T3 BAB 6

6.3.2 KEMUDAHAN PELABUHAN

Kedatangan British sebabkan pelabuhan lama kerajaan Melayu hilang dan muncul pelabuhan baharu (moden)

NEGERI-NEGERI 01 SABAH
MELAYU  Muncul pelabuhan penting
 Peningkatan eksport
seperti Labuan, Kota
bijih timah dan getah Kinabalu, Tawau, Lahad
jadikan pelabuhan Datu dan Sandakan
Pulau Pinang, Kuala
Sepetang (Port Weld), 03
Port Dickson, Melaka,
Singapura dan Klang 02
(Port Swettenham)
sebagai bandar SARAWAK
pelabuhan penting  Muncul pelabuhan
di TM
Kuching, Rajang,
Bintulu dan Miri

Port Swettenham Pemandangan di kawasan jeti
Weld Quay, Pulau Pinang (1900)

51

6.3.3 TELEKOMUNIKASI

Sistem perhubungan SARAWAK
diperkenalkan di kawasan  Tujuan - licinkan pentadbiran dan
kegiatan ekonomi, pusat urusan kegiatan ekonomi
pentadbiran, pelabuhan dan  1897 - telegraf antara bandar
berkembang ke kawasan Kuching dan Singapura
British majukan sistem petempatan 5 diperkenalkan
telekomunikasi - sistem pos
dan telegraf, telefon dan 3
radio

1

6 SABAH
SBUB kenalkan
telegraf dan
radio di bandar-
4 NEGERI-NEGERI MELAYU bandar besar -
1886 - talian telegraf bolehkan Sabah
dipasang hubungkan Kuala
Lumpur dan Melaka. 1880- berhubung
2 Perhubungan antara dengan negara
negeri di Semenanjung an, perkhidmatan pos lain
bermula di Kuala Lumpur
dengan negara lain pantas

52

Sikap bermuafakat penting
dalam memajukan negara.
Bincangkan.

53

Ekonomi makmur negara maju. Bincangkan.

54

Pada akhir pembelajaran, murid
akan dapat:
 menilai kesan sosial akibat

perkembangan ekonomi di
negara kita.

55

PENGENALAN (KESAN SOSIAL)

pembentukan perkhidmatan
masyarakat kesihatan

majmuk

01 02 03 04 05 06

Kepesatan kegiatan perkembangan perkembangan Pembinaan
ekonomi - sebabkan bandar pendidikan penjara
Barat mengukuhkan

pentadbirannya

56

6.4.1 A) PERKEMBANGAN BANDAR DI NNM

Perkembangan Bandar-bandar ini Kesan - Contoh - Kuala Membawa
sistem dihubungkan perniagaan dan Lumpur, perubahan dalam
pengangkutan dengan rangkaian perdagangan Seremban, demografi
jadi penghubung landasan kereta antara bandar Taiping dan Ipoh masyarakat
beberapa buah api dan jalan raya pesat di negara kita
bandar dengan - dibina oleh 04
kawasan lain British 03 05

01 02

57

6.4.1 B) PERKEMBANGAN BANDAR DI SARAWAK

 1862 - bandar Sibu muncul
 1900 - ramai orang Cina

pindah ke Sibu - jalankan
aktiviti perdagangan

 1841 - jadi ibu negeri 02
Sarawak Sibu

 Penduduk - orang 01 03  Bandar Miri muncul
Melayu dan Cina Kuching Miri pada abad ke-20

 Pertengahan abad  Disebabkan -
ke-19, banyak penemuan petroleum
rangkaian jalan raya (1910)
dan bangunan
kerajaan dibina

58

6.4.1 C) PERKEMBANGAN BANDAR DI SABAH

Nama asal - Jessel Town 03 Perladangan getah dan pembinaan
sempena nama Charles Jessel landasan kereta api - beri sumbangan
- pembina bandar kemudian,
nama ditukar - Kota Kinabalu 04 besar kemajuan Jesselton

Jesselton - pusat Perkembangan ekonomi - pertambahan
bilangan bandar, penghijrahan
perdagangan dan pelabuhan 02
penting di Sabah 05 penduduk dari luar bandar ke bandar
dan kedatangan buruh luar

Akhir abad ke -19 Perbandaran: berlaku perkembangan
pesat ekonomi - perlombongan bijih
- bandar-bandar muncul 01 06 timah - kesannya kawasan petempatan
di Sabah
berkembang jadi bandar, pusat
perniagaan, pusat kewangan dan
pusat pentadbiran

59

6.4.2 PEMBENTUKAN MASYARAKAT BERBILANG KAUM

Orang Melayu Orang Cina
 Petempatan - kampung dan sebahagian di  Petempatan - bandar dan pekan

bandar dan pekan (banyak peluang ekonomi)
 Kegiatan ekonomi - pertanian, perikanan,  Kegiatan ekonomi - pertanian,

perniagaan, perusahaan, harta tanah, perniagaan, perusahaan, harta
perbankan, ahli profesional dalam tanah, perbankan dan jawat
pentadbiran dan syarikat swasta jawatan tinggi kerajaan

Orang India
 Petempatan - kawasan
02 03 perladangan tetapi kini jadi
01
Kepesatan perkembangan penduduk di pekan dan bandar
industri bijih timah dan getah  Kegiatan ekonomi - sektor
- galakkan kedatangan buruh perladangan, pengangkutan dan
asing ke negara kita - lahirkan 04 pelbagai pekerjaan dalam sektor
masyarakat berbilang kaum swasta dan kerajaan

60

6.4.2 PEMBENTUKAN MASYARAKAT BERBILANG KAUM

61

6.4.3 PERKEMBANGAN PENDIDIKAN

Masyarakat berbilang kaum dan
dasar British - kurang

penekanan kepada pendidikan
- muncul sistem pendidikan
vernakular di TM

01 02 03

British bawa sistem British - tiada dasar pelajaran
pendidikan sekular tetap atau bermatlamat -
kepada masyarakat kesannya sekolah vernakular
berkembang mengikut etnik
di negara kita

62

6.4.3 A) PENDIDIKAN DI NNM

Sekolah Vernakular Melayu 01 02 Sekolah Vernakular Cina
 British - tidak berminat majukan 04  Masyarakat Cina buka sekolah di

pendidikan orang Melayu bandar atau di tempat tinggal
 Tujuan jadikan orang Melayu  Berorientasikan kurikulum sekolah

punyai pengetahuan asas - (baca, dari China
tulis dan kira)  Guru dan buku teks dari China
 Masyarakat Cina NNS cenderung

hantar anak ke sekolah Inggeris

Sekolah Vernakular Tamil 03 Sekolah Inggeris
 1912 - British kenalkan Ordinan  Sekolah Inggeris pertama - Penang Free
School (1816) dan Malacca Free School
Buruh wajibkan majikan ladang (1826)
dirikan sekolah Tamil  Lokasi - kawasan bandar
 Pendidikan Tamil hanya sekolah  Lulusan sekolah ini - berpeluang
rendah lanjutkan pelajaran ke luar negeri,
 Kurikulum, guru dan buku teks sambung pelajaran dalam bidang
dari India

pentadbiran dan kejuruteraan dan diberi
keutamaan jawat jawatan baik dalam
kerajaan
63

6.4.3 A) PENDIDIKAN DI NNM

01 1905 - Kolej Melayu Kuala Kangsar ditubuhkan
- tarik minat anak-anak raja dan anak
bangsawan Melayu belajar

Matlamat British - 02
lahirkan pentadbir Melayu

berpendidikan Inggeris

British - dirikan maktab perguruan 03 Lulusan kolej - jawat
latih bakal guru sebelum dihantar 04 jawatan dalam pentadbiran
British
mengajar di sekolah vernakular
Melayu dan aliran Inggeris

05 1922 - Maktab Perguruan Sultan
Idris (Sultan Idris Training College)
di Tanjung Malim, Perak dibuka

64

6.4.3 B) SARAWAK Sekolah Melayu pertama - Sekolah
01 02 Abang Kassim, Kampung Jawa,
Kuching (1833)

03

20 sekolah didirikan oleh Sekolah St. Mary dan
mubaligh - St. Thomas Sekolah St. Teresa (Kuching)
(Kuching), St. Joseph
(Kuching), Sekolah St. Paul - beri pendidikan kepada
(Banting) dan Anglican St. anak-anak perempuan
Agustine School (Betong)
Sekolah Cina ditubuhkan di
Bau oleh orang Cina (1870)

04 05

Madrasah Melayu (Malay College)
- latih orang Melayu jadi guru

sekolah dan Native Officer (1931)

65

6.4.3 C) SABAH

Mubaligh Kristian dirikan beberapa sekolah
- Sekolah Rendah St. Mary dan Sekolah

01 Lelaki St. Michael

Mubaligh Kristian juga bina sekolah
untuk kanak-kanak perempuan

02

SBUB membuka sekolah Melayu
di Papar dan Kota Belud

03

66

6.4.4 A) PERKHIDMATAN KESIHATAN DI NNM

 1890-an, Sanitary Board ditubuhkan  Yap Kwan Seng - bina Hospital Tung
- awasi kebersihan dan kesihatan Shin (Pooi Shin Thong) di Jalan Sultan,
bandar KL KL (1881)
 1911 - bertanggungjawab jaga
kebersihan bandar 04  Hospital persendirian lain dibina -
Taukeh Loke Yew (Serendah) dan
 Jabatan Kesihatan - awasi aspek Taukeh Loh Chin Keng (Sepang)
kesihatan penduduk bandar
 Pahang - hospital persendirian dibina
 British tubuhkan Institut 02 03 oleh F.E. Maynard (kontraktor Syarikat
Penyelidikan Perubatan, 01 Perlombongan Chong Heng Kongsi dan
KL(1900) Pahang Consolidated Company and Blat
Tin Mining Company)
 Penyelidikan saintifik
tertumpu - penyakit tropika,  Hospital kerajaan pertama - Taiping,
iaitu beri-beri dan malaria Perak (1878)

 Kesan - masyarakat berubah  1890-an - British dirikan hospital di
guna rawatan moden Selangor, Negeri Sembilan, Pahang dan
Kuala Lumpur (KL) -1904
Kedatangan buruh asing, pembukaan
kawasan hutan, pembinaan  Tujuan - rawat buruh asing kerja di
lombong, estet dan penduduk
petempatan baharu dan kekurangan tempatan
air bersih - rebak penyakit berjangkit.
67
British bangunkan perkhidmatan
perubatan - kawal wabak penyakit

6.4.4 B) PERKHIDMATAN KESIHATAN DI SARAWAK

Sarawak Shell Oilfields
Limited bina hospital di Miri

02

01 03

Pentadbiran Brooke - bina 1925 - Hospital Raja Brooke
sebuah hospital di Kuching (1900) Memorial dibina satu-satunya tapak
penempatan kusta di seluruh
dan di Sibu (1913) Borneo

Hospital yang dibina di Kuching, Sarawak

68

6.4.4 C) PERKHIDMATAN KESIHATAN DI SABAH

01 William Hood Treacher (Gabenor pertama Hospital pertama di Jesselton dibuat
SBUB) bina hospital di Kota Kinabalu, daripada binaan kayu
Sandakan, Beaufort, Tawau dan Kudat
SARAWAK
02 Perkhidmatan dispensari - Tambunan, Kota
Belud, Sipitang, Keningau, Semporna, 69
Pensiangan, Papar, Tuaran dan Ranau

6.4.5 PEMBINAAN PENJARA

01 Negeri-negeri Melayu (NNM)

 Francis Light duduki Pulau Pinang - jadikan pusat tempatkan
banduan dari India

 SHTI jadikan banduan tenaga buruh murah - bina pelabuhan,
bangunan, jalan raya, landasan kereta api dan penjara

 1790 - banduan dari India ditempatkan di Fort of Cornwallis,
Pulau Pinang

 NNMB (Perak, Pahang, Negeri Sembilan dan Selangor) -
Penjara Taiping dijadikan pusat tahanan banduan hukuman
lama

02 Sarawak

 Dinasti Brooke - Penjara Sibu dikenali sebagai
Rumah Pasong

 1890 - Rumah Pasong paling awal dibina
 1918 - 1963, Pegawai Daerah tadbir Rumah

Pasong

03 Sabah

 SBUB - penjara terawal dibina di Sandakan
 Penjara ditadbir oleh Inspector of Prison (Commisioner of

Police)
 Penjara juga dibina di Tawau, Kota Belud dan Tenom

70

6.4 KESIMPULAN

KEDATANGAN BRITISH 01 PERPADUAN KAUM
 Bawa perubahan dalam  Kewujudan masyarakat

bidang pentadbiran 02 majmuk dan kesan
 Dasar-dasar
pengenalan pendidikan
pentadbiran bawa vernakular sukarkan
kesan ekonomi dan perpaduan kaum
kesan sosial dibentuk
 British - pentingkan  Iktibar - kepentingan
keuntungan ekonomi, perpaduan dalam
pelindungan pemodal masyarakat berbilang
Eropah dan golongan kaum dan kepentingan
kapitalis Barat tanpa sikap bermuafakat
fikirkan kebajikan dalam majukan negara
masyarakat pada masa depan
 Pembangunan ekonomi
tidak sekata - wujudkan 71
jurang perbezaan

Manfaatkan kekayaan negara
penting demi kemakmuran
negara. Bincangkan.

72

Masyarakat bijaksana aset bernilai negara. Bersetujukah anda?
Bincangkan.

73

Cg. Saulin binti Sinding
+601110802647
[email protected]
[email protected]