หน่วยงานของรัฐสามารถแก้ไขข้อความในสัญญาได้ ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. 2560 มาตรา 93 วรรคสอง บัญญัติว่า การทาสัญญารายใดถ้าจาเป็นต้องมีข้อความหรือรายการแตกต่างไปจากแบบ
สัญญาตามวรรคหน่ึง โดยมีสาระสาคัญตามท่ีกาหนดไว้ในแบบสัญญาและไม่ทาให้หน่วยงานของรัฐเสียเปรียบ ก็ให้กระทาได้
เว้นแต่หน่วยงานของรัฐเห็นว่า จะมีปัญหาในทางเสียเปรียบหรือไม่รัดกุมพอ ก็ให้ส่งร่างสัญญานั้นไปให้สานักงานอัยการสูงสุด
พิจารณาใหค้ วามเหน็ ชอบก่อน
กรณสี ัญญามีค่าปรับเกิดขึ้นให้หนว่ ยงานแจง้ การเรยี กค่าปรับ
ภายใน 7 วนั ทาการ นับถัดจากวนั ครบกาหนดส่งมอบ
บอกสงวนสิทธก์ิ ารเรยี กค่าปรับในขณะทีร่ บั มอบพสั ดุ
และหนว่ ยงานตอ้ งแจง้ คา่ ปรับ เพ่อื ใหค้ สู่ ญั ญาทราบจานวนค่าปรบั
ทจี่ ะหักหรือไม่
ตามระเบียบการทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ
181 กาหนดว่า กรณีที่สัญญาหรือข้อตกลงได้ครบกาหนดส่งมอบแล้ว และมีค่าปรับเกิดขึ้นให้
หน่วยงานของรัฐแจ้งการเรียกค่าปรับตามสัญญาหรือข้อตกลงจากคู่สัญญาภายใน ๗ วันทาการนับ
ถัดจากวันครบกาหนดส่งมอบ และเมื่อคู่สัญญาได้ส่งมอบพัสดุ ให้หน่วยงานของรัฐบอก
สงวนสิทธก์ิ ารเรียกคา่ ปรับในขณะทรี่ บั มอบพัสดนุ ้นั ด้วย
การประชมุ จัดจ้างหรือตรวจรับ หากประธาน
ไมเ่ ขา้ ร่วมประชุม จาเป็นต้องเลอ่ื นประชุมหรือไม่
หากเล่อื นไม่ได้ควรทาอยา่ งไร และองคป์ ระชุม
ทีเ่ ข้ารว่ มประชมุ ต้องเกินกง่ึ หนึ่งขององค์ประกอบหรือไม่
ตามระเบียบการทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
ขอ้ 27 กาหนดว่า การประชุมของคณะกรรมการแต่ละคณะ ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่า
ก่งึ หนึง่ ของจํานวนกรรมการทั้งหมด ใหป้ ระธานกรรมการและกรรมการแต่ละคนมีเสยี งหนึ่งในการ
ลงมติ โดยประธานกรรมการต้องอยู่ด้วยทุกคร้ังในการประชุม หากประธานกรรมการไม่สามารถ
ปฏิบัติหน้าท่ีได้ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้งประธานกรรมการคนใหม่เป็นประธาน
กรรมการแทน ดังนั้น กรณีดังกล่าวต้องเลื่อนการประชุมหรือให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้ง
ประธานกรรมการคนใหมเ่ ปน็ ประธานกรรมการแทน
กรณีตรวจรบั พสั ดมุ ีคณะกรรมการตรวจรบั พสั ดุ
จานวน 5 คน แตม่ ีกรรมการไมเ่ ข้าประชมุ 1 คน
ตามระเบียบกระทรวงการคลังวา่ ด้วยการจดั ซอื้ จัดจา้ งฯ
พ.ศ. 2560 คณะกรรมการฯ สามารถตรวจรบั ได้หรือไม่
ตามระเบียบการทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ
27 กาหนดวา่ การประชุมของคณะกรรมการแตล่ ะคณะ ต้องมกี รรมการมาประชุมไมน่ ้อยกว่าก่ึง
หนงึ่ ของจํานวนกรรมการทั้งหมด ให้ประธานกรรมการและกรรมการแต่ละคนมีเสยี งหนึ่งในการลง
มติโดยประธานกรรมการต้องอยู่ด้วยทุกคร้ังในการประชุม หากประธานกรรมการไม่สามารถปฏิบัติ
หน้าที่ได้ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งต้ังประธานกรรมการคนใหม่เป็นประธานกรรมการแทน
ดังนน้ั กรณดี งั กลา่ วมีกรรมการตรวจรับไมน่ ้อยกว่ากง่ึ หนึ่งสามารถดาเนินการตรวจรบั พัสดุได้
การตรวจรบั พัสดตุ อ้ งใชเ้ วลาในการตรวจรบั ภายวนั ก่วี นั
ตามระเบียบการทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. 2560 ขอ้ 175 (๓) ให้ตรวจรับพสั ดใุ นวันที่ผู้ขายหรือผู้รบั จ้างนาพัสดุมาสง่
และใหด้ าเนินการให้เสรจ็ สิ้นโดยเรว็ ท่ีสุด
กรณตี รวจรับงานในวนั หยดุ ราชการ
ต้องดาเนนิ การอยา่ งไร
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/8 ถ้าวันสุดท้ายของสัญญาเป็น
วันหยุดทาการ ให้นับวันท่ีเร่ิมทาการใหม่ให้เป็นวันสุดท้ายของสัญญา หากมีการส่งมอบ
งานและมกี ารตรวจรับในวันหยดุ ราชการ ให้มีคาสงั่ ให้มาปฏิบัตริ าชการในวนั หยุดราชการ
หน่วยงานจัดซ้อื ครุภัณฑ์ โดยมีคณะกรรมการ
ตรวจรบั พสั ดุ จานวน 3 คน กรรมการฯ 2 คน
ตรวจรับถูกตอ้ ง แต่กรรมการอีกคนหนึ่งไม่ยอมรับพัสดุ
จะต้องดาเนินการอย่างไร
ตามระเบียบการทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซือ้ จัดจ้างและการบริหารพัสดภุ าครัฐ พ.ศ. 2560 ขอ้
175 (๗) กาหนดว่า ถ้ากรรมการตรวจรับพัสดุบางคนไม่ยอมรับพัสดุ โดยทาความเห็นแย้งไว้ให้
เสนอหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเพื่อพิจารณาส่ังการ ถ้าหัวหน้าหน่วยงานของรัฐสั่งการให้รับพัสดุ
น้นั ไว้ จงึ ดาเนินการตามระเบียบฯ ขอ้ 175 (๔) หรอื (๕) แล้วแตก่ รณี
มติเอกฉันท์ของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
หมายถงึ คณะกรรมการตรวจรับทงั้ หมด
หรือคณะกรรมการตรวจรับทเี่ ขา้ รว่ มประชุม
มตเิ อกฉนั ทข์ องคณะกรรมการตรวจรับท่เี ข้ารว่ มประชมุ
มีแนวทางอย่างไรบ้างทจ่ี ะลดข้นั ตอนหรือเอกสาร
หากตอ้ งมกี ารประชมุ กรรมการผ่านระบบอเิ ลก็ ทรอนิกส์
เนือ่ งจากเปน็ การใชร้ ะบบเทคโนโลยมี าสนบั สนนุ
การทางานควรใหม้ คี วามสะดวกและรวดเรว็ เพม่ิ ขน้ึ
มีแนวทางตาม หนังสือด่วนท่ีสุด ท่ี กค.(กวจ) 0405.2/ว 279 ลงวันท่ี 13 พฤษภาคม 2564
เร่ือง แนวทางการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์เพ่ือดาเนินการจัดซื้อจัดจ้างของหน่วยงานของรัฐ
คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐกาหนดแนวทางการ
ประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์เพ่ือดาเนินกระบวนการจัดซ้ือจัดจ้างของหน่วยงานของรัฐ และ
หนังสือดว่ นท่ีสุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 348 ลงวันท่ี 14 มิถุนายน 2564 เร่ือง การใช้ลายมือ
ช่ืออเิ ล็กทรอนิกสใ์ นการจดั ซอ้ื จดั จ้าง
การแต่งตง้ั คณะกรรมการซือ้ หรือจ้าง ในรปู แบบคาสง่ั กบั
บนั ทึกข้อความ แตกตา่ งกันหรือไม่ /
มีผลบงั คับทางกฎหมายเหมือนกนั หรอื ไม่ /
สมควรใชแ้ บบไหน ในกรณใี ด
มผี ลบงั คบั ทางกฎหมายเหมอื นกนั
คณะกรรมการจัดจา้ ง หรอื คณะกรรมการตรวจรับ
สามารถเบิกคา่ ตอบแทนไดห้ รือไม่
(กรณีน้ี คือ องค์ประกอบคณะ เปน็ เจา้ หน้าท่ีของหน่วยงาน)
ตามพระราชบัญญัติการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 100 บัญญัติว่า
ผู้รับผิดชอบการบริหารสัญญาหรือข้อตกลงและการตรวจรับพัสดุตามวรรคหนึ่งและวรรคสามซ่ึงไม่ใช่ผู้ท่ีได้รับ
แต่งตั้งให้ดารงตาแหน่งที่ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างหรือการบริหารพัสดุให้ได้รับค่าตอบแทนตามท่ี
กระทรวงการคลงั กาหนด โดยมีหลกั เกณฑก์ ารเบิกจา่ ยคา่ ตอบแทนตามหนังสือ ดว่ นทีส่ ดุ ที่ กค 0402.5/ว 85
ลงวันที่ 6 กนั ยายน 2561 เรือ่ ง หลักเกณฑก์ ารเบิกจา่ ยคา่ ตอบแทนบคุ คลหรือคณะกรรมการ
หลงั จากตรวจนับพัสดปุ ระจาปเี รียบร้อยแลว้
หัวหน้าหนว่ ยงานของรฐั พิจารณาให้โอน
อยากทราบว่า กรณีดังกล่าว
สามารถโอนใหห้ น่วยงานใดบา้ ง
ตามระเบียบการทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. 2560 ข้อ 215 (๓) โอน ให้โอนแก่หน่วยงานของรัฐ หรือองค์การสถาน
ส า ธ า ร ณ กุ ศ ล ต า ม ม า ต ร า ๔ ๗ ( ๗ ) แ ห่ ง ป ร ะ ม ว ล รั ษ ฎ า ก ร
ทงั้ นี้ ใหม้ ีหลกั ฐานการสง่ มอบไว้ตอ่ กันด้วย
การจาหนา่ ยพสั ดุ โดยการขายทอดตลาด จาตอ้ งประเมินราคาทรพั ย์สนิ กอ่ น
ซึ่งต้องพิจารณาจากราคาที่ซ้อื ขายกันตามปกตใิ นทอ้ งตลาด หรอื ราคาทอ้ งถนิ่
ของสภาพปัจจบุ ันนน้ั ในทางปฏบิ ตั จิ ริง กรณเี ปน็ ครภุ ณั ฑส์ านกั งานทห่ี ลากหลาย
เชน่ มเี ครอื่ งปรบั อากาศ ตเู้ กบ็ เอกสาร โตะ๊ เกา้ อี้ คอมพวิ เตอร์ มู่ลี่ ไมโครโฟน
โทรศพั ทส์ านักงาน คณะกรรมการฯ จะต้องพจิ ารณาประเมินราคาอย่างใด
เชญิ รา้ นขายของเกา่ หรอื ร้านขายของมือสองมาตรี าคาได้หรือไม่
ถ้าได้ต้องเชิญก่ีรายมาประเมนิ ขอใหอ้ าจารย์อธิบายโดยละเอยี ด
คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ มีหนังสือเวียน
ท่ี กค (กวจ) 0405.2/ว 82 ลงวันที่ 22 กุมภาพนั ธ์ 2562 เรอื่ ง การซอ้ มความเขา้ ใจเก่ียวกับการ
ดาเนินงานจาหน่ายพัสดุ โดยวิธีการขายทอดตลาด ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจดั ซ้ือ
จัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 215 วรรคหนึ่ง (1) กาหนดว่า การประเมิน
ราคาทรพั ย์สินกอ่ นการประกาศขายทอดตลาด ให้หน่วยงานของรัฐทาการประเมินราคาทรพั ย์สิน
การแลกเปลย่ี น ตามระเบยี บขอ้ 96 สามารถกระทาได้ใน
กรณอี ะไรบ้าง เป็นวสั ดหุ รือครุภัณฑ์อยา่ งไร
ขอใหย้ กตวั อย่างครภุ ัณฑท์ เ่ี ปน็ กรณสี ามารถแลกเปลี่ยนได้
ตามระเบียบการทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 96 กาหนดว่า การแลกเปล่ียนพัสดุจะกระทามิได้ เว้นแต่ใน
กรณที หี่ ัวหนา้ หนว่ ยงานของรฐั เห็นวา่ มคี วามจาเปน็ จะตอ้ งแลกเปลี่ยน ให้กระทาได้เฉพาะการแลกเปลี่ยนครุภัณฑ์กับครุภัณฑ์และการแลกเปล่ียนวัสดุกับวัสดุ ตาม
หลักเกณฑ์ ดังนี้
(๑) การแลกเปลี่ยนครุภัณฑ์กับครุภัณฑ์ประเภทและชนิดเดียวกัน ให้แลกเปล่ียนได้ เว้นแต่การแลกเปล่ียนครุภัณฑ์บางอย่างซ่ึง สานักงบประมาณหรือ
หน่วยงานของรฐั ทมี่ ีหน้าทคี่ วบคมุ พัสดุนั้นกาหนดหรอื การแลกเปลยี่ นทตี่ อ้ งจ่ายเงินเพ่มิ ใหข้ อทาความตกลงกับสานักงบประมาณหรอื หน่วยงานของรัฐน้นั ก่อน
(๒) การแลกเปลี่ยนครุภัณฑ์กบั ครภุ ัณฑต์ ่างประเภทหรือต่างชนิดกัน ให้ขอทาความตกลงกับสานักงบประมาณหรอื หน่วยงานของรัฐนั้นกอ่ นทุกกรณี
(๓) การแลกเปลยี่ นวสั ดุกับวสั ดทุ ไ่ี ม่ตอ้ งจ่ายเงินเพิ่ม ให้แลกเปล่ียนได้
กรณมี กี ารทดแทนเครอื่ งสแกนเนอร์เคร่ืองใหม่
และเคร่ืองสแกนเนอร์เดิมยงั มคี วามจาเป็น
ทจ่ี ะตอ้ งใช้งานอยู่ ในกรณดี งั กล่าว สามารถใชเ้ คร่ืองเก่า
ไปพลางก่อน จนกว่าจะหมดความจาเป็นไดห้ รอื ไม่
หากครุภัณฑย์ งั อยใู่ นความครอบครองของหน่วยงาน ยังไมไ่ ดม้ กี ารจาหนา่ ย
หนว่ ยงานยังสามารถใชง้ านได้
ตามหนงั สือคณะกรรมการวินจิ ฉัยปัญหาการจดั ซอื้ จัดจา้ งและการบรหิ ารพสั ดุภาครัฐ
กรมบญั ชกี ลาง ดว่ นทสี่ ดุ ท่ี กค (กวจ.) 0405.2/ว 119 ลงวันท่ี 7 มีนาคม 2561
ขอ้ ท่ี 1 ตารางที่ 1 ลาดบั ท่ี 7 คา่ ใชจ้ ่ายในการประดบั ตกแตง่ อาคารสถานทข่ี องหนว่ ยงานของรัฐ
ประกอบไปด้วยคา่ ใช้จ่ายอะไรบา้ ง และในกรณีทีซ่ อื้ กรอบรูปมาใสห่ นังสอื สาคัญ
เพอ่ื ประดับสถานท่ี ถือว่าเปน็ คา่ ใชจ้ ่ายตามหนงั สือทีร่ ะบุไว้ขา้ งต้นนไ้ี หม
ขอ้ ท่ี 2 ตารางท่ี 1 ลาดับที่ 13 คา่ วัสดุทใ่ี ช้เพ่อื อานวยความสะดวกแกผ่ ปู้ ฏบิ ตั งิ าน
ประกอบไปดว้ ยค่าใชจ้ ่ายอะไรบา้ ง ในกรณีการจัดซื้อจดั จา้ งทาตรายางถอื ว่าเป็นค่าใชจ้ ่าย
ตามขอ้ นี้หรอื ไม่
ต า ร า ง ท่ี 1 ล า ดั บ ท่ี 7 ค่ า ใ ช้ จ่ า ย ใ น ก า ร ป ร ะ ดั บ ต ก แ ต่ ง อ า ค า ร ส ถ า น ที่ ข อ ง ห น่ ว ย ง า น ข อ ง รั ฐ ห ม า ย ถึ ง
การตกแตง่ ในวนั เฉลมิ ฉลอง มิใช่การตกแต่งภายในอาคาร ดงั นั้น กรอบรปู ไมถ่ อื ว่าเปน็ ค่าใช้จ่ายตามตารางที่ 1 ลาดับท่ี 7
ตารางท่ี 1 ลาดับที่ 13 ค่าวัสดุที่ใช้เพ่ืออานวยความสะดวกแก่ผู้ปฏิบัติง าน ตามระเบียบค่ าใช้จ่ าย
ในการบริหารงานของส่วนราชการ พ.ศ. ๒๕๕๓ ตามระเบียบค่าใช้จ่ายในการบริหารงานของส่วนราชการ พ.ศ. ๒๕๕๓
ขอ้ 17 (3) ค่าวัสดทุ ีใ่ ชเ้ พอื่ อานวยความสะดวกแกผ่ ้ปู ฏบิ ตั งิ าน ให้เบิกจ่ายตามหลักเกณฑ์ท่ีกระทรวงการคลังกาหนด หรือได้รับ
อ นุ มั ติ จ า ก ก ร ะ ท ร ว ง ก า ร ค ลั ง ดั ง น้ั น ต ร า ย า ง ถื อ ว่ า เ ป็ น วั ส ดุ ส า นั ก ง า น ไ ม่ ถื อ ว่ า เ ป็ น ค่ า ใ ช้ จ่ า ย
ตามตารางท่ี 1 ลาดบั ที่ 13
กรณที ่ีหนว่ ยงานไดร้ ับจัดสรรเงนิ งบประมาณจากสานักงบประมาณมาแล้ว
หลงั จากเงินงบประมาณเหลือจา่ ย หนว่ ยงานจึงโอนเปลีย่ นแปลง
ในขณะที่อยใู่ นระหวา่ งขออนุมัติโอนเปลี่ยนแปลงจากหัวหนา้ หนว่ ยงานของรฐั
เจา้ ของงบประมาณ สามารถดาเนนิ การเตรยี มการจดั ซ้ือจัดจ้างไปกอ่ น ไดห้ รือไม่
เช่น การจดั ทาขอบเขตของงาน หรอื รายงานขอซือ้ ขอจา้ ง และระบขุ อ้ ความวา่ จะจดั ทา
สัญญาได้กต็ ่อเม่อื ไดร้ บั อนุมตั ิเงนิ งบประมาณเพ่อื การนัน้ แล้ว
กรณีอยู่ระหว่างขออนุมัติโอนเปล่ียนแปลง ซึ่งยังไม่ทราบว่าจะได้รับอนุมัติหรือไม่ หากมีความ
ประสงค์จะดาเนินการเตรียมการจัดซื้อจัดจ้างไปก่อนอาจดาเนินการจัดทาขอบเขตของงาน (TOR)
เตรียมไวก้ อ่ นเท่าน้ัน
งานจา้ งออกแบบหรือควบคุมงานกอ่ สรา้ ง กรณีที่ส่วนราชการไม่มี
หน่วยงานออกแบบหรอื ควบคุมงานกอ่ สรา้ ง สามารถจ้างออกแบบ
หรอื ควบคมุ งานกอ่ สร้างได้เลยหรือไม่
จาเปน็ ตอ้ งขอความร่วมมือจากหนว่ ยงานอืน่ กอ่ นหรือไม่
ตามระเบียบการทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 131
กาหนดว่า ในกรณีราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค หรือราชการส่วนท้องถ่ินใดไม่มีหน่วยงานออกแบบ
หรือควบคุมงานก่อสร้างหรือมีแตไ่ ม่สามารถออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างได้เองอาจขอความร่วมมือกับกรม
โยธาธิการและผังเมือง กรมศิลปากร หรือหน่วยงานของรัฐอื่นท่ีมีหน่วยงานออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง
กอ่ นกไ็ ด้ ดงั นนั้ หากหนว่ ยงานมคี วามประสงคท์ ่จี ะดาเนินการจดั จ้าง และมีงบประมาณสาหรบั จดั จ้าง ก็สามารถ
กระทาได้
การจัดจ้างโครงการเดียวกนั แต่มีแหล่งเงนิ 2 แหลง่
คอื งบลงทุนของหนว่ ยงานเอง กับงบกากับภมู ภิ าค
(ทขี่ อรับการสนับสนนุ ) ซ่ึงผมู้ ีอานาจอนมุ ัตหิ ลักการ
คนละคน ขออธิบายกระบวนการจัดซอ้ื จัดจ้างทง้ั หมดด้วยครบั
เปน็ การบรหิ ารงานภายในหน่วยงาน ไม่กระทบกบั กระบวนการจดั ซ้อื จดั จา้ ง
END