๆ และครูร่วมกันสรุปวิธีการหาคำตอบว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” โดยครู เขียนลงบนแผ่นชาร์ท ดังนี้ ๑. กลับไปถามผู้ปกครองที่บ้าน ๒. ดูในอินเทอร์เน็ต ( You Tube ) หลังจากที่เด็ก ๆ และครูได้สรุปวิธีการหาคำตอบ โดยเด็ก ๆ ได้แบ่งกลุ่ม ๒ กลุ่ม เพื่อไปหา คำตอบตามวิธีการหาคำตอบที่สรุปกันไว้ คือ กลุ่มที่ ๑ ถามคุณครูฐานเกษตร และกลุ่มที่ ๒ ดูใน สรุปวิธีการหาคำตอบ
๒๓ อินเทอร์เน็ต ( You Tube ) จากนั้นครูได้ถามเด็ก ๆ ถึงวิธีการบันทึกผลอย่างไรได้บ้าง และจะนำงาน ไปให้คนอื่นได้รับความรู้จะทำอย่างไรคะ” น้องไอด้า : วาดรูปครับ น้องปูเป้: เล่าให้ครูฟัง แล้วให้ครูจดบันทึกตามที่หนูเล่า น้องใบหม่อน : นำงานไปเล่าให้เพื่อนฟัง น้องนะโม : เอางานไปติดที่บอร์ดผลงานหน้าห้องครับ เด็ก ๆ และครูสรุปวิธีการที่เด็ก ๆ ร่วมกันออกแบบวิธีการบันทึกผล และการนำเสนอผลงาน จากการที่เด็ก ๆ ไปหาคำตอบตามวิธีการหาคำตอบที่สรุปกันไว้ คือ ถามครูฐานเกษตร และดูใน อินเทอร์เน็ต ( You Tube ) ดังต่อไปนี้ กลุ่มที่ ๑ ถามครูฐานเกษตร เด็ก ๆ ไปค้นหาคำตอบเรื่องที่ว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้ อย่างไร”ดังนี้ น้องหญิง :คุณครูลิโพบอกเราว่า ต้องเก็บใบไม้แห้งแล้วคัดแยกขยะก่อน ใบไม้แห้งไว้ที่บ่อพัก ใบไม้ ส่วนขยะอื่น ๆ แยกทิ้งอีกที่นึง น้องใบหม่อน : แล้วเราค่อย เอาใบไม้ไปบดก่อน ที่ฐานเกษตรมี เครื่องบดใบไม้ด้วยค่ะ น้องไอโฟน : คุณครูศิริวรรณบอกหนูว่า ต้องใช้สารเร่ง พด.๑ ด้วยค่ะ น้องปูเป้: มันทำให้ใบไม้ย่อยเร็วขึ้นค่ะ น้องโบนัส : ครูลิโพ บอกต้องใส่ใบไม้สลับกับขี้วัว แล้วรดน้ำที่ผสม สาร พด.1ค่ะ น้องหญิง : แล้วอย่าลืมคลุมด้วยพลาสติกค่ะครู จากการที่เด็ก ๆ ไปถามครูฐานเกษตร เด็ก ๆ ร่วมกันสนทนาสรุปได้ว่า “เราเอาใบไม้แห้งไป ทำปุ๋ยได้อย่างไร” คือ ต้องคัดแยกใบไม้แห้งกับขยะออกจากกันก่อน แล้วค่อยนำใบไม้ไปบดให้ใบไม้ เล็กลง นำไปใส่ในบ่อทำปุ๋ย ใส่ขี้วัว สลับกับใบไม้ ๔-๕ ชั้น แล้วผสมน้ำกับสาร พด.๑ รดลงไปในใบไม้ ที่เตรียมไว้จนชุ่ม แล้วปิดด้วยพลาสติก แล้วรดน้ำทุกวัน ทุก ๆ ๑๐ วัน ค่อยมากลับปุ๋ยที่ทำไว้จนเป็น ปุ๋ย โดยครูเขียนบันทึกข้อมูลที่ได้ลงบนแผ่นชาร์ท กลุ่มที่ ๒ ดูในอินเทอร์เน็ต ( You Tube ) เด็ก ๆ ไปค้นหาคำตอบเรื่องที่ว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” ดังนี้ สรุปความรู้จากการถามครูฐานเกษตร
๒๔ คุณครู : เราจะหาข้อมูลในอินเทอร์เน็ต เราสามารถเข้าไปค้นหาได้ที่ไหนคะ น้องนะโม : พิมพ์ข้อความที่เราจะหาในคอมพิวเตอร์ครับ น้องดุ๋ย : คุณครูพิมพ์ว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” ครับ คุณครู : งั้นเราลองเข้าไปค้นหากัน ดูในอินเทอร์เน็ต ( You Tube ) น่าจะมีเยอะเลยนะ น้องไอด้า : เปิดเลยครับคุณครู หนูก็อยากรู้ว่า ที่นะโมเล่ามันจะจริงไหมนะ น้องโอม่อน : คุณครูเปิดช่องที่ดูวันนั้นด้วยได้ไหมครับ ที่คุณครูเปิดให้ดู เกี่ยวกับ การทำปุ๋ย ต่างๆ จากใบไม้แห้งนะครับ น้องภัทร : ใช่ ๆ เราก็อยากดูช่องนั้น น้องดุ่ย : ดีใจจัง เราจะทำปุ๋ยเป็นแล้ว จะได้เอาไปทำที่บ้านไว้ใช้เอง คุณครู : ได้ค่ะ เด็ก ๆ ตั้งใจดูนะคะ น้องโอม่อน : โอ้โห การทำปุ๋ยมีหลากหลายวิธีเลย น้องไอด้า : แล้วแบบไหนล่ะ ที่เราจะทำปุ๋ยแล้วเป็นเร็วที่สุด น้องนะโม : นั่นนะสิ อยากรู้จังเลย ว่าแบบที่เราจะทำ แบบไหนจะเป็นปุ๋ยได้เร็วกว่ากัน น้องนะโม : คุณครูครับ เราจะรู้ได้อย่างไรครับ ว่าใบไม้ที่เราทำเป็นปุ๋ยแล้ว คุณครู : ครูว่า มันต้องมีจุดสังเกตและมีสิ่งที่เปลี่ยนไปหลังจากที่เราลงมือทำปุ๋ยตามขั้นตอน น้องนะโม : อ๋อ แบบนี้เราต้องลงมือทำและคอยสังเกตสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไประหว่างการทำปุ๋ย ใช่มั้ยค่ะ น้องไอด้า : คุณครูครับ หนูอยากทดลองทำปุ๋ย ทั้ง ๒ แบบ แล้วครับ คุณครู : ได้เลยค่ะ งั้นพรุ่งนี้ เราไปเก็บใบไม้แห้งที่ชื่อว่าใบยางกันนะคะ น้องปูเป้: ใช่แล้ว เราต้องไปช่วยกันเก็บและเลือกใบไม้แห้ง เอาเฉพาะ ใบยาง กันก่อนนะ คุณครู : งั้นพรุ่งนี้เด็ก ๆ ไปช่วยกันเก็บ และ คัดเลือกใบยาง กันนะคะ การสืบค้นในอินเทอร์เน็ต ( You Tube )
๒๕ จากการที่เด็ก ๆ ไปดูในอินเทอร์เน็ต เด็ก ๆ ร่วมกันสนทนาสรุปได้ว่า การทำปุ๋ยจากใบไม้ แห้งสามารถทำได้หลายวิธี โดยเด็ก ๆ ตกลงเลือกการทำปุ๋ยใน ๒ สูตร คือ ปุ๋ยสูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมัก จากใบไม้แห้ง ( ฐานเกษตร ) และปุ๋ยสูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้ เด็ก ๆ เกิดข้อสงสัยที่อยาก ทำการทดลองทั้ง ๒ สูตร โดยครูเขียนบันทึกข้อมูลที่ได้ลงบนแผ่นชาร์ท เด็ก ๆ และครูได้สรุปคำตอบที่ได้จากการไปสอบถามคุณครูฐานเกษตร และดูในอินเทอร์เน็ต หลังจากนั้นเด็ก ๆ ร่วมกันออกแบบวิธีการหาคำตอบ และอุปกรณ์ที่ใช้ในการค้นหาคำตอบเกี่ยวกับ การดำเนินการทดลอง และลงมือปฏิบัติจริงเพื่อหาคำตอบจากสิ่งที่เด็ก ๆ คาดคะเนคำตอบไว้ข้างต้น โดยคุณครูและเด็ก ๆ จัดเตรียมวัสดุและปฏิบัติการควบคุมตัวแปร ปริมาณใบยางแห้ง ปริมาณสาร พด.๑ ปริมาณขี้วัว จากนั้นร่วมกันสนทนาตกลงเกี่ยวกับระยะเวลาในการทดลองและขั้นตอนการทำ ปุ๋ยจากใบไม้แห้งทั้ง ๒ สูตร ดังนี้ คุณครู : เด็ก ๆ คิดว่าเราจะใช้ระยะเวลาในการทดลองเรื่อง “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้ อย่างไร” เราจะใช้เวลากี่วันดีค่ะ เราถึงจะทราบว่า ปุ๋ยจากใบไม้แห้งสูตรใด จะเป็นปุ๋ยได้เร็วกว่ากัน น้องดุ๋ย : ๑๐ วันครับ น้องหญิง : ๑๕ วันค่ะ น้องไอด้า : ๓๐ วันก็น่าจะพอไหมครับ น้องไอโฟน : ถ้าใบไม้กลายเป็นปุ๋ย เราจะหยุดการทดลองค่ะ คุณครู : คนอื่น ๆ คิดว่าอย่างไรคะ น้องนะโม : หนูว่าถ้าใบไม้ที่เราทำ กลายเป็นปุ๋ยแล้วเราก็หยุดการทดลองครับ น้องโบนัส : หนูเห็นด้วยกับนะโมค่ะ คุณครู : เด็ก ๆ คิดว่าถ้าเราจะบดใบไม้แห้งให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ โดยไม่ใช้เครื่องบดใบไม้ช่วย เรา ต้องทำอย่างไร น้องใบหม่อน : เอาใบไม้มาขยำค่ะครู น้องปูเป้: เอาครกมาตำใบไม้ให้ละเอียดค่ะ น้องนะโม :ใช้มือขยำ ก็คงละเอียดแล้วมั้งครับ เพราะใบไม้มันแห้งแล้ว น้องโอม่อน : เอาไม้มาทุบให้ละเอียดครับ คุณครู: เด็กคนอื่น ๆ คิดว่าทำแบบไหนดีคะ และเราจะเลือกวิธีการแบบไหนกันดี น้องใบหม่อน : ช่วยกันขยำค่ะ น้องนะโม : ครับ พวกเราช่วยกันขยำก็ได้ครับครู น้องภัทร : เดี๋ยวผมช่วยขยำครับ
๒๖ คุณครู: สรุปได้ว่า เราจะช่วยกันขยำใบไม้แทนการใช้เครื่องบดใบไม้นะคะ น้องณภัทร : ผมกับโอม่อจะเป็นคนเก็บใบยางแห้งมากองให้เยอะ ๆ เองครับ น้องไอด้า : ผมจะเป็นคน รดน้ำใส่เองครับ น้องไอโฟน : ใครจะเป็นคนผสมสาร พด.1 ค่ะครู สารมันอันตรายมั้ยค่ะ คุณครู : ขั้นตอนนี้ครู เป็นคนผสมเองค่ะ แต่เด็ก ๆ ช่วยครูคนสารให้ละลายได้มั้ยค่ะ น้องนะโม : ผมกับดุ่ยจะเป็นคนใส่ขี้วัวนะครับ น้องนะโม : ผมจะเป็นคนคลุมพลาสติกครับ เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนาตกลงร่วมกันได้ข้อสรุปเกี่ยวกับระยะเวลาในการทดลองและ ขั้นตอนการทำปุ๋ยสูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง ( ฐานเกษตร ) และปุ๋ยสูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้ แห้งใต้ต้นไม้จากนั้นร่วมกันสนทนาสรุปเกี่ยวการควบคุมตัวแปรของ ปริมาณของใบยาง ปริมาณของ สาร พด.๑ ปริมาณของขี่วัว การทำปุ๋ยสูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง ( ฐานเกษตร ) ( วันที่ ๒๗ ธ.ค.๒๕๖๖)
๒๗ ขั้นที่ ๔ สังเกตและบรรยาย เด็ก ๆ หาคำตอบและสังเกตหลังจากการทำปุ๋ยทั้ง ๒ สูตรเมื่อวันที่ ๒๘ ธันวาคม ๒๕๖๖ และและได้ตกลงร่วมกันเกี่ยวกับเวลาในการสังเกตดูการเปลี่ยนแปลงของปุ๋ย โดยจะรดน้ำให้ชุ่มทุกวัน และทุก ๆ ๑๐ วันจะมากลับกองปุ๋ย โดยการแบ่งเวรกันมารดน้ำปุ๋ยที่ทำไว้ตามเลขที่ จนกว่าใบยางจะ กลายเป็นปุ๋ย ผลการทดลองปรากฏว่า ช่วง ๑๐ วันแรก ( ๖ -๗ มกราคม ๒๕๖๗ ) ใบยางในสูตรที่ ๑ เริ่มเปลี่ยนสีจากสีน้ำตาลเข้ม แต่ยังมีลักษณะเหมือนเดิม ใบยางในสูตรที่ ๒ เริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยาง การทำปุ๋ยสูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้(วันที่ ๒๘ ธ.ค.๒๕๖๖)
๒๘ ช่วง ๒๐ วัน ( ๑๖ -๑๗ มกราคม ๒๕๖๗ ) ใบยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนสีจากสีน้ำตาลเข้มเป็นสีดำ และเริ่มมีลักษณะคล้ายดินเกิด การผุกร่อนของใบไม้ที่ขยำเกิดขึ้น ใบยางในสูตรที่ ๒ เริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการ ผุกร่อน ช่วง ๓๐ วัน ( ๒๖ - ๒๗ มกราคม ๒๕๖๗ ) ใบยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนสีจากสีน้ำตาลเข้มเป็นสีดำ และเริ่มมีลักษณะคล้ายดินเกิด การผุกร่อนของใบไม้ที่ขยำเพิ่มเกิดขึ้น ใบยางในสูตรที่ ๒ เริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการ ผุกร่อนเล็กน้อย ช่วง ๔๐ วัน (๕ -๖ กุมภาพันธ์๒๕๖๗ ) ใบยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนสีเป็นสีดำทั้งหมด และมีปริมาณดินสีดำและปริมาณใบไม้ ที่ผุกร่อนมากกว่าใบไม้ที่ขยำ ใบยางในสูตรที่ ๒ เปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการผุ กร่อนเพิ่มมากขึ้น ช่วง ๕๐ วัน (๑๕-๑๖ กุมภาพันธ์๒๕๖๗ ) ใบยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนสีเป็นสีดำทั้งหมด และมีปริมาณดินสีดำและปริมาณใบไม้ ที่ผุกร่อนมากกว่าใบไม้ที่ขยำเพิ่มมากขึ้น ใบยางในสูตรที่ ๒ เปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการผุ กร่อนเพิ่มมากขึ้น ช่วง ๖๐ วัน ( ๒๕ - ๒๖ กุมภาพันธ์๒๕๖๗ ) ใบยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนเป็นลักษณะกลายดินเกือบทั้งหมดเหลือเศษใบไม้ที่ขยำ เพียงเล็กน้อย ใบยางในสูตรที่ ๒ เปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการผุ กร่อนเพิ่มมากขึ้น หลังการทดลอง ๑๐ วันหลังจากเข้าแถวเคารพธงชาติแล้ว เด็ก ๆ มาสังเกตดูปุ๋ยตามที่ตกลง ร่วมกันไว้และร่วมกันสนทนาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการสังเกตปุ๋ยที่ทำไว้ ดังนี้ น้องไอด้า : ปุ๋ยที่ทำจะเป็นยังไงบ้างนะ น้องนะโม : เราว่าน่าจะยังไม่เป็นหรอก
๒๙ น้องโอม่อน : งั้นเราเดินไปดูกันไหม น้องใบหม่อน : เอาแว่นขยายไปด้วยดีไหม เผื่อมีอะไรเปลี่ยนแปลงเราจะได้เห็นชัด ๆ น้องหญิง : ดีเลย เราเห็นด้วยกับใบหม่อน คุณครู : เด็ก ๆ ช่วยกันสังเกต ลองสังเกตดูที่ปุ๋ยนะคะ เกิดการเปลี่ยนนแปลงมั้ย น้องโบนัส : นั่นไง มันเปลี่ยนสีเป็นสีดำแล้ว แต่ยังเหมือนเดิมเปลี่ยนแค่สีเอง น้องไอโฟน : ใช่ ๆ แบบกองไว้ก็ไม่มีอะไรเปลี่ยนเลย แค่สีเปลี่ยนสีเข้มขึ้น น้องดุ่ย : สงสัยยังไม่เป็นปุ๋ยใช่มั้ยครับครู คุณครู : เด็ก ๆ คิดว่าต้องใช้เวลากี่วันค่ะ ใบไม้ของเราถึงจะกลายเป็นปุ๋ย น้องหญิง : หนูว่าน่าจะนานนะคะ ต้องรอนานเลยแบบนี้ เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการสังเกต ปุ๋ยสูตรที่ ๑ และ ปุ๋ยสูตรที่ ๒ สรุปว่า ใบยางในสูตรที่ ๑ เริ่มเปลี่ยนสีจากสีน้ำตาลเข้ม แต่ยังมีลักษณะเหมือนเดิม ใบยางใน สูตรที่ ๒ เริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยาง หลังการทดลอง ๒๐ วันหลังจากเข้าแถวเคารพธงชาติแล้ว เด็ก ๆ มาสังเกตดูปุ๋ยตามที่ตกลง ร่วมกันไว้ และร่วมกันสนทนาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการสังเกตปุ๋ยที่ทำไว้ ดังนี้ น้องใบหม่อน : ใครจะไปดูใบไม้ที่ทำปุ๋ยกับเราบ้าง น้องหญิง : เราไปด้วยคนนะ น้องไอโฟน : คุณครูค่ะ หนูขอไปดูใบไม้ที่กองรวมกันใต้ต้นไม้นะคะ คุณครู: ได้เลยค่ะ งั้นแบ่งกลุ่มเป็น ๒ กลุ่มนะคะ ไปดูทั้ง ๒ แบบค่ะ น้องนะโม : ใครจะไปดูใต้ต้นไม้ที่เป็นกองใบไม้กับเราบ้าง น้องไอด้า : เราไปกับโอม่อน ภาพปุ๋ยสูตรที่ ๑ และปุ๋ยสูตรที่ ๒ ( ระยะ ๑๐ วัน )
๓๐ น้องดุ่ย : เราไปด้วยนะไอด้า อยากรู้จังว่า ใบไม้ที่กองอยู่ใต้ต้นหรือยังนะ คุณครู: ใครที่ไปสังเกตดูแล้วได้ผลอย่างไร นำมาบอกเล่าแลกเปลี่ยนความรู้กันนะคะ น้องใบหม่อน : คุณครูค่ะ ใบไม้ทางนี้ มันเปลี่ยนสีเป็นสีดำมากขึ้นค่ะ แต่มันมีอะไรเหมือน ดินด้วยค่ะ น้องนะโม : แต่ทางนี้ยังไม่เห็นจะเปลี่ยนเลยครับ น้องไอด้า : จริงด้วย แต่ดูดีดี ใบนี้เริ่มผุแล้วนะ น้องโอม่อน : สงสัยมันกำลังจะเป็นปุ๋ยแล้วมั้ง เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการสังเกต ปุ๋ยสูตรที่ ๑ และ ปุ๋ยสูตรที่ ๒ สรุปว่า ใบ ยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนสีจากสีน้ำตาลเข้มเป็นสีดำ และเริ่มมีลักษณะคล้ายดินเกิดการผุกร่อนของใบไม้ ที่ขยำเกิดขึ้น ใบยางในสูตรที่ ๒ เริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการผุ กร่อนเล็กน้อย หลังการทดลอง ๓๐ วันหลังจากเข้าแถวเคารพธงชาติแล้ว เด็ก ๆ มาสังเกตดูปุ๋ยตามที่ตกลง ร่วมกันไว้ และร่วมกันสนทนาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการสังเกตปุ๋ยที่ทำไว้ ดังนี้ น้องใบหม่อน : เรารีบไปดูใบไม้ที่หมักไว้กันเถอะ น้องหญิง : ไปเร็ว ๆ วันนี้มันจะเปลี่ยนมั้ยนะ น้องโบนัส : คุณครูค่ะ หนูขอเป็นคนเปิดพลาสติกคลุมเองนะคะ แล้วหนูจะเป็นคนกลับใบไม้ เอง ค่ะ กับหญิง คุณครู: ได้เลยค่ะ งั้นแบ่งกลุ่มเป็น ๒ กลุ่มนะคะ ไปดูทั้ง ๒ แบบค่ะเหมือนเดิม น้องนะโม : ใครจะไปดูใต้ต้นไม้ที่เป็นกองใบไม้กับเราบ้าง น้องไอด้า : เราไปกับโอม่อน ภาพปุ๋ยสูตรที่ ๑ และปุ๋ยสูตรที่ ๒ ( ระยะ ๒๐ วัน )
๓๑ น้องดุ่ย : เราไปด้วยนะไอด้า อยากรู้จังว่า ใบไม้ที่กองอยู่ใต้ต้นไม้เป็นปุ๋ยหรือยังนะ คุณครู: ใครที่ไปสังเกตดูแล้วได้ผลอย่างไร นำมาบอกเล่าแลกเปลี่ยนความรู้กันนะคะ น้องใบหม่อน : คุณครูค่ะ ใบไม้ทางนี้มันเปลี่ยนสีเป็นสีดำมากขึ้นค่ะ แล้วก็มีดินดำ ๆ มากขึ้น น้องนะโม : ทางนี้ก็เปลี่ยนครับ สีมันเข้มขึ้นเยอะขึ้นกว่าเดิมครับ น้องดุ่ย : จริงด้วย แต่ดูดีดี ใบนี้เริ่มผุแล้วนะ แต่ก็ยังเป็นใบยางอยูเลย เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการสังเกต ปุ๋ยสูตรที่ ๑ และ ปุ๋ยสูตรที่ ๒ สรุปว่า ใบ ยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนสีจากสีน้ำตาลเข้มเป็นสีดำ และเริ่มมีลักษณะคล้ายดินเกิดการผุกร่อนของใบไม้ ที่ขยำเพิ่มเกิดขึ้น ใบยางในสูตรที่ ๒ เริ่มเปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการ ผุกร่อนเล็กน้อย หลังการทดลอง ๔๐ วันหลังจากเข้าแถวเคารพธงชาติแล้ว เด็ก ๆ มาสังเกตดูปุ๋ยตามที่ตกลง ร่วมกันไว้ และร่วมกันสนทนาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการสังเกตปุ๋ยที่ทำไว้ ดังนี้ น้องไอโฟน : เราไปดูใบไม้ที่เราทำปุ๋ยก่อนนะ น้องหญิง : ไปดุกัน ผ่านมาหลายวันแล้วมันจะเป็นไงบ้าง น้องดุ๋ย : คุณครูครับ ผมอยากไปดูของที่เราทำอันแรกครับ คุณครู: ได้เลยค่ะ เราไปดูกันทีละอัน แล้วเรามาสรุปช่วยกันนะคะ น้องนะโม : เราขอกลับปุ๋ยเองนะ วันนี้ คุณครู: เราไปสังเกตดูแล้วได้ผลอย่างไร นำมาบอกเล่าแลกเปลี่ยนความรู้กันนะคะ น้องนะโม : คุณครูครับ มันเป็นสีดำเหมือนเดิมครับ มันเปลี่ยนไปกว่าตอนแรก ๆ ครับ เริ่มมี มองไม่เห็นใบไม้ที่เราขยำแล้วครับ ภาพปุ๋ยสูตรที่ ๑ และปุ๋ยสูตรที่ ๒ ( ระยะ ๓๐ วัน )
๓๒ น้องโอม่อน : เราไปดูอันโน้น กันบ้าง น้องโบนัส : ครูค่ะ มันเริ่มผุ แล้วใบไม้เป็นชิ้นเล็กมากขึ้นค่ะ เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการสังเกต ปุ๋ยสูตรที่ ๑ และ ปุ๋ยสูตรที่ ๒ สรุปว่า ใบ ยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนสีเป็นสีดำทั้งหมด และมีปริมาณดินสีดำและปริมาณใบไม้ที่ผุกร่อนมากกว่า ใบไม้ที่ขยำ ใบยางในสูตรที่ ๒ เปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการผุกร่อน เพิ่มมากขึ้น หลังการทดลอง ๕๐ วันหลังจากเข้าแถวเคารพธงชาติแล้ว เด็ก ๆ มาสังเกตดูปุ๋ยตามที่ตกลง ร่วมกันไว้ และร่วมกันสนทนาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการสังเกตปุ๋ยที่ทำไว้ ดังนี้ น้องนะโม : วันนี้จะกายป็นปุ๋ยหรือยังนะ น้องไอด้า : แต่เราว่า สูตรที่ ๑ เป็นปุ๋ยแล้วนะ น้องดุ่ย : เราก็ว่าอย่างนั้นแหละ ใบไม้ที่เราขยำไว้แทบจะมองไม่เห็น น้องใบหม่อน : ใช่ๆ เหมือนมันกลายเป็นสีดำเหมือนดินนี้แหละ น้องหญิง : ดูนี้สิ แทบมองไม่เห็นใบไม้เลย เราเขี่ยดุเห็นแต่ขี้ดิน น้องโบนัส : ไปดูอีกอันดีกว่า จะเป็นเหมือนอันนี้หรือยัง คุณครู: ใครที่ไปสังเกตดูแล้วได้ผลอย่างไร นำมาบอกเล่าแลกเปลี่ยนความรู้กันนะคะ น้องใบหม่อน : อันนี้ยังเลย ยังมีส่วนที่เป็นใบอยู่เลย แต่มันก็เริ่มมีชิ้นเล็ก ๆ เยอะขึ้นนะ น้องนะโม : ไหนเราดูด้วย จริงด้วย ภาพปุ๋ยสูตรที่ ๑ และปุ๋ยสูตรที่ ๒ ( ระยะ ๔๐ วัน )
๓๓ น้องไอโฟน : เราว่าสูตรที่ ๑ ใกล้จะเป็นปุ๋ยแล้วล่ะ เราว่า น้องดุ่ย : อันที่ ๑ เป็นปุ๋ยแล้วเหรอครับครู คุณครู : เอาแบบนี้ดีมั้ย เรารออีกสัก ๑๐ วัน ดูรอบหน้าเราชวนคุณครูฐานเกษตรไปดูด้วยดี มั้ยค่ะ จะได้ช่วยบอกเราว่า ใบไม้ที่เราทำการทดลองไว้เป้นปุ๋ยหรือยัง น้องหญิง : ดีค่ะครู เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการสังเกต ปุ๋ยสูตรที่ ๑ และ ปุ๋ยสูตรที่ ๒ สรุปว่า ใบ ยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนสีเป็นสีดำทั้งหมด และมีปริมาณดินสีดำและปริมาณใบไม้ที่ผุกร่อนมากกว่า ใบไม้ที่ขยำเพิ่มมากขึ้นใบยางในสูตรที่ ๒ เปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิด การผุกร่อนเพิ่มมากขึ้น หลังการทดลอง ๖๐ วันหลังจากเข้าแถวเคารพธงชาติแล้ว เด็ก ๆ มาสังเกตดูปุ๋ยตามที่ตกลง ร่วมกันไว้ และร่วมกันสนทนาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการสังเกตปุ๋ยที่ทำไว้ ดังนี้ น้องใบหม่อน : เรารีบไปดูใบไม้ที่หมักไว้กันเถอะ วันนี้ครูฐานเกษตรจะมาดูกับเราด้วยนะ น้องหญิง : ไปเร็ว ๆ วันนี้เราจะรู้แล้วว่า ใบไม้เรากลายเป็นปุ๋ยเหรอยัง น้องโบนัส : ใช้เวลาหลายวันมากนะคะครู คุณครู: ใช่จ๊ะ เดี่ยวเราถามครูบานเกษตรกันนะคะว่าทำไมถึงใช้เวลานาน น้องนะโม : เราทำมากี่วัน แล้วครับครู คุณครู: วันนี่วันที่ ๕๐ ค่ะ น้องไอด้า : โอโห้ หลายวันมาก น้องดุ่ย : เราไปด้วยนะไอด้า อยากรู้จังว่า ใบไม้ที่กองอยู่ใต้ต้นไม้เป็นปุ๋ยหรือยังนะ ภาพปุ๋ยสูตรที่ ๑ และปุ๋ยสูตรที่ ๒ ( ระยะ ๕๐ วัน )
๓๔ น้องใบหม่อน : คุณครูค่ะ มาดุทางนี้ก่อนค่ะ มันเป็นสีดำเยอะเลยแล้ว ดินก็เยอะค่ะ คุณครูเกษตร :โอ้โห เด็ก ๆ อนุบาลทำปุ๋ยเป็นด้วยเหรอเนี้ย ใบไม้ของเด็ก ๆ กลายเป็นปุ๋ย แล้วนะ น้องนะโม : ว้าว สูตรที่ 1 เราเป็นปุ๋ยแล้ว คุณครูดูทงนี้ด้วยครับ เป็นปุ๋ยหรือยัง น้องดุ่ย : ทางนี้ครับ อันนี้เป็นสูตรที่ 2 ครับ เป็นหรือยังครับ คุณครูฐานเกษตร : สูตรนี้ ก็กำลังจะเป็นปุ๋ยครับเด็ก ๆ แต่ สูตรที่ ๑ เป็น ปุ๋ยมากกว่าครับ สูตรที่ ๑ เด็ก ๆ ทำอย่างไรบ้างครับ น้องใบหม่อน : พวกหนู ขยำใบไม้เป็นชิ้นเล็ก ๆ ค่ะ แล้วใช่ขี้วัว น้องหญิง : ดูเราพูดบ้าง เราใช่ขี้วัวแล้วเราก็ใส่ใบไม้ที่ขยำไปอีกรอบนึงค่ะ น้องโบนัส : แล้วครูก็ผสม สาร อะไรนะ น้องดุ่ย : สารพด.๑ เราก็ขนในน้ำ แล้วก้เอามารดที่ใบไม้ครับ น้องนะโม : เราก็เอาพลาสติกปิดไว้ครับ แล้วคุณครูจะพามาดูเรื่อย ๆครับ น้องไอโฟน : แต่วันนี้มันกลายเป็นปุ๋ยแล้วค่ะ เป็นเยอะกว่าสูตรที่ 2 คุณครูฐานเกษตร : แล้วสูตรที่ ๒ เด็ก ๆ ทำอย่างไรบ้างครับ น้องดุ่ย : พวกผมก้เก็บใบยางแห้งมาครับ แล้วเอามาเทลงในตะแกรงใต้ต้นไม้ น้องไอด้า : แล้วเราก็ผสมสารพด.๑ เราก็ขนในน้ำ แล้วก้เอามารดที่ใบไม้ครับ น้องนะโม : อันนี้ง่ายกว่าอันแรกครับ และไม่มีขี้วัว ไม่ได้ขยำใบไม้เป็นชิ้นเล็ก ๆ น้องไอโฟน : แต่สูตรที่ ๑ มันกลายเป็นปุ๋ยเร็วกว่า สูตรที่ 2 แล้วเนาะ คุณครู :แล้วแบบนี้เรา จะหยุดทำการทดลองได้หรือยังค่ะ น้องนะโม : ได้แล้วครับ เพราะใบไม้ที่เราทำไว้ เป็นปุ๋ยแล้วครับ คุณครู :แล้วแบบนี้เรา เราสรุปผลการทดลองได้หรือยังค่ะ น้องนะโม : ได้แล้วครับ เพราะ เรารู้แล้วว่า ปุ๋ยสูตรที่ ๑ เป็นปุ๋ยเร็วกว่า ปุ๋ยสูตรที่ 2 ครับ เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการสังเกต ปุ๋ยสูตรที่ ๑ และ ปุ๋ยสูตรที่ ๒ สรุปว่า ใบ ยางในสูตรที่ ๑ เปลี่ยนเป็นลักษณะกลายดินเกือบทั้งหมดเหลือเศษใบไม้ที่ขยำเพียงเล็กน้อย ใบยางในสูตรที่ ๒ เปลี่ยนสีเป็นสีที่เข้มขึ้น แต่ยังคงรูปร่างของใบยางและเกิดการผุกร่อนเพิ่มมากขึ้น สรุปได้ว่า ในวันที่ ๕๐ ใบไม้แห้งในสูตรที่ ๑ กลายเป็นปุ๋ยเร็วกว่าใบไม้แห้งในสูตรที่ ๒
๓๕ จากการทดลองค้นหาคำตอบว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” โดยใช้วิธีการทดลอง นำใบไม้แห้งมาทำปุ๋ย ๒ สูตร คือ สูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง ( ฐานเกษตร ) สูตรที่ ๒ สูตร กองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้ โดยการทดลองทำปุ๋ยทั้ง ๒ สูตร ใช้ระยะเวลาในการทดลอง ๖๐ วัน เด็ก ๆ และครูร่วมการสนทนาสรุปผลการทดลองได้ว่า ใบไม้แห้งกลายเป็นปุ๋ยได้ทั้ง ๒ สูตร แต่ใบไม้แห้งใน สูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง กลายเป็นปุ๋ยเร็วกว่า สูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้ ซึ่งเด็ก ๆ ทราบผลด้วยการสังเกตและลงมือทำด้วยตนเอง ครูบันทึกลงแผ่นชาร์ท การทำปุ๋ยจากใบไม้แห้งทั้ง ๒ สูตร กลายเป็นปุ๋ยได้ทั้ง ๒ สูตร แต่สูตรที่ ๑ เป็นเร็วกว่าสูตรที่ ๒ ภาพปุ๋ยสูตรที่ ๑ และปุ๋ยสูตรที่ ๒ ( ระยะ ๖๐ วัน )
๓๖ ขั้นที่ ๕ บันทึกข้อมูล เด็ก ๆ บันทึกผลข้อมูลตามวิธีการที่ออกแบบไว้คือ วาดรูป เล่าให้ครูฟัง แล้วให้ครูจดบันทึก ตามที่หนูเล่าให้ฟัง นำงานไปเล่าให้เพื่อนฟัง เอางานไปติดที่บอร์ดผลงานหน้าห้องเรียน จากตามที่ได้ ทำการทดลองค้นหาคำตอบว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร”โดยใช้วิธีการทดลองนำใบไม้ แห้งมาทำปุ๋ย ๒ สูตร คือ สูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง ( ฐานเกษตร ) สูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้ แห้งใต้ต้นไม้ โดยการทดลองทำปุ๋ยทั้ง ๒ สูตร ใช้ระยะเวลาในการทดลอง ๖๐ วัน เด็ก ๆ และครูร่วม การสนทนาสรุปผลการทดลองได้ใบไม้แห้งกลายเป็นปุ๋ยได้ทั้ง ๒ สูตร แต่ใบไม้แห้งในสูตรที่ ๑ สูตรปุ๋ย หมักจากใบไม้แห้ง กลายเป็นปุ๋ยเร็วกว่า สูตรที่ ๒ สูตรกองใบไม้แห้งใต้ต้นไม้ ซึ่งเด็ก ๆ ทราบผลด้วย การสังเกตและลงมือทำด้วยตนเอง น้องนะโม : ทำปุ๋ยจากใบไม้แห้ง ทำได้ทั้ง ๒ สูตรเลย น้องใบหม่อน : แต่เราชอบวิธีที่ ๒ นะ ง่ายดี น้องไอด้า : เดี๋ยวเราจะบอกตาเรา ให้ลองทำที่บ้านบ้าง น้องดุ่ย : บอกให้ตาของเธอทำทั้ง ๒ แบบเลยนะ บ้านเธอก็เลี้ยงวัว ขี้วัวก็มีนิ ภาพผลงานนักเรียน
๓๗ ขั้นที่ ๖ สรุปผลและอภิปรายผล เด็ก ๆ และครูร่วมกันสนทนาถึงคำถามที่เด็กอยากรู้ “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร” ครูให้เด็ก ๆ ทบทวนโดยการให้เด็ก ๆ ออกมาเล่าวิธีการหาคำตอบว่าได้มาอย่างไร และผลการศึกษา เป็นอย่างไร โดยใช้แผ่นชาร์ทที่ครูเขียนไว้ประกอบการนำเสนอ เด็ก ๆ และครูร่วมกับสรุปโดยใช้ คำถามดังต่อไปนี้ คุณครู: จากการทดลองว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร”เด็ก ๆ มีความคิดเห็นอย่างไร เด็ก ๆ : ใบไม้แห้งมีประโยชน์ เอามาทำปุ๋ยได้ค่ะ มีแบบเป็นเร็ว และเป็นช้า คุณครู : เด็ก ๆ ทราบได้อย่างไรคะ เด็ก ๆ : เราทำปุ๋ย ๒ แบบ เปรียบเทียบกันค่ะ / ครับ คุณครู : แล้วผลเป็นอย่างไรค่ะ เด็ก ๆ : พวกเราทำการทดลอง สรุปว่า ใบไม้แห้งเอามาทำปุ๋ยได้ ทั้ง ๒ แบบ และมีหลายแบบใน อินเตอร์เน็ตครับ มีแบบเป็นเร็ว และเป็นช้าครับ ใบไม้สามารถกลายเป็นปุ๋ยเองได้ตามธรรมชาติด้วย ค่ะ แต่ต้องใช้เวลานาน คุณครูเลยพาพวกเราทำปุ๋ยจากใบไม้แห้ง เพื่อทำให้ใบไม้เป้นปุ๋ยเร็วขึ้นค่ะ แล้วการทดลองนี้ ทำให้พวกหนูรู้ว่า การทำปุ๋ยสูตรไหน ใบไม้แห้งจะกลายเป็นปุ๋ยเร็วกว่ากัน จากการที่เด็ก ๆ หาคำตอบว่า “เราเอาใบไม้แห้งไปทำปุ๋ยได้อย่างไร”จึงไปสอบถามคุณครู ฐานเกษตรและดูในอินเทอร์เน็ตจนได้ข้อมูลแล้วเด็ก ๆ เกิดความสงสัย และร่วมกันสนทนาอยากทำ การทดลองว่า เราเอาใบไม้ทำปุ๋ยได้อย่างไร และการทำปุ๋ยแบบไหนจะเป็นปุ๋ยได้เร็วกว่ากัน เด็ก ๆ คาดคะเนคำตอบเกี่ยวกับการทดลองครั้งนี้ว่า น้องไอด้า : ใช้ใบยางแห้งชิ้นเล็ก ๆ ใช้ขี้วัว รดน้ำที่ผสมสาร (สูตรที่ ๑ ) การนำเสนอผลงานของเด็ก ๆ
๓๘ น้องณภัทร : ใช้ใบยางกองทับกัน แล้วรดน้ำ (สูตรที่ ๒ ) โดยครูสนทนาต่อเนื่อง ให้เด็ก ๆ เปรียบเทียบสิ่งที่คาดคะเนคำตอบกับผลการทดลองครั้งนี้ โดยครูอ่านสิ่งที่เด็ก ๆ ได้คาดคะเนคำตอบไว้ให้เด็ก ๆ ฟัง ทุกคนช่วยกันตอบว่าตรงกับคำตอบที่ คาดคะเนไว้ คือ ใบยางทั้งสองแบบ สามรถกลายเป็นปุ๋ยได้ และการทำปุ๋ยสูตรที่ ๑ กลายเป็นปุ๋ยเร็ว กว่า การทำปุ๋ยสูตรที่ ๒ ผลการพัฒนาความสามารถของเด็กปฐมวัย ๑. ผลการพัฒนาความสามารถพื้นฐาน ๔ ด้านตามโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อยประเทศไทย ๑.๑ ด้านการเรียนรู้ - เด็กสามารถเล่า/บอกวิธีการหาคำตอบของตนเองได้ - เด็กได้เรียนรู้เกี่ยวกับการทำปุ๋ยจากใบไม้แห้ง หลากหลายวิธี ๑.๒ ด้านภาษา - เด็กได้ร่วมสนทนาโต้ตอบแสดงความคิดเห็น - เด็กพูดบรรยาย เล่าเรื่องราวสิ่งที่สังเกตด้วยตนเอง ๑.๓ ด้านสังคม - เด็กสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ - เด็กแสดงความคิดเห็นของตนเอง และยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น - เด็กมีความภาคภูมิใจในความสำเร็จของตนเองและเพื่อน - เด็กมีภาวะผู้นำและผู้ตามที่ดี ๑.๔ ด้านการเคลื่อนไหว - เด็กมีทักษะในการใช้อุปกรณ์ - เด็กคล่องแคล่วในการปฏิบัติกิจกรรม - เด็กสามารถใช้ประสาทสัมผัสในการสังเกตด้วยตนเองจนได้ข้อมูลที่ชัดเจน ๒. ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ๒.๑ ทักษะการสังเกต - เด็กบอกได้ว่าสิ่งไหนที่สามารถนำมาไล่มดได้ - เด็กสามารถสังเกตความแตกต่างของการทำปุ๋ยทั้ง ๒ แบบได้ ๒.๒ ทักษะการวัด - เปรียบเทียบปริมาณของเปลือกไข่ไก่ที่จะนำมาทำการทดลอง ๒.๓ ทักษะการจำแนกประเภท
๓๙ - เปรียบเทียบสิ่งที่คาดคะเนกับการศึกษา ๒.๔ ทักษะการคำนวณ - ปริมาณของใบไม้ ปริมาณของสารพด.1. ปริมาณของน้ำ ปริมาณของขี้วัว ระยะเวลาในการทดลอง ๒.๕ ทักษะการพยากรณ์หรือคาดคะเนคำตอบ - เด็กสามารถร่วมกันคาดคะเนคำตอบสิ่งที่ตนเองคิดได้ ๒.๖ ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปส และสเปสกับเวลา - เด็กสามารถลองกำหนดคาดคะเนได้ว่า ใบไม้แห้งจะกลายเป็นปุ๋ย ในเวลากี่วัน ๒.๗ ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล - เด็กสรุปผลการสำรวจโดยการวาดภาพ การนำเสนอโดยเล่าให้ครูฟังและนำเสนอ หน้าชั้นเรียนให้เพื่อน ๆ เข้าใจ ๒.๘ ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล - เด็กสามารถให้เหตุผลเพิ่มเติมโดยใช้ความคิดเห็นส่วนตัวและประสบการณ์เดิมได้ อย่างเหมาะสมกับวัย
๔๐