T3 BAB 2

KSSM SEJARAH
TINGKATAN 3

Cg. Saulin binti Sinding

+601110802647
[email protected]
[email protected]

BAB 2:
PENTADBIRAN NEGERI-
NEGERI SELAT (NNS)

SEJARAH
TINGKATAN 3

(ms 28-49)

Peluasan Kuasa British di Pulau Pinang,
Singapura dan Melaka

 Latar Belakang Pulau Pinang, Singapura dan Melaka sebelum
Peluasan Kuasa British

 Peluasan Kuasa British di Pulau Pinang
 Peluasan Kuasa British di Singapura
 Peluasan Kuasa British di Melaka

PENTADBIRAN Perjanjian London 1824 dan Kesannya
NNS Terhadap Alam Melayu

 Kesan Perjanjian London 1824
terhadap Alam Melayu

Pembentukan Negeri-negeri Selat
(NNS)

 Latar Belakang Pulau Pinang, Singapura
dan Melaka Sebelum Pembentukan NNS

 NNS 1826
 Hubungan NNS dengan Negeri-negeri

Melayu

Pentadbiran NNS

 NNS di bawah Kerajaan British di India (1826-1867)
 NNS di bawah Pejabat Tanah Jajahan (1867-1946)

3

2.1
PELUASAN KUASA
BRITISH DI PULAU
PINANG, SINGAPURA
DAN MELAKA
Pada akhir pembelajaran,
murid akan dapat:
 menjelaskan peluasan

kuasa British di Pulau
Pinang, Singapura dan
Melaka

4

PENGENALAN PERSAINGAN KUASA BARAT

ABAD KE-18 Persaingan kuasa Barat seperti Belanda dan
Perancis menyebabkan British berusaha
British menggalakkan ekspedisi ke Timur mendapatkan petempatan baharu bagi menjamin
untuk meningkatkan kekayaan melalui kepentingan British di Timur
perdagangan

PULAU
PINANG

PETEMPATAN STRATEGIK PELBAGAI STRATEGI

Petempatan strategik ini penting bagi memenuhi British menggunakan pelbagai strategi untuk
keperluan perdagangan dan keselamatan British menduduki Pulau Pinang, Singapura dan Melaka

di Alam Melayu 5

LATAR BELAKANG PULAU PINANG SEBELUM PELUASAN KUASA

01WILAYAH KESULTANAN KEDAH 02 PELABUHAN PERDAGANGAN

Pulau Pinang merupakan Wilayah Pulau Pinang menjadi pelabuhan dagang dari
Kesultanan Kedah dan jadi tempat daerah serantau terutama dengan Acheh di
persinggahan pedagang-pedagang dari Sumatera
Linggi yang berdagang dengan Kedah

PETEMPATAN BATU UBAN 03 PELABUHAN PALING AWAL
Batu Uban merupakan pelabuhan paling
 Dibuka oleh orang Melayu awal dibuka di Pulau Pinang dan sering
daripada Sumatera pada dikunjungi oleh pedagang-pedagang Arab
tahun 1759
 Sultan Kedah anugerahkan 04

kawasan tersebut sebagai
membalas jasa orang
Sumatera membantu
Kesultanan Kedah menentang
Siam

6

LATAR BELAKANG SINGAPURA SEBELUM PELUASAN KUASA

01 02

WILAYAH KESULTANAN TEMENGGUNG ABDUL RAHMAN
JOHOR RIAU
Johor, Singapura dan Kepulauan Riau ditadbir
Singapura ialah wilayah Kesultanan Johor Riau oleh Temenggung Abdul Rahman yang tinggal
yang meliputi Pahang, Johor dan gugusan di Singapura
kepulauan Riau Lingga sejak abad ke-16
hingga abad ke-19

03 04

LADANG GAMBIR SULTAN ABDUL RAHMAN

Semasa pentadbiran Temenggung Abdul Rahman, Pemerintah Kesultanan Johor Riau ialah Sultan
ladang-ladang gambir diusahakan oleh orang Abdul Rahman yang bersemayam di Lingga dan
Melayu dan Cina di Singapura mengadakan hubungan yang baik dengan
Belanda

7

LATAR BELAKANG MELAKA SEBELUM PELUASAN KUASA

KERAJAAN DITAWAN TANAH JAJAHAN PUSAT BELANDA
ALAM MELAYU PORTUGIS BELANDA PENGUMPULAN PENTINGKAN

UNGGUL Pada tahun 1511, Pada tahun 1641 Belanda jadikan BETAWI
KMM ditawan oleh sehingga 1824, Melaka sebagai
Kesultanan Melayu pusat pengumpulan Belanda
Melaka (KMM) Portugis Melaka menjadi tanah hasil bijih timah dari pentingkan Betawi
jajahan Belanda
merupakan kerajaan setelah Belanda negeri-negeri di Pulau Jawa
Alam Melayu yang Melayu sebagai pusat
unggul pada ke-15 mengalahkan Portugis perdagangan
dengan bantuan utama di Alam

Kesultanan Johor Riau Melayu

8

PELUASAN KUASA BRITISH DI PULAU PINANG

PULAU
PINANG

PENGKALAN
TENTERA

PELABUHAN  Pangkalan tentera laut
British terletak di
PENGENALAN PERSINGGAHAN pantai timur India
iaitu Bombay sukar
 Awal abad ke-18, KEDUDUKAN PUSAT  British perlukan  kawal petempatan
British melalui SHTI STRATEGIK PENGUMPULAN  pelabuhan British di pantai timur
bertapak di India BARANG persinggahan di laluan India iaitu Madras
berusaha mendapatkan  Pulau Pinang  India dan China British perlukan
petempatan baharu terletak di tengah-  British perlukan barang Untuk jadikan tempat pangkalan tentera
di Alam Melayu kerana tengah laluan dari China terutama teh baiki kapal, dapatkan yang lebih strategik
perkembangan pesat perdagangan antara yang dapat pasaran baik bekalan makanan dan untuk pertahankan
perdagangan dengan Timur dan Barat di Eropah minuman serta petempatan di India
China dapat memenuhi berlindung sementara daripada ancaman
keperluan  China tidak perlukan dari tiupan angin tentera Perancis dan
 Pulau Pinang terletak perdagangan dan barangan British, monsun hadapi saingan
di utara Selat Melaka keselamatan British sebaliknya mahukan Memudahkan Belanda di Alam
mempunyai di Alam Melayu emas, perak, bijih timah penjelajahan ke rantau Melayu
keistimewaan untuk dan rempah-ratus Asia Pasifik
memenuhi keperluan sebagai tukaran
British di Alam Melayu
 British perlukan pusat
pengumpulan barangan 9
tersebut

PELUASAN KUASA BRITISH DI PULAU PINANG

 Pada abad ke-18, Kesultanan Kedah tergugat kerana wujud persengketaan dalam negeri dan ancaman kuasa asing
 Sultan Kedah berusaha dapatkan bantuan ketenteraan daripada British untuk pertahankan kedaulatan negeri
 Namun begitu, British mengambil kesempatan daripada masalah Kesultanan Kedah dengan melakukan tipu helah bagi menduduki Pulau

Pinang

PEREBUTAN KUASA ANCAMAN TIPU HELAH PULAU
KESULTANAN KEDAH SIAM FRANCIS LIGHT PINANG

 Krisis perebutan takhta berlaku  Semasa pemerintahan Sultan  Francis Light sedar kedudukan
apabila Sultan Muhammad Jiwa Abdullah (1778-1798), Siam strategik Pulau Pinang dan berjanji
(1710-1778) melantik Tunku Abdullah menuntut kembali penghantaran bahawa SHTI akan memenuhi syarat
sebagai Raja Muda Kedah. Kerabat bunga emas daripada kerajaan Sultan Kedah
Diraja Kedah yang tidak bersetuju Kedah yang terhenti semasa Perang
berpakat dengan Bugis di Selangor Siam-Burma  Sultan Abdullah berpegang kepada
untuk menentang janji tersebut menawarkan Francis
 Sultan Kedah rasa tergugat dan Light membuka petempatan di Pulau
 Sultan Muhammad Jiwa berusaha mohon bantuan SHTI. Baginda Pinang pada tahun 1786
meminta bantuan ketenteraan tawarkan Pulau Pinang sebagai
daripada SHTI untuk pengkalan SHTI dengan syarat  Tawaran dibuat sementara menunggu
mempertahankan kedaulatan negeri bantuan ketenteraan dan jawapan daripada SHTI berhubung
daripada serangan Bugis pelindungan kepada Kedah daripada syarat yang ditawarkan kepada sultan
ancaman Siam diberikan oleh British
 SHTI hantar Edward Monckton untuk  Francis Light menamakan Pulau
berunding dengan sultan tetapi SHTI  Baginda meminta Francis Light, iaitu Pinang sebagai Prince of Wales
gagal berikan jamin untuk melindungi pedagang persendirian untuk Island dan petempatan mereka
Kedah dari ancaman musuh sampaikan syarat tersebut kepada dinamakan Georgetown sempena
Gabenor Jeneral British di India nama Raja England

10

PENGUKUHAN KUASA BRITISH DI PULAU PINANG (PERJANJIAN)

PENDUDUKAN FRANCIS

01 LIGHT DI PULAU PINANG

 Pada tahun 1786, Siam menakluk Patani dan mengancam Kesultanan Kedah  Menandakan bermulanya
 Sultan Abdullah meminta bantuan ketenteraan SHTI seperti yang dijanjikan kemasukan kuasa British di
Tanah Melayu
oleh Francis Light
 SHTI enggan memberikan bantuan kerana tiada perjanjian ditandatangani  Sejak itu, Pulau Pinang
terpisah daripada Kesultanan
dengan Sultan Kedah

02  Setelah sedar tertipu dengan muslihat Francis Light, Sultan Abdullah Kedah dan mencipta identiti
menghimpunkan angkatan perang di Seberang Perai untuk mengambil semula sebagai tanah jajahan British
Pulau Pinang  Kesungguhan Sultan Kedah
 Angkatan perang Kesultanan Kedah ditewaskan oleh Francis Light dengan mempertahankan hak yang
bantuan tentera SHTI diambil tanpa restu wajar
 Sultan Abdullah dipaksa tandatangan perjanjian dengan British pada tahun 1791 dihargai
 Perjanjian ini secara rasmi mengiktiraf pendudukan British di Pulau Pinang  Peristiwa ini memberikan
ikhtibar kepada kita tentang
kepentingan mengamalkan
sifat berwaspada dalam
03  Pada tahun 1800 George Leith, Gabenor Pulau Pinang mendesak Sultan membuat sebarang keputusan
Kedah, Sultan Dhiauddin (1798-1804) menandatangi perjanjian dengan British
 Perjanjian ini membolehkan British menduduki Seberang Perai.
 Pendudukan ini penting sebagai benteng pertahanan dan kawasan pertanian
bagi membekalkan sumber makanan kepada penduduk British di Pulau Pinang

11

PELUASAN KUASA BRITISH DI SINGAPURA

PENGENALAN PULAU  British memerlukan pelabuhan yang
PINAN strategik untuk bersaing dengan
 Setelah menguasai Pulau Pulau Pinang terletak G TANAH Belanda di Alam Melayu
Pinang, British berusaha di utara Selat Melaka MELAYU
 Kedudukan Singapura di bahagian
meluaskan pengaruh ke wilayah MELAKA Selatan Semenanjung Tanah Melayu
lain di Alam Melayu SINGAPURA dapat mengawal kegiatan perdagangan
 British dapat menduduki Melaka KEPULAUAN Selat Melaka dan Selat Sunda
dan Betawi iaitu tanah jajahan RIAU LINGGA
Belanda berikutan tercetusnya  Singapura boleh memainkan peranan
perang Nepoleon di Eropah sebagai pusat pengumpulan hasil-hasil
ekonomi Alam Melayu

 Setelah perang Nepoleon tamat,
British terpaksa pulangkan
semula petempatan tersebut
kepada Belanda
 British menugaskan Stamford Kebanyakan kapal
Raffles dan William Farquhar Bangkahulu berada dagang berlabuh di
di luar laluan utama pelabuhan Betawi, Riau
mencari pelabuhan baharu perdagangan Alam dan Lingga yang berada
untuk memecahkan di bawah pengaruh
Melayu BANGKAHULU Belanda

penguasaan Belanda di Alam BETAWI
Melayu di samping berusaha
menduduki Singapura JAWA

KEPENTINGAN SINGAPURA KEPADA BRITISH
 Menjelang abad ke-19, perdagangan British di Alam Melayu semakin menguntungkan.
 Pelabuhan British iaitu Pulau Pinang dan Bangkahulu tidak mampu menyaingi pelabuhan-pelabuhan Belanda di Alam Melayu

12

PERTAPAKAN BRITISH DI SINGAPURA PERJANJIAN AWAL

JANUARI 1819 British adakan perjanjian awal dengan
Temenggung Abdul Rahman untuk benarkan
Stamford Raffles dan William Farquhar British dirikan petempatan sementara di
tiba di Singapura Singapura

KESAN TINDAKAN PENGESAHAN SULTAN
STAMFORD RAFFLES
Temenggung Abdul Rahman
Johor Riau mempunyai dua menegaskan bahawa perjanjian
orang sultan iaitu Sultan Abdul tersebut perlu mendapat pengesahan
Rahman bersemayam di Lingga Sultan Abdul Rahman, pemerintah
dan Sultan Hussein bersemayam Kesultanan Johor Riau

di Singapura Diorama menggambarkan MANIPULASI ISU
pertemuan Stamford Raffles PEWARISAN TAKHTA
PUJUK TEMENGGUNG dan William Farquhar dengan
Temenggung Abdul Rahman Stamford Raffles memanipulasikan isu
Stamford Raffles memujuk pewarisan takhta Kesultanan Johor Riau
Temenggung Abdul Rahman pada Januari 1819 bagi mendapatkan pengesahan sultan
menjemput Tengku Hussein ke setelah menyedari Sultan Abdul Rahman
Singapura dan diisytiharkan sebagai mempunyai hubungan baik dengan
Belanda
Sultan Johor Riau

13

PERTAPAKAN BRITISH DI SINGAPURA

ISU PEWARISAN TAKHTA KESULTANAN JOHOR RIAU

TAHUN 1812 TENGKU ABDUL RAHMAN

Sultan Mahmud III mangkat dan Tengku Ditabalkan sebagai Sultan Johor Riau
Abdul Rahman hadir semasa pemakaman dan mendapat pengiktirafan Bugis dan
Almarhum Sultan di Lingga Belanda

SULTAN MAHMUD SHAH III TENGKU HUSSEIN BERUNDUR DAN
MENETAP DI RIAU
Mempunyai dua putera iaitu Tengku Tidak hadir semasa Almarhum Sultan
Hussein, putera sulung dan Tengku dimakamkan kerana berada di Pahang Tengku Hussein yang diketepikan
Abdul Rahman, putera bongsu telah berundur dan menetap di Riau

14

PERJANJIAN MENGUKUHKAN KUASA BRITISH DI SINGAPURA

 British seterusnya mengukuhkan penguasaan ke atas Singapura melalui beberapa perjanjian dengan Sultan Hussein dan Temenggung
Abdul Rahman

 Melalui perjanjian tersebut, British dapat menguasai Singapura, kawasan laut, selat dan pulau kecil sekitarnya, kecuali kawasan
kediaman Sultan dan Temenggung

01 PERJANJIAN 06 FEBRUARI 1819

 Stamford Raffles menandatangani perjanjian dengan Sultan Hussein dan Temenggung
Abdul Rahman

 Kesan perjanjian:
 Petempatan British di Singapura diiktiraf
 British menaikkan bendera Union Jack di Singapura pada 13 Februari 1819
 William Farquhar (1819-1823) dilantik sebagai Residen pertama Singapura

02 PERJANJIAN 02 OGOS 1824

 Residen Singapura, John Crawfurd (1824-1826) menandatangani
perjanjian dengan Sultan Hussein dan Temenggung Abdul Rahman

 Kesan perjanjian:
 Singapura diserahkan kepada British untuk selama-lamanya
 Sultan dan Temengung hilang kedaulatan ke atas Singapura.
 Sebagai ganti, Sultan dan Temenggung diberikan bayaran pampasan
dan pencen bulanan seumur hidup

15

PELUASAN KUASA BRITISH DI MELAKA

 Melaka merupakan pelabuhan yang strategik di selat Melaka yang dikuasai oleh British selepas berjaya menduduki Pulau Pinang dan
Singapura

 British menguasai Melaka melalui strategi pakatan dengan Belanda

FAKTOR PAKATAN BRITISH-BELANDA

MENAMATKAN PERTIKAIAN BRITISH- DASAR PERSAHABATAN BRITISH - PENYELESAIAN UNTUK PERDAMAIAN
BELANDA BERKAITAN SINGAPURA BELANDA BERKAITAN SINGAPURA  Belanda dan British mahu elakkan
 Pendudukan British di Singapura  Persahabatan di Eropah penting kerana
peperangan yang pernah berlaku pada
timbulkan pertikaian dan menyebabkan kedudukan Belanda berdekatan dengan abad ke-17 dan ke-18
hubungan British dengan Belanda di Britain  Belanda tidak mahu terbeban dengan
Alam Melayu semakin tegang  British mengambil pengalaman semasa masalah kewangan yang semakin
 British berjaya memajukan Singapura Perang Napoleon, Perancis menjadikan lemah selepas Perang Napoleon
dalam tempoh yang singkat Belanda sebagai pangkalan menyerang  Oleh itu, penyelesaian mesti dilakukan
 British bertekad pertahankan Britain pada tahun 1795 melalui rundingan ke arah perdamaian
kedudukan di Singapura  Belanda perlu berbaik-baik dengan
 British yakin Singapura menjadi British yang menjaga jajahan Belanda
pelabuhan bebas dan pangkalan di timur semasa Perang Napoleon
tentera yang penting di Alam Melayu
 Belanda mendakwa Singapura berada
di bawah lingkungan pengaruhnya
 Belanda menuntut British berundur dari
Singapura
 Belanda bimbang kemajuan Singapura
jejaskan perdagangan di Betawi

16

KESAN PAKATAN BRITISH DAN BELANDA
KESAN PAKATAN BRITISH-BELANDA

PERJANJIAN LONDON 1824 TUJUAN TAMATKAN PERTIKAIAN

Pakatan British dan Belanda Perjanjian bertujuan tamatkan pertikaian
menyebabkan termeterainya dan hubungan tegang antara dua kuasa
Perjanjian London 1824 atau Eropah tersebut demi menjaga
Perjanjian Inggeris-Belanda 1824 kepentingan masing-masing di Alam
Melayu

PERJANJIAN LONDON 1824 BRITISH KUASAI MELAKA

Tarikh: 17 Mac 1824 Melalui perjanjian ini juga, British dapat
Tempat: London, England menguasai Melaka apabila berlaku
Pihak terlibat: British dan Belanda pertukaran wilayah antara British dengan
Kandungan perjanjian: Wilayah Belanda
pengaruh, kewangan dan
perdagangan

TANAH JAJAHAN MAHKOTA BRITISH: Tanah jajahan yang diperintah oleh Gabenor yang dilantik oleh pemerintahan beraja British

17

APLIKASI KBAT DAN
ELEMEN K (K7.2.5)
CAKNA MINDA

Sifat berwaspada penting dalam
membuat sesuatu keputusan.
Bincangkan.

18

2.2
PERJANJIAN LONDON
1824 DAN KESANNYA
TERHADAP ALAM
MELAYU
Pada akhir pembelajaran,
murid akan dapat:
 menghubungkait

Perjanjian London
1824 dengan kesannya
terhadap Alam Melayu

19

PENGENALAN

Persaingan kuasa Perancangan ini Kandungan perjanjian ANTARA SYARAT PERJANJIAN
Barat di Alam Melayu terhasil melalui tersebut yang LONDON 1824
Perjanjian London
membawa kepada merangkumi butiran BRITISH BELANDA
perancangan British 1824 yang tentang wilayah pengaruh,  Berundur dari  Mengiktiraf
dan Belanda untuk ditandatangani
oleh British dan perdagangan dan Sumatera petempatan
membuat kewangan memberikan  Menyerahkan British di
pembahagian Belanda kesan penting terhadap Singapura
kawasan pengaruh Bangkahulu  Menyerahkan
masing-masing 02 Alam Melayu kepada Belanda Melaka dan
 Tidak membuka jajahan takluknya
01 03 petempatan kepada British
baharu di  Tidak membuka
Kepulauan Riau petempatan
Lingga dan baharu di Tanah
kepulauan lain di Melayu
selatan Singapura

20

KESAN PERJANJIAN LONDON 1824 TERHADAP ALAM MELAYU

PEMBAHAGIAN ALAM MELAYU KEPADA WILAYAH PENGARUH BELANDA
DUA LINGKARAN PENGARUH BARAT
Wilayah pengaruh Belanda dikenali sebagai
Hindia Timur Belanda

MENGUTAMAKAN KEPENTINGAN

British dan Belanda hanya mengutamakan
kepentingan mereka terjamin dan meminggirkan

kedaulatan kerajaan-kerajaan Alam Melayu

ENTITI GEOPOLITIK BAHARU

Mewujudkan entiti geopolitik baharu yang dikenali
sebagai Tanah Melayu di bawah pengaruh British

SEMPADAN

Selat Melaka dan Selat Singapura dijadikan
sempadan yang memisahkan wilayah pengaruh
British dan wilayah pengaruh Belanda di Alam
Melayu

21

KESAN PERJANJIAN LONDON 1824 TERHADAP ALAM MELAYU

PERPECAHAN EMPAYAR KESULTANAN JOHOR RIAU

SINGAPURA MENJADI Istana Sultan Hussein Muhammad PENGISYTIHARAN
TANAH JAJAHAN BRITISH Shah di Kampung Gelam, Singapura. KEDAULATAN PAHANG

 Johor dan Singapura diperintah oleh Kini, istana tersebut dikenali  Perpecahan Kesultanan Johor
Sultan Hussein Muhammad Shah sebagai Pusat Warisan Melayu Riau berlaku apabila
dan Temenggung Abdul Rahman Bendahara Tun Ali di Pahang
berada di bawah pengaruh British BERAKHIR KESULTANAN RIAU LINGGA cuba membebaskan Pahang
daripada Kesultanan Johor
 Pada Ogos 1824, Sultan dan  Kepulauan Riau Lingga diperintah oleh Riau berikutan pengukuhan
Temenggung didesak tandatangan Sultan Abdul Rahman dan berada di bawah kuasa Barat di Singapura dan
perjanjian serahkan Singapura pengaruh Belanda Johor serta pergolakan di Riau
kepada British Lingga
 Pada tahun 1911, institusi Kesultanan Riau
 Sultan Hussein Muhammad Shah Lingga dihapuskan oleh Belanda  Pada tahun 1853, dengan
tinggalkan tempat semayamnya di muafakat pembesar Pahang,
Kampung Gelam, Singapura dan  Wilayah Riau Lingga kemudiannya Bendahara mengisytiharkan
berpindah ke Banda Hilir Melaka. diperintah secara langsung oleh Belanda Pahang sebagai negeri yang
Baginda mangkat pada tahun 1835 melalui Residen Riau bebas dan berdaulat
dan dimakamkan di Melaka
Sultan Abdul Rahman
 Pemerintah Johor kemudiannya Muazzam Shah II (18831911),
memindahkan pusat pemerintahan pewaris takhta kerajaan Riau
Johor ke Johor Bahru Lingga telah diturunkan takhta
oleh Belanda pada tahun 1911

22

KESAN PERJANJIAN LONDON 1824 TERHADAP ALAM MELAYU
SELAT MELAKA DI BAWAH PENGUASAAN BRITISH

BRITISH KUASAI PERDAGANGAN PENGUNDURAN BELANDA DARI
DI SELAT MELAKA TANAH MELAYU

Perdagangan di Selat Melaka Pengunduran Belanda dari
dikuasai sepenuhnya oleh Tanah Melayu membuka
British kerana memiliki tiga
pelabuhan strategik, iaitu peluang kepada British untuk
Pulau Pinang, Melaka dan meluaskan kuasa ke negeri-
Singapura negeri Melayu

23

KESAN PERJANJIAN LONDON 1824 TERHADAP ALAM MELAYU

RUMUSAN

 Perjanjian London 1824 memaparkan pakatan kuasa Barat
dalam menangani persaingan di Alam Melayu

 British dan Belanda bertindak sewenang-wenangnya tanpa
melibatkan Raja-raja Melayu dengan membahagi-bahagikan
wilayah Kesultanan Melayu yang berdaulat

 Perjanjian tersebut merintis pembahagian Alam Melayu menjadi
dua buah entiti yang berasingan dan menjadi asas kepada
sempadan Malaysia dan Indonesia masa ini

 Peristiwa ini memberikan kesedaran kepada kita tentang
kepentingan mempertahankan kedaulatan negara daripada
pencerobohan kuasa asing

24

APLIKASI KBAT DAN
ELEMEN K (K7.2.6)
CAKNA MINDA

Pentadbiran yang sistematik
penting dalam memajukan negara.
Bahaskan.

25

2.3
PEMBENTUKAN
NEGERI-NEGERI
SELAT (NNS)

Pada akhir pembelajaran,
murid akan dapat:
 membincangkan

pembentukan NNS

26

LATAR BELAKANG SEBELUM PEMBENTUKAN NNS

PULAU PINANG (1786-1826) SINGAPURA (1819-1826) MELAKA (1824-1826)

 Peringkat awal ditadbir oleh Francis  Ditadbir oleh Residen yang  Melaka ditadbir oleh Residen Konsular
Light, Pesuruhjaya yang bertanggungjawab kepada Leftenan  Sistem Kapitan diteruskan bagi
bertanggungjawab kepada Gabenor Gabenor British di Bangkahulu,
Jeneral British di India Sumatera mewujudkan keamanan dalam komuniti
kaum
 Pada tahun 1787, berstatus pelabuhan  Pada tahun 1823, diisytiharkan sebagai  Suku-suku kaum diletakkan di bawah
bebas dan kuasai perdagangan dengan pelabuhan bebas. seorang ketua kaum yang berperanan
negeri-negeri Melayu sebagai penegak undang-undang.
 Menjadi pusat pertemuan pedagang  Bagi masyarakat luar bandar,
 Perdagangan dikuasai oleh pedagang persendirian mengumpulkan hasil Alam tanggungjawab tersebut diserahkan
persendirian Melayu untuk diperdagangkan dengan kepada penghulu
China
 Pada tahun 1805, dinaik taraf menjadi
Presidensi keempat selepas Benggala,
Madras dan Bombay di India

 Seorang gabenor dilantik sebagai
ketua pentadbir Pulau Pinang

27

NEGERI-NEGERI SELAT (NNS) 1826

 Pada tahun 1826, Pulau Pinang, Singapura dan Melaka digabungkan menjadi satu unit pentadbiran yang dinamakan NNS
 Penggabungan ini bertujuan menjimatkan perbelanjaan dan menyeragamkan pentadbiran

KEPENTINGAN PEMBENTUKAN NEGERI-NEGERI SELAT KEPADA BRITISH

TARAF PELABUHAN BEBAS PINTU MASUK BURUH LUAR

NNS berjaya tarik kedatangan pedagang NNS jadi pintu masuk bagi buruh luar untuk
tempatan dan kapal-kapal dagang dari Alam mempercepatkan pembangunan ekonomi
Melayu serta pedagang luar seperti dari Arab, British. Kesannya, wujud masyarakat
berbilang kaum di NNS
India, China, Eropah dan Amerika

LALUAN UTAMA PUSAT PENGUMPULAN PENANAMAN MODAL
PERDAGANGAN
NNS jadi pusat pengumpulan hasil-hasil Penanaman modal oleh pelabur luar
British dapat menguasai dari Alam Melayu terutama bijih timah menyebabkan perkembangan NNS
keseluruhan Selat Melaka berlaku dengan pantas
untuk mengimbangi perdagangan British
sebagai laluan utama dengan China serta menyaingi pelabuhan- 28
perdagangan di Alam Melayu
pelabuhan Belanda
di Alam Melayu

HUBUNGAN NNS DENGAN NEGERI-NEGERI MELAYU

NEGERI-NEGERI SELAT (NNS)

Memerlukan hasil ekonomi negeri-negeri Melayu untuk memajukan
perdagangan
Melabur modal memajukan perlombongan bijih timah
di negeri-negeri Melayu

NEGERI-NEGERI MELAYU

Memerlukan pelabuhan Negeri-negeri Selat untuk
memperdagangkan hasil ekonomi

PEMBENTUKAN NNS:

 membolehkan British menguasai laluan perdagangan di antara India dan China
 kukuhkan hubungan ekonomi dengan negeri-negeri Melayu
 Saingi penguasaan Belanda di Alam Melayu

29

APLIKASI KBAT DAN
ELEMEN K (K7.2.7)
CAKNA MINDA

Mempertahankan kedaulatan
negara adalah tanggungjawab
bersama. Bincangkan.

30

2.4
PENTADBIRAN
NEGERI-NEGERI
SELAT (NNS)

Pada akhir pembelajaran,
murid akan dapat:
 memperincikan corak

pentadbiran NNS

31

NNS DI BAWAH KERAJAAN BRITISH DI INDIA (1826-1867)

 NNS mengalami perubahan pentadbiran sejak pembentukannya pada tahun 1826
 Pada peringkat awal, NNS ditadbir oleh kerajaan British di India
 Pada tahun 1867, pentadbiran NNS dipindahkan ke Pejabat Tanah Jajahan London

NNS DI BAWAH SHTI (1826-1857)

 NNS diketuai oleh Gabenor.
 Residen Konsular dilantik membantu Gabenor menjalankan

pentadbiran
 Pulau Pinang menjadi pusat pentadbiran pertama
 Pada tahun 1832, pusat pentadbiran dipindahkan ke Singapura

kerana lebih strategik dan maju berbanding dengan Pulau Pinang

NNS DI BAWAH PEJABAT INDIA (1858-1867)

 Undang-undang British dikuatkuasakan di NNS
 Pemberontakan yang berlaku di India menyebabkan Pejabat

India tidak mampu mentadbir NNS dengan baik
 Pejabat India tidak memberikan perhatian yang sewajarnya

bagi melindungi pedagang NNS
 Menimbulkan rasa tidak puas hati dalam kalangan pedagang

NNS

32

NNS DI BAWAH PEJABAT TANAH JAJAHAN (1867-1946)

 Golongan pedagang dan penduduk tempatan yang tidak berpuas hati dengan pentadbiran India Office (Pejabat India) telah mendesak
Pejabat Tanah Jajahan di London mengambil alih pentadbiran NNS

 Pada 1 April 1867, NNS diisytiharkan sebagai tanah jajahan British dan diletakkan di bawah tanggungjawab Pejabat Tanah Jajahan di
London Seterusnya, Majlis Perundangan ditubuhkan di NNS untuk meluluskan undang-undang sendiri

FAKTOR PEMINDAHAN PENTADBIRAN NNS KE PEJABAT TANAH JAJAHAN LONDON

Pejabat India mahu Cadangan Pejabat Pejabat India
menjadikan mata India mengenakan menjadikan NNS
wang rupee India cukai pelabuhan di tempat buangan
sebagai mata wang NNS boleh banduan
NNS menggantikan menjejaskan menjejaskan imej
mata wang Dolar kemakmuran taraf NNS sebagai pusat
Sepanyol yang telah pelabuhan bebas perdagangan
lama digunakan
Tiada wakil NNS Pejabat India gagal
dalam Majlis mengawal masalah
Perundangan di India rompakan terhadap
yang meluluskan kapal dagang dan
undang-undang bagi pertelingkahan
NNS kumpulan Cina di
NNS

33

NNS DI BAWAH PEJABAT TANAH JAJAHAN (1867-1946)

RUMUSAN

 Pembentukan dan pentadbiran NNS merupakan penerusan
peluasan kuasa British di negara kita

 Pelbagai strategi digunakan oleh British untuk menduduki
Pulau Pinang, Singapura dan Melaka yang strategik untuk
menjamin kepentingan politik dan ekonomi di Alam Melayu

 Peristiwa ini memberikan iktibar kepada kita kepentingan
mempertahan keistimewaan yang ada di negara kita
daripada dieksploitasi oleh orang asing

 Selain itu, pentadbiran yang sistematik dan urus tadbir yang
baik penting bagi melindungi kepentingan negara kita

34

APLIKASI KBAT DAN

ELEMEN K (K7.2.8)

CAKNA MINDA

Peristiwa campur tangan
dan penjajahan kuasa asing
ke atas negara kita
memberikan seribu satu
iktibar serta pengajaran.
Bersetujukah anda?
Bahaskan.

35

Cg. Saulin binti Sinding

+601110802647
[email protected]
[email protected]